Hòa bình mong manh trên lằn ranh mâu thuẫn sắc tộc ở Syria

Bất ổn do mâu thuẫn sắc tộc ở vùng Sweida miền Nam Syria trở thành lí do để Israel phát động đợt không kích quy mô lớn nhắm vào trụ sở Bộ Quốc phòng Syria và các mục tiêu ở Thủ đô Damascus. Dù Mỹ tuyên bố các bên đã đạt thỏa thuận ngừng bắn, giao tranh có nguy cơ tái bùng phát khi nội bộ người Druze, tâm điểm của căng thẳng, đang chia rẽ sâu sắc về sự can thiệp của Israel.

Vài giờ sau nỗ lực ngoại giao con thoi của Mỹ và một ngày sau loạt trận không kích dữ dội của Israel vào Thủ đô Damascus của Syria, ngày 17/7 (giờ địa phương), Bộ Nội vụ Syria và đại diện cộng đồng người Druze ở thành phố Sweida phía Nam Syria đã công bố thỏa thuận ngừng bắn mới, theo đó “chấm dứt hoàn toàn và ngay lập tức” mọi hoạt động quân sự. Một Ủy ban gồm đại diện của chính phủ Syria và lãnh đạo tinh thần của cộng đồng Druze sẽ sớm được thiết lập để giám sát việc ngừng bắn. Trong ngày 17/7, phương tiện cơ giới của quân đội Syria đã bắt đầu rời khu vực trung tâm Sweida.

Hòa bình mong manh trên lằn ranh mâu thuẫn sắc tộc ở Syria -0
Các tay súng vũ trang xuất hiện ở trung tâm Sweida giữa lúc căng thẳng. Ảnh: Times of Israel

Nguồn cơn bất ổn ở Sweida bùng phát từ đầu tháng 7/2025 khi mâu thuẫn giữa cộng đồng thiểu số người Druze và các bộ tộc Bedouin địa phương bùng phát thành các vụ đụng độ. Trong khi người Druze có quan hệ gần gũi với Israel, các bộ lạc Bedouin giữ lập trường trung thành với chính phủ ở Damascus của Tổng thống lâm thời Ahmed al-Sharaa.

Tuần trước, lực lượng của Chính phủ Syria được triển khai tới Sweida tái lập trật tự, nhưng Israel cáo buộc họ đứng về phía các bộ tộc Bedouin chống lại người Druze. Ngày 16/7, Israel lấy đó làm lí do không kích trụ sở Bộ Quốc phòng và các mục tiêu khác ở Thủ đô Damascus của Syria. Thống kê của Tổ chức Giám sát nhân quyền Syria (SOHR) cho thấy, 350 người đã thiệt mạng vì bất ổn ở Sweida. Ngoài ra, ít nhất 3 người chết, 34 người khác bị thương do đòn tập kích của Israel vào Damascus.

Khi Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tối 16/7 thông báo về lệnh ngừng bắn, ông khẳng định tất cả các bên, gồm Israel, đã nhất trí "chấm dứt tình hình đáng lo ngại hiện nay". Từ trưa 17/7, các vụ đụng độ lớn không còn được ghi nhận ở Sweida, nhưng truyền thông khu vực nói rằng Israel vẫn tiếp tục không kích mục tiêu quân đội Syria gần biên giới hai nước. Hãng tin Newsweek cho hay, Israel đang điều chuyển một lữ đoàn từ mặt trận Gaza tới khu vực biên giới Syria, chỉ dấu cho thấy xung đột có thể tái bùng phát.

Bên cạnh đó, trong nội bộ cộng đồng Druze đã bộc lộ không ít mâu thuẫn. Theo Times of Israel, thủ lĩnh có ảnh hưởng trong cộng đồng Druze là Sheikh Hikmat al-Hijri ngày 17/7 bất ngờ ra tuyên bố bác bỏ thoả thuận ngừng bắn mà các bên vừa công bố. “Không thể có thỏa thuận hoặc đàm phán với các nhóm vũ trang tự xưng là chính phủ Syria”, ông al-Hijri nói, đồng thời kêu gọi Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, Tổng thống Mỹ Donald Trump và “những người có ảnh hưởng trên thế giới” hãy “cứu Sweida”.

Trong khi đó, lãnh đạo tinh thần của cộng đồng Druze Sheikh Yousef Jarbou lại ủng hộ thoả thuận ngừng bắn, kêu gọi các bên tuân thủ nghiêm thoả thuận và chỉ trích việc Israel tấn công lãnh thổ Syria. “Bất kỳ cuộc tấn công nào vào đất nước Syria đều là cuộc tấn công vào cộng đồng người Druze”, ông Jarbou tuyên bố.

Từ Damascus, Chính phủ Syria gay gắt lên án cuộc không kích của Israel. Tổng thống lâm thời Syria al-Sharaa ngày 17/7 cáo buộc Israel cố tình gây bất ổn ở biên giới và đề nghị cộng đồng quốc tế gây sức ép với Tel Aviv. Ông cũng khẳng định, việc bảo vệ người Druze và các quyền của cộng đồng thiểu số này là "ưu tiên hàng đầu" của Damascus.

"Chúng tôi bác bỏ mọi nỗ lực - dù trong hay ngoài nước - nhằm gieo rắc bất hòa trong hàng ngũ của chúng ta. Tất cả chúng ta đều là đối tác trên mảnh đất này và chúng ta sẽ không cho phép bất kỳ nhóm nào bóp méo sự đa dạng của Syria", ông al-Sharaa nhấn mạnh. Đáng chú ý, ông al-Sharaa cảnh báo, người Syria “không phải là những người sợ chiến tranh, bởi chúng tôi đã dành cả cuộc đời để đối mặt với những thách thức và bảo vệ người dân”. Tuy nhiên, ông tỏ ra ủng hộ giải pháp hoà bình khi cam kết “đặt lợi ích của người dân Syria cao hơn là hỗn loạn và huỷ diệt".

Trong hai ngày 16 và 17/7 nhiều nước và tổ chức đã lên tiếng về cuộc không kích của Israel vào Syria. Bộ Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ cho rằng, việc Israel tấn công Damascus là hành động có chủ đích nhằm phá hoại sự ổn định của Syria. “Người dân Syria đang đứng trước cơ hội lịch sử để sống trong hòa bình và hòa nhập với thế giới. Tất cả các bên liên quan ủng hộ cơ hội này nên đóng góp vào nỗ lực khôi phục hòa bình của chính phủ Syria”, Bộ Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ kêu gọi.

Từ Tehran, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi kêu gọi thế giới thống nhất hành động nhằm buộc Israel dừng các cuộc tấn công nhắm vào Syria cũng như nhiều nước khác ở Trung Đông. Bộ Ngoại giao một loạt quốc gia Arab ở khu vực như Ai Cập, Jordan, Iraq ra tuyên bố lên án chiến dịch tập kích của Israel vào Syria, coi đó là hành vi xâm phạm lãnh thổ Syria và đe dọa sự ổn định của toàn khu vực Trung Đông. Theo AlJazeera, phát ngôn viên Liên hợp quốc (LHQ) Stephane Dujarric cũng nêu rõ: “Tổng thư ký LHQ Antonio Guterres lên án các cuộc không kích leo thang của Israel vào Sweida, Daraa và trung tâm thành phố Damascus, cũng như các báo cáo về việc Israel tái triển khai lực lượng tới Cao nguyên Golan”.

Giới quan sát nhận định, ngoài vấn đề bảo vệ người Druze, việc Israel tấn công Syria còn nhằm mục tiêu đảm bảo các lực lượng Syria phải lùi xa khỏi biên giới Israel và phần Cao nguyên Golan do Israel kiểm soát. Trong bối cảnh mâu thuẫn sắc tộc, lợi ích địa chính trị và can thiệp từ bên ngoài chồng lấn, thỏa thuận ngừng bắn mà các bên đạt được mới là giải pháp tạm thời. Nếu không có một chiến lược đối phó tổng thể, bất ổn ở Sweida có thể tác động tiêu cực vào tiến trình ổn định của Syria.

Thái Hà

Các tin khác

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Phát biểu ngay tại căn cứ liên hợp Andrews khi vừa đặt chân tới Mỹ hôm 23/9 (giờ địa phương), Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho hay, thế giới đang phát triển, thời đại đang thay đổi, nhưng quy luật lịch sử về việc Trung Quốc và Mỹ chung sống hòa bình không thay đổi, nguyện vọng tốt đẹp của nhân dân hai nước về tăng cường giao lưu hữu nghị không thay đổi, kỳ vọng chung của cộng đồng quốc tế đối với Trung Quốc và Mỹ cũng không thay đổi.

Trẻ em Gaza trở lại trường giữa đống đổ nát

Trẻ em Gaza trở lại trường giữa đống đổ nát

Hàng trăm nghìn trẻ tại dải Gaza trở lại trường học trực tiếp lần đầu tiên sau gần 3 năm do ảnh hưởng của chiến sự. Những lớp học trong lều bạt mở ra hy vọng khôi phục việc học, nhưng cũng cho thấy những thách thức lớn phía trước đối với giáo dục và quá trình tái thiết Gaza.

Đại hội đồng LHQ 2026: Tâm điểm ngoại giao quốc tế và bài toán tương lai

Đại hội đồng LHQ 2026: Tâm điểm ngoại giao quốc tế và bài toán tương lai

Hàng trăm nhà lãnh đạo, quan chức ngoại giao sẽ hội tụ tại New York trong tuần này để tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc (LHQ) khóa 81, trong bối cảnh cộng đồng quốc tế đối mặt nhiều vấn đề cấp bách liên quan đến xung đột, an ninh, chủ nghĩa đa phương và những tác động ngày càng rõ nét của trí tuệ nhân tạo (AI).

Iran trước bài toán biến địa lý thành lợi thế logistics

Iran trước bài toán biến địa lý thành lợi thế logistics

Sở hữu biên giới trên bộ với 7 quốc gia, Iran từng kỳ vọng mạng lưới đường bộ, đường sắt và các cảng phía Bắc có thể giúp giảm sức ép khi hoạt động thương mại đường biển bị phong tỏa. Tuy nhiên, tình trạng xe tải mắc kẹt tại nhiều cửa khẩu đang cho thấy khoảng cách giữa lợi thế địa lý trên bản đồ và khả năng chuyển hóa lợi thế đó thành năng lực vận tải thực tế vẫn còn rất lớn.

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Google ngày 19/9 xác nhận mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) Gemini đã truy cập trái phép vào hệ thống của 3 công ty trong quá trình kiểm thử an ninh mạng hồi tháng 5. Mặc dù Google cho biết mô hình đã dừng hoạt động sau khi nhận ra các hệ thống này không thuộc môi trường thử nghiệm và không gây thiệt hại, vụ việc tiếp tục làm gia tăng quan ngại về khả năng kiểm soát các hệ thống AI ngày càng có tính tự chủ cao.

Châu Âu chưa tìm được tiếng nói chung về ngân sách dài hạn

Châu Âu chưa tìm được tiếng nói chung về ngân sách dài hạn

Đức, Đan Mạch, Phần Lan, Hà Lan và Áo đề nghị giảm hàng trăm tỷ euro trong đề xuất ngân sách dài hạn gần 2.000 tỷ euro của Liên minh châu Âu (EU) giai đoạn 2028-2034, trong bối cảnh các nước thành viên tranh luận về việc phân bổ nguồn lực cho quốc phòng, năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo và vấn đề di cư.

Vai trò chiến lược của tuyến dẫn dầu Đông - Tây giữa khủng hoảng Hormuz

Vai trò chiến lược của tuyến dẫn dầu Đông - Tây giữa khủng hoảng Hormuz

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright ngày 16/9 cho biết, dầu thô có thể được bơm trở lại qua đường ống Đông – Tây của Arab Saudi trong vài ngày thay vì mất nhiều tuần như một số dự báo, sau khi phải tạm đóng vì hứng chịu các cuộc tấn công bằng UAV của Houthi. Thông tin này tiếp tục cho thấy vai trò của tuyến đường ống chiến lược trong bối cảnh khủng hoảng Hormuz.

Nga-Ukraine hé mở cánh cửa đàm phán

Nga-Ukraine hé mở cánh cửa đàm phán

Tiến trình đàm phán hướng tới khả năng chấm dứt xung đột Nga-Ukraine đang xuất hiện những tín hiệu tích cực mới khi cả Kiev và Moskva cùng phát đi thông điệp sẵn sàng nối lại tiếp xúc ba bên với sự trung gian của Mỹ.

Căng thẳng Trung Đông: Ngoại giao đình trệ, rủi ro năng lượng toàn cầu leo thang

Căng thẳng Trung Đông: Ngoại giao đình trệ, rủi ro năng lượng toàn cầu leo thang

Những nỗ lực ngoại giao tại khu vực Trung Đông dường như đang chững lại sau khi cuộc đàm phán quan trọng giữa Iran và các cường quốc Vùng Vịnh bị trì hoãn. Cùng lúc đó, một loạt các cuộc tấn công mới nhằm vào hai tuyến đường trung chuyển dầu mỏ huyết mạch của khu vực đang đẩy những lo ngại về an ninh nguồn cung năng lượng toàn cầu lên cao. 

Hai “nút thắt” siết dòng năng lượng toàn cầu

Hai “nút thắt” siết dòng năng lượng toàn cầu

Trong khi eo biển Hormuz tiếp tục chịu tác động từ xung đột Mỹ-Iran, đà tiến công của Houthi tại Yemen đang đẩy Bab el-Mandeb vào vòng xoáy bất ổn, làm gia tăng sức ép lên các tuyến vận chuyển dầu mỏ và hàng hóa của thế giới.

25 năm sau thảm họa 11/9: Khi ký ức lịch sử trở thành nội dung trên mạng xã hội

25 năm sau thảm họa 11/9: Khi ký ức lịch sử trở thành nội dung trên mạng xã hội

25 năm sau các vụ tấn công khủng bố ngày 11/9/2001, những hình ảnh máy bay đâm vào tòa tháp đôi Trung tâm Thương mại Thế giới (WTC) và các công trình đổ sập vẫn tiếp tục được chia sẻ rộng rãi trên Internet. Đáng chú ý, ngày càng nhiều người trẻ đang lần đầu tiên được xem những nội dung từng gây chấn động thế giới, qua đó đặt ra câu hỏi về cách một thế hệ mới tiếp nhận và ghi nhớ một trong những sự kiện nổi bật nhất đầu thế kỷ XXI.

Mỹ - Iran tăng cường tập kích tàu bè, triển vọng đàm phán mờ nhạt

Mỹ - Iran tăng cường tập kích tàu bè, triển vọng đàm phán mờ nhạt

Mỹ và Iran liên tiếp tiến hành các cuộc tập kích nhằm vào tàu bè quanh eo biển Hormuz, đẩy giá dầu vượt 100 USD/thùng. Trong khi Tehran đưa ra hàng loạt điều kiện để chấm dứt xung đột và cảnh báo mở rộng vùng hạn chế hàng hải, Washington cho biết hiện chưa ưu tiên giải pháp ngoại giao.

Mỹ hé lộ 170.000 trang tài liệu về hậu quả vụ khủng bố 11/9

Mỹ hé lộ 170.000 trang tài liệu về hậu quả vụ khủng bố 11/9

Chỉ vài ngày trước lễ kỷ niệm 25 năm vụ khủng bố ngày 11/9/2001, chính quyền thành phố New York (Mỹ) đã công bố khoảng 170.000 trang tài liệu trước đây chưa được tiết lộ, cho thấy giới chức từng lo ngại về những mối đe dọa đến sức khỏe do chất lượng không khí sau khi Trung tâm Thương mại Thế giới (WTC) sụp đổ.

Iran và bài toán thực thi “vùng hạn chế” tại eo biển Hormuz

Iran và bài toán thực thi “vùng hạn chế” tại eo biển Hormuz

Gần đây, Iran tuyên bố sẽ thiết lập một “vùng hạn chế” mới quanh eo biển Hormuz. Thực tế, Tehran thời gian qua đã cho thấy khả năng gây gián đoạn đáng kể đối với hoạt động đi lại qua eo biển. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định, Iran sẽ phải đối mặt với rất nhiều thách thức nếu thực sự muốn áp đặt quyền kiểm soát eo biển, đặc biệt với những tàu được quân đội Mỹ hộ tống.