Trong danh sách những người được đề nghị phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân (NSND) lần này, có Nhuệ Giang - một trong số rất ít nữ đạo diễn thành danh của điện ảnh Việt Nam. Danh hiệu này, nếu được là hoàn toàn xứng đáng với chị, người đã thành công với nhiều bộ phim điện ảnh và truyền hình: Phim "Thung lũng hoang vắng" đoạt giải Fipressci cho đạo diễn trẻ châu Á tại Liên hoan phim quốc tế Menbourg 51; phim truyền hình "Hậu họa" giành giải phim hay nhất Liên hoan phim Truyền hình toàn quốc và Cánh diều vàng; "Khoan nói lời yêu thương" cũng giành Cánh diều vàng cho đạo diễn vv…
Nữ đạo diễn Nhuệ Giang sinh trưởng trong một môi trường nghệ thuật: Chị là con gái của đạo diễn, NSND Phạm Văn Khoa và là vợ của đạo diễn, NSND Thanh Vân, là con dâu của đạo diễn, NSND Hải Ninh. Nhưng, không nệ vào gia đình, Nhuệ Giang tự khẳng định bằng hàng loạt giải thưởng danh giá của điện ảnh trong nước và quốc tế. Và, công chúng không chỉ yêu mến tài năng của người đạo diễn giỏi giang, mà còn trân trọng mối tình của chị với NSND Thanh Vân.
 |
Vợ chồng Nhuệ Giang - Thanh Vân sống trong một căn hộ trên gác hai trong con ngõ Phan Chu Trinh, Hà Nội. Họ đều là những nghệ sĩ thành đạt và nổi tiếng, nhưng lựa chọn lối sống kín đáo, khiêm nhường và điềm tĩnh. Căn phòng nhỏ thật ấm cúng trong những kỷ niệm của cả 2 người trên con đường sự nghiệp và tình yêu mà họ lưu lại. Dường như bao nhiêu tác động của đời sống sôi động bên ngoài không ùa đến phía sau cánh cửa, để 2 người vẫn tạo được "lực hấp" tình yêu bền vững cho nhau, làm nền cho cuộc hôn nhân hạnh phúc kéo dài suốt hơn 20 năm qua…
Số phận mang đến cho anh chị nhiều sự trùng hợp tình cờ thú vị. Họ đều xuất thân trong gia đình nghệ thuật, đều có 2 ông bố là đạo diễn tên tuổi của làng điện ảnh Việt Nam, lại cùng có lựa chọn đầu đời là Trường Đại học Xây dựng, để rồi, cả 2 người cùng sớm rời bỏ nghề đã chọn để thi vào Trường Điện ảnh, dù khi ấy họ còn chưa biết nhau. Có lẽ, duyên số đã sắp đặt cho họ, khi để Nhuệ Giang - Thanh Vân cùng tham gia đoàn phim "Đứng trước biển".
Gần nửa năm làm phim ở Sài Gòn, họ nhận ra nhau có chung nhiều sở thích: đọc sách, xem phim, xem ca nhạc, đi chơi, yêu hội họa và đặc biệt là đam mê điện ảnh. Nhưng quan trọng hơn, họ nhận ra vẻ đẹp tâm hồn của nhau qua chính niềm đam mê nghệ thuật, qua cách sống hằng ngày, để luôn đồng hành trong mọi việc. Tính cách đàn ông, sự chân thật, nhiệt tình và chu đáo của Thanh Vân đã dần chinh phục chị. Có lần, để tìm cho Nhuệ Giang một đôi dép ưng ý, Thanh Vân đã đạp xe đưa chị đi khắp nơi, đến cả những ngõ ngách xa nhất của Sài Gòn mà không một lời phàn nàn.
Những ngày mưa, không quay phim được, anh lại đưa chị đi thăm thú phố phường. Dường như anh luôn đón được ý nghĩ của chị, để chăm sóc tận tình. Những điều đó làm chị rung động và trái tim con gái của Nhuệ Giang đã run rẩy. Ngược lại, sự dịu dàng, nữ tính, chu đáo của "người chị" hơn mình 4 tuổi cũng chinh phục chàng trai trẻ. Càng về sau, anh càng bị hấp dẫn bởi tình cảm nồng nàn và cá tính quyết liệt của Nhuệ Giang, cả trong tình yêu lẫn công việc. Rồi, đến lúc họ đều cảm giác thật rõ khi một ngày thiếu nhau "như trái đất thiếu mặt trời". Và rồi hơn 2 thập kỷ trôi qua, họ vẫn là mặt trời của nhau, với cả tình yêu và nghĩa vợ chồng.
Bí quyết để duy trì ngọn lửa tình yêu bền chặt trong ngần ấy năm tháng của 2 đạo diễn tài danh quả là một "bảo bối" mà nhiều người muốn tìm hiểu. Nhưng, với Nhuệ Giang "chỉ đơn giản là 2 bên luôn cảm thấy muốn có nhau mà thôi! Thú vị nhất là sự chấp nhận lẫn nhau". Đều là những nghệ sĩ luôn khao khát sáng tạo trong sự khoáng đạt của đời sống tinh thần, Nhuệ Giang và Thanh Vân luôn tôn trọng nhau, tuyệt đối không có chuyện áp đặt nhau.
Nếu như trong vai trò của người đạo diễn, Nhuệ Giang mạnh mẽ, kiên quyết và "khó tính" bao nhiêu, thì ở nhà, Nhuệ Giang lại thực sự là một người phụ nữ truyền thống, giản dị và hiền hậu bấy nhiêu. Với chị, không chỉ sáng tạo những ý tưởng trên phim trường, mà học nấu những món ăn mới, hợp khẩu vị của chồng là một niềm vui chưa bao giờ vơi cạn. Nếu không cùng anh đi với bạn bè, chị thường thức đợi anh về, dù có khuya đến mấy và không phải để hờn giận, làm mình làm mẩy, mà để nấu một món gì đó cho chồng ăn khuya sau những cuộc nhậu.
Cũng chẳng thể giận lâu khi có lúc, anh vô tâm để chị nằm ốm một mình ở nhà. Với chị, tất cả những gì anh có, đều là tình yêu của chị. Vì thế, không bao giờ chị đòi hỏi anh phải chiều chuộng, phải làm theo ý mình, cũng không so đo với người khác trong mọi hoàn cảnh, cho dù từng có thời gian, cuộc sống của anh chị rất khó khăn thiếu thốn. Thông cảm với chồng tuyệt đối và luôn tạo điều kiện để anh được toàn tâm toàn ý cho nghệ thuật, như thể, đó là chức phận lớn nhất của chị.
Ngược lại, Thanh Vân cũng luôn quan tâm đến vợ, từ những sở thích nhỏ nhất như màu áo hay kiểu giày mà chị yêu thích. Với một người phụ nữ, còn gì hạnh phúc hơn khi chồng mình luôn sống hết lòng vì vợ, lại không gia trưởng, không kỹ tính, chẳng bao giờ đặt ra thước đo cho gia đình để bắt chị tuân theo như rất nhiều người đàn ông khác. Anh tôn trọng những gì thuộc về con người chị, dẫu chị nhận là không nội trợ giỏi và hay nóng tính, để yêu thương và trân quý chị, và luôn mang lại cho vợ cảm giác được hạnh phúc trọn vẹn, điều mà không phải người đàn bà nào cũng may mắn có được.
Bởi thế, không ngạc nhiên khi thấy Nhuệ Giang tự hào về chồng: "Với xã hội, anh ấy là một đạo diễn tốt, còn ở nhà, anh ấy là người đàn ông để vợ phải kính trọng. Tôi không bao giờ đòi hỏi những cái mà người khác không có. Những năm tháng trước, chúng tôi cùng chỉ say mê làm phim nhựa, kinh tế khá thiếu thốn, nhưng tôi cũng không suy nghĩ hay cằn nhằn chồng mình phải làm sao để có của ăn của để. Tôi biết rằng, trên đời không có một người đàn ông như mình muốn. Nhưng tôi hài lòng về đời sống tinh thần phong phú mà chúng tôi tạo dựng".
 |
| Vợ chồng nghệ sỹ Thanh Vân - Nhuệ Giang luôn đồng hành bên nhau trong tình yêu và sự nghiệp. |
Hơn 2 thập kỷ gắn bó, tình yêu của đôi vợ chồng "son" dường như vẫn nguyên vẹn, là nền móng để họ cùng bước đến những dấu ấn vinh quang trong sự nghiệp. Những giải thưởng cả trong nước lẫn quốc tế đến với họ trong sự thừa nhận của đồng nghiệp cùng công chúng. Họ đã cùng nhau làm gần 10 bộ phim. Khi anh làm đạo diễn thì chị làm phó cho anh và ngược lại. Họ cùng có quyền tự hào khi trong thành công của người này luôn có bóng dáng lao động của người kia. Đặc biệt, dù công việc có bận rộn đến mấy, anh chị cũng luôn cố gắng gần nhau, để động viên nhau, cũng là để vơi đi nỗi nhớ đã dầy lên theo năm tháng. Những khi xa nhau, nếu không có điều kiện "tiện thể" thăm nhau, ngày nào anh cũng nhắn tin, điện thoại cho chị.
"Anh ấy biết tôi là người yếu đuối, mong manh trong tình cảm nên mỗi khi xa luôn quan tâm bù đắp. Một ngày không có tin nhắn hay điện thoại của anh, tôi cảm thấy thật trống vắng" - Nhuệ Giang thổ lộ.
Yêu thương và bao dung, song không khỏi có lúc chị cũng hoài nghi tình cảm của anh. Nhưng, hoàn toàn khác với những người phụ nữ luôn hiếu thắng, Nhuệ Giang bao giờ cũng tìm ra cách ứng xử thông minh và tinh tế, bởi tình yêu chị dành cho anh là vô hạn. Chị thường tự trách mình nhiều hơn, rằng đã thiếu quan tâm đến anh, rằng mình không khéo léo trong mối quan hệ khiến tình cảm vợ chồng xa cách, để rồi nhanh chóng cân bằng cuộc sống.
Chị có một điều may mắn khôn cùng là chồng chị cũng không bao giờ muốn mất chị, nên luôn cùng chị bình tĩnh đối diện với sự thật để tìm ra lối thoát tốt nhất cho cả 2 người, để hóa giải mọi hiểu lầm, nghi kị. Có lẽ, khi sóng gió qua đi, họ càng cảm thấy được có nhau là một may mắn mà số phận dành cho họ. Chị bảo: "Với chúng tôi, điều quan trọng không phải là ai sai hay đúng, mà là cùng biết điều chỉnh bản thân cho phù hợp".
Không lý tưởng hóa bản thân, cũng không lý tưởng hóa chồng mình, có lẽ là một "bí quyết" của Nhuệ Giang giữ cuộc sống gia đình không bị chao đảo trong mọi tình huống. Chia tay chị, những điều biết về cuộc sống của chị, nhất là ánh mắt hiền hòa, nhân hậu của nữ đạo diễn tài danh cứ theo tôi mãi, lý giải bao điều về hạnh phúc bền chặt và yên bình của chị…
