Chiếc radio cũ của ông trên nóc tủ thả vào không gian tĩnh lặng của ngôi nhà giọng trầm ấm của cô phát thanh viên bản tin thời tiết. Tôi bước đến bên chiếc tủ gỗ ọp ẹp, mọt ruỗng trầm tư ở góc nhà, cúi xuống kéo nhẹ thanh nắm của chiếc cửa tủ, nó oằn mình kêu cọt kẹt, xộc vào cánh mũi mùi của thời gian, mùi của kí ức. Lục trong đống quần áo chợt tôi tìm thấy một chiếc mũ len cũ.
Đó là chiếc mũ mẹ đan cho tôi từ hồi tôi lên lớp một, lớp hai. Mẹ nhặt nhạnh những sợi len thừa khi đan áo len cho khách để đan cho tôi chiếc mũ len ấy. Những mẩu len vụn, sợi dài sợi ngắn lô xô, lại còn cọc cạch màu sắc, sợi xám, sợi trắng, sợi đỏ, sợi xanh…
Tôi còn nhớ tối hôm đó, trăng đi vắng, bầu trời gân guốc những nếp mây nặng trĩu, những móng vuốt gió cào cào vào cánh cửa sổ chỗ mẹ ngồi. Chiếc đèn dầu như cô công chúa trong truyện cổ tích xòe chiếc váy ánh sáng cả một vùng đất rộng. Đôi tay mẹ thoăn thoắt. Chiếc kim đan như nhảy múa trên đôi tay nứt nẻ, chai sần của mẹ. Mẹ nối những đoạn len vụn thành sợi len dài rồi khéo léo giấu những mấu buộc trong mắt len. Mẹ ngồi đan đến tận khuya. Nửa đêm tôi thức giấc bởi cơn mưa gõ lộp bộp vào mái pờ rô xi măng vẫn thấy ánh đèn dầu hắt bóng mẹ liêu xiêu lên vách nhà. Sáng hôm sau khi vừa thức giấc, tôi thấy một chiếc mũ len đặt trên đầu giường. Tôi vùng dậy, cầm chiếc mũ chạy ra bờ ao, mẹ đang băm bèo nấu cám cho đàn lợn nái.
"Mẹ ơi, chiếc mũ len này của con ạ?". Mẹ gật gật đầu. Chỉ chờ có thế, tôi nhảy cẫng lên sung sướng, cười toe toét. Chiếc mũ len màu xám với những đường dích dắc đủ màu sắc. Đội chiếc mũ lên đầu, ấm áp, mềm mại vô cùng. Hôm đó đi học, tôi đem chiếc mũ khoe hết lượt với lũ bạn trong lớp. Đứa nào đứa nấy đều xuýt xoa, trầm trồ ngưỡng mộ.
Cả ngày tôi với chiếc mũ len như hình với bóng, chúng tôi không rời nhau nửa bước, thậm chí cả khi đi ngủ. Sáng, vừa mở mắt là vội vã đưa tay lên đầu tìm chiếc mũ len. Có một buổi tối, tôi hì hụi làm bài tập mỹ thuật vẽ về gia đình, đây là bố đang chẻ củi, mẹ cho đàn gà ăn, tôi đang lăng xăng chơi đuổi bắt với chú chó mực, mải mê vẽ vẽ, tẩy tẩy, chiếc mũ len trên đầu tôi vô tình chạm vào ánh lửa bập bùng của ngọn nến. Những sợi len bắt lửa rất ngọt.
Thoáng thấy vậy, mẹ cuống quýt chạy lại, giật chiếc mũ ném xuống đất rồi giẫm chân lên dập lửa. Nhưng lửa đã kịp cháy loang một lỗ hổng to bằng lòng bàn tay. Tôi ngồi thụp cạnh chiếc mũ nằm co quắp trên đất lạnh, nước mắt nước mũi tèm nhem vừa tiếc, vừa giận bản thân. Mẹ dỗ dành mãi mà chẳng được. Khóc đến khi mệt nhoài ngủ thiếp đi mà tay tôi vẫn khư khư nắm chặt chiếc mũ len. Mẹ phải giấu chiếc mũ len vào góc tủ để tôi quên dần đi.
Thế rồi bẵng đi cả hơn chục năm, hôm nay bất chợt tìm lại được chiếc mũ len với lỗ thủng bằng bàn tay lem nhem cháy dở, bao nhiêu kí ức như những đợt gió mùa đông bắc ùa về se sắt lòng tôi.
