Là giải thưởng thường niên của Hội Điện ảnh Việt Nam, đến nay, giải thưởng Cánh diều đã đi qua 19 mùa với gần 1.000 hạng mục giải thưởng được trao cho các tác phẩm, tác giả, nghệ sĩ, những người làm phim xuất sắc trên cả nước.
Thông thường, giải thưởng Cánh diều sẽ được tổ chức vào tháng 4 hàng năm. Tuy nhiên, vì ảnh hưởng của dịch bệnh COVID - 19 nên giải thưởng Cánh diều lần thứ 19 được tổ chức muộn hơn. Trở lại sau 2 năm phải tổ chức online, công tác chuẩn bị cũng được Ban tổ chức thực hiện chỉn chu, kỹ lưỡng. Trước đó, những bộ phim tham dự giải thưởng Cánh diều đều được công chiếu miễn phí tại các rạp chiếu của TP Nha Trang.
Ngoài ra, một số hoạt động như giao lưu nghệ sĩ, người làm phim với công chúng, nghệ sĩ cùng doanh nhân tham gia các chuyến từ thiện… cũng đã được tổ chức. Một số ý tưởng sáng tạo độc đáo được đưa vào lễ trao giải như tạo không gian đặc biệt trưng bày 19 sản phẩm và tác phẩm văn hóa đặc trưng của Khánh Hòa để đại biểu, nghệ sĩ tham quan; dọc khu vực công viên bờ biển có 19 điểm chiếu phim kinh điển của điện ảnh Việt Nam… Hội thảo “Nha Trang - Điểm kết nối lý tưởng của Điện ảnh và Du lịch” diễn ra vào sáng 13/9 đã góp phần làm rõ triển vọng và hiệu quả của sự kết hợp giữa điện ảnh và du lịch, giới thiệu tiềm năng du lịch của tỉnh Khánh Hòa.
Giải thưởng Cánh diều 2021 ghi nhận sự tham gia của 147 tác phẩm tham dự giải, trong đó có 11 phim truyện điện ảnh, 14 phim truyện truyền hình, 45 phim tài liệu, 10 phim khoa học, 28 phim hoạt hình, 35 phim ngắn và 3 công trình nghiên cứu, lý luận, phê bình điện ảnh. Trước đó, các Hội đồng giám khảo cũng đã được thành lập bao gồm 6 ban: Ban giám khảo phim ngắn; Phim tài liệu và khoa học; Phim hoạt hình; Phim truyện truyền hình; Phim truyện điện ảnh và Công trình nghiên cứu lý luận phê bình. Mặc dù chịu ảnh hưởng không nhỏ vì dịch bệnh COVID - 19 nhưng nhìn vào số lượng các tác phẩm tham dự đã cho thấy sự nỗ lực vượt khó của những người làm điện ảnh Việt. Chung cuộc, Ban tổ chức đã trao hơn 50 năm giải thưởng trong các hạng mục cho các tác phẩm, đạo diễn, biên kịch, diễn viên, quay phim xuất sắc.
Với tiêu chí “Đề cao tác phẩm điện ảnh, phim truyền hình có dấu ấn sáng tạo trong nghệ thuật biểu hiện, mang đậm bản sắc dân tộc, giàu giá trị nhân văn và đạt hiệu quả xã hội tích cực”, giải thưởng Cánh diều 2021 được đánh giá là phong phú về mặt số lượng, đa dạng đề tài. Ở một số hạng mục, bên cạnh những đề tài có tính chất kinh điển, giải thưởng có thêm những tác phẩm phản ánh đời sống xã hội trong cơn đại dịch mang dấu ấn thời đại đậm nét. Chất lượng các đề cử tại các hạng mục khá đồng đều. Ít hạng mục rơi vào tình trạng “so bó đũa chọn cột cờ” như nhiều năm trước đây.
Đặc biệt, nổi bật ở giải thưởng Cánh diều lần này là sự chiếm lĩnh của những gương mặt trẻ, những người làm phim mới. Một trong những hạng mục được quan tâm nhất ở những giải thưởng điện ảnh là Phim truyện điện ảnh. Từ 5 đề cử Cánh diều vàng cho phim truyện điện ảnh bao gồm “Bẫy ngọt ngào”, “Maika - Cô bé đến từ hành tinh khác”, “Bình minh đỏ”, “Đêm tối rực rỡ”, “Phượng cháy” giải cao nhất thuộc về bộ phim độc lập “Đêm tối rực rỡ” của đạo diễn Aaron Toronto và biên kịch Nhã Uyên.
Bộ phim lấy bối cảnh đêm cuối cùng trong đám tang người ông của gia đình ông Toàn, một người cha giàu có. Biến cố xảy ra khi nhóm người cho vay nặng lãi đến tận đám tang để đòi tiền trước đó ông Toàn vay vì thua cờ bạc. Từ đó, những uẩn khúc, dồn nén trong mỗi người con được bộc lộ. Câu chuyện phim phản ánh những vấn nạn tồn tại dai dẳng và nhức nhối trong cuộc sống lâu nay như tư tưởng trọng nam khinh nữ, nạn bạo hành gia đình, sự độc đoán gia trưởng tệ nạn cờ bạc, vay nặng lãi, bệnh trầm cảm…
Phim được đánh giá là hội tụ được cả giá trị nội dung và nghệ thuật, chinh phục người xem bằng câu chuyện dung dị, đẫm chất Việt. Ngoài ra, phim còn rinh về 5 cánh diều vàng ở những hạng mục quan trọng: “Đạo diễn xuất sắc” (Aaron Toront), “Nữ chính kiêm biên kịch xuất sắc” Lý Nguyễn Nhã Uyên, “Nam diễn viên phụ xuất sắc” (Xuân Trang vai Kim Hoàng) và “Quay phim xuất sắc” (Nguyễn Khắc Nhật).
Trước đó, tại LHP Santa Fe 2022, phim đã giành được 2 giải thưởng quan trọng là “Best Story” (Câu chuyện xuất sắc) và “Best Peformance Female” (Nữ diễn viên xuất sắc nhất). Với những hệ lụy từ dịch bệnh COVID-19 đối với cuộc sống con người, việc xuất hiện những bộ phim như “Đêm tối rực rỡ”, “Maika - cô bé đến từ hành tinh khác” được đánh giá là “những tác phẩm điện ảnh chữa lành” đầy hiệu quả.
Điều đặc biệt đề cử hạng mục “Nam/ Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất” có sự xuất hiện của 2 gương mặt nhí là Chu Diệp Anh và Lại Trường Phú trong phim “Maika – Cô bé đến từ hành tinh khác”. Và diễn viên nhí Lại Trường Phú đã vượt qua Kiều Minh Tuấn (Chìa khóa trăm tỷ) và Quốc Trường (Bẫy ngọt ngào) để giành giải Cánh diều vàng cho “Nam diễn viên chính xuất sắc”. Với vai cậu bé Hùng trong phim, diễn viên nhí mới 10 tuổi này đã khẳng định tài năng của mình khi là một trong những người trẻ tuổi nhất đoạt một giải thưởng chính của Cánh diều.
Vẫn ở hạng mục phim truyện điện ảnh, giải Cánh diều vàng cho “Nữ diễn viên phụ xuất sắc” đã thuộc về diễn viên trẻ Bảo Hân (vai Sa trong phim “Bình minh đỏ”). Lần đầu tiên xuất hiện với vai Ánh Dương trong bộ phim truyền hình quốc dân “Về nhà đi con”, Bảo Hân đã chiếm được sự yêu mến đặc biệt của khán giả. Vai diễn đã mang về cho Bảo Hân danh diệu “Diễn viên triển vọng” ở giải thưởng Cánh diều 2019 và “Ngôi sao triển vọng” ở Giải thưởng “Ngôi sao năm 2019”. Năm nay, Bảo Hân tiếp tục khẳng định tài năng của mình ở lĩnh vực Phim truyện điện ảnh khi mới tròn 22 tuổi.
Giải thưởng “Diễn viên trẻ triển vọng” năm nay cũng được trao cho Phạm Quỳnh Anh - người đảm nhiệm vai Châu trong bộ phim truyện điện ảnh “Bình minh đỏ”. Gương mặt hoàn toàn mới này cũng đã chinh phục khán giả yêu nghệ thuật thứ 7 bằng khả năng diễn xuất chân thực, tinh tế của mình.
Mặc dù trải qua không ít khó khăn từ dịch bệnh nhưng lĩnh vực phim truyền hình lại được đánh giá là khởi sắc với nhiều bộ phim thành công, thu hút sự quan tâm của đông đảo công chúng. Tại giải thưởng Cánh diều lần này, VFC vẫn xứng đáng ở vị trí dẫn dầu trong các đơn vị sản xuất phim truyền hình khi bội thu giải thưởng. Hai bộ phim là “Thương ngày nắng về” phần 1 và “11 tháng 5 ngày” cùng giành được Cánh diều vàng ở Hạng mục Phim truyện truyền hình xuất sắc. Bộ phim của những người trẻ “11 tháng 5 ngày” còn có thêm những giải thưởng khác.
Cặp đôi chính của phim là Thanh Sơn và Khả Ngân cùng được vinh danh ở ngôi vị cao nhất “Nam - Nữ diễn viên chính phim truyền hình xuất sắc”. Chiến thắng của Thanh Sơn và Khả Ngân được đánh giá là thuyết phục dù các đề cử khác ở hai hạng mục này đều khá nặng ký.
Với Thanh Sơn, giải thưởng Cánh diều thêm một lần nữa khẳng định khả năng diễn xuất chân thực, đa dạng của nam diễn viên trẻ này. Thời gian qua, Thanh Sơn đã đóng góp cho vũ trụ phim truyền hình khá nhiều dạng vai với tính cách khác nhau. Còn vai Tuệ Nhi của Khả Ngân được ghi nhận là bước tiến nhảy vọt của nữ diễn viên này trong sự nghiệp diễn xuất. Trước đó, dù được giao một số vai chính nhưng cô chưa tạo được nhiều ấn tượng đặc biệt, thậm chí có thời điểm bị gọi là “bình hoa di động”. Điều đó cho thấy, chỉ cần không ngừng nỗ lực khi có được một nhân vật phù hợp, kịch bản phù hợp cùng ê kíp chuyên nghiệp, các nghệ sĩ trẻ hoàn toàn có thể làm nên chuyện.
Giải thưởng Cánh diều đi qua, với khá nhiều gương mặt nghệ sĩ trẻ được vinh danh ở các ngôi vị cao nhất không chỉ là kết quả xứng đáng cho nỗ lực của họ trong lao động nghệ thuật mà còn mang đến niềm hy vọng về một sự kế thừa xứng đáng trong tương lai.
