Giải mã việc khủng bố nhằm vào “trái tim châu Âu”

Tuần qua, cả châu Âu rung chuyển, còn thế giới thì bàng hoàng trước ba vụ khủng bố liên tiếp xảy ra tại Brussels, thủ đô của nước Bỉ và cũng là trung tâm chính trị của Liên minh châu Âu (EU), nơi đặt trụ sở tối cao của Liên minh quân sự Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Có lẽ chưa bao giờ và không ai có thể ngờ nơi được mệnh danh là “trái tim châu Âu” lại phải trải qua một “ngày đen tối” như hôm 22-3. Vì thế, mặc dù tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) đã đứng ra nhận trách nhiệm về vụ khủng bố nghiêm trọng này, nhưng nhiều câu hỏi vẫn chưa có câu trả lời thỏa đáng và vẫn rất cần có thêm ý kiến trao đổi để “giải mã” sự kiện đang gây tranh cãi này. 

Do đâu IS lại dám khủng bố vào “trái tim châu Âu”?

Là trung tâm chính trị của Liên minh châu Âu và là nơi đặt trụ sở tối cao của NATO, Brussels phải là nơi được bảo vệ cẩn mật nhất. Thế nhưng IS lại tổ chức thành công ba vụ khủng bố liên tiếp cách không xa “trái tim châu Âu”. Do đó, theo nhiều chuyên gia phân tích chính trị quốc tế, trong những vụ khủng bố này có nguyên nhân sâu xa và nguyên nhân trực tiếp.

Về nguyên nhân sâu xa, NATO và EU từng cổ súy cho các biến động chính trị mang tên “Mùa xuân Arab”, tạo điều kiện cho các lực lượng Hồi giáo cực đoan phát triển và lan tỏa mạnh mẽ chưa từng có kể từ sau chiến tranh lạnh và trở thành lực lượng đóng vai trò then chốt trong các hoạt động lật đổ chính thể nhiều nước Bắc Phi-Trung Đông và hiện nay đang là lực lượng chủ yếu trong cuộc chiến nhằm lật đổ Tổng thống Syria Bashar Al-Assad. Vì thế mà NATO, EU nói chung và Bỉ nói riêng đã phạm sai lầm khi cho rằng IS sẽ không chạm đến họ. 

Chính quyền Bỉ trong nhiều năm qua thực hiện chính sách khoan dung đối với các phần tử Hồi giáo cực đoan theo một cách thức nguy hiểm, do đó Brussels đã trở thành nơi chứa chấp các cơ sở đào tạo, huấn luyện và tàng trữ vũ khí khủng bố ở ngay một quận của thủ đô. 

Đến khi các lực lượng Hồi giáo cực đoan trở thành hiểm họa đối với toàn thế giới thì một số nước EU và NATO lại tham gia chiến dịch chống các lực lượng Hồi giáo cực đoan ở Iraq và Syria do Mỹ chỉ huy. Vì thế, những lực lượng này cảm thấy chúng bị EU và NATO “phản bội” hoặc “bỏ rơi” và chúng bắt đầu hành động.

Phát biểu tại Diễn đàn Đại Hội đồng Liên hợp quốc ngày 28-9-2015 nhân kỷ niệm 70 năm thành lập tổ chức này, Tổng thống Nga Vladimir Putin từng cảnh báo rằng, sẽ là một hiểm họa khi các nước phương Tây sử dụng các tổ chức khủng bố như một công cụ để thực hiện mục đích địa-chính trị của họ và sẽ tiêu diệt chúng sau khi thực hiện được tham vọng của mình. 

Cảnh báo của ông V.Putin đã thành sự thật: IS vốn sinh ra từ chính sách can thiệp của NATO vào chủ quyền của các quốc gia Bắc Phi-Trung Đông, thì nay trở thành hiểm họa không chỉ đối với toàn thế giới mà trước hết là đối với những ai đã “đẻ” ra chúng. Nhận định về ba vụ khủng bố ở Brussels, báo “Huffington Post”-một diễn đàn chính trị ở Mỹ đã đăng bài bình luận, trong đó nhận định rằng “nước Bỉ đã nuôi lớn một con quỷ khủng bố ngay trong lòng mình”.

Về nguyên nhân trực tiếp, sau ngày 18-3 khi cảnh sát Bỉ bắt được Sala Abdeslam - kẻ có liên quan tới vụ khủng bố gây ra vụ thảm sát 130 người tại thủ đô Paris của nước Pháp và lẩn trốn ở Brussels trong hơn 4 tháng qua, cơ quan an ninh cho rằng rằng hiểm họa khủng bố ở Bỉ và châu Âu đã tạm lắng. Nhưng đấy lại là một tính toán sai lầm và rất có thể ba vụ khủng bố ở Brussels là nhằm “trả đũa” hành động của cảnh sát Bỉ bắt giam Sala Abdeslam.

Người dân đặt hoa và thắp nến tưởng niệm các nạn nhân trong loạt vụ đánh bom khủng bố đẫm máu tại Brussels.
Người dân đặt hoa và thắp nến tưởng niệm các nạn nhân trong loạt vụ đánh bom khủng bố đẫm máu tại Brussels.

Vì sao NATO lúng túng, bị động trước các hành động khủng bố?

Quan sát các vụ khủng bố ở Paris, ở Ankara và Brussels, giới phân tích nhận thấy NATO tỏ ra hết sức lúng túng, bị động và bất lực trước các hành động khủng bố nhằm vào chính các quốc gia thành viên của tổ chức này. Do đâu một liên minh quân sự có trong tay cả một bộ máy tình báo khổng lồ và rộng khắp thế giới được trang bị các phương tiện do thám cực kỳ hiện đại, lại có cách hành xử kỳ lạ đến thế?

Nguyên nhân sâu xa ở đây là, kể từ thời chiến tranh lạnh tới nay, các lực lượng khủng bố là công cụ để NATO thực hiện các mục đích địa-chính trị và họ chưa bao giờ chống khủng bố một cách đích thực. Trong thời kỳ chiến tranh lạnh, NATO đã từng sử dụng các lực lượng khủng bố để ngăn chặn sự phát triển ảnh hưởng của các lực lượng cộng sản và cánh tả tiến bộ cũng như phong trào giải phóng dân tộc ở châu Âu và nhiều khu vực khác nhau trên thế giới. 

Trong đó đáng chú ý nhất là các tổ chức khủng bố mang tên “Gladio” do NATO thành lập chuyên thực hiện các chiến dịch bí mật ở châu Âu. Cựu Giám đốc Cục Tình báo Trung ương Mỹ William Egan Colby từng gọi “Gladio” là “chiến dịch quan trong nhất của Mỹ”. Tuy nhiên, Chính phủ Mỹ luôn phủ nhận “Gladio” là tổ chức khủng bố.

Sau chiến tranh lạnh, NATO tiếp tục núp dưới chiêu bài “chống khủng bố” để thực hiện các mục đích địa-chính trị trên toàn thế giới. Cuộc chiến toàn cầu chống khủng bố ở Afghanistan là một thí dụ: Sau hơn 10 năm NATO tiến hành “chống khủng bố” thì khủng bố lại càng lan rộng và phát triển cả về quy mô, mức độ tàn bạo và tổ chức. 

Trong cuộc chiến chống IS ở Syria hiện nay, NATO núp dưới khẩu hiệu “chống khủng bố” để tiếp tục ủng hộ cái gọi là “các lực lượng Hồi giáo ôn hòa” để loại Tổng thống Syria Bassa Al-Assad. Vì thế mà NATO chưa bao giờ chống khủng bố một cách thực sự. Đó là lý do họ tỏ ra “lúng túng, bị động và bất lực”. 

Cần chấm dứt “trò chơi địa-chính trị”

Ngay sau ba vụ khủng bố ở Brussels, ngày 23-3, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov đã kêu gọi Phương Tây nên ngừng "trò chơi địa-chính trị" và cùng nỗ lực hợp tác với Nga trong cuộc chiến chống khủng bố. Đây có thể là giải pháp căn bản để loại trừ nguy cơ khủng bố không chỉ ở châu Âu mà còn trên phạm vi toàn thế giới.

Đề nghị của Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov được đưa ra trong bối cảnh Bộ chỉ huy NATO không ngớt đưa ra cáo buộc xuyên tạc rằng cuộc khủng hoảng di cư lớn nhất ở châu Âu là “hậu quả từ chiến dịch quân sự của Nga chống khủng bố ở Syria”, rằng “Các máy bay chiến đấu của Nga ở Syria không tấn công khủng bố mà là nhằm vào các lực lượng đối lập ôn hòa”.

Ngay sau ba vụ khủng bố ở Brussels, mặc dù IS đã đứng ra nhận trách nhiệm thực hiện những vụ khủng bố này nhưng Giám đốc Cục An ninh Ukraine, ông Vasili Grisak-một trong những thành viên chủ chốt trong chính quyền Kiev được Mỹ và Phương Tây dựng lên sau vụ đảo chính lật đổ Tổng thống Ukraine Yanucovich ngày 22-2-2014, đưa ra tuyên bố gây sốc rằng trong vụ khủng bố ở Brussels có thể có “bàn tay” của Moskva. 

Còn ông Alechsander Turchinov, Thư ký Hội đồng An ninh quốc gia Ukraine, nguyên Chủ tịch Quốc hội Ukraine, đưa ra tuyên bố còn gây sốc gấp bội: “Không phải là Tổ chức khủng bố “Nhà nước Hồi giáo Iraq và Cận Đông” (tiền thân của IS), gây ra cuộc chiến tranh khủng bố tàn phá hạ tầng cơ sở của Syria và gây ra làn sóng di cư tới châu Âu mà là do Nga. Cũng chính Nga là người đạo diễn các vụ khủng bố ở Ankara, Paris, Brucsel và Miền Đông Ukraine”(?!).

Những tuyên bố gây sốc này của các quan chức Ukraine không thể không khiến Moskva quan ngại. Ngoại trưởng Lavrov cho rằng, đã đến lúc đưa các quan chức Ukraine này đi chẩn đoán bệnh “loạn thần kinh”. 

Về nhận định của ông Vasili Grisak cho rằng trong vụ khủng bố ở Brussels có thể có “bàn tay” của Moskva, Người phát ngôn Bộ trưởng Ngoại giao Nga, bà Zakharova, viết trên trang Facebook cá nhân như sau: “Là con người thì không ai phát ngôn như vậy cả. Đây là hành động vượt ra khỏi phạm vi ứng xử của con người. Tôi chia sẻ nỗi đau với những người dân mà sự sống chết của họ phụ thuộc vào quyết định của những kẻ không phải là người này”.

Đại tá Lê Thế Mẫu

Các tin khác

Quốc tế chung tay hỗ trợ Colombia sau động đất kinh hoàng

Quốc tế chung tay hỗ trợ Colombia sau động đất kinh hoàng

Ít nhất 132 người đã thiệt mạng và hàng trăm người vẫn mất tích sau trận động đất mạnh 7,4 độ richter xảy ra tại miền Tây Colombia ngày 10/8. Chính phủ Colombia đã ban bố tình trạng khẩn cấp trên toàn quốc, huy động tối đa lực lượng để tìm kiếm những người còn mắc kẹt dưới đống đổ nát.

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Giữa thời điểm Iran đứng trước những quyết định then chốt về eo biển Hormuz và đàm phán với Mỹ, việc Lãnh tụ tối cao đưa cựu Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran Mohsen Rezaei trở lại trung tâm hoạch định an ninh phản ánh những tính toán đáng chú ý của Tehran.

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.