Giải mã việc khủng bố nhằm vào “trái tim châu Âu”

Tuần qua, cả châu Âu rung chuyển, còn thế giới thì bàng hoàng trước ba vụ khủng bố liên tiếp xảy ra tại Brussels, thủ đô của nước Bỉ và cũng là trung tâm chính trị của Liên minh châu Âu (EU), nơi đặt trụ sở tối cao của Liên minh quân sự Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Có lẽ chưa bao giờ và không ai có thể ngờ nơi được mệnh danh là “trái tim châu Âu” lại phải trải qua một “ngày đen tối” như hôm 22-3. Vì thế, mặc dù tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) đã đứng ra nhận trách nhiệm về vụ khủng bố nghiêm trọng này, nhưng nhiều câu hỏi vẫn chưa có câu trả lời thỏa đáng và vẫn rất cần có thêm ý kiến trao đổi để “giải mã” sự kiện đang gây tranh cãi này. 

Do đâu IS lại dám khủng bố vào “trái tim châu Âu”?

Là trung tâm chính trị của Liên minh châu Âu và là nơi đặt trụ sở tối cao của NATO, Brussels phải là nơi được bảo vệ cẩn mật nhất. Thế nhưng IS lại tổ chức thành công ba vụ khủng bố liên tiếp cách không xa “trái tim châu Âu”. Do đó, theo nhiều chuyên gia phân tích chính trị quốc tế, trong những vụ khủng bố này có nguyên nhân sâu xa và nguyên nhân trực tiếp.

Về nguyên nhân sâu xa, NATO và EU từng cổ súy cho các biến động chính trị mang tên “Mùa xuân Arab”, tạo điều kiện cho các lực lượng Hồi giáo cực đoan phát triển và lan tỏa mạnh mẽ chưa từng có kể từ sau chiến tranh lạnh và trở thành lực lượng đóng vai trò then chốt trong các hoạt động lật đổ chính thể nhiều nước Bắc Phi-Trung Đông và hiện nay đang là lực lượng chủ yếu trong cuộc chiến nhằm lật đổ Tổng thống Syria Bashar Al-Assad. Vì thế mà NATO, EU nói chung và Bỉ nói riêng đã phạm sai lầm khi cho rằng IS sẽ không chạm đến họ. 

Chính quyền Bỉ trong nhiều năm qua thực hiện chính sách khoan dung đối với các phần tử Hồi giáo cực đoan theo một cách thức nguy hiểm, do đó Brussels đã trở thành nơi chứa chấp các cơ sở đào tạo, huấn luyện và tàng trữ vũ khí khủng bố ở ngay một quận của thủ đô. 

Đến khi các lực lượng Hồi giáo cực đoan trở thành hiểm họa đối với toàn thế giới thì một số nước EU và NATO lại tham gia chiến dịch chống các lực lượng Hồi giáo cực đoan ở Iraq và Syria do Mỹ chỉ huy. Vì thế, những lực lượng này cảm thấy chúng bị EU và NATO “phản bội” hoặc “bỏ rơi” và chúng bắt đầu hành động.

Phát biểu tại Diễn đàn Đại Hội đồng Liên hợp quốc ngày 28-9-2015 nhân kỷ niệm 70 năm thành lập tổ chức này, Tổng thống Nga Vladimir Putin từng cảnh báo rằng, sẽ là một hiểm họa khi các nước phương Tây sử dụng các tổ chức khủng bố như một công cụ để thực hiện mục đích địa-chính trị của họ và sẽ tiêu diệt chúng sau khi thực hiện được tham vọng của mình. 

Cảnh báo của ông V.Putin đã thành sự thật: IS vốn sinh ra từ chính sách can thiệp của NATO vào chủ quyền của các quốc gia Bắc Phi-Trung Đông, thì nay trở thành hiểm họa không chỉ đối với toàn thế giới mà trước hết là đối với những ai đã “đẻ” ra chúng. Nhận định về ba vụ khủng bố ở Brussels, báo “Huffington Post”-một diễn đàn chính trị ở Mỹ đã đăng bài bình luận, trong đó nhận định rằng “nước Bỉ đã nuôi lớn một con quỷ khủng bố ngay trong lòng mình”.

Về nguyên nhân trực tiếp, sau ngày 18-3 khi cảnh sát Bỉ bắt được Sala Abdeslam - kẻ có liên quan tới vụ khủng bố gây ra vụ thảm sát 130 người tại thủ đô Paris của nước Pháp và lẩn trốn ở Brussels trong hơn 4 tháng qua, cơ quan an ninh cho rằng rằng hiểm họa khủng bố ở Bỉ và châu Âu đã tạm lắng. Nhưng đấy lại là một tính toán sai lầm và rất có thể ba vụ khủng bố ở Brussels là nhằm “trả đũa” hành động của cảnh sát Bỉ bắt giam Sala Abdeslam.

Người dân đặt hoa và thắp nến tưởng niệm các nạn nhân trong loạt vụ đánh bom khủng bố đẫm máu tại Brussels.
Người dân đặt hoa và thắp nến tưởng niệm các nạn nhân trong loạt vụ đánh bom khủng bố đẫm máu tại Brussels.

Vì sao NATO lúng túng, bị động trước các hành động khủng bố?

Quan sát các vụ khủng bố ở Paris, ở Ankara và Brussels, giới phân tích nhận thấy NATO tỏ ra hết sức lúng túng, bị động và bất lực trước các hành động khủng bố nhằm vào chính các quốc gia thành viên của tổ chức này. Do đâu một liên minh quân sự có trong tay cả một bộ máy tình báo khổng lồ và rộng khắp thế giới được trang bị các phương tiện do thám cực kỳ hiện đại, lại có cách hành xử kỳ lạ đến thế?

Nguyên nhân sâu xa ở đây là, kể từ thời chiến tranh lạnh tới nay, các lực lượng khủng bố là công cụ để NATO thực hiện các mục đích địa-chính trị và họ chưa bao giờ chống khủng bố một cách đích thực. Trong thời kỳ chiến tranh lạnh, NATO đã từng sử dụng các lực lượng khủng bố để ngăn chặn sự phát triển ảnh hưởng của các lực lượng cộng sản và cánh tả tiến bộ cũng như phong trào giải phóng dân tộc ở châu Âu và nhiều khu vực khác nhau trên thế giới. 

Trong đó đáng chú ý nhất là các tổ chức khủng bố mang tên “Gladio” do NATO thành lập chuyên thực hiện các chiến dịch bí mật ở châu Âu. Cựu Giám đốc Cục Tình báo Trung ương Mỹ William Egan Colby từng gọi “Gladio” là “chiến dịch quan trong nhất của Mỹ”. Tuy nhiên, Chính phủ Mỹ luôn phủ nhận “Gladio” là tổ chức khủng bố.

Sau chiến tranh lạnh, NATO tiếp tục núp dưới chiêu bài “chống khủng bố” để thực hiện các mục đích địa-chính trị trên toàn thế giới. Cuộc chiến toàn cầu chống khủng bố ở Afghanistan là một thí dụ: Sau hơn 10 năm NATO tiến hành “chống khủng bố” thì khủng bố lại càng lan rộng và phát triển cả về quy mô, mức độ tàn bạo và tổ chức. 

Trong cuộc chiến chống IS ở Syria hiện nay, NATO núp dưới khẩu hiệu “chống khủng bố” để tiếp tục ủng hộ cái gọi là “các lực lượng Hồi giáo ôn hòa” để loại Tổng thống Syria Bassa Al-Assad. Vì thế mà NATO chưa bao giờ chống khủng bố một cách thực sự. Đó là lý do họ tỏ ra “lúng túng, bị động và bất lực”. 

Cần chấm dứt “trò chơi địa-chính trị”

Ngay sau ba vụ khủng bố ở Brussels, ngày 23-3, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov đã kêu gọi Phương Tây nên ngừng "trò chơi địa-chính trị" và cùng nỗ lực hợp tác với Nga trong cuộc chiến chống khủng bố. Đây có thể là giải pháp căn bản để loại trừ nguy cơ khủng bố không chỉ ở châu Âu mà còn trên phạm vi toàn thế giới.

Đề nghị của Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov được đưa ra trong bối cảnh Bộ chỉ huy NATO không ngớt đưa ra cáo buộc xuyên tạc rằng cuộc khủng hoảng di cư lớn nhất ở châu Âu là “hậu quả từ chiến dịch quân sự của Nga chống khủng bố ở Syria”, rằng “Các máy bay chiến đấu của Nga ở Syria không tấn công khủng bố mà là nhằm vào các lực lượng đối lập ôn hòa”.

Ngay sau ba vụ khủng bố ở Brussels, mặc dù IS đã đứng ra nhận trách nhiệm thực hiện những vụ khủng bố này nhưng Giám đốc Cục An ninh Ukraine, ông Vasili Grisak-một trong những thành viên chủ chốt trong chính quyền Kiev được Mỹ và Phương Tây dựng lên sau vụ đảo chính lật đổ Tổng thống Ukraine Yanucovich ngày 22-2-2014, đưa ra tuyên bố gây sốc rằng trong vụ khủng bố ở Brussels có thể có “bàn tay” của Moskva. 

Còn ông Alechsander Turchinov, Thư ký Hội đồng An ninh quốc gia Ukraine, nguyên Chủ tịch Quốc hội Ukraine, đưa ra tuyên bố còn gây sốc gấp bội: “Không phải là Tổ chức khủng bố “Nhà nước Hồi giáo Iraq và Cận Đông” (tiền thân của IS), gây ra cuộc chiến tranh khủng bố tàn phá hạ tầng cơ sở của Syria và gây ra làn sóng di cư tới châu Âu mà là do Nga. Cũng chính Nga là người đạo diễn các vụ khủng bố ở Ankara, Paris, Brucsel và Miền Đông Ukraine”(?!).

Những tuyên bố gây sốc này của các quan chức Ukraine không thể không khiến Moskva quan ngại. Ngoại trưởng Lavrov cho rằng, đã đến lúc đưa các quan chức Ukraine này đi chẩn đoán bệnh “loạn thần kinh”. 

Về nhận định của ông Vasili Grisak cho rằng trong vụ khủng bố ở Brussels có thể có “bàn tay” của Moskva, Người phát ngôn Bộ trưởng Ngoại giao Nga, bà Zakharova, viết trên trang Facebook cá nhân như sau: “Là con người thì không ai phát ngôn như vậy cả. Đây là hành động vượt ra khỏi phạm vi ứng xử của con người. Tôi chia sẻ nỗi đau với những người dân mà sự sống chết của họ phụ thuộc vào quyết định của những kẻ không phải là người này”.

Đại tá Lê Thế Mẫu

Các tin khác

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump từ ngày 13-15/5 tới đang thu hút sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng quốc tế. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục gia tăng, hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh được đánh giá khó tạo ra đột phá mang tính lịch sử, nhưng vẫn được kỳ vọng sẽ góp phần duy trì các “lan can an toàn”, hạn chế nguy cơ đối đầu vượt tầm kiểm soát và tạo thêm dư địa ổn định cho kinh tế toàn cầu.

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

Sự hiện diện của người đứng đầu WHO diễn ra ngay trước thời điểm sơ tán hành khách khỏi con tàu du lịch MV Hondius, nơi phát hiện virus Hanta khiến ba người tử vong, không chỉ mang tính chất giám sát chuyên môn mà còn là một động thái chính trị và nhân đạo quan trọng nhằm đảm bảo sự an toàn tuyệt đối cho cư dân địa phương cũng như gần 150 hành khách đang mắc kẹt trên tàu.

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

Liên minh châu Âu (EU), Brazil và Trung Quốc mới đây chính thức ra mắt “Liên minh mở về thị trường carbon bắt buộc” trong lễ ký kết diễn ra tại thành phố Florence của Italy, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực tăng cường hợp tác quốc tế nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp.

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều chuyên gia nhận định ổ dịch virus Hanta trên tàu du lịch vượt Đại Tây Dương nguy hiểm, nhưng không lây lan như virus SARS-CoV-2 gây ra đại dịch COVID-19. Hiện các nước đang khẩn trương truy vết tiếp xúc để hạn chế tối đa số ca mắc mới.

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang đẩy khu vực châu Á – nơi tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất thế giới – vào một phép thử về năng lực ứng phó khủng hoảng năng lượng. Trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng, nhiều chính phủ trong khu vực đang gấp rút triển khai các biện pháp nhằm tìm kiếm nguồn thay thế, ổn định thị trường và giảm thiểu tác động lan tỏa đến tăng trưởng kinh tế.

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Iran ngày 4/5 phát đi cảnh báo cứng rắn đối với các lực lượng Mỹ, yêu cầu không tiến vào eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ triển khai chiến dịch hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt trong khu vực do ảnh hưởng của xung đột Mỹ - Israel với Iran.

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Liên minh giữa Mỹ và châu Âu, với nòng cốt là NATO, nhiều thập niên được xem là trụ cột bảo đảm an ninh phương Tây. Tuy nhiên, những bất đồng ngày càng sâu sắc liên quan tới tình hình Trung Đông đang khiến mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương rạn nứt.

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Trong bối cảnh chảo lửa Trung Đông vẫn chưa hạ nhiệt, hồ sơ hạt nhân Iran một lần nữa trở thành tâm điểm của các nỗ lực ngoại giao quốc tế. Mới đây, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết đang tiến hành đàm phán với Nga và một số quốc gia về khả năng đưa uranium làm giàu ra khỏi lãnh thổ Iran. Động thái này diễn ra khi Washington liên tục đặt điều kiện Tehran phải từ bỏ kho dự trữ và đình chỉ việc làm giàu uranium như một chìa khóa then chốt cho bất kỳ giải pháp hòa bình nào.

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn kéo dài tại khu vực Trung Đông và tác động lan rộng tới kinh tế toàn cầu.

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố rời Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và cơ chế OPEC+ sau 60 năm là thành viên, nhấn mạnh ưu tiên lợi ích quốc gia. Động thái này được giới phân tích đánh giá có thể tạo hiệu ứng dây chuyền trong nội bộ liên minh dầu mỏ, đồng thời làm gia tăng những toan tính địa chính trị và mang lại ưu thế cho Mỹ.

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Căng thẳng ngoại giao và quân sự giữa Pakistan và Afghanistan vừa có bước leo thang nguy hiểm mới khi hai bên liên tiếp cáo buộc nhau tiến hành các cuộc tấn công xuyên biên giới, đe dọa phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh được thiết lập hồi tháng 3 vừa qua.

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Người Palestine tại khu vực Deir al-Balah thuộc dải Gaza lần đầu tiên tham gia một cuộc bầu cử địa phương sau hai thập kỷ gián đoạn, động thái được mô tả là bước tiến trong nỗ lực khôi phục đời sống chính trị và các thiết chế dân sự tại vùng lãnh thổ bị xung đột tàn phá.

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Gần hai tháng kể từ ngày xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra tại Trung Đông, Tehran được cho là vẫn đang vận dụng chiến thuật bất đối xứng, tận dụng lợi thế địa lý và khả năng gây gián đoạn để bù đắp chênh lệch sức mạnh. Tuy nhiên, gần đây, khi Washington tuyên bố phong tỏa các cảng biển Iran và triển khai đồng thời ba nhóm tàu sân bay cùng hàng chục nghìn binh sĩ tới khu vực – đặt ra một câu hỏi lớn rằng liệu Tehran có thể cầm cự được bao lâu trong vòng siết ngày càng khép chặt tại eo biển Hormuz?

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Truyền thông Hàn Quốc dẫn lời Tổng thống Lee Jae Myung ví von dòng sông Hàn và sông Hồng như đang hòa nhịp, biểu trưng cho sự gắn kết giữa hai dân tộc. Trong khi đó, dư luận nước này cũng đặc biệt chú ý tới chia sẻ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi so sánh tương đậu nành Doenjang với tương Bần Việt Nam – càng ủ lâu càng đậm đà, như một ẩn dụ cho tình hữu nghị Việt Nam – Hàn Quốc ngày càng bền chặt theo thời gian.

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

Liên minh châu Âu (EU) nhóm họp thượng đỉnh đột xuất với nội dung then chốt xoay quanh cách thức vận dụng điều khoản phòng thủ chung giữa các thành viên khi một nước bị tấn công quân sự. Đây được xem là chủ đề nóng bỏng ở thời điểm quan hệ xuyên Đại Tây Dương có những rạn nứt.

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) thứ 10 sẽ bắt đầu vào năm 2027, trong bối cảnh tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh đối mặt nhiều khó khăn, từ xung đột vũ trang leo thang đến khủng hoảng niềm tin và tài chính chưa từng có. Đây không chỉ là một cuộc bầu cử nhân sự, mà là cuộc đua tìm kiếm một “kiến trúc sư” đủ tầm vóc để tái thiết lập trật tự thế giới trong một kỷ nguyên đầy biến động.

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Những hình ảnh vệ tinh mới nhất được công bố bởi Cơ quan Vũ trụ châu Âu cho thấy các vệt dầu loang diện rộng trên vịnh Ba Tư có thể quan sát rõ từ không gian. Diễn biến này không chỉ phản ánh mức độ nghiêm trọng của ô nhiễm môi trường biển, mà còn làm dấy lên lo ngại về những tác động lâu dài đối với hệ sinh thái, chuỗi cung ứng năng lượng và an ninh khu vực.

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Tổng thống Donald Trump ngày 21/4 tuyên bố gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran, trong khi chính quyền Washington đồng thời áp đặt một vòng trừng phạt mới nhằm gia tăng sức ép đối với Tehran trước thềm các cuộc đàm phán quan trọng dự kiến diễn ra tại Pakistan. Động thái này phản ánh chiến lược vừa kiềm chế xung đột quân sự, vừa tăng đòn bẩy kinh tế nhằm buộc Iran nhượng bộ trên bàn thương lượng.