Giải mã việc khủng bố nhằm vào “trái tim châu Âu”

Tuần qua, cả châu Âu rung chuyển, còn thế giới thì bàng hoàng trước ba vụ khủng bố liên tiếp xảy ra tại Brussels, thủ đô của nước Bỉ và cũng là trung tâm chính trị của Liên minh châu Âu (EU), nơi đặt trụ sở tối cao của Liên minh quân sự Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Có lẽ chưa bao giờ và không ai có thể ngờ nơi được mệnh danh là “trái tim châu Âu” lại phải trải qua một “ngày đen tối” như hôm 22-3. Vì thế, mặc dù tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) đã đứng ra nhận trách nhiệm về vụ khủng bố nghiêm trọng này, nhưng nhiều câu hỏi vẫn chưa có câu trả lời thỏa đáng và vẫn rất cần có thêm ý kiến trao đổi để “giải mã” sự kiện đang gây tranh cãi này. 

Do đâu IS lại dám khủng bố vào “trái tim châu Âu”?

Là trung tâm chính trị của Liên minh châu Âu và là nơi đặt trụ sở tối cao của NATO, Brussels phải là nơi được bảo vệ cẩn mật nhất. Thế nhưng IS lại tổ chức thành công ba vụ khủng bố liên tiếp cách không xa “trái tim châu Âu”. Do đó, theo nhiều chuyên gia phân tích chính trị quốc tế, trong những vụ khủng bố này có nguyên nhân sâu xa và nguyên nhân trực tiếp.

Về nguyên nhân sâu xa, NATO và EU từng cổ súy cho các biến động chính trị mang tên “Mùa xuân Arab”, tạo điều kiện cho các lực lượng Hồi giáo cực đoan phát triển và lan tỏa mạnh mẽ chưa từng có kể từ sau chiến tranh lạnh và trở thành lực lượng đóng vai trò then chốt trong các hoạt động lật đổ chính thể nhiều nước Bắc Phi-Trung Đông và hiện nay đang là lực lượng chủ yếu trong cuộc chiến nhằm lật đổ Tổng thống Syria Bashar Al-Assad. Vì thế mà NATO, EU nói chung và Bỉ nói riêng đã phạm sai lầm khi cho rằng IS sẽ không chạm đến họ. 

Chính quyền Bỉ trong nhiều năm qua thực hiện chính sách khoan dung đối với các phần tử Hồi giáo cực đoan theo một cách thức nguy hiểm, do đó Brussels đã trở thành nơi chứa chấp các cơ sở đào tạo, huấn luyện và tàng trữ vũ khí khủng bố ở ngay một quận của thủ đô. 

Đến khi các lực lượng Hồi giáo cực đoan trở thành hiểm họa đối với toàn thế giới thì một số nước EU và NATO lại tham gia chiến dịch chống các lực lượng Hồi giáo cực đoan ở Iraq và Syria do Mỹ chỉ huy. Vì thế, những lực lượng này cảm thấy chúng bị EU và NATO “phản bội” hoặc “bỏ rơi” và chúng bắt đầu hành động.

Phát biểu tại Diễn đàn Đại Hội đồng Liên hợp quốc ngày 28-9-2015 nhân kỷ niệm 70 năm thành lập tổ chức này, Tổng thống Nga Vladimir Putin từng cảnh báo rằng, sẽ là một hiểm họa khi các nước phương Tây sử dụng các tổ chức khủng bố như một công cụ để thực hiện mục đích địa-chính trị của họ và sẽ tiêu diệt chúng sau khi thực hiện được tham vọng của mình. 

Cảnh báo của ông V.Putin đã thành sự thật: IS vốn sinh ra từ chính sách can thiệp của NATO vào chủ quyền của các quốc gia Bắc Phi-Trung Đông, thì nay trở thành hiểm họa không chỉ đối với toàn thế giới mà trước hết là đối với những ai đã “đẻ” ra chúng. Nhận định về ba vụ khủng bố ở Brussels, báo “Huffington Post”-một diễn đàn chính trị ở Mỹ đã đăng bài bình luận, trong đó nhận định rằng “nước Bỉ đã nuôi lớn một con quỷ khủng bố ngay trong lòng mình”.

Về nguyên nhân trực tiếp, sau ngày 18-3 khi cảnh sát Bỉ bắt được Sala Abdeslam - kẻ có liên quan tới vụ khủng bố gây ra vụ thảm sát 130 người tại thủ đô Paris của nước Pháp và lẩn trốn ở Brussels trong hơn 4 tháng qua, cơ quan an ninh cho rằng rằng hiểm họa khủng bố ở Bỉ và châu Âu đã tạm lắng. Nhưng đấy lại là một tính toán sai lầm và rất có thể ba vụ khủng bố ở Brussels là nhằm “trả đũa” hành động của cảnh sát Bỉ bắt giam Sala Abdeslam.

Người dân đặt hoa và thắp nến tưởng niệm các nạn nhân trong loạt vụ đánh bom khủng bố đẫm máu tại Brussels.
Người dân đặt hoa và thắp nến tưởng niệm các nạn nhân trong loạt vụ đánh bom khủng bố đẫm máu tại Brussels.

Vì sao NATO lúng túng, bị động trước các hành động khủng bố?

Quan sát các vụ khủng bố ở Paris, ở Ankara và Brussels, giới phân tích nhận thấy NATO tỏ ra hết sức lúng túng, bị động và bất lực trước các hành động khủng bố nhằm vào chính các quốc gia thành viên của tổ chức này. Do đâu một liên minh quân sự có trong tay cả một bộ máy tình báo khổng lồ và rộng khắp thế giới được trang bị các phương tiện do thám cực kỳ hiện đại, lại có cách hành xử kỳ lạ đến thế?

Nguyên nhân sâu xa ở đây là, kể từ thời chiến tranh lạnh tới nay, các lực lượng khủng bố là công cụ để NATO thực hiện các mục đích địa-chính trị và họ chưa bao giờ chống khủng bố một cách đích thực. Trong thời kỳ chiến tranh lạnh, NATO đã từng sử dụng các lực lượng khủng bố để ngăn chặn sự phát triển ảnh hưởng của các lực lượng cộng sản và cánh tả tiến bộ cũng như phong trào giải phóng dân tộc ở châu Âu và nhiều khu vực khác nhau trên thế giới. 

Trong đó đáng chú ý nhất là các tổ chức khủng bố mang tên “Gladio” do NATO thành lập chuyên thực hiện các chiến dịch bí mật ở châu Âu. Cựu Giám đốc Cục Tình báo Trung ương Mỹ William Egan Colby từng gọi “Gladio” là “chiến dịch quan trong nhất của Mỹ”. Tuy nhiên, Chính phủ Mỹ luôn phủ nhận “Gladio” là tổ chức khủng bố.

Sau chiến tranh lạnh, NATO tiếp tục núp dưới chiêu bài “chống khủng bố” để thực hiện các mục đích địa-chính trị trên toàn thế giới. Cuộc chiến toàn cầu chống khủng bố ở Afghanistan là một thí dụ: Sau hơn 10 năm NATO tiến hành “chống khủng bố” thì khủng bố lại càng lan rộng và phát triển cả về quy mô, mức độ tàn bạo và tổ chức. 

Trong cuộc chiến chống IS ở Syria hiện nay, NATO núp dưới khẩu hiệu “chống khủng bố” để tiếp tục ủng hộ cái gọi là “các lực lượng Hồi giáo ôn hòa” để loại Tổng thống Syria Bassa Al-Assad. Vì thế mà NATO chưa bao giờ chống khủng bố một cách thực sự. Đó là lý do họ tỏ ra “lúng túng, bị động và bất lực”. 

Cần chấm dứt “trò chơi địa-chính trị”

Ngay sau ba vụ khủng bố ở Brussels, ngày 23-3, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov đã kêu gọi Phương Tây nên ngừng "trò chơi địa-chính trị" và cùng nỗ lực hợp tác với Nga trong cuộc chiến chống khủng bố. Đây có thể là giải pháp căn bản để loại trừ nguy cơ khủng bố không chỉ ở châu Âu mà còn trên phạm vi toàn thế giới.

Đề nghị của Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov được đưa ra trong bối cảnh Bộ chỉ huy NATO không ngớt đưa ra cáo buộc xuyên tạc rằng cuộc khủng hoảng di cư lớn nhất ở châu Âu là “hậu quả từ chiến dịch quân sự của Nga chống khủng bố ở Syria”, rằng “Các máy bay chiến đấu của Nga ở Syria không tấn công khủng bố mà là nhằm vào các lực lượng đối lập ôn hòa”.

Ngay sau ba vụ khủng bố ở Brussels, mặc dù IS đã đứng ra nhận trách nhiệm thực hiện những vụ khủng bố này nhưng Giám đốc Cục An ninh Ukraine, ông Vasili Grisak-một trong những thành viên chủ chốt trong chính quyền Kiev được Mỹ và Phương Tây dựng lên sau vụ đảo chính lật đổ Tổng thống Ukraine Yanucovich ngày 22-2-2014, đưa ra tuyên bố gây sốc rằng trong vụ khủng bố ở Brussels có thể có “bàn tay” của Moskva. 

Còn ông Alechsander Turchinov, Thư ký Hội đồng An ninh quốc gia Ukraine, nguyên Chủ tịch Quốc hội Ukraine, đưa ra tuyên bố còn gây sốc gấp bội: “Không phải là Tổ chức khủng bố “Nhà nước Hồi giáo Iraq và Cận Đông” (tiền thân của IS), gây ra cuộc chiến tranh khủng bố tàn phá hạ tầng cơ sở của Syria và gây ra làn sóng di cư tới châu Âu mà là do Nga. Cũng chính Nga là người đạo diễn các vụ khủng bố ở Ankara, Paris, Brucsel và Miền Đông Ukraine”(?!).

Những tuyên bố gây sốc này của các quan chức Ukraine không thể không khiến Moskva quan ngại. Ngoại trưởng Lavrov cho rằng, đã đến lúc đưa các quan chức Ukraine này đi chẩn đoán bệnh “loạn thần kinh”. 

Về nhận định của ông Vasili Grisak cho rằng trong vụ khủng bố ở Brussels có thể có “bàn tay” của Moskva, Người phát ngôn Bộ trưởng Ngoại giao Nga, bà Zakharova, viết trên trang Facebook cá nhân như sau: “Là con người thì không ai phát ngôn như vậy cả. Đây là hành động vượt ra khỏi phạm vi ứng xử của con người. Tôi chia sẻ nỗi đau với những người dân mà sự sống chết của họ phụ thuộc vào quyết định của những kẻ không phải là người này”.

Đại tá Lê Thế Mẫu

Các tin khác

TrophyLab: Khi dữ liệu trở thành chiến lược mới của Ukraine

TrophyLab: Khi dữ liệu trở thành chiến lược mới của Ukraine

Sau hơn bốn năm xung đột, Ukraine cho biết đã thu giữ hàng trăm mẫu khí tài của Nga trên chiến trường. Việc Kiev mới đây công bố nền tảng TrophyLab, cho phép các đối tác tiếp cận thông tin kỹ thuật về những mẫu vũ khí này, lập tức thu hút sự chú ý lớn từ giới quan sát quốc tế.

Đọc vị bảng xếp hạng "kỳ lân toàn cầu" Hurun 2026

Đọc vị bảng xếp hạng "kỳ lân toàn cầu" Hurun 2026

Bảng xếp hạng kỳ lân toàn cầu năm 2026 của Viện nghiên cứu Hurun (Trung Quốc) cho thấy, AI đã trở thành động lực tăng trưởng mới, đồng thời hé lộ sự dịch chuyển đáng chú ý trong cuộc đua công nghệ giữa các quốc gia.

Thương vong leo thang, quốc tế khẩn trương ứng cứu

Thương vong leo thang, quốc tế khẩn trương ứng cứu

Hai trận động đất kinh hoàng liên tiếp với cường độ 7,2 và 7,5 độ richter đã tấn công thủ đô Caracas của Venezuela và các khu vực lân cận hôm 24/6. Theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS), đây là cơn địa chấn mạnh nhất tại quốc gia Nam Mỹ này kể từ năm 1900, để lại cảnh tượng tàn phá nặng nề và đẩy hàng chục nghìn người vào cảnh màn trời chiếu đất.

Khi sóng nhiệt trở thành "bình thường mới" của châu Âu

Khi sóng nhiệt trở thành "bình thường mới" của châu Âu

Các chuyên gia cảnh báo hiện tượng "vòm nhiệt" kết hợp với biến đổi khí hậu khiến châu Âu, khu vực nóng lên nhanh nhất thế giới, phải đối mặt với những đợt sóng nhiệt ngày càng dữ dội, thậm chí trở thành "bình thường mới" trong mùa Hè.

Những rạn nứt đầu tiên trong thỏa thuận Mỹ - Iran

Những rạn nứt đầu tiên trong thỏa thuận Mỹ - Iran

Trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định các cuộc đàm phán với Iran đang diễn ra “khá suôn sẻ”, thì thực tế trên bàn đàm phán và tại các mặt trận lại vẽ nên một bức tranh khác. Những mâu thuẫn về diễn giải thỏa thuận, cùng áp lực chính trị nội bộ tại Washington, đang đặt dấu hỏi lớn về tính khả thi của một thỏa thuận hòa bình vừa mới chớm nở.

Sau Thủ tướng Keir Starmer, ai sẽ dẫn dắt nước Anh?

Sau Thủ tướng Keir Starmer, ai sẽ dẫn dắt nước Anh?

Hai năm sau chiến thắng lịch sử, Thủ tướng Anh Keir Starmer đã phải rút lui do không còn nhận được sự tín nhiệm trong nội bộ đảng. Người được đánh giá là ứng viên sáng giá nhất cho vị trí kế nhiệm là Andy Burnham, chính trị gia đang nổi lên như hy vọng mới của Công đảng.

Vì sao mặt trận Lebanon có khả năng định hình thỏa thuận Mỹ - Iran?

Vì sao mặt trận Lebanon có khả năng định hình thỏa thuận Mỹ - Iran?

Tuyên bố mới nhất của Tổng thống Trump cho thấy Washington đang chuyển trọng tâm từ hồ sơ hạt nhân sang việc kiểm soát các lực lượng đồng minh của Iran trong khu vực. Điều này đồng nghĩa tương lai của tiến trình hòa bình Mỹ-Iran không chỉ phụ thuộc vào các cuộc thương lượng ở Thụy Sĩ mà còn gắn chặt với diễn biến thực địa tại Lebanon.

Bolivia ban bố tình trạng khẩn cấp sau 50 ngày bạo loạn đẫm máu

Bolivia ban bố tình trạng khẩn cấp sau 50 ngày bạo loạn đẫm máu

Căng thẳng tại Bolivia lên đỉnh điểm trong cuối tuần này khi Tổng thống Rodrigo Paz chính thức ban bố tình trạng khẩn cấp toàn quốc, cho phép các lực lượng an ninh và quân đội tiến hành giải tỏa các chướng ngại vật của người biểu tình – những rào chắn đã làm tê liệt nền kinh tế quốc gia Nam Mỹ này trong suốt 50 ngày qua và cướp đi sinh mạng của ít nhất 14 người.

Mỹ và Iran hoãn đàm phán tại Thụy Sĩ. Ảnh minh họa Reuters.

“Bước đệm” cho thỏa thuận Mỹ - Iran hay chỉ là khoảng lặng tạm thời?

Một bước ngoặt quan trọng vừa diễn ra tại Trung Đông khi Israel và lực lượng Hezbollah đạt được thỏa thuận ngừng bắn tại Lebanon. Động thái này diễn ra vào thời điểm hết sức nhạy cảm, ngay sau những đợt giao tranh ác liệt đe dọa trực tiếp đến cơ hội đạt được hiệp định hòa bình toàn diện giữa Mỹ và Iran.

Cuộc rà soát NATO 3.0: Khi châu Âu phải tự đứng trên đôi chân của mình

Cuộc rà soát NATO 3.0: Khi châu Âu phải tự đứng trên đôi chân của mình

Tháng trước, Mỹ thông báo với các đồng minh rằng họ quyết định thu hẹp nguồn lực quân sự sẵn có dành cho NATO. Và hôm 18/6, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ khẳng định Washington không nói giỡn, tuyên bố sẽ tiến hành một cuộc rà soát thực sự kéo dài sáu tháng, bao gồm cả tham vấn Quốc hội.

Bản ghi nhớ Islamabad: Ký kết đã khó, thực thi càng khó hơn

Bản ghi nhớ Islamabad: Ký kết đã khó, thực thi càng khó hơn

Mỹ và Iran ký Bản ghi nhớ Islamabad, mở đường chấm dứt xung đột và khôi phục hoạt động tại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, phía sau bước đột phá ngoại giao này vẫn còn hàng loạt vấn đề gai góc, từ cơ chế kiểm soát chương trình hạt nhân Iran, tương lai của Hormuz cho đến việc nới lỏng trừng phạt và bảo đảm Israel - Hezbollah tuân thủ ngừng bắn.

Hàng triệu người tị nạn mòn mỏi chờ lối thoát

Hàng triệu người tị nạn mòn mỏi chờ lối thoát

Báo cáo mới nhất của Cao ủy Liên hợp quốc về người tị nạn (UNHCR) cho thấy khoảng 2,4 triệu người tị nạn trên thế giới sẽ cần được tái định cư trong năm 2027, nhưng nhu cầu này ngày càng khó khăn do chính sách siết chặt của các quốc gia.

Đồng minh Mỹ và những hoài nghi vào kịch bản Hormuz “mở cửa hoàn toàn”

Đồng minh Mỹ và những hoài nghi vào kịch bản Hormuz “mở cửa hoàn toàn”

Tổng thống Trump ngày 16/6 khẳng định, eo biển Hormuz sẽ được mở lại hoàn toàn vào ngày 19/6 sau khi xác nhận về một thỏa thuận tạm thời giữa Washington và Tehran. Tuy nhiên, tại Hội nghị Thượng đỉnh Nhóm bảy nền kinh tế phát triển nhất thế giới (G7), nhiều đồng minh châu Âu lại tỏ ra thận trọng trước triển vọng đó.

Kỳ vọng chấm dứt xung đột Mỹ - Iran, tháo gỡ "nút thắt" kinh tế toàn cầu

Kỳ vọng chấm dứt xung đột Mỹ - Iran, tháo gỡ "nút thắt" kinh tế toàn cầu

Giới chức Mỹ và Iran mới đây chính thức xác nhận đã đạt được một khuôn khổ thỏa thuận nhằm chấm dứt tình trạng chiến tranh. Thỏa thuận sơ bộ này không chỉ làm lóe lên hy vọng chấm dứt cho các hành động quân sự và các lệnh phong tỏa căng thẳng trong suốt nhiều tháng qua, mà còn lập tức tạo ra một cú hích đối với thị trường toàn cầu trong ngày 15/6.

Bước tiến lớn của Ukraine trên chặng đường hội nhập châu Âu

Bước tiến lớn của Ukraine trên chặng đường hội nhập châu Âu

Việc các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) đồng ý khởi động tiến trình đàm phán kết nạp Ukraine là bước tiến đáng kể của Kiev trong nỗ lực gia nhập EU. Tuy nhiên, đây được dự báo là một quá trình kéo dài và đòi hỏi Ukraine có nhiều cải cách lớn.

Tín hiệu trái chiều của Mỹ và Iran về thỏa thuận hòa bình

Tín hiệu trái chiều của Mỹ và Iran về thỏa thuận hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 11/6 (giờ địa phương) tuyên bố Washington và Tehran có thể sẽ ký kết một thỏa thuận hòa bình ngay trong cuối tuần này, qua đó mở cửa trở lại tuyến hàng hải huyết mạch qua eo biển Hormuz. Dù Iran tỏ ra thận trọng, tuyên bố của Tổng thống Mỹ đã có những tác động nhất định đến thị trường toàn cầu.

Lý giải chiến dịch gia tăng hỏa lực của Mỹ với Iran

Lý giải chiến dịch gia tăng hỏa lực của Mỹ với Iran

Những đợt không kích liên tiếp của Mỹ nhằm vào các mục tiêu quân sự tại miền Nam Iran trong hai ngày qua cho thấy Washington đang theo đuổi một chiến lược vượt ra ngoài khuôn khổ đáp trả đơn thuần. Theo nhiều nhà phân tích, bên cạnh mục tiêu gây sức ép buộc Tehran điều chỉnh lập trường, Mỹ còn muốn làm suy yếu khả năng sử dụng eo biển Hormuz như một công cụ răn đe chiến lược của Iran.

Các đại sứ quốc tế nhận định ra sao về Diễn đàn Tương lai ASEAN?

Các đại sứ quốc tế nhận định ra sao về Diễn đàn Tương lai ASEAN?

Diễn đàn tương lai ASEAN (AFF) lần thứ ba tại Hà Nội đã chính thức khép lại sau hai ngày làm việc hiệu quả. Chia sẻ với phóng viên Báo CAND, các đại biểu quốc tế đều gửi lời chúc mừng tới Việt Nam tổ chức thành công sự kiện, khẳng định vai trò cầu nối chiến lược của nước chủ nhà trong thúc đẩy đối thoại, dự báo các xu hướng mới và định hình những giải pháp chung vì tương lai khu vực.