G20 và tham vọng cải cách các thể chế quản trị toàn cầu

Ngày 22/2 (giờ địa phương), tại TP Rio de Janeiro của Brazil, Hội nghị Ngoại trưởng Nhóm Các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) đã bế mạc sau hai ngày thảo luận hàng loạt vấn đề nóng của quốc tế đang diễn ra. Trong chương trình nghị sự của hội nghị năm nay, nước Chủ tịch luân phiên G20 năm 2024 Brazil nhấn mạnh 3 lĩnh vực ưu tiên gồm cuộc chiến chống bất bình đẳng, đói nghèo; phát triển bền vững và chuyển đổi năng lượng; cải cách các thể chế quản trị toàn cầu.

Nhấn mạnh vai trò của các nước G20 trong việc giải quyết “những căng thẳng đang diễn ra trên thế giới”, Ngoại trưởng Brazil Mauro Vieira bày tỏ quan ngại sâu sắc về tình hình quốc tế hiện nay “liên quan đến hòa bình và an ninh” bởi xung đột đang gia tăng trên khắp thế giới không chỉ ở Ukraine và Dải Gaza. Ông cho biết, thay vì đầu tư cho các chương trình viện trợ phát triển, mỗi năm, thế giới lại chi cho ngân sách quân sự hơn 2.000 tỷ USD.

Ông cũng bày tỏ quan ngại về thực trạng bất bình đẳng và biển đổi khí hậu trên toàn cầu, đồng thời chỉ trích các nước thiếu hành động cụ thể để giải quyết những “mối đe dọa hiện hữu” này. Ông khẳng định đây là những nhiệm vụ quan trọng mà các thành viên G20 phải góp sức “cùng chiến đấu trong năm 2024”. Ông cũng nhấn mạnh sự cần thiết cải cách Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (LHQ) và các tổ chức đa phương để ứng phó tốt hơn với các thách thức và ngăn chặn xung đột toàn cầu.

G20 và tham vọng cải cách các thể chế quản trị toàn cầu -0
Quang cảnh Hội nghị G20 tại Rio de Janeiro.

Ông nói: “Các thể chế đa phương không được trang bị đầy đủ để đối phó với những thách thức hiện tại. Điều này đã được chứng minh bằng sự tê liệt không thể chấp nhận được của Hội đồng Bảo an trong giải quyết các cuộc xung đột đang diễn ra. G20 có thể là diễn đàn quốc tế quan trọng nhất, nơi các quốc gia có quan điểm đối lập vẫn có thể ngồi vào bàn và có những cuộc đối thoại hiệu quả mà không nhất thiết phải gánh chịu sức nặng của những quan điểm cứng nhắc đã ngăn cản sự tiến bộ tại các diễn đàn khác, chẳng hạn như Hội đồng Bảo an LHQ”.

Theo ông, các đại biểu tham dự hội nghị nhấn mạnh vai trò quan trọng của LHQ trong việc gìn giữ hòa bình, an ninh và phát triển bền vững, tuy nhiên cần có sự cải tổ Hội đồng Bảo an với sự tham gia của đông đảo quốc gia hơn hiện nay.

Ngoại trưởng Mauro Vieira chỉ ra rằng, Brazil và nhiều quốc gia từ lâu đã bày tỏ mong muốn trở thành thành viên của Hội đồng Bảo an và “đối với Brazil, cải cách hệ thống quản trị toàn cầu là vấn đề cấp bách và là ưu tiên hàng đầu”. Ông cũng cho biết thêm rằng, sự cải tổ không chỉ tại LHQ mà còn đối với Ngân hàng Thế giới (WB), Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) và Tổ chức Thương mại thế giới (WHO).

Liên quan đến xung đột ở Trung Đông, tại hội nghị, các Ngoại trưởng đều bày tỏ sự ủng hộ rộng rãi giải giáp hai Nhà nước để thiết lập hòa bình giữa Israel và Palestine. Đây cũng được coi là giải pháp khả thi duy nhất để khu vực này thoát khỏi những xung đột kéo dài dai dẳng. Ông Mauro Vieira cho biết một số nước thành viên kêu gọi ngừng bắn và cho phép viện trợ nhân đạo tiếp cận Gaza trong khi nhiều nước khác chỉ trích chiến dịch quân sự của Israel ở Rafah. Trong khi đó, Đại diện cấp cao của Liên minh châu Âu (EU) về chính sách an ninh và đối ngoại Josep Borrell cũng cho biết các đại biểu tham dự hội nghị đã đạt được đồng thuận về sự cần thiết của giải pháp hai Nhà nước như là con đường duy nhất dẫn đến hòa bình trong cuộc xung đột Israel-Palestine. Ông nhấn mạnh “các bên đều nhất trí rằng sẽ không có hòa bình và sẽ không có an ninh bền vững cho Israel trừ khi người Palestine đạt được triển vọng chính trị rõ ràng trong việc xây dựng một Nhà nước của riêng họ”. Quan chức của EU tuyên bố, ông đã đề nghị với Brazil thông báo với toàn thế giới tất cả các bên tham dự hội nghị đều ủng hộ giải pháp này, đồng thời bày tỏ hy vọng các quốc gia Arab sẽ đưa ra đề xuất hòa bình tại Dải Gaza trong những ngày tới. Cũng tại hội nghị, các Ngoại trưởng đã một lần nữa tái khẳng định tầm quan trọng của việc sớm tổ chức các cuộc đàm phán hòa bình nhằm giải quyết cuộc xung đột đang diễn ra tại Ukraine.

Thế giới đang biến động phức tạp với các cuộc xung đột và bất ổn địa chính trị căng thẳng. Trong khi đó, các thể chế toàn cầu thì lại trong tình trạng mà như Tổng thống Brazil Lula da Silva than phiền là “không đủ mạnh để ngăn chặn”. Chính vì thế, cải cách các thể chế quản trị toàn cầu như LHQ, WB, WTO và IMF được dư luận rất quan tâm. Đặc biệt, Hội đồng Bảo an LHQ là cơ quan bị chỉ trích nhiều vì không đủ khả năng giải quyết các cuộc xung đột hiện nay.

Nhiều ý kiến cho rằng, quyền phủ quyết tại Hội đồng Bảo an phải bị bãi bỏ và các thành viên của Hội đồng phải là “những tác nhân theo chủ nghĩa hòa bình chứ không phải chiến tranh”. Và với quy mô chiếm khoảng 85% GDP toàn cầu và 75% thương mại toàn cầu, 2/3 dân số thế giới, đóng góp tới 80% tăng trưởng kinh tế toàn cầu và thương mại quốc tế…, G20 đủ sức giải quyết các vấn đề vĩ mô có ảnh hưởng tới nhân loại trước mắt và lâu dài.

Tuy nhiên, dù thừa uy tín và tiềm lực để trở thành “đầu tàu” dẫn dắt các cải cách thể chế toàn cầu, G20 không dễ dàng trong sứ mệnh khó khăn này. Vấn đề là bởi nội bộ của nhóm đầy chia rẽ, nhất là giữa Mỹ với Trung Quốc và Nga trong cuộc cạnh tranh địa chính trị. Thêm vào đó, không dễ để hóa giải bất đồng giữa các nước phát triển và đang phát triển trong G20 mà người ta gọi là mâu thuẫn Bắc - Nam. Nhiều nước phương Nam không muốn bị lôi kéo vào cuộc cạnh tranh theo khối như thời Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh đó, tham vọng cải cách toàn cầu của G20 mới chỉ là chủ đề bàn thảo chứ chưa sớm trở thành kế hoạch hành động.

Ngay sau hội nghị này, Hội nghị Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc Ngân hàng Trung ương G20 sẽ được tổ chức vào ngày 28 và 29/2 tới, tại Sao Paulo, và Hội nghị Ngoại trưởng G20 lần thứ 2 trong năm dự kiến sẽ diễn ra vào tháng 9 tới trong thời gian diễn ra phiên họp của Đại Hội đồng LHQ ở New York, Mỹ.

Khổng Hà (tổng hợp)

Các tin khác

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Hội đồng quản trị Tập đoàn công nghệ Nvidia mới đây cho biết đã mở cuộc điều tra độc lập sau khi xuất hiện thông tin Giám đốc điều hành Jensen Huang có thể là mục tiêu của tình báo nước ngoài. Vụ việc đặt ra câu hỏi về cách Mỹ bảo vệ công nghệ chiến lược khi những thông tin này nằm trong tay doanh nghiệp tư nhân.

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ đang mở rộng chiến dịch phong tỏa Iran, từ các cảng biển sang các tuyến vận tải đường bộ và khu vực biển Caspi, nhằm siết chặt nguồn cung vũ khí, công nghệ và tài chính của Tehran. Động thái diễn ra trong bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz tiếp tục gia tăng, các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại và mục tiêu quân sự diễn ra liên tiếp, trong khi những nỗ lực ngoại giao vẫn chưa tạo được đột phá.

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Mới đây, một số tòa soạn báo chí và đài truyền hình tại Ireland và Bulgaria đã nhận được những lời đe dọa đánh bom qua thư điện tử. Đến nay, dù chưa có bất kỳ thiết bị nổ nào được tìm thấy, sự việc đã làm dấy lên những lo ngại sâu sắc trong giới chức châu Âu về một chiến dịch "chiến tranh lai" tinh vi, được thiết kế nhằm gây bất ổn và gieo rắc nỗi sợ hãi trong lòng xã hội phương Tây.

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Theo tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trong 15 năm qua, thế giới hầu như không đạt được tiến bộ nào trong việc khuyến khích thanh thiếu niên vận động, trong đó các em gái là nhóm bị tụt lại xa nhất. Ông Ghebreyesus khẳng định, giải pháp không nằm ở việc yêu cầu thanh thiếu niên phải nỗ lực hơn.

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ ngày 3/11 đã giúp đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện, chấm dứt thế đa số của đảng Cộng hòa tại Quốc hội. Kết quả này được dự báo sẽ tác động sâu rộng đến chính sách đối ngoại và kinh tế của chính quyền Tổng thống Donald Trump, từ chiến sự Mỹ - Iran, tình hình Ukraine đến thương mại toàn cầu và ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI).

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Chỉ bằng cách điều khiển nhiệt độ các hệ thống làm lạnh từ xa, tin tặc đã gây thiệt hại lớn cho hàng loạt siêu thị châu Âu. Những cuộc tấn công này không chỉ phơi bày lỗ hổng công nghệ mà còn đặt ra câu hỏi về khả năng bảo vệ chuỗi cung ứng thực phẩm trước các mối đe dọa an ninh mạng ngày càng phức tạp.

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 sẽ quyết định quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ trong hai năm cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump. Khi chi phí sinh hoạt trở thành mối quan tâm hàng đầu của cử tri, cuộc đua cũng đặt ra câu hỏi về khả năng chuyển tăng trưởng kinh tế thành những cải thiện thiết thực trong đời sống.

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Các nỗ lực tiếp xúc thông qua trung gian Qatar đang mở ra cơ hội ngoại giao mới giữa Mỹ và Iran, trong bối cảnh hai bên vẫn duy trì lập trường cứng rắn và chuẩn bị cho khả năng xung đột quân sự tái bùng phát. Bất đồng về các điều kiện đàm phán, chương trình hạt nhân và quyền kiểm soát eo biển Hormuz tiếp tục là những trở ngại lớn đối với triển vọng đạt được thỏa thuận.

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Không chỉ củng cố những mối quan hệ chính trị và an ninh truyền thống, Nga đang tìm cách tạo dựng ảnh hưởng lâu dài tại châu Phi thông qua thương mại, năng lượng và công nghệ. Hội nghị thượng đỉnh tại Moskva cho thấy bước chuyển đáng chú ý trong định hướng hợp tác giữa hai bên.

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Hội nghị Ngoại trưởng Nhóm các nền kinh tế lớn (G20) tại Atlanta, Mỹ, dự kiến khép lại ngày 31/10 (giờ địa phương) với tuyên bố của nước chủ trì thay cho thông cáo chung. Bất đồng về Ukraine, Trung Đông và chính sách thương mại tiếp tục cản trở đồng thuận, trong khi sức ép lên năng lượng, lương thực và chuỗi cung ứng đòi hỏi các bên tìm hướng phối hợp.

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran đã tăng lên ít nhất 47,1 tỷ USD, theo báo cáo mới nhất của Lầu Năm Góc gửi Quốc hội Mỹ. Con số này vượt xa các dự báo trước đó, làm dấy lên lo ngại về khả năng duy trì chiến dịch quân sự, gây thêm sức ép đối với ngân sách liên bang và trở thành bất lợi chính trị đối với Tổng thống Donald Trump trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Kết quả kiểm phiếu mới nhất của cuộc bầu cử Quốc hội Israel tiếp tục cho thấy chưa khối chính trị nào giành được đa số cần thiết để thành lập chính phủ. Trong khi các bên bắt đầu thăm dò khả năng hợp tác, Tổng thống Isaac Herzog kêu gọi lãnh đạo các chính đảng giữ tinh thần cởi mở nhằm tránh phải tổ chức một cuộc bầu cử khác.

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Các bộ trưởng và quan chức an ninh cấp cao từ Pakistan, Arab Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ – ba quốc gia thành viên của Hiệp ước Phòng thủ Chung Mecca – hiện đang có mặt tại thủ đô Tehran (Iran) để thảo luận về các vấn đề an ninh khu vực. Động thái ngoại giao khẩn trương này diễn ra trong bối cảnh xuất hiện nhiều mối đe dọa về các cuộc không kích mới của Mỹ nhằm vào Iran.

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Việc hệ thống vệ tinh Starlink và phiên bản quân sự Starshield tại Ukraine bị hạn chế tốc độ trong hơn một tuần đã gây gián đoạn một số hoạt động quân sự của Kiev, đồng thời làm gia tăng căng thẳng giữa Ukraine, tỷ phú Elon Musk và chính quyền Mỹ.

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Ngày 23/10, ngoại trưởng 8 quốc gia gồm Anh, Pháp, Đức, Thổ Nhĩ Kỳ, Arab Saudi, Pakistan, Ai Cập và Italy đã nhóm họp tại Istanbul để thảo luận về tình hình eo biển Hormuz và những diễn biến an ninh khu vực. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh nguy cơ đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran tiếp tục gia tăng, làm dấy lên lo ngại về những hệ lụy đối với Trung Đông cũng như nền kinh tế thế giới.