Động lực mới cho giải quyết xung đột tại Gaza

Ba nước gồm Na Uy, Ireland và Tây Ban Nha ngày 22/5 đưa ra động thái mang tính lịch sử khi tuyên bố sẽ công nhận một Nhà nước Palestine, cho rằng đây là động lực giải quyết xung đột tại Gaza, tuy nhiên, lại khiến Israel lên án và ngay lập tức ra lệnh triệu hồi các Đại sứ của mình từ Na Uy và Ireland về nước.

Đầu tiên là Na Uy, khi Thủ tướng Jonas Gahr Støre ngày 22/5 nhấn mạnh rằng "không thể có hòa bình ở Trung Đông nếu không có sự công nhận đối với Nhà nước Palestine" và nói thêm rằng quốc gia Scandinavia này sẽ chính thức công nhận một Nhà nước Palestine kể từ ngày 28/5. "Bằng việc công nhận một Nhà nước Palestine, Na Uy ủng hộ Sáng kiến hòa bình của Arab Saudi", ông nói.

Trong những tuần qua, một số quốc gia thuộc Liên minh châu Âu (EU) đã lần lượt công bố kế hoạch công nhận Nhà nước Palestine, cho rằng giải pháp hai nhà nước là điều cần thiết cho hòa bình lâu dài trong khu vực. Quyết định này có thể tạo động lực cho việc các nước EU khác công nhận một Nhà nước Palestine và có thể thúc đẩy các bước tiếp theo tại Liên hợp quốc. Na Uy, không phải là thành viên của EU, là nước ủng hộ nhiệt tình giải pháp hai nhà nước giữa Israel và Palestine.

Lãnh đạo chính phủ Na Uy khẳng định: "Các hành vi khủng bố đã được thực hiện bởi Hamas và các nhóm chiến binh không ủng hộ giải pháp hai nhà nước và Nhà nước Israel. Palestine có quyền cơ bản là có một quốc gia độc lập". Thủ tướng Na Uy khẳng định "sẽ coi Palestine là một quốc gia độc lập với tất cả các quyền và nghĩa vụ đi kèm".

Chính phủ Na Uy cũng cho biết, động thái này diễn ra hơn 30 năm sau khi thỏa thuận Oslo đầu tiên được ký kết vào năm 1993. Kể từ đó, "phía Palestine đã thực hiện những bước đi quan trọng hướng tới giải pháp hai nhà nước". Ngoài ra, Ngân hàng Thế giới xác định rằng một Nhà nước Palestine đã đáp ứng các tiêu chí quan trọng để hoạt động như "một nhà nước thực sự" vào năm 2011, cũng như các thể chế quốc gia đã được xây dựng để cung cấp cho người dân những dịch vụ quan trọng. Chính phủ Na Uy nhấn mạnh: "Chiến tranh ở Gaza và việc mở rộng liên tục các khu định cư bất hợp pháp ở Bờ Tây vẫn đồng nghĩa với việc tình hình ở Palestine trở nên khó khăn hơn so với nhiều thập kỷ qua".

Động thái này diễn ra trong bối cảnh lực lượng Israel đã và đang tiến hành các cuộc tấn công vào rìa phía Bắc và phía Nam của Dải Gaza trong tháng 5, gây ra một cuộc di cư mới của hàng trăm nghìn người và hạn chế nghiêm trọng dòng viện trợ, làm tăng nguy cơ nạn đói.

1.jpg -0
Người biểu tình mang theo biểu ngữ "Ireland ủng hộ Palestine" tại Dublin, Ireland đầu năm 2024. Ảnh Shutterstock.

Cũng trong ngày 22/5, Thủ tướng Ireland Simon Harris đã đưa ra thông báo về một động thái tương tự với Na Uy, "một ngày lịch sử và quan trọng đối với Ireland và Palestine". Ông cho biết động thái này nhằm giúp giải quyết cuộc xung đột Israel-Palestine thông qua giải pháp hai nhà nước. Thủ tướng Harris bày tỏ hy vọng các quốc gia khác sẽ cùng với Na Uy, Tây Ban Nha và Ireland công nhận Nhà nước Palestine "trong những tuần tới".

Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez cũng thông báo đất nước của ông sẽ công nhận một Nhà nước Palestine vào ngày 28/5. Đáng chú ý, ông Sánchez đã dành nhiều tháng đi công du các nước châu Âu và Trung Đông để kêu gọi sự ủng hộ cho việc công nhận một Nhà nước Palestine, cũng như khả năng ngừng bắn ở Gaza. "Chúng tôi biết rằng sáng kiến này sẽ không thay đổi được quá khứ hay đền bù những sinh mạng đã mất ở Palestine, nhưng chúng tôi tin rằng nó sẽ mang lại cho người Palestine hai điều rất quan trọng đối với hiện tại và tương lai của họ: phẩm giá và hy vọng", Thủ tướng Tây Ban Nha nhấn mạnh. "Sự công nhận này không chống lại bất kỳ ai, không chống lại người dân Israel", mà "là một hành động ủng hộ hòa bình, công lý và nhất quán về mặt đạo đức".

Bên cạnh đó, ông Sánchez không loại trừ khả năng căng thẳng ngoại giao với Tel Aviv có thể gia tăng. Theo ông Sánchez, việc công nhận này là cần thiết để hỗ trợ khả năng tồn tại của giải pháp hai nhà nước mà ông cho là "đang gặp nguy hiểm nghiêm trọng" do cuộc chiến ở Gaza. "Tôi đã dành hàng tuần, hàng tháng để nói chuyện với các nhà lãnh đạo trong và ngoài khu vực. Có một điều rõ ràng là Thủ tướng Benjamin Netanyahu không có một kế hoạch hòa bình cho Palestine", nhà lãnh đạo Tây Ban Nha nói.

Hồi đầu tháng này, Ngoại trưởng Tây Ban Nha José Albares cho biết ông đã thông báo cho người đồng cấp Mỹ Antony Blinken về ý định của chính phủ Tây Ban Nha trong việc công nhận một Nhà nước Palestine.

Những diễn biến này đã nhanh chóng thu hút sự phản đối từ Israel. Ngoại trưởng Israel Katz đã ra lệnh cho các Đại sứ nước này từ Ireland và Na Uy tức tốc trở về Israel, ngay khi hai nước này đưa ra tuyên bố công nhận một Nhà nước Palestine. Theo Ngoại trưởng Israel, những động thái từ các nước nói trên có thể cản trở nỗ lực trao trả các con tin của Israel đang bị giam giữ ở Gaza và khiến việc ngừng bắn ít có khả năng xảy ra hơn, vì đây không khác gì hành động "thưởng cho các chiến binh thánh chiến của Hamas và Iran". Ông cũng đe dọa sẽ triệu hồi Đại sứ Israel tại Tây Ban Nha nếu nước này có quan điểm tương tự.

Trong khi đó, Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas hoan nghênh việc Na Uy công nhận Nhà nước Palestine và kêu gọi các nước khác có động thái tương tự. Trong một tuyên bố được hãng thông tấn chính thức Wafa đăng tải, ông Abbas cho biết quyết định của Na Uy sẽ bảo vệ "quyền tự quyết của người dân Palestine" và ủng hộ các nỗ lực nhằm đạt được giải pháp hai nhà nước với Israel.

Duy Tiến

Các tin khác

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Giữa thời điểm Iran đứng trước những quyết định then chốt về eo biển Hormuz và đàm phán với Mỹ, việc Lãnh tụ tối cao đưa cựu Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran Mohsen Rezaei trở lại trung tâm hoạch định an ninh phản ánh những tính toán đáng chú ý của Tehran.

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Châu Âu đang phải đối mặt với một trong những mùa hè khắc nghiệt nhất trong nhiều năm trở lại đây khi các đợt nắng nóng kéo dài liên tiếp đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức báo động, trong khi nhiều khu vực khác lại hứng chịu các cơn dông, mưa đá và thời tiết cực đoan. Từ Tây Ban Nha, Pháp đến khu vực Balkan, lực lượng cứu hỏa và chính quyền các nước đang phải chạy đua với thời gian nhằm kiểm soát các thảm họa thiên nhiên ngày càng nghiêm trọng.