Đi tìm một điệu múa chung cho người Việt?

Nghệ thuật múa kết nối cộng đồng và lan tỏa vẻ đẹp văn hóa

Mới đây, Hội Nghệ sĩ Múa Việt Nam chính thức công bố video nghệ thuật “Vũ điệu Tay trong tay - Tỏa sáng tương lai”, mở đầu cho chuỗi hoạt động thuộc Tuần lễ Múa Việt Nam 2025. Tác phẩm được xem là nguồn cảm hứng khởi động cho phong trào vũ điệu đại chúng “Tay trong tay - Hand in hand”, nhằm lan tỏa tinh thần đoàn kết và quảng bá vẻ đẹp văn hóa Việt Nam qua ngôn ngữ múa. “Tay trong tay” được chắt lọc từ hệ thống ngôn ngữ múa của 54 dân tộc Việt Nam, với bốn nhóm động tác cơ bản tượng trưng cho sự đồng lòng và kết nối.

Theo Ths - Biên đạo Tuyết Minh, Phó Chủ tịch Thường trực Hội, video “Vũ điệu Tay trong tay - Tỏa sáng tương lai” quy tụ 12 nghệ sĩ múa trẻ tài năng như Vũ Huệ, Quang Anh, Quang Việt, Quang Đạt, Hà Trang, Văn Quang, Thiên An, Sinh Quân, Hoài Linh, Minh Hải, Yến Nhi, Hiểu Lam… là những gương mặt đoạt nhiều giải thưởng lớn trong các cuộc thi múa chuyên nghiệp toàn quốc.

Các nghệ sĩ được đào tạo tại Học viện Múa Việt Nam, hiện là diễn viên, biên đạo và huấn luyện viên trẻ đang tích cực sáng tác, đóng góp cho các chương trình nghệ thuật lớn. Video được ghi hình tại nhiều vùng văn hóa đặc sắc của đất nước, từ miền núi phía Bắc (Mông, Thái, Dao, Tày) đến Tây Nguyên và Nam Bộ (Khmer)… ở nhiều không gian khác nhau, mang vẻ đẹp đặc trưng của văn hóa Việt Nam như cảng Hải Phòng, du thuyền Quảng Ninh, bãi biển Nha Trang, Đà Nẵng, Hồ Gươm, Khuê Văn Các...

Vũ điệu “Tay trong tay” phiên bản 2025 là sự kết hợp của nhiều loại hình nghệ thuật múa, từ múa dân gian, múa cổ điển châu Âu, ballet, múa đương đại… để lan tỏa vẻ đẹp của văn hóa vùng miền nhưng vẫn có sự kết nối sâu sắc với cuộc sống đương đại thời hội nhập.

NSND Phạm Anh Phương, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Múa Việt Nam cho biết, vũ điệu “Tay trong tay” không chỉ là tác phẩm nghệ thuật, mà còn là biểu tượng của sự thống nhất, đồng lòng, hướng đến mục tiêu xây dựng một Việt Nam phồn vinh, hạnh phúc. Theo ông, điệu múa này là cách để nghệ thuật múa hòa mình vào đời sống, trở thành cầu nối giữa con người với con người, giữa nghệ sĩ với công chúng.

Ước mơ có một điệu múa chung

“Tay trong tay - hand in hand” cũng chính là một bước trong hành trình tìm ra điệu múa chung của người Việt mà Hội Nghệ sĩ Múa Việt Nam ước mơ thực hiện trong nhiều năm qua. Làm thế nào để dù ở bất cứ đâu, mỗi người Việt Nam, đều có thể hòa nhịp trong một vũ điệu chung của dân tộc.

Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nghệ sĩ Múa Việt Nam, biên đạo Nguyễn Thị Tuyết Minh chia sẻ: “Chúng tôi muốn tạo nên một vũ điệu đại chúng mà ai cũng có thể hòa nhịp, từ trẻ nhỏ đến người lớn tuổi, từ miền núi đến miền xuôi. Vì thế, năm 2023, một phiên bản “Tay trong tay - hand in hand” đã ra đời, nhận được phản hồi tích cực từ công chúng”.

Dựa trên tinh thần “múa vì cộng đồng”, vũ điệu này được thực hiện với những động tác đơn giản, vui tươi, dễ ghi nhớ và dễ biểu diễn. Nhịp chân tượng trưng cho nhịp bước đồng lòng, còn động tác tay mô phỏng hình ảnh bông sen - biểu tượng cho vẻ đẹp của văn hóa Việt. Mỗi bước chân, mỗi cái nắm tay là sự kết nối, là tinh thần đoàn kết của dân tộc Việt Nam.

Điều đáng mừng là “Tay trong tay - Hand in hand” đã lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng, trở thành một phong trào nhảy múa dân vũ sôi nổi. Nhiều chi hội Nghệ sĩ Múa Việt Nam tại nhiều địa phương đã tổ chức biểu diễn và quay video lan truyền trên mạng xã hội.

Những thước phim ghi lại hình ảnh người dân khắp nơi cùng múa “Tay trong tay” giữa phong cảnh hùng vĩ của đất nước, từ ruộng bậc thang Tây Bắc, biển miền Trung đến đồng bằng sông Cửu Long đã trở thành biểu tượng sinh động của tinh thần Việt Nam đoàn kết và tươi trẻ. Tuy nhiên, để trở thành một điệu múa "quốc dân” thì vẫn là hành trình tìm kiếm khó khăn của Hội Nghệ sĩ Múa.

Hội Nghệ sĩ Múa Việt Nam tiếp tục hoàn thiện, cho ra một phiên bản “Tay trong tay - hand in hand” mới của 2025 với yêu cầu không chỉ kết tinh nghệ thuật múa Việt Nam mà còn truyền tải thông điệp đoàn kết, thống nhất, vì một đất nước Việt Nam phát triển phồn vinh, hạnh phúc.

Việc tổ chức Tuần lễ múa năm nay với các video dự thi từ các vùng miền cũng là cách để Hội Nghệ sĩ Múa lan tỏa vẻ đẹp của múa và tìm kiếm giấc mơ đi tìm một điệu múa chung của dân tộc Việt. Biên đạo Tuyết Minh bày tỏ hy vọng: “Qua từng video, từng tác phẩm gửi về, chúng tôi mong sẽ tìm thấy một ngôn ngữ chung, là vũ điệu mà người Việt ở mọi miền đều có thể cùng nhau hòa nhịp. Đó sẽ là biểu tượng của tình đoàn kết, niềm tự hào và tình yêu đất nước.

NSND Ngọc Bích chia sẻ về những trăn trở trong hành trình đi tìm điệu múa chung cho người Việt còn rất khó khăn bởi nước ta có tới 54 dân tộc, một số dân tộc thiểu số có điệu múa riêng của họ, nhiều dân tộc còn có những điệu múa mang tính chất tâm linh như người Thái, người Mông… Rất khó để họ múa những điệu múa của dân tộc khác.

Bà khẳng định: “Để sáng tác được một vũ điệu vừa đơn giản, vừa gói tinh hoa văn hóa của đất nước để toàn thể nhân dân Việt Nam đều yêu thích, ai cũng có thể múa và thích múa là một việc cực kỳ khó. Nên nhiều năm qua chúng tôi đã làm nhưng chưa đạt được như mong muốn. Chúng tôi kêu gọi toàn bộ hội viên toàn quốc cùng chúng tôi tiếp tục góp nhặt ý tưởng, sàng lọc để ra được điệu dân vũ Việt Nam…".

Nhà giáo Ưu tú Phạm Thu Hằng cũng cho rằng, để tìm ra một điệu múa chung cho người Việt không đơn giản, nhưng không phải là bất khả thi. “Tôi đến nhiều nước trên thế giới, họ đều có điệu múa chung, lan tỏa tinh thần dân tộc rất mạnh mẽ. Chúng ta cần huy động tài năng sáng tạo để tìm ra một phiên bản múa chung của người Việt và trong vòng 3 năm nữa, phát triển điệu múa này trong toàn dân, bắt đầu từ chính các trường học”.

Nghệ sĩ nhân dân Phạm Anh Phương, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Múa Việt Nam mong muốn nhiệm kỳ Ban chấp hành khóa 8 Hội Nghệ sĩ Múa Việt Nam tới đây cần xây dựng đề án về việc sáng tác điệu dân vũ Việt Nam. Theo ông, cần xây dựng chiến lược, đề án, và Nhà nước quan tâm đầu tư thì mới có thể thực hiện được "ước mơ lớn", nhiệm vụ khó khăn nhưng ý nghĩa này.