Để xiếc không chỉ "dành cho mùa hè"

Giống như nhiều lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn khác, xiếc đã gặp phải không ít ảnh hưởng từ dịch bệnh COVID-19. Chính vì thế, sự trở lại của những buổi biểu diễn xiếc dịp Quốc tế thiếu nhi 1-6 vừa qua không chỉ là món quà tặng các khán giả nhí mà còn là dịp để nghệ thuật xiếc tìm lại thị trường sau những tháng ngày im lìm vì dịch bệnh...

Nhân dịp Quốc tế Thiếu nhi năm nay, chương trình xiếc "Cướp biển 2020" tại Rạp xiếc Trung ương do Liên đoàn Xiếc Việt Nam dàn dựng đã thu hút đông đảo khán giả nhỏ tuổi Thủ đô. Trước đó, tại các Liên hoan xiếc quốc tế tổ chức tại Việt Nam, số lượng khán giả tới xem cũng khá đông... 

Là một món ăn tinh thần hấp dẫn, thú vị với không chỉ khán giả nhí, nhưng để việc đi xem xiếc trở thành một sinh hoạt văn hóa thường xuyên tiếc thay vẫn chỉ là giấc mơ của sân khấu tròn.

Giống như nhiều lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn khác, xiếc đã gặp phải không ít ảnh hưởng từ dịch bệnh COVID - 19. Chính vì thế, sự trở lại của những buổi biểu diễn xiếc dịp Quốc tế thiếu nhi 1 - 6 vừa qua không chỉ là món quà tặng các khán giả nhí mà còn là dịp để nghệ thuật xiếc tìm lại thị trường sau những tháng ngày im lìm vì dịch bệnh.

Nghệ thuật xiếc luôn mang lại cho khán giả cảm giác thích thú, ngưỡng mộ.
Nghệ thuật xiếc luôn mang lại cho khán giả cảm giác thích thú, ngưỡng mộ.

Chương trình xiếc "Cướp biển 2020" được lấy cảm hứng từ câu chuyện nhân văn: trên đại dương bao la đã có biết bao cuộc tình lãng mạn của những chàng thủy thủ tài năng và các nàng tiên cá xinh đẹp, đầy quyến rũ. Sự xuất hiện của những tên cướp biển không chỉ phá đi cuộc sống yên bình trên biển cả mà còn hủy hoại môi trường thiên nhiên.

Với lòng dũng cảm và sức mạnh của tình yêu đại dương, các chàng thủy thủ không chịu khuất phục, đã chiến đấu chống lại những tên cướp biển hung hãn, giải cứu các nàng tiên cá, trả lại cuộc sống bình yên về với đại dương xanh.

Với chương trình gồm 3 phần: "Vượt sóng ra khơi", "Biển xanh dậy sóng" và "Bình minh tươi sáng", các nghệ sĩ xiếc đã sáng tạo ra một câu chuyện thú vị, chứa đựng trong đó nhiều thông điệp dễ hiểu, phù hợp và gần gũi với các em thiếu nhi. Chương trình áp sát với đặc trưng của nghệ thuật xiếc: kết cấu và kỹ thuật của các tiết mục xiếc có tiết tấu và tính giải trí cao như lao cột, đu sứa biển, đu dây lụa đôi nam nữ - đu lưới đơn nữ. Khi cướp biển xuất hiện thì có các tiết mục như nhào lộn, cầu bật, đua dây, ảo thuật, lắc vòng, đế thống, patin, đạp chân, con lăn, xiếc khỉ, tung hứng, thăng bằng trên dây, xiếc vẹt, dây lụa đôi nữa, đánh vòng... cùng các màn ảo thuật độc đáo. Có thể nói, chương trình quy tụ hầu hết những tiết mục xiếc hấp dẫn, mãn nhãn với các em thiếu nhi.

Được biết, chương trình xiếc "Cướp biển" ra mắt khán giả lần đầu tiên năm 2017. Sau này, các phiên bản của chương trình đều được chỉnh sửa, bổ sung theo từng năm. Chương trình cũng được Liên đoàn xiếc Việt Nam biểu diễn ở một số địa điểm tại Hà Nội là Rạp xiếc Trung ương, Star Galaxy Láng Hạ và ở các địa phương như Hải Phòng, Thái Nguyên, Bắc Ninh.

Theo các nghệ sĩ, trong phiên bản 2020 này, những phân cảnh tạo hiệu ứng tích cực cho người xem được chú trọng đầu tư với mục đích tăng tính giải trí, hấp dẫn. Để thu hút khán giả trong suốt 75 phút biểu diễn thì số diễn viên, thể loại xiếc và các tiết mục được huy động nhiều hơn. Các diễn viên đóng vai nàng tiên cá sử dụng đạo cụ là lưới đánh cá đu trên cao (trước đây là dây lụa), những chú sứa được sơn phản quang bập bùng trong bóng tối đại dương là điểm nhấn ấn tượng.

Đặc biệt, điểm mới của phiên bản năm nay là chương trình có bổ sung xiếc thú, góp phần tạo không khí vui nhộn, hài hước. Sự góp mặt của những chú khỉ, con vẹt... khiến cho sân khấu thêm sinh động. Các nàng tiên cá đông đảo, rực rỡ sắc màu cũng mang tới sự vui mắt cho các khán giả nhí. Sự hỗ trợ của âm thanh, công nghệ ánh sáng tạo hiệu ứng cho buổi biểu diễn mang đậm tính giải trí và giá trị nghệ thuật cao.

Ngay từ khi ra mắt lần đầu tiên cho đến nay, chương trình luôn nhận được sự hưởng ứng tích cực của khán giả. Kết quả đó nhờ sự đầu tư công phu về phần kịch bản và tiết mục. Từ việc chọn câu chuyện có bối cảnh là biển cũng rất phù hợp với thời điểm mùa hè nóng nực.

Ngoài ra, chương trình truyền tải thông điệp bảo vệ môi trường - vấn đề cấp bách đang đặt ra hiện nay trong cuộc sống hiện đại. Sự thú vị của các chương trình xiếc còn ở chỗ các khán giả nhí cũng được tham gia trực tiếp vào chương trình để tăng tính tương tác. Trong những màn giao tranh giữa cướp biển và thủy thủ, các em nhỏ có thể tham gia để tạo được không khí gia chiến hấp dẫn.

Không chỉ có "Cướp biển", gần đây, chương trình Xiếc "Phù thủy đại chiến" của Liên đoàn xiếc Việt Nam cũng tạo nên những buổi diễn được nhiều em nhỏ yêu thích. Những ví dụ này cho thấy, thay vì các tiết mục riêng lẻ, giờ đây, sự liên kết giữa các tiết mục trong một cốt truyện hoàn chỉnh đã mang đến cho các buổi biểu diễn xiếc một diện mạo mới, hấp dẫn, thú vị hơn.

Với những lợi thế về nguồn nhân lực, Liên đoàn Xiếc Việt Nam là một trong những đơn vị tiên phong không ngừng tìm tòi, đổi mới, khai thác triệt để thế mạnh của nghệ thuật xiếc để xây dựng kịch bản với những nhân vật, kịch tích phù hợp với ngôn ngữ của nghệ thuật xiếc.

Một cảnh trong chương trình xiếc "Cướp biển 2020".

Một cảnh trong chương trình xiếc "Cướp biển 2020".

Ở Việt Nam, mùa hè luôn gắn liền với xiếc. Trong 3 ngày từ 29 đến 31 - 5 vừa qua, tại Cung Quy hoạch Hội chợ và Triển lãm tỉnh Quảng Ninh cũng diễn ra "Gala Xiếc 3 miền 2020". Đây là sự kiện quy tụ hơn 80 nghệ sĩ, diễn viên xiếc tài năng đến từ 3 miền Bắc - Trung - Nam và Liên đoàn Xiếc Việt Nam. Gala đã mang đến cho công chúng những tiết mục xiếc đặc sắc, phong phú, hấp dẫn như đu dây, đế kiếm, uốn dẻo, tung hứng, lắc vòng, trượt patin, ảo thuật, xiếc thú...

Hầu hết các tiết mục được dàn dựng công phu, mang đậm phong cách vùng miền đan xen với các yếu tố dân gian, đương đại quốc tế. Đặc biệt, tại gala tiết mục "Đu quan họ" của nghệ sĩ Thu Hương từng đoạt giải Vàng Liên hoan Xiếc quốc tế lại Roma (Italy, năm 2014) hay tiết mục "Tình yêu trên đôi giày trượt" của 2 nghệ sĩ Lê Hưng  - Nhã Hiếu đoạt 2 giải Vàng tại cuộc thi "Tài năng Xiếc toàn quốc 2018" và cuộc thi "Liên hoan Xiếc quốc tế 2019". Chương trình không chỉ là cuộc gặp gỡ của những nghệ sĩ xiếc tài năng, để khán giả có dịp thưởng thức những tiết mục xiếc đỉnh cao mà còn là dịp để quảng bá cho vùng đất du lịch Hạ Long, Quảng Ninh.

Có thể nói, thời gian qua, xiếc Việt Nam có sự khởi sắc đáng kể. Điều đó không chỉ thể hiện ở các chương trình xiếc ngày càng được đầu tư kỹ lưỡng, công phu mà còn bằng những thành tích mà các nghệ sĩ xiếc đạt được trên đấu trường quốc tế.

Tại Liên hoan xiếc quốc tế diễn ra tại Việt Nam vào tháng 10 - 2019 vừa qua, trong 14 tiết mục được trao giải chính thức thì có tới 12 giải thuộc về các tiết mục của đoàn Việt Nam. Những tiết mục của các nghệ sĩ Việt Nam như Nhào sào, Vòng xoay mạo hiểm, Đu sen, Giấc mộng phù vân... đều khiến người xem thán phục

Nghệ thuật xiếc ngày càng có nhiều thay đổi để thu hút khán giả hơn. Nhưng có một thực tế là lâu nay khán giả chỉ đưa con em đi xem xiếc vào mùa hè hay những dịp như Quốc tế Thiếu nhi, Trung thu. Đây là điểm đặc trưng của nghệ thuật này nhưng có lẽ cũng là điểm cần thay đổi trong thời gian tới để có thể khai thác tối đa tính giải trí mà xiếc mang lại.

Tại cuộc thi xiếc quốc tế vừa qua, Rạp xiếc Trung ương với 1.200 chỗ ngồi luôn chật kín và sôi động với những tràng pháo tay dài không dứt. Một số buổi diễn hết sạch chỗ ngay sau khi mở màn. Điều đó cho thấy sức hấp dẫn đặc biệt của loại hình nghệ thuật xiếc với khán giả. Không ít khán giả sau khi đưa con em đi xem mới thấy rằng hóa ra, nghệ thuật xiếc thú vị, hấp dẫn đến thế. Chính vì thói quen chỉ hè mới cho con đi xem xiếc của khán giả mà lâu nay, các đơn vị xiếc thường xây dựng một chương trình sau đó sử dụng biểu diễn quanh năm.

Trong khi, hoàn toàn có thể đưa rạp xiếc trở thành một trong những địa điểm giải trí cuối tuần dành cho khán giả giống như các rạp chiếu phim. Nhưng để có được điều đó, bản thân các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật xiếc sẽ phải thay đổi từ cấu trúc chương trình tới các khâu quảng cáo, tiếp thị.

Xiếc vẫn luôn là một loại hình nghệ thuật thú vị, hấp dẫn với không chỉ khán giả nhỏ tuổi. Giờ đây, các nghệ sĩ còn kết hợp cùng với xiếc các tiết mục tấu hài, nghệ thuật truyền thống giúp các chương trình ngày càng đa dạng hơn. Nhưng làm thế nào để khán giả đến với xiếc nhiều hơn, chứ không chỉ là món quà "dành cho mùa hè" là điều các nghệ sĩ xiếc phải tìm câu trả lời.

Khánh Thảo

Các tin khác

Phim "Mưa đỏ" ghi dấu ấn của điện ảnh Việt ở đề tài chiến tranh cách mạng.

Khát vọng trở thành ngành công nghiệp văn hóa

40 năm đổi mới - một chặng đường đánh dấu nhiều cột mốc của điện ảnh Việt Nam từ một nền điện ảnh bao cấp sang cơ chế thị trường. Tại hội thảo "Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm đổi mới", tổ chức trong khuôn khổ Liên hoan phim Châu Á - Đà Nẵng (DANAFF) Tiến sĩ Ngô Phương Lan - Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam - Giám đốc DANAFF nhận định: "40 năm trước, Đổi mới không chỉ mở ra một giai đoạn phát triển mới về kinh tế - xã hội, mà còn mở ra những không gian sáng tạo mới cho văn học, nghệ thuật. Tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, phản ánh đúng sự thật đã trở thành động lực quan trọng để văn nghệ sĩ khám phá sâu hơn đời sống con người, những chuyển động của xã hội và những khát vọng của dân tộc trong thời kỳ mới".

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Bộ phim truyền hình "Tận hiến" (Điện ảnh CAND sản xuất) vừa khép lại hành trình phát sóng nhưng dư âm mà bộ phim mang lại vẫn tiếp tục lắng đọng trong lòng khán giả. Giữa dòng chảy của điện ảnh chính luận, "Tận hiến" tạo dấu ấn không chỉ bởi câu chuyện về những chiến sĩ tình báo CAND hoạt động và sẵn sàng hy sinh trong thầm lặng mà còn ở cách làm phim giàu tâm huyết và khát vọng.

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Có một số bạn yêu thơ hỏi tôi về việc: "Các nhà thơ trẻ hiện nay quan tâm đến hình tượng thơ trong sáng tác như thế nào?". Theo tôi, việc xây dựng hình tượng thơ có vai trò đặc biệt quan trọng trong sáng tác thơ ca của những người viết, bởi hình tượng thơ chính là nơi nhà thơ gửi gắm tư tưởng, cảm xúc, cách nhìn về con người và cuộc đời.

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Nằm trong các hoạt động kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026), Hội sách Thiếu nhi Thành phố Hồ Chí Minh lần 6 - năm 2026 với chủ đề: “Em vui đọc sách, học bao điều hay” vừa được khai mạc với nhiều hoạt động phong phú, sáng tạo dành cho thiếu nhi, phụ huynh, giáo viên và cộng đồng.

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Truyện tranh là một thị trường đang bị bỏ ngỏ ở Việt Nam. Điều chúng ta thiếu không phải là những tác giả tài năng mà là một hệ sinh thái đủ mạnh để nuôi dưỡng, bảo vệ và phát triển các giá trị sáng tạo. Những vấn đề này được đặt ra trong tọa đàm "Kiến tạo hệ sinh thái sáng tạo truyện tranh cho người Việt" diễn ra mới đây tại Hà Nội.

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

Gần đây, nhiều hoạt động lan tỏa và tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống, di sản mang đậm sắc màu dân tộc như vẻ đẹp của tranh Đông Hồ đã thu hút sự quan tâm của giới trẻ...

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Vừa lên sóng những tập đầu tiên, bộ phim truyền hình “Lửa trắng” đã thu hút sự quan tâm của đông đảo khán giả. Từ việc khai thác cuộc đấu tranh chống tội phạm ma túy trong thời đại số, bộ phim khắc họa chân dung người chiến sĩ CAND với sự dũng cảm, bản lĩnh và trí tuệ cùng những thông điệp nhân văn sâu sắc.

Hoạt hình Việt ra thế giới

Hoạt hình Việt ra thế giới

Lần đầu tiên, một bộ phim hoạt hình dài của Việt Nam "Trạng Quỳnh nhí: Truyền thuyết Kim Ngưu" được mời tham dự Annecy International Animation Film Festival - liên hoan phim hoạt hình lớn nhất hành tinh. Theo đạo diễn Trịnh Lâm Tùng, đây là cơ hội để những người làm hoạt hình Việt Nam được cất lên tiếng nói của mình, được giới thiệu những giá trị văn hóa mà chúng ta đã gìn giữ qua biết bao thế hệ.

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Đà Nẵng sẽ trở thành tâm điểm của điện ảnh khu vực khi đăng cai "Liên hoan phim châu Á - Đà Nẵng" (DANAFF) lần thứ IV (diễn ra từ ngày 28/6 đến ngày 4/7). Với chủ đề “Nhịp cầu từ châu Á ra thế giới”, DANAFF năm nay được tổ chức quy mô hơn, nhiều hoạt động chuyên sâu hơn và định hướng rõ nét trong việc thúc đẩy công nghiệp điện ảnh Việt Nam hội nhập quốc tế.

Một số tác phẩm của hoạ sĩ Bùi Xuân Phái đã được sử dụng trong nhiều sản phẩm âm nhạc.

Bản quyền tác phẩm hội họa trong sáng tạo đương đại

Mới đây, việc ê-kíp sản xuất MV của ca sĩ Sơn Tùng M-TP sử dụng hình ảnh tác phẩm “Tàn Chỉ” của họa sĩ Lệ Giang không xin phép, cũng như nhiều sản phẩm nghệ thuật, quảng cáo, điện ảnh từng khai thác tranh của các họa sĩ đã đặt ra câu hỏi: Sử dụng tác phẩm hội họa trong sáng tạo nghệ thuật như thế nào, đâu là ranh giới giữa cảm hứng sáng tạo và hành vi xâm phạm bản quyền?

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

"Sân nhà" đã không còn là lợi thế khi một loạt phim Việt phải sớm rút khỏi phòng vé vì doanh thu thấp. Tự "nâng chuẩn" chất lượng có lẽ là con đường duy nhất nếu phim Việt muốn giữ chân khán giả trong cuộc đua khốc liệt này.

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc 70 năm của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mà còn là lời tri ân dành cho các thế hệ thầy cô giáo, học sinh, người làm sách và những người đã góp phần vun đắp tri thức cho đất nước.

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Trong một thế giới mà trẻ em đang bị các thiết bị điện tử chi phối mạnh mẽ như hiện nay, việc làm thế nào để trẻ em có thói quen đọc sách, có cơ hội lớn lên cùng trang sách trong những mùa hè không chỉ là nỗ lực của phụ huynh mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng...

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh tự bạch: "Suốt một Đời Thơ xin tự nguyện làm một phu trầm để bóc dần vỏ bọc thời gian/ giữa đời ngậm ngải tìm trầm... Nghĩa Nhân". Đây có thể xem là tuyên ngôn tinh thần cho toàn bộ hành trình thơ của Vân Anh.