Dầu mỏ Iran và tín hiệu "bật đèn xanh" từ Mỹ

Trong một động thái công khai, Tổng thống Mỹ Donald Trump bất ngờ "bật đèn xanh" cho Trung Quốc tiếp tục mua dầu mỏ của Iran, dù chính quyền Washington đang áp lệnh trừng phạt. Việc đưa ra tuyên bố ngay sau khi Israel và Iran đạt lệnh ngừng bắn liệu có phải một động thái điều chỉnh chính sách của Washington?

Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 24/6 (giờ địa phương), Tổng thống Mỹ Donald Trump viết: "Giờ đây, Trung Quốc có thể tiếp tục mua dầu mỏ Iran. Hy vọng họ cũng sẽ nhập khẩu nhiều từ Mỹ". Tuyên bố này được đưa ra chỉ vài giờ sau khi ông Trump thông báo Israel và Iran đã đồng ý ngừng bắn, và cũng diễn ra chỉ 2 ngày kể từ khi Mỹ tiến hành không kích 3 cơ sở hạt nhân của Iran. Cần nhấn mạnh rằng, Trung Quốc, nhà nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới, hiện nhập khoảng 14% lượng dầu thô từ Iran. Dầu của Iran, thường được mua với giá chiết khấu, rất quan trọng đối với lĩnh vực lọc dầu tư nhân quy mô lớn của Trung Quốc và là nguồn nhiên liệu thiết yếu cho nền kinh tế nước này.

Vì vậy, thông báo gây sốc trên Truth Social của ông Trump đã khiến cả giới giao dịch dầu mỏ lẫn các quan chức trong chính quyền Mỹ bất ngờ, bởi nó tạo nguy cơ phá vỡ trụ cột chính trong chính sách Iran của Mỹ qua nhiều đời tổng thống, vốn nhằm cắt đứt nguồn thu chủ yếu của Iran bằng cách cấm xuất khẩu mặt hàng dầu mỏ chiến lược của nước này, theo Reuters. Bất kỳ sự nới lỏng nào đối với việc thực thi lệnh trừng phạt đối với Iran sẽ đánh dấu sự thay đổi chính sách của Mỹ, sau khi ông Trump tuyên bố vào tháng 2 rằng ông sẽ gây áp lực tối đa trở lại đối với Iran, nhằm mục đích đưa xuất khẩu dầu của nước này về mức 0, viện dẫn chương trình hạt nhân và tài trợ cho các chiến binh thánh chiến trên khắp Trung Đông của Iran. Điều này cũng gây ngạc nhiên bởi vào tháng 5 vừa qua, ông Trump từng đe dọa sẽ trừng phạt bất kỳ quốc gia nào mua dầu từ Iran.

Không ngoài dự đoán, ngay sau tuyên bố của ông Trump, giá dầu đã nới rộng đà giảm. Giá dầu thô WTI của Mỹ tại New York đã giảm 6% xuống gần 64 USD/thùng. Trước đó, thị trường đã có dấu hiệu lao dốc trong những ngày gần đây khi mối đe dọa đối với dòng chảy dầu mỏ từ xung đột Israel - Iran có dấu hiệu hạ nhiệt. Tuy nhiên, một quan chức cấp cao của Nhà Trắng cùng ngày đã phát tín hiệu rằng các lệnh trừng phạt vẫn còn hiệu lực, theo đó khẳng định Tổng thống tiếp tục kêu gọi Trung Quốc và các nước khác nhập khẩu dầu của Mỹ thay vì dầu Iran, bởi hành động đó sẽ vi phạm lệnh trừng phạt của Mỹ. Quan chức này nói thêm, bài đăng của ông Trump chỉ nhằm nhấn mạnh rằng các hành động của ông trong vài ngày qua đã đảm bảo eo biển Hormuz không bị ảnh hưởng, điều mà nếu xảy ra sẽ gây thiệt hại nặng nề cho Trung Quốc.

iran-israe;.jpg -0
Tổng thống Mỹ bất ngờ 'mở đường' cho Trung Quốc mua dầu Iran. Ảnh: Bloomberg.

Trên thực tế, tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump được đưa ra sau khi chính quyền Washington đã thực hiện nhiều đợt không kích nhằm vào các cơ sở hạt nhân của Iran để ngăn chặn quốc gia này tiến gần tới vũ khí hạt nhân. Chuyên gia Francis Perrin, Giám đốc nghiên cứu của Viện Quan hệ Quốc tế và Chiến lược IRIS (Pháp), từng cảnh báo "chảo dầu Trung Đông có thể bốc cháy bất cứ lúc nào" do vùng này chiếm gần 50% trữ lượng dầu thế giới. Những lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung từ Iran, hay việc Mỹ siết trừng phạt với các bên mua dầu từ quốc gia này, đều có thể khiến giá dầu tăng vọt.

Ngược lại, tín hiệu "hòa hoãn" như việc Trung Quốc được phép tiếp tục mua dầu từ Iran sẽ khiến thị trường giảm nhiệt nhanh chóng. Vì vậy, giới quan sát nhận định rằng, phát biểu này phần nào cho thấy chính quyền Tổng thống Trump đang nỗ lực xây dựng lại lòng tin với các đối tác tại Trung Đông và giải quyết hậu quả từ các cuộc tấn công, và thậm chí là thay đổi chính sách đối ngoại với Iran.

Nhìn nhận ở góc độ thương mại song phương, tuyên bố này dường như này cũng diễn ra khi chính quyền Tổng thống Trump đang tìm cách đàm phán một khuôn khổ thương mại mới với Trung Quốc và hạ nhiệt cuộc chiến thuế quan vốn đã khiến thuế suất tăng cao đến mức có nguy cơ cắt đứt mọi giao thương giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, các nhà phân tích năng lượng châu Á tỏ ra thận trọng, cho rằng phát biểu của ông Trump khó tạo tác động ngắn hạn đối với khối lượng nhập khẩu dầu của Trung Quốc từ Iran.

Ông Scott Modell, cựu nhân viên CIA, nhận định việc ông Donald Trump bật đèn xanh cho Trung Quốc tiếp tục mua dầu Iran cho thấy sự trở lại của "tiêu chuẩn thực thi lỏng lẻo". Ngoài việc không thực thi cấm vận, ông Donald Trump có thể tạm đình chỉ hoặc miễn trừ các lệnh cấm vận được ban hành bằng sắc lệnh hành pháp hoặc theo quyền hạn mà Quốc hội trao cho tổng thống. Tuy nhiên, ông Trump khó có thể miễn trừ cấm vận trước các vòng đàm phán hạt nhân Mỹ-Iran sắp tới vì các biện pháp này được dùng làm đòn bẩy, đặc biệt khi Tehran yêu cầu dỡ bỏ cấm vận vĩnh viễn trong bất kỳ thỏa thuận nào.

Trong một diễn biến có liên quan, tại buổi họp báo thường kỳ Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 25/6, trả lời câu hỏi về phản ứng của Trung Quốc trước bài đăng về dầu mỏ của Tổng thống Mỹ Donald Trump trên Truth Social, Người phát ngôn Quách Gia Côn cho biết: "Trung Quốc sẽ thực hiện các biện pháp an ninh năng lượng hợp lý phù hợp với lợi ích quốc gia".

Bắc Kinh từ lâu đã phản đối những gì họ gọi là "việc lạm dụng các lệnh trừng phạt đơn phương bất hợp pháp" của Washington. Giờ là lúc, thị trường thế giới và các bên liên quan cùng chờ đợi xem liệu đây chỉ là một tín hiệu "đèn xanh" tạm thời hay là khởi đầu cho một trục xoay chính sách mới của Mỹ nhằm đảm bảo cán cân thương mại.

Bảo Hân

Các tin khác

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Hội đồng quản trị Tập đoàn công nghệ Nvidia mới đây cho biết đã mở cuộc điều tra độc lập sau khi xuất hiện thông tin Giám đốc điều hành Jensen Huang có thể là mục tiêu của tình báo nước ngoài. Vụ việc đặt ra câu hỏi về cách Mỹ bảo vệ công nghệ chiến lược khi những thông tin này nằm trong tay doanh nghiệp tư nhân.

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ đang mở rộng chiến dịch phong tỏa Iran, từ các cảng biển sang các tuyến vận tải đường bộ và khu vực biển Caspi, nhằm siết chặt nguồn cung vũ khí, công nghệ và tài chính của Tehran. Động thái diễn ra trong bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz tiếp tục gia tăng, các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại và mục tiêu quân sự diễn ra liên tiếp, trong khi những nỗ lực ngoại giao vẫn chưa tạo được đột phá.

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Mới đây, một số tòa soạn báo chí và đài truyền hình tại Ireland và Bulgaria đã nhận được những lời đe dọa đánh bom qua thư điện tử. Đến nay, dù chưa có bất kỳ thiết bị nổ nào được tìm thấy, sự việc đã làm dấy lên những lo ngại sâu sắc trong giới chức châu Âu về một chiến dịch "chiến tranh lai" tinh vi, được thiết kế nhằm gây bất ổn và gieo rắc nỗi sợ hãi trong lòng xã hội phương Tây.

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Theo tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trong 15 năm qua, thế giới hầu như không đạt được tiến bộ nào trong việc khuyến khích thanh thiếu niên vận động, trong đó các em gái là nhóm bị tụt lại xa nhất. Ông Ghebreyesus khẳng định, giải pháp không nằm ở việc yêu cầu thanh thiếu niên phải nỗ lực hơn.

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ ngày 3/11 đã giúp đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện, chấm dứt thế đa số của đảng Cộng hòa tại Quốc hội. Kết quả này được dự báo sẽ tác động sâu rộng đến chính sách đối ngoại và kinh tế của chính quyền Tổng thống Donald Trump, từ chiến sự Mỹ - Iran, tình hình Ukraine đến thương mại toàn cầu và ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI).

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Chỉ bằng cách điều khiển nhiệt độ các hệ thống làm lạnh từ xa, tin tặc đã gây thiệt hại lớn cho hàng loạt siêu thị châu Âu. Những cuộc tấn công này không chỉ phơi bày lỗ hổng công nghệ mà còn đặt ra câu hỏi về khả năng bảo vệ chuỗi cung ứng thực phẩm trước các mối đe dọa an ninh mạng ngày càng phức tạp.

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 sẽ quyết định quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ trong hai năm cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump. Khi chi phí sinh hoạt trở thành mối quan tâm hàng đầu của cử tri, cuộc đua cũng đặt ra câu hỏi về khả năng chuyển tăng trưởng kinh tế thành những cải thiện thiết thực trong đời sống.

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Các nỗ lực tiếp xúc thông qua trung gian Qatar đang mở ra cơ hội ngoại giao mới giữa Mỹ và Iran, trong bối cảnh hai bên vẫn duy trì lập trường cứng rắn và chuẩn bị cho khả năng xung đột quân sự tái bùng phát. Bất đồng về các điều kiện đàm phán, chương trình hạt nhân và quyền kiểm soát eo biển Hormuz tiếp tục là những trở ngại lớn đối với triển vọng đạt được thỏa thuận.

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Không chỉ củng cố những mối quan hệ chính trị và an ninh truyền thống, Nga đang tìm cách tạo dựng ảnh hưởng lâu dài tại châu Phi thông qua thương mại, năng lượng và công nghệ. Hội nghị thượng đỉnh tại Moskva cho thấy bước chuyển đáng chú ý trong định hướng hợp tác giữa hai bên.

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Hội nghị Ngoại trưởng Nhóm các nền kinh tế lớn (G20) tại Atlanta, Mỹ, dự kiến khép lại ngày 31/10 (giờ địa phương) với tuyên bố của nước chủ trì thay cho thông cáo chung. Bất đồng về Ukraine, Trung Đông và chính sách thương mại tiếp tục cản trở đồng thuận, trong khi sức ép lên năng lượng, lương thực và chuỗi cung ứng đòi hỏi các bên tìm hướng phối hợp.

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran đã tăng lên ít nhất 47,1 tỷ USD, theo báo cáo mới nhất của Lầu Năm Góc gửi Quốc hội Mỹ. Con số này vượt xa các dự báo trước đó, làm dấy lên lo ngại về khả năng duy trì chiến dịch quân sự, gây thêm sức ép đối với ngân sách liên bang và trở thành bất lợi chính trị đối với Tổng thống Donald Trump trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Kết quả kiểm phiếu mới nhất của cuộc bầu cử Quốc hội Israel tiếp tục cho thấy chưa khối chính trị nào giành được đa số cần thiết để thành lập chính phủ. Trong khi các bên bắt đầu thăm dò khả năng hợp tác, Tổng thống Isaac Herzog kêu gọi lãnh đạo các chính đảng giữ tinh thần cởi mở nhằm tránh phải tổ chức một cuộc bầu cử khác.

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Các bộ trưởng và quan chức an ninh cấp cao từ Pakistan, Arab Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ – ba quốc gia thành viên của Hiệp ước Phòng thủ Chung Mecca – hiện đang có mặt tại thủ đô Tehran (Iran) để thảo luận về các vấn đề an ninh khu vực. Động thái ngoại giao khẩn trương này diễn ra trong bối cảnh xuất hiện nhiều mối đe dọa về các cuộc không kích mới của Mỹ nhằm vào Iran.

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Việc hệ thống vệ tinh Starlink và phiên bản quân sự Starshield tại Ukraine bị hạn chế tốc độ trong hơn một tuần đã gây gián đoạn một số hoạt động quân sự của Kiev, đồng thời làm gia tăng căng thẳng giữa Ukraine, tỷ phú Elon Musk và chính quyền Mỹ.

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Ngày 23/10, ngoại trưởng 8 quốc gia gồm Anh, Pháp, Đức, Thổ Nhĩ Kỳ, Arab Saudi, Pakistan, Ai Cập và Italy đã nhóm họp tại Istanbul để thảo luận về tình hình eo biển Hormuz và những diễn biến an ninh khu vực. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh nguy cơ đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran tiếp tục gia tăng, làm dấy lên lo ngại về những hệ lụy đối với Trung Đông cũng như nền kinh tế thế giới.