Đạo diễn Lê Hoàng: Mê mải cười, đột ngột khóc

Đạo diễn Lê Hoàng vừa trở lại điện ảnh với bộ phim "SOS sói trắng", hoàn toàn không thành công về mặt doanh thu lẫn về mặt nghệ thuật. Thế nhưng, nghe chính đạo diễn Lê Hoàng nói về bộ phim "SOS sói trắng" thì có vẻ đó là tác phẩm hay và hình như có giá trị cảnh báo tệ nạn xâm hại tình dụng trẻ em. Bởi lẽ, người ta biết đến Lê Hoàng, người ta truyền tụng về Lê Hoàng chưa hẳn vì Lê Hoàng là một nhà làm phim xuất sắc, mà còn vì tài hoạt ngôn của Lê Hoàng.

Ai đã từng tiếp xúc với con người đời thật hoặc với tác phẩm huyền ảo, cũng đều thừa nhận Lê Hoàng là một người thông minh. Thế nhưng, tính riêng làng văn nghệ thì Lê Hoàng tuy chỉ thông minh bằng hàng trăm người khác, nhưng Lê Hoàng vượt trội hàng trăm người khác về sự thành đạt, vì Lê Hoàng biết cách tận dụng triệt để trí khôn.

Với một ý tưởng vụt hiện, thiên hạ chỉ làm ra một tác phẩm và tìm cách thăng hoa ý tưởng mới. Với Lê Hoàng có thể đó là một sự lãng phí, nên một ý tưởng cứ nhân hai, rồi nhân ba, rồi nhân năm để xuất xưởng hàng loạt tác phẩm na ná nhau mà vẫn ăn khách như thường.

Hơn nữa, Lê Hoàng luôn khéo léo từ chối những sứ mệnh cụ thể nào đó mà tác phẩm nghệ thuật phải gánh vác. Lê Hoàng luôn đứng giữa "vị nghệ thuật" và "vị nhân sinh", gió nổi phương nào thì Lê Hoàng uyển chuyển theo hướng đó, mà ở mọi vị trí, Lê Hoàng đều có đầy đủ lý luận để chứng minh sự lựa chọn đúng đắn của bản thân.

Lê Hoàng không khẳng định sáng tác vì tiền, Lê Hoàng cũng không khẳng định sáng tác vì danh. Tuy nhiên, nếu không căn cứ vào hai giá trị ấy, thì chẳng thể nào đoán định Lê Hoàng muốn hướng đến giá trị gì.

Đạo diễn Lê Hoàng luôn được săn đón trong vai giám khảo khó tính của các chương trình truyền hình thực tế.
Đạo diễn Lê Hoàng luôn được săn đón trong vai giám khảo khó tính của các chương trình truyền hình thực tế.

Lê Hoàng từng tốt nghiệp ngành quay phim tại Trường Đại học Điện ảnh Hà Nội trước khi vào phương Nam lập nghiệp. Công việc đầu tiên của Lê Hoàng ở Hãng phim Giải Phóng là biên kịch, mà những tác phẩm khởi nghiệp đến bây giờ chẳng mấy người còn nhớ. Trời đã sinh Lê Hoàng ắt dùng tài, điện ảnh chưa thành công thì nhảy sang sân khấu.

Vài kịch bản của Lê Hoàng được dàn dựng như "Tôi chờ ông đạo diễn" hay "Ngụ ngôn năm 2000" không có tiếng vang lắm, nhưng đủ giúp Lê Hoàng tự tin tuyệt đối vào năng khiếu hài hước. Và có lẽ vài chi tiết và vài lời thoại gây cười trên sàn diễn kịch nói đã giúp Lê Hoàng mường tượng tương lai không xa mình sẽ thành một tác giả, không nức danh thì cũng nức nở. Rồi một hôm, phía chân trời ngỡ xa xăm với tương lai Lê Hoàng bỗng hiện về một cánh buồm đỏ thắm, khi kịch bản "Vị đắng tình yêu" của Lê Hoàng (viết chung với Việt Linh) được đạo diễn Lê Xuân Hoàng đưa lên màn bạc.

Giữa bao nhiêu nỉ non sướt mướt của dòng phim mì ăn liền, "Vị đắng tình yêu" lung linh như một điểm sáng với diễn xuất của Lê Công Tuấn Anh và Thủy Tiên. Không chỉ đạt doanh thu kỷ lục, "Vị đắng tình yêu" còn đoạt giải thưởng của Hội Điện ảnh Việt Nam và giải thưởng của Liên hoan phim toàn quốc. Hơn ai hết, Lê Hoàng tiên liệu ngay một cơ hội tiếp tục chinh phục khán giả bằng… tập hai "Vị đắng tình yêu".

Vì một sự cố chập điện, đạo diễn Lê Xuân Hoàng qua đời giữa lúc tài năng đang chín muồi. Không để dở dang tâm huyết của đồng nghiệp đi trước, Lê Hoàng thực hiện tập hai "Vị đắng tình yêu" và chấp nhận thất bại về mặt nghệ thuật cũng như về mặt thị trường. Tuy nhiên, mấy người có thể rạch ròi tập một với tập hai "Vị đắng tình yêu" đâu. Cứ thế, vầng hào quang "Vị đắng tình yêu" dắt Lê Hoàng đi từ phim trường này đến phim trường khác, khiến Lê Hoàng bận bịu đến mức trả lời hàng trăm cuộc phỏng vấn cũng chưa có dịp nói lời tri ân với cơ duyên đạo diễn Lê Xuân Hoàng để lại. 

Khi viết tiểu sử nghề nghiệp của Lê Hoàng, chắc chắn phải kể đến những bộ phim mà vẻ đẹp vẫn là ẩn số chấp chới bên bờ vực quá khứ như "Lương tâm bé bỏng", "Lưỡi dao", "Ai xuôi vạn lý", "Chiếc chìa khóa vàng"… vì khi bộ phim "Gái nhảy" ra đời thì khán giả lập tức lãng quên những bộ phim trước đó của chính Lê Hoàng. Sự cởi mở của quá trình xã hội hóa đã giữ lại những cảnh hở rốn, hở lưng giúp "Gái nhảy" vé đắt như tôm tươi.

Từ những bộ phim chỉn chu phò tá khuynh hướng "vị nghệ thuật", thoắt cái Lê Hoàng trở thành hiện thân của trào lưu "vị nhân sinh". Vốn đã có kinh nghiệm làm tập hai cho "Vị đắng tình yêu", Lê Hoàng làm tập hai cho "Gái nhảy" với tên gọi "Lọ lem hè phố", rồi làm tiếp phiên bản của "Gái nhảy" với tên gọi "Nữ tướng cướp", rồi làm tiếp dị bản của "Gái nhảy" với tên gọi "Trai nhảy". Dĩ nhiên, tập sau bao giờ cũng dở hơn tập trước, và đỉnh cao của sự tuột dốc là "Trai nhảy".

Nếu có một cuộc bình chọn thì khán giả sành điệu sẽ bỏ phiếu cho "Trai nhảy" lọt vào danh sách những bộ phim khiên cưỡng, sống sượng và vụng về nhất của điện ảnh Việt Nam. Có sao đâu, lỗ thì nhà sản xuất lỗ, chứ Lê Hoàng vẫn thắng bằng những phát ngôn chói lói trên các phương tiện truyền thông. Một khi Lê Hoàng đã nói về điện ảnh thì có sức thu hút vô cùng vô tận, khiến những ai chưa xem phim của Lê Hoàng phải nghĩ rằng, nếu xếp Lê Hoàng chung chiếu với Đặng Nhật Minh, Đỗ Minh Tuấn hay Lưu Trọng Ninh sẽ thiệt thòi cho Lê Hoàng, mà nếu xếp Lê Hoàng chung chiếu với Nguyễn Thanh Vân, Bùi Thạc Chuyên hay Phạm Nhuệ Giang cũng sẽ thiệt thòi cho Lê Hoàng! Có thể Lê Hoàng có một cái chiếu riêng trong nghệ thuật thứ bảy, nhìn gần thì lờ mờ mà nhìn xa thì rực rỡ!

Lê Hoàng trong vai trò giám khảo cuộc thi Hoa hậu Áo dài.
Lê Hoàng trong vai trò giám khảo cuộc thi Hoa hậu Áo dài.

Ưu điểm của Lê Hoàng không nằm ở tư duy hình ảnh cũng không nằm ở ưu thời mẫn thế, mà nằm ở sự hài hước. Cột mốc đánh dấu sự hài hước của Lê Hoàng là chuyên mục "Giữa đám đông hỏi lấy một…" trên Báo Văn Nghệ Trẻ. Lê Hoàng ký bút danh Lê Thị Liên Hoan cùng với những nhà văn Nguyễn Quang Lập, Nguyễn Quang Thiều, Nguyễn Thành Phong, Trần Kỳ Trung tung hoành qua những bài phỏng vấn ảo, tạo nên một thể loại báo chí độc đáo. Thế nhưng, khi không có sự trợ giúp của những bút danh khác như Văn Thị Vui Vẻ, Trần Thị Trớ Trêu, Nguyễn Thị Ngu Ngơ… thì những bài của Lê Thị Liên Hoan nhạt dần và chấm dứt chuyên mục "Giữa đám đông hỏi lấy một…".

Đâu cam tâm ngừng lại cơn say sưa phỏng vấn ảo, Lê Hoàng mang thể loại này sang múa bút ở các tờ báo khác. Món ngon mấy ăn hoài cũng chán, lời hay mấy nói hoài cũng nhàm, những bài phỏng vấn ảo của Lê Hoàng càng ngày càng giống tấu hài đẩy đưa. Điều ấy ai cũng nhận ra, trừ… Lê Thị Liên Hoan. Dường như khi lia ngòi viết sột soạt trên trang giấy, Lê Hoàng vẫn đinh ninh sự hài hước sẽ khỏa lấp tất cả mọi thiếu hụt về tư tưởng, về tầm nhìn, về chiêm nghiệm.

Cái phẩm chất lạc quan khiến Lê Hoàng sung sướng với ý nghĩ, sự hài hước giống như những viên đường hóa học bỏ vào xoong nước thì vẫn có thể nấu ra… đường thành phẩm, chứ cần gì phải đi trồng mía chi cho khổ cực. Đọc những tập tiểu phẩm đã xuất bản của Lê Hoàng như "Phỏng vấn một anh hề", "Thư của bà vợ gửi bồ nhí" hoặc "Thư của trứng gà gửi chứng khoán", không thể không phục sức viết nhanh, viết nhiều, nhưng cũng thấy chút tiếc nuối cho thể loại tiểu phẩm...

Từ những bài phỏng vấn ảo mang dáng dấp tấu hài, Lê Hoàng chỉ cần thêm thắt vài tình huống ngộ nghĩnh thì lập tức thành… kịch bản sân khấu. Phương pháp ấy không mấy người dám làm, nhưng giữa thời khan hiếm nhà viết kịch chuyên nghiệp thì Lê Hoàng vẫn cứ tung tẩy nhiệt tình như một lãng tử giang hồ đánh gậy tít mù buổi chợ chiều để bán cao đơn dược thảo trị bách bệnh cho thiên hạ.

Với những vở kịch như "Hợp đồng mãnh thú", "Sát thủ hai mảnh" hay "Lùng người trong mộng", công chúng lại được phát hiện thêm một khả năng kỳ diệu nữa của Lê Hoàng. Nếu như tác phẩm điện ảnh của Lê Hoàng, người xem chờ đợi sốt ruột mới thấy hiện lên chữ "hết" mà thanh thản rời khỏi phòng chiếu phim cho đúng phép lịch sự, thì tác phẩm sân khấu của Lê Hoàng, người xem mới tủm tỉm cười chốc lát đã chưng hửng khi thấy dàn diễn viên xếp hàng chào kết thúc vở diễn.

Suốt hơn một thập niên vừa qua, Lê Hoàng khá thịnh vượng nghề nghiệp, nhỉnh hơn một cái đầu so với những nghệ sĩ điệu đàng phấn son. Chẳng ai dám chắc bộ phim nào do Lê Hoàng đạo diễn sẽ ở lại với thời gian, nhưng có thể những nhà nghiên cứu sự phát triển điện ảnh Việt Nam không thể nào quên trận khóc lâm ly của Lê Hoàng tại hội thảo "Giải pháp thu hút khán giả đến với phim Việt Nam" trong khuôn khổ Liên hoan phim toàn quốc lần thứ 14 diễn ra ở Buôn Mê Thuột.

Cùng dự ngày hội điện ảnh ấy với Lê Hoàng, cả những nữ diễn viên liếc nhau khoe váy ngắn chân dài và những nam diễn viên túm nhau hỏi phương pháp dưỡng da cũng không thể nào hiểu vì sao Lê Hoàng đột ngột khóc một cách rung động như thế.

Khi vừa lau nước mắt, Lê Hoàng than vãn: "Tôi cảm thấy cô độc quá!", nhưng vừa rời khỏi diễn đàn ướt đẫm lệ buồn lệ tủi, Lê Hoàng lại phân bua: "Tại tôi thấy nhiều người cười quá!". Biết đâu bằng sự hài hước, mai mốt Lê Thị Liên Hoan sẽ tường thuật cuộc khóc xao xuyến của Lê Hoàng, rằng: "Ôi, những giọt nước mắt mới đẹp làm sao, và chất lượng bảo đảm!".

Lê Thiếu Nhơn

Các tin khác

Phim "Mưa đỏ" ghi dấu ấn của điện ảnh Việt ở đề tài chiến tranh cách mạng.

Khát vọng trở thành ngành công nghiệp văn hóa

40 năm đổi mới - một chặng đường đánh dấu nhiều cột mốc của điện ảnh Việt Nam từ một nền điện ảnh bao cấp sang cơ chế thị trường. Tại hội thảo "Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm đổi mới", tổ chức trong khuôn khổ Liên hoan phim Châu Á - Đà Nẵng (DANAFF) Tiến sĩ Ngô Phương Lan - Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam - Giám đốc DANAFF nhận định: "40 năm trước, Đổi mới không chỉ mở ra một giai đoạn phát triển mới về kinh tế - xã hội, mà còn mở ra những không gian sáng tạo mới cho văn học, nghệ thuật. Tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, phản ánh đúng sự thật đã trở thành động lực quan trọng để văn nghệ sĩ khám phá sâu hơn đời sống con người, những chuyển động của xã hội và những khát vọng của dân tộc trong thời kỳ mới".

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Bộ phim truyền hình "Tận hiến" (Điện ảnh CAND sản xuất) vừa khép lại hành trình phát sóng nhưng dư âm mà bộ phim mang lại vẫn tiếp tục lắng đọng trong lòng khán giả. Giữa dòng chảy của điện ảnh chính luận, "Tận hiến" tạo dấu ấn không chỉ bởi câu chuyện về những chiến sĩ tình báo CAND hoạt động và sẵn sàng hy sinh trong thầm lặng mà còn ở cách làm phim giàu tâm huyết và khát vọng.

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Có một số bạn yêu thơ hỏi tôi về việc: "Các nhà thơ trẻ hiện nay quan tâm đến hình tượng thơ trong sáng tác như thế nào?". Theo tôi, việc xây dựng hình tượng thơ có vai trò đặc biệt quan trọng trong sáng tác thơ ca của những người viết, bởi hình tượng thơ chính là nơi nhà thơ gửi gắm tư tưởng, cảm xúc, cách nhìn về con người và cuộc đời.

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Nằm trong các hoạt động kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026), Hội sách Thiếu nhi Thành phố Hồ Chí Minh lần 6 - năm 2026 với chủ đề: “Em vui đọc sách, học bao điều hay” vừa được khai mạc với nhiều hoạt động phong phú, sáng tạo dành cho thiếu nhi, phụ huynh, giáo viên và cộng đồng.

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Truyện tranh là một thị trường đang bị bỏ ngỏ ở Việt Nam. Điều chúng ta thiếu không phải là những tác giả tài năng mà là một hệ sinh thái đủ mạnh để nuôi dưỡng, bảo vệ và phát triển các giá trị sáng tạo. Những vấn đề này được đặt ra trong tọa đàm "Kiến tạo hệ sinh thái sáng tạo truyện tranh cho người Việt" diễn ra mới đây tại Hà Nội.

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

Gần đây, nhiều hoạt động lan tỏa và tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống, di sản mang đậm sắc màu dân tộc như vẻ đẹp của tranh Đông Hồ đã thu hút sự quan tâm của giới trẻ...

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Vừa lên sóng những tập đầu tiên, bộ phim truyền hình “Lửa trắng” đã thu hút sự quan tâm của đông đảo khán giả. Từ việc khai thác cuộc đấu tranh chống tội phạm ma túy trong thời đại số, bộ phim khắc họa chân dung người chiến sĩ CAND với sự dũng cảm, bản lĩnh và trí tuệ cùng những thông điệp nhân văn sâu sắc.

Hoạt hình Việt ra thế giới

Hoạt hình Việt ra thế giới

Lần đầu tiên, một bộ phim hoạt hình dài của Việt Nam "Trạng Quỳnh nhí: Truyền thuyết Kim Ngưu" được mời tham dự Annecy International Animation Film Festival - liên hoan phim hoạt hình lớn nhất hành tinh. Theo đạo diễn Trịnh Lâm Tùng, đây là cơ hội để những người làm hoạt hình Việt Nam được cất lên tiếng nói của mình, được giới thiệu những giá trị văn hóa mà chúng ta đã gìn giữ qua biết bao thế hệ.

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Đà Nẵng sẽ trở thành tâm điểm của điện ảnh khu vực khi đăng cai "Liên hoan phim châu Á - Đà Nẵng" (DANAFF) lần thứ IV (diễn ra từ ngày 28/6 đến ngày 4/7). Với chủ đề “Nhịp cầu từ châu Á ra thế giới”, DANAFF năm nay được tổ chức quy mô hơn, nhiều hoạt động chuyên sâu hơn và định hướng rõ nét trong việc thúc đẩy công nghiệp điện ảnh Việt Nam hội nhập quốc tế.

Một số tác phẩm của hoạ sĩ Bùi Xuân Phái đã được sử dụng trong nhiều sản phẩm âm nhạc.

Bản quyền tác phẩm hội họa trong sáng tạo đương đại

Mới đây, việc ê-kíp sản xuất MV của ca sĩ Sơn Tùng M-TP sử dụng hình ảnh tác phẩm “Tàn Chỉ” của họa sĩ Lệ Giang không xin phép, cũng như nhiều sản phẩm nghệ thuật, quảng cáo, điện ảnh từng khai thác tranh của các họa sĩ đã đặt ra câu hỏi: Sử dụng tác phẩm hội họa trong sáng tạo nghệ thuật như thế nào, đâu là ranh giới giữa cảm hứng sáng tạo và hành vi xâm phạm bản quyền?

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

"Sân nhà" đã không còn là lợi thế khi một loạt phim Việt phải sớm rút khỏi phòng vé vì doanh thu thấp. Tự "nâng chuẩn" chất lượng có lẽ là con đường duy nhất nếu phim Việt muốn giữ chân khán giả trong cuộc đua khốc liệt này.

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc 70 năm của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mà còn là lời tri ân dành cho các thế hệ thầy cô giáo, học sinh, người làm sách và những người đã góp phần vun đắp tri thức cho đất nước.

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Trong một thế giới mà trẻ em đang bị các thiết bị điện tử chi phối mạnh mẽ như hiện nay, việc làm thế nào để trẻ em có thói quen đọc sách, có cơ hội lớn lên cùng trang sách trong những mùa hè không chỉ là nỗ lực của phụ huynh mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng...

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh tự bạch: "Suốt một Đời Thơ xin tự nguyện làm một phu trầm để bóc dần vỏ bọc thời gian/ giữa đời ngậm ngải tìm trầm... Nghĩa Nhân". Đây có thể xem là tuyên ngôn tinh thần cho toàn bộ hành trình thơ của Vân Anh.