Đạo diễn Lê Hoàng: Mê mải cười, đột ngột khóc

Đạo diễn Lê Hoàng vừa trở lại điện ảnh với bộ phim "SOS sói trắng", hoàn toàn không thành công về mặt doanh thu lẫn về mặt nghệ thuật. Thế nhưng, nghe chính đạo diễn Lê Hoàng nói về bộ phim "SOS sói trắng" thì có vẻ đó là tác phẩm hay và hình như có giá trị cảnh báo tệ nạn xâm hại tình dụng trẻ em. Bởi lẽ, người ta biết đến Lê Hoàng, người ta truyền tụng về Lê Hoàng chưa hẳn vì Lê Hoàng là một nhà làm phim xuất sắc, mà còn vì tài hoạt ngôn của Lê Hoàng.

Ai đã từng tiếp xúc với con người đời thật hoặc với tác phẩm huyền ảo, cũng đều thừa nhận Lê Hoàng là một người thông minh. Thế nhưng, tính riêng làng văn nghệ thì Lê Hoàng tuy chỉ thông minh bằng hàng trăm người khác, nhưng Lê Hoàng vượt trội hàng trăm người khác về sự thành đạt, vì Lê Hoàng biết cách tận dụng triệt để trí khôn.

Với một ý tưởng vụt hiện, thiên hạ chỉ làm ra một tác phẩm và tìm cách thăng hoa ý tưởng mới. Với Lê Hoàng có thể đó là một sự lãng phí, nên một ý tưởng cứ nhân hai, rồi nhân ba, rồi nhân năm để xuất xưởng hàng loạt tác phẩm na ná nhau mà vẫn ăn khách như thường.

Hơn nữa, Lê Hoàng luôn khéo léo từ chối những sứ mệnh cụ thể nào đó mà tác phẩm nghệ thuật phải gánh vác. Lê Hoàng luôn đứng giữa "vị nghệ thuật" và "vị nhân sinh", gió nổi phương nào thì Lê Hoàng uyển chuyển theo hướng đó, mà ở mọi vị trí, Lê Hoàng đều có đầy đủ lý luận để chứng minh sự lựa chọn đúng đắn của bản thân.

Lê Hoàng không khẳng định sáng tác vì tiền, Lê Hoàng cũng không khẳng định sáng tác vì danh. Tuy nhiên, nếu không căn cứ vào hai giá trị ấy, thì chẳng thể nào đoán định Lê Hoàng muốn hướng đến giá trị gì.

Đạo diễn Lê Hoàng luôn được săn đón trong vai giám khảo khó tính của các chương trình truyền hình thực tế.
Đạo diễn Lê Hoàng luôn được săn đón trong vai giám khảo khó tính của các chương trình truyền hình thực tế.

Lê Hoàng từng tốt nghiệp ngành quay phim tại Trường Đại học Điện ảnh Hà Nội trước khi vào phương Nam lập nghiệp. Công việc đầu tiên của Lê Hoàng ở Hãng phim Giải Phóng là biên kịch, mà những tác phẩm khởi nghiệp đến bây giờ chẳng mấy người còn nhớ. Trời đã sinh Lê Hoàng ắt dùng tài, điện ảnh chưa thành công thì nhảy sang sân khấu.

Vài kịch bản của Lê Hoàng được dàn dựng như "Tôi chờ ông đạo diễn" hay "Ngụ ngôn năm 2000" không có tiếng vang lắm, nhưng đủ giúp Lê Hoàng tự tin tuyệt đối vào năng khiếu hài hước. Và có lẽ vài chi tiết và vài lời thoại gây cười trên sàn diễn kịch nói đã giúp Lê Hoàng mường tượng tương lai không xa mình sẽ thành một tác giả, không nức danh thì cũng nức nở. Rồi một hôm, phía chân trời ngỡ xa xăm với tương lai Lê Hoàng bỗng hiện về một cánh buồm đỏ thắm, khi kịch bản "Vị đắng tình yêu" của Lê Hoàng (viết chung với Việt Linh) được đạo diễn Lê Xuân Hoàng đưa lên màn bạc.

Giữa bao nhiêu nỉ non sướt mướt của dòng phim mì ăn liền, "Vị đắng tình yêu" lung linh như một điểm sáng với diễn xuất của Lê Công Tuấn Anh và Thủy Tiên. Không chỉ đạt doanh thu kỷ lục, "Vị đắng tình yêu" còn đoạt giải thưởng của Hội Điện ảnh Việt Nam và giải thưởng của Liên hoan phim toàn quốc. Hơn ai hết, Lê Hoàng tiên liệu ngay một cơ hội tiếp tục chinh phục khán giả bằng… tập hai "Vị đắng tình yêu".

Vì một sự cố chập điện, đạo diễn Lê Xuân Hoàng qua đời giữa lúc tài năng đang chín muồi. Không để dở dang tâm huyết của đồng nghiệp đi trước, Lê Hoàng thực hiện tập hai "Vị đắng tình yêu" và chấp nhận thất bại về mặt nghệ thuật cũng như về mặt thị trường. Tuy nhiên, mấy người có thể rạch ròi tập một với tập hai "Vị đắng tình yêu" đâu. Cứ thế, vầng hào quang "Vị đắng tình yêu" dắt Lê Hoàng đi từ phim trường này đến phim trường khác, khiến Lê Hoàng bận bịu đến mức trả lời hàng trăm cuộc phỏng vấn cũng chưa có dịp nói lời tri ân với cơ duyên đạo diễn Lê Xuân Hoàng để lại. 

Khi viết tiểu sử nghề nghiệp của Lê Hoàng, chắc chắn phải kể đến những bộ phim mà vẻ đẹp vẫn là ẩn số chấp chới bên bờ vực quá khứ như "Lương tâm bé bỏng", "Lưỡi dao", "Ai xuôi vạn lý", "Chiếc chìa khóa vàng"… vì khi bộ phim "Gái nhảy" ra đời thì khán giả lập tức lãng quên những bộ phim trước đó của chính Lê Hoàng. Sự cởi mở của quá trình xã hội hóa đã giữ lại những cảnh hở rốn, hở lưng giúp "Gái nhảy" vé đắt như tôm tươi.

Từ những bộ phim chỉn chu phò tá khuynh hướng "vị nghệ thuật", thoắt cái Lê Hoàng trở thành hiện thân của trào lưu "vị nhân sinh". Vốn đã có kinh nghiệm làm tập hai cho "Vị đắng tình yêu", Lê Hoàng làm tập hai cho "Gái nhảy" với tên gọi "Lọ lem hè phố", rồi làm tiếp phiên bản của "Gái nhảy" với tên gọi "Nữ tướng cướp", rồi làm tiếp dị bản của "Gái nhảy" với tên gọi "Trai nhảy". Dĩ nhiên, tập sau bao giờ cũng dở hơn tập trước, và đỉnh cao của sự tuột dốc là "Trai nhảy".

Nếu có một cuộc bình chọn thì khán giả sành điệu sẽ bỏ phiếu cho "Trai nhảy" lọt vào danh sách những bộ phim khiên cưỡng, sống sượng và vụng về nhất của điện ảnh Việt Nam. Có sao đâu, lỗ thì nhà sản xuất lỗ, chứ Lê Hoàng vẫn thắng bằng những phát ngôn chói lói trên các phương tiện truyền thông. Một khi Lê Hoàng đã nói về điện ảnh thì có sức thu hút vô cùng vô tận, khiến những ai chưa xem phim của Lê Hoàng phải nghĩ rằng, nếu xếp Lê Hoàng chung chiếu với Đặng Nhật Minh, Đỗ Minh Tuấn hay Lưu Trọng Ninh sẽ thiệt thòi cho Lê Hoàng, mà nếu xếp Lê Hoàng chung chiếu với Nguyễn Thanh Vân, Bùi Thạc Chuyên hay Phạm Nhuệ Giang cũng sẽ thiệt thòi cho Lê Hoàng! Có thể Lê Hoàng có một cái chiếu riêng trong nghệ thuật thứ bảy, nhìn gần thì lờ mờ mà nhìn xa thì rực rỡ!

Lê Hoàng trong vai trò giám khảo cuộc thi Hoa hậu Áo dài.
Lê Hoàng trong vai trò giám khảo cuộc thi Hoa hậu Áo dài.

Ưu điểm của Lê Hoàng không nằm ở tư duy hình ảnh cũng không nằm ở ưu thời mẫn thế, mà nằm ở sự hài hước. Cột mốc đánh dấu sự hài hước của Lê Hoàng là chuyên mục "Giữa đám đông hỏi lấy một…" trên Báo Văn Nghệ Trẻ. Lê Hoàng ký bút danh Lê Thị Liên Hoan cùng với những nhà văn Nguyễn Quang Lập, Nguyễn Quang Thiều, Nguyễn Thành Phong, Trần Kỳ Trung tung hoành qua những bài phỏng vấn ảo, tạo nên một thể loại báo chí độc đáo. Thế nhưng, khi không có sự trợ giúp của những bút danh khác như Văn Thị Vui Vẻ, Trần Thị Trớ Trêu, Nguyễn Thị Ngu Ngơ… thì những bài của Lê Thị Liên Hoan nhạt dần và chấm dứt chuyên mục "Giữa đám đông hỏi lấy một…".

Đâu cam tâm ngừng lại cơn say sưa phỏng vấn ảo, Lê Hoàng mang thể loại này sang múa bút ở các tờ báo khác. Món ngon mấy ăn hoài cũng chán, lời hay mấy nói hoài cũng nhàm, những bài phỏng vấn ảo của Lê Hoàng càng ngày càng giống tấu hài đẩy đưa. Điều ấy ai cũng nhận ra, trừ… Lê Thị Liên Hoan. Dường như khi lia ngòi viết sột soạt trên trang giấy, Lê Hoàng vẫn đinh ninh sự hài hước sẽ khỏa lấp tất cả mọi thiếu hụt về tư tưởng, về tầm nhìn, về chiêm nghiệm.

Cái phẩm chất lạc quan khiến Lê Hoàng sung sướng với ý nghĩ, sự hài hước giống như những viên đường hóa học bỏ vào xoong nước thì vẫn có thể nấu ra… đường thành phẩm, chứ cần gì phải đi trồng mía chi cho khổ cực. Đọc những tập tiểu phẩm đã xuất bản của Lê Hoàng như "Phỏng vấn một anh hề", "Thư của bà vợ gửi bồ nhí" hoặc "Thư của trứng gà gửi chứng khoán", không thể không phục sức viết nhanh, viết nhiều, nhưng cũng thấy chút tiếc nuối cho thể loại tiểu phẩm...

Từ những bài phỏng vấn ảo mang dáng dấp tấu hài, Lê Hoàng chỉ cần thêm thắt vài tình huống ngộ nghĩnh thì lập tức thành… kịch bản sân khấu. Phương pháp ấy không mấy người dám làm, nhưng giữa thời khan hiếm nhà viết kịch chuyên nghiệp thì Lê Hoàng vẫn cứ tung tẩy nhiệt tình như một lãng tử giang hồ đánh gậy tít mù buổi chợ chiều để bán cao đơn dược thảo trị bách bệnh cho thiên hạ.

Với những vở kịch như "Hợp đồng mãnh thú", "Sát thủ hai mảnh" hay "Lùng người trong mộng", công chúng lại được phát hiện thêm một khả năng kỳ diệu nữa của Lê Hoàng. Nếu như tác phẩm điện ảnh của Lê Hoàng, người xem chờ đợi sốt ruột mới thấy hiện lên chữ "hết" mà thanh thản rời khỏi phòng chiếu phim cho đúng phép lịch sự, thì tác phẩm sân khấu của Lê Hoàng, người xem mới tủm tỉm cười chốc lát đã chưng hửng khi thấy dàn diễn viên xếp hàng chào kết thúc vở diễn.

Suốt hơn một thập niên vừa qua, Lê Hoàng khá thịnh vượng nghề nghiệp, nhỉnh hơn một cái đầu so với những nghệ sĩ điệu đàng phấn son. Chẳng ai dám chắc bộ phim nào do Lê Hoàng đạo diễn sẽ ở lại với thời gian, nhưng có thể những nhà nghiên cứu sự phát triển điện ảnh Việt Nam không thể nào quên trận khóc lâm ly của Lê Hoàng tại hội thảo "Giải pháp thu hút khán giả đến với phim Việt Nam" trong khuôn khổ Liên hoan phim toàn quốc lần thứ 14 diễn ra ở Buôn Mê Thuột.

Cùng dự ngày hội điện ảnh ấy với Lê Hoàng, cả những nữ diễn viên liếc nhau khoe váy ngắn chân dài và những nam diễn viên túm nhau hỏi phương pháp dưỡng da cũng không thể nào hiểu vì sao Lê Hoàng đột ngột khóc một cách rung động như thế.

Khi vừa lau nước mắt, Lê Hoàng than vãn: "Tôi cảm thấy cô độc quá!", nhưng vừa rời khỏi diễn đàn ướt đẫm lệ buồn lệ tủi, Lê Hoàng lại phân bua: "Tại tôi thấy nhiều người cười quá!". Biết đâu bằng sự hài hước, mai mốt Lê Thị Liên Hoan sẽ tường thuật cuộc khóc xao xuyến của Lê Hoàng, rằng: "Ôi, những giọt nước mắt mới đẹp làm sao, và chất lượng bảo đảm!".

Lê Thiếu Nhơn

Các tin khác

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Tại Việt Nam, chuyển đổi số trong ngành sách không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết để thích ứng với sự thay đổi của công nghệ và thói quen của độc giả. Với một dân tộc có tỷ lệ đọc sách khá thấp như Việt Nam thì chuyển đổi số được kỳ vọng là một cơ hội giúp ngành sách phát triển văn hóa đọc, bởi số hóa đã giúp sách "vượt qua giới hạn của sách giấy, kiến tạo những trải nghiệm tri thức đa chiều".

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp điện ảnh đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức nghệ thuật.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, báo chí nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

“Cuộc thi dịch Văn học Việt - Trung, Trung - Việt” năm 2026 vừa chính thức khởi động tại TP Hồ Chí Minh. Bước qua mùa giải thứ hai, cuộc thi không chỉ là nơi giao lưu văn chương giữa hai nước mà còn được kỳ vọng trở thành mảnh đất màu mỡ để phát hiện và bồi dưỡng những “mầm xanh” dịch thuật.

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Khi đến thăm họa sĩ Tô Chiêm sau cơn đột quỵ cách đây 2 năm, tôi không hình dung có một ngày lại được trò chuyện và chia sẻ với anh trong sự kiện trưng bày nghệ thuật “Khói” với tâm thế của một người họa sĩ điềm tĩnh trở lại với hội họa sau tất cả.

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Những năm gần đây, với sự ra đời của show diễn thực cảnh được tổ chức tại các địa điểm du lịch đã đem đến cho khán giả là khách du lịch nhiều trải nghiệm mới mẻ. Việc tổ chức các show diễn thực cảnh tại các địa chỉ du lịch nổi tiếng đang được xem là hoạt động tích cực không chỉ để thu hút khách du lịch mà còn là dấu ấn của sự kết nối giữa du lịch với văn hóa và di sản.

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Những năm gần đây, giới xuất bản thế giới đã liên tục cảnh báo về mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo (AI) đến quá trình sáng tạo, trong việc các “ông lớn công nghệ” sử dụng trái phép vô số tác phẩm để huấn luyện thuật toán cũng như thực trạng ngày càng khó phân biệt đâu là tác phẩm đến từ con người, đâu là sản phẩm đến từ máy móc…

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Giữa những ngày tháng tư lịch sử, một loạt sản phẩm âm nhạc mang tinh thần yêu nước ra mắt công chúng đã tạo nên điểm nhấn đặc biệt trong đời sống âm nhạc. Nỗ lực làm mới cảm hứng truyền thống bằng những sáng tạo độc đáo và hơi thở hiện đại góp phần lan tỏa tình yêu Tổ quốc một cách gần gũi và giàu cảm xúc.

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Việt Nam và New Zealand đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên vẫn có một khoảng trống lớn trong giao lưu văn chương giữa hai nước. Không chờ đợi sự thúc đẩy và đầu tư từ phía Chính phủ hai bên, các nhà thơ của hai nước sau hơn một năm kết nối, đã tổ chức được bước đi đầu tiên khởi động cho việc giới thiệu tác phẩm văn chương cho nhau, và xúc tiến các hoạt động chung nhằm thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết và thấu hiểu tâm hồn của nhau.

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Trong nhiều thập kỷ, bảo tàng và các không gian di sản chủ yếu tồn tại như những “kho lưu trữ sống” - nơi hiện vật được bảo quản cẩn trọng, nhưng lại mang tính tĩnh, đôi khi tạo cảm giác xa cách với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Hành trình gieo những yêu thương

Hành trình gieo những yêu thương

Dọc dãy hành lang dài của bệnh viện, nghệ sĩ Nguyệt Thu trong bộ quần áo bệnh nhân đã chơi bản nhạc chữa lành "Secret garden". Giữa lằn ranh sinh tử, âm nhạc, kỳ diệu thay, đã giúp trái tim chị khỏe lại. Khán giả của chị là những bệnh nhân, bác sĩ...

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giữa không gian rực rỡ và tiếng nhạc Latin cuồng nhiệt tại thủ đô Manila, Philippines vào những ngày tháng 4 năm 2026, quốc kỳ Việt Nam đã ba lần được kéo lên ở vị trí cao nhất.

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Điện ảnh Việt được ví như người khổng lồ đang vươn vai thức giấc. Thế nhưng “người khổng lồ” ấy vẫn chưa có một “đại bản doanh” đúng nghĩa để thỏa sức tung hoành. Đôi chân “người khổng lồ” vẫn chật vật trong những phim trường nhỏ lẻ hoặc bối cảnh tạm bợ, quay xong rồi dỡ bỏ.

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Những năm gần đây, tại Hà Nội, mô hình sân khấu học đường đang được quan tâm, xây dựng như một hướng tiếp cận mới trong giáo dục thẩm mỹ cho lứa tuổi học sinh. Việc đưa nghệ thuật sân khấu đến với học đường không chỉ là "gieo mầm" tình yêu nghệ thuật cho thế hệ tương lai mà còn mở ra cơ hội cho ngành sân khấu khi đưa nghệ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ.

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" là tiểu thuyết đầu tay của nhà văn Trương Vân Ngọc (sinh năm 1973, quê Hưng Yên, hiện công tác tại Hà Nội)  viết về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân, sách đoạt giải C cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện ký đề tài "Vì An ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" do Bộ công an và Hội nhà văn Việt Nam tổ chức năm 2025, được Nhà xuất bản Công an Nhân dân tuyển chọn và ấn hành tháng 12 năm 2025.

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Trong đời sống văn học, có một dòng chảy lặng lẽ nhưng lại đóng vai trò khá quan trọng trong đời sống, đó chính là tiểu thuyết lịch sử. Lấy chất liệu từ lịch sử, tái hiện lịch sử qua những trang văn chính là những đóng góp thầm lặng, tích cực của các nhà văn cho bề dày truyền thống văn hóa nước nhà...