Đằng sau sáng kiến "Định hướng phát triển liên minh và đối tác" của Mỹ

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper mới đây đã công bố một sáng kiến mới mang tên "Định hướng phát triển liên minh và đối tác" (GDAP). Theo ông Esper, vũ khí bí mật của Lầu Năm Góc chính là "những người bạn".

Vì thế, GDAP sẽ giúp Washington tăng cường quan hệ với các quốc gia có cùng chí hướng trong lĩnh vực quốc phòng, góp phần thúc đẩy phát triển hiện đại hơn nữa ngành công nghiệp này cũng như duy trì trật tự tự do và cởi mở.

CNN ngày 21/10 (giờ Việt Nam) dẫn lời Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper cho biết, sáng kiến GDAP được Lầu Năm Góc công bố sẽ theo sát việc quản lý một cách có hệ thống mối quan hệ giữa Washington và các nước đối tác, nhằm tìm ra cách thức điều phối hợp lý các lực lượng quân sự, nâng cao năng lực quốc phòng cho các nước bạn, cũng như thúc đẩy các hoạt động trong ngành công nghiệp này của Washington.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper công bố sáng kiến GDAP về phát triển liên minh và đối tác quốc phòng. Nguồn: Reuters

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper công bố sáng kiến GDAP về phát triển liên minh và đối tác quốc phòng. Nguồn: Reuters

Trong bài phát biểu của mình, ông Esper cho hay, Trung Quốc và Nga gộp lại có thể có chưa đến 10 đồng minh. Nhưng Mỹ không chỉ có một mạng lưới đồng minh và đối tác rộng khắp, mà còn cả những mối quan hệ “bắt rễ sâu cùng các giá trị và lợi ích chung” với nhiều nước, từ nhỏ bé như Malta đến hùng hậu như Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

 "Những ví dụ như thế cho thấy tầm quan trọng của việc liên kết với các quốc gia cùng chí hướng, dù lớn dù nhỏ, nhằm duy trì trật tự tự do và cởi mở", Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ khẳng định. Sáng kiến GDAP được đưa ra trong bối cảnh chỉ chưa đầy hai tuần nữa là cuộc tổng tuyển cử nước Mỹ sẽ diễn ra. Trước đó, Tổng thống Donald Trump từng nỗ lực tái cơ cấu và thậm chí phá bỏ các liên minh, bao gồm cả việc dọa rút khỏi NATO.

Đánh giá về sáng kiến này, giới chuyên gia chính trị thế giới cho biết, trong bối cảnh các cường quốc như Nga và Trung Quốc đang ngày một gia tăng sức ảnh hưởng trên thế giới, thì sáng kiến này sẽ giúp Mỹ đối trọng lại một cách đầy chiến lược, bởi cạnh tranh giữa các cường quốc đòi hỏi một cách tiếp cận toàn cầu và toàn diện.

Ông Esper cũng thừa nhận rằng, các đối tác quốc tế thường bối rối về chính xác những gì mà các nhà hoạch định chính sách Mỹ muốn ở họ, vì các lãnh đạo đôi khi sẽ gửi đi những thông điệp mâu thuẫn. Song GDAP sẽ đảm bảo rằng mọi thứ sẽ được chuẩn hóa từ Bộ Quốc phòng trở đi và các đối tác sẽ nhận được thông tin liên lạc rõ ràng, nhất quán.

Ông Esper cùng các cộng sự đã đánh giá lại và điều chỉnh một số khung hợp tác để tái khẳng định sự hiệu quả của GDAP trong việc xuất khẩu vũ khí và bảo vệ thị trường Mỹ, như giảm hạn chế xuất khẩu các hệ thống vũ khí quan trọng và tăng tốc độ phê duyệt thương vụ. Ông nêu ra ví dụ về việc nới lỏng các hạn chế gần đây của Mỹ đối với việc xuất khẩu máy bay không người lái vũ trang mà Mỹ có thể bán cho Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), hay việc mở rộng huấn luyện quân sự chuyên nghiệp cho quân đội của các nước đối tác.

Đặc biệt, khi đề cập trực tiếp đến sự cạnh tranh ngày càng gay gắt tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, Lầu Năm Góc cáo buộc Trung Quốc sử dụng chiến lược kinh tế “kẻ săn mồi” và “gây hấn” ở Biển Đông và Hoa Đông.

Ngoài ra, ông Esper nêu rõ rằng, quân đội Trung Quốc đã ngang bằng hoặc vượt trội hơn quân đội Mỹ trong nhiều lĩnh vực như đóng tàu, tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình đặt trên mặt đất, cũng như các hệ thống phòng không. Bộ Quốc phòng Mỹ dự đoán, trong một thập niên tới, Trung Quốc có thể tăng gấp đôi số lượng hơn 200 đầu đạn hạt nhân mà nước này hiện có.

Do vậy, ông Esper nhấn mạnh việc cần thiết phải xây dựng mối quan hệ chặt chẽ hơn với "các nền dân chủ cùng chí hướng như Ấn Độ và Indonesia", lưu ý rằng ông đã gặp Bộ trưởng Quốc phòng Indonesia Prabowo Subianto hôm 19-10 và sẽ thăm Ấn Độ vào tuần tới.

Trước đó, ông Esper tiết lộ đã chỉ đạo các học giả tại Đại học Quốc phòng Mỹ dành 50% chương trình đào tạo cho các nội dung liên quan tới Trung Quốc bắt đầu từ năm 2021, nhằm giúp quân nhân Mỹ hiểu rõ hơn về Trung Quốc để đối phó hiệu quả hơn với “sự gây hấn”, nhất là về yêu sách chủ quyền phi lý Bắc Kinh tại Biển Đông. Tiến sĩ Lynn Kuok, một chuyên gia về an ninh  Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương trông đợi ông Esper sẽ sớm hiện thực hóa thêm các bước đi của GDAP, bởi nếu ứng viên Joe Biden đắc cử, ông Esper hoàn toàn có thể bị thay thế vào tháng 1-2021.

Được biết, ông Esper cùng ngày cũng kêu gọi các đồng minh tăng cường chia sẻ gánh nặng với Mỹ nhằm đảm bảo mục tiêu an ninh chung. Ông Esper nhắc lại việc Mỹ đã đề nghị các đồng minh NATO cũng như các đối tác tăng ngân sách quốc phòng lên 2% GDP. “Chúng tôi cũng hy vọng họ có đủ năng lực và sẵn sàng triển khai khi có vấn đề xảy ra, nhằm đạt được mục tiêu chung là bảo vệ lợi ích chung, giữ gìn an ninh và các giá trị chung”, ông Esper nói.

Linh Đan

Các tin khác

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Giữa thời điểm Iran đứng trước những quyết định then chốt về eo biển Hormuz và đàm phán với Mỹ, việc Lãnh tụ tối cao đưa cựu Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran Mohsen Rezaei trở lại trung tâm hoạch định an ninh phản ánh những tính toán đáng chú ý của Tehran.

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Châu Âu đang phải đối mặt với một trong những mùa hè khắc nghiệt nhất trong nhiều năm trở lại đây khi các đợt nắng nóng kéo dài liên tiếp đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức báo động, trong khi nhiều khu vực khác lại hứng chịu các cơn dông, mưa đá và thời tiết cực đoan. Từ Tây Ban Nha, Pháp đến khu vực Balkan, lực lượng cứu hỏa và chính quyền các nước đang phải chạy đua với thời gian nhằm kiểm soát các thảm họa thiên nhiên ngày càng nghiêm trọng.