Đàm phán tại Arab Saudi: Động thái tan băng trong quan hệ Nga - Mỹ?

Những tuyên bố tích cực từ cả phía Nga và Mỹ trong ngày 25-26/3 dường như cho thấy sự dịch chuyển đáng kể trong mối quan hệ song phương, với những nỗ lực đàm phán và trao đổi về đa dạng vấn đề, không chỉ xoay quanh xung đột ở Ukraine, mà còn mở rộng ra các vấn đề thương mại và an ninh hàng hải.

Tuyên bố được Điện Kremlin đăng tải ngày 25/3 (giờ địa phương) nêu rõ, Nga và Mỹ đã đạt được thỏa thuận về an toàn hàng hải ở Biển Đen và khôi phục xuất khẩu nông sản của Nga. Cụ thể, theo thỏa thuận giữa tổng thống hai nước, Washington và Moscow cam kết thực hiện Sáng kiến Biển Đen.

Sáng kiến này bao gồm việc đảm bảo an toàn hàng hải ở Biển Đen, kiềm chế việc sử dụng vũ lực và cấm sử dụng tàu thương mại cho mục đích quân sự, đồng thời thiết lập các biện pháp kiểm soát phù hợp thông qua việc kiểm tra các tàu này. Thứ hai, Mỹ sẽ giúp khôi phục khả năng tiếp cận thị trường thế giới của Nga đối với hàng nông sản và phân bón xuất khẩu, giảm chi phí bảo hiểm hàng hải và tăng cường khả năng tiếp cận các cảng biển và hệ thống thanh toán cho các giao dịch như vậy.

Ngoài ra, hai bên ủng hộ việc không cho phép tổ chức các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga và Ukraine trong thời gian 30 ngày, bắt đầu từ ngày 18/3/2025, cùng với khả năng gia hạn điều khoản này. Điện Kremlin cũng bày tỏ sẵn sàng hoan nghênh sự hỗ trợ từ các nước thứ ba trong việc thực hiện các thỏa thuận trong lĩnh vực năng lượng và hàng hải, và khẳng định ý định tiếp tục các nỗ lực nhằm xây dựng một nền hòa bình lâu dài.

my.jpg -0
Các quan chức cấp cao Mỹ-Nga đàm phán tại Arab Saudi. Ảnh Getty Images.

Trước đó, ngày 24/3, tại Arab Saudi đã diễn ra các cuộc đàm phán giữa phái đoàn Nga và Mỹ với thời gian kéo dài tới 12 tiếng. Đứng đầu phái đoàn Nga là ông Grigory Karasin, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại của Hội đồng Liên bang (Thượng viện Nga) và ông Sergey Beseda, cố vấn Giám đốc Cơ quan An ninh liên bang Nga (FSB). Phái đoàn Mỹ do ông Andrew Peek, Giám đốc cấp cao tại Hội đồng An ninh quốc gia Mỹ, và ông Michael Anton, quan chức cấp cao của Bộ Ngoại giao dẫn đầu.

Hãng thông tấn TASS dẫn lời Trưởng phái đoàn Nga Grigory Karasin cho hay, dù phức tạp nhưng đây là một cuộc đối thoại hữu ích cho cả hai bên. Ông nhấn mạnh rằng, hai phái đoàn đã trao đổi về nhiều vấn đề quan trọng và cuộc thảo luận diễn ra chi tiết, sâu rộng. Ông Karasin cũng tiết lộ, các cuộc thảo luận giữa Nga và Mỹ về Ukraine sẽ tiếp tục và có sự tham gia của đại diện Liên hợp quốc cùng một số quốc gia khác. Thượng nghị sĩ Nga nhận định, cuộc đối thoại lần này diễn ra trong bầu không khí xây dựng và Mỹ cũng thể hiện sự quan tâm rõ rệt đến vấn đề này.

Về phía Mỹ, ngày 25/3, Nhà Trắng đã ra thông báo về kết quả cuộc đàm phán, nêu rõ: "Mỹ và Nga đã nhất trí bảo đảm an toàn hàng hải, loại bỏ việc sử dụng vũ lực và ngăn chặn dùng tàu thương mại cho mục đích quân sự trên Biển Đen". Washington cũng sẽ hỗ trợ Moscow khôi phục khả năng tiếp cận thị trường toàn cầu đối với mặt hàng nông sản và phân bón xuất khẩu. Liên quan đến cuộc xung đột tại Ukraine, Washington cam kết sẽ tiếp tục thúc đẩy đối thoại giữa Moscow và Kiev nhằm đạt được giải pháp hòa bình.

uyên bố của Nhà Trắng khẳng định: "Việc gây thương vong ở cả hai phía trong xung đột Nga-Ukraine phải chấm dứt, đây là bước cần thiết để đạt được một thỏa thuận hòa bình lâu dài". Theo đó, Mỹ và Nga đã nhất trí xây dựng các biện pháp nhằm thực thi thỏa thuận giữa lãnh đạo hai nước về việc cấm tấn công các cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga và Ukraine.

Trước đó, trả lời phỏng vấn "Kênh 1" của Nga, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov tuyên bố, Moscow nhất trí khôi phục đối thoại với Washington về ổn định chiến lược và sẵn sàng đàm phán với Washington trong tất cả các lĩnh vực. Tuy nhiên, ông Lavrov lưu ý, đối thoại chỉ có thể được khôi phục trên cơ sở quay lại các nguyên tắc cơ bản của Hiệp ước cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược (START). Dù căng thẳng giữa Nga và Mỹ vẫn còn, nhưng Ngoại trưởng Lavrov cho rằng chính quyền của Tổng thống Donald Trump đang có dấu hiệu muốn cải thiện quan hệ song phương. Ông hoan nghênh cách tiếp cận của Mỹ khi công nhận rằng hai cường quốc hạt nhân hàng đầu thế giới không thể để mâu thuẫn leo thang thành đối đầu toàn diện.

Tuy nhiên, Nga vẫn giữ thái độ thận trọng. Ngoại trưởng Lavrov trích dẫn câu nói nổi tiếng của cựu Tổng thống Mỹ Ronald Reagan: "Tin tưởng, nhưng phải kiểm chứng", ngụ ý rằng Moscow sẽ không dễ dàng đặt niềm tin vào Washington mà không có những đảm bảo chắc chắn. 

Có thể nói, nếu được thực thi, thỏa thuận trên có thể trở thành bước đi đầu tiên hướng tới mục tiêu lớn hơn của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm kết thúc cuộc xung đột giữa Nga và Ukraine kéo dài suốt 3 năm qua. Mặc dù vậy, phía Mỹ chưa trực tiếp công bố việc gỡ bỏ các lệnh trừng phạt với Nga. Tổng thống Mỹ Donald Trump chỉ cho biết các cuộc đàm phán đang diễn ra tốt đẹp với cả hai bên và các quốc gia khác sẽ tham gia để giám sát việc tuân thủ lệnh ngừng bắn ở Biển Đen.

Trong khi đó, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cáo buộc Nga đang "bóp méo" các thỏa thuận, khi ông hiểu rằng các thỏa thuận ngừng bắn không yêu cầu nới lỏng lệnh trừng phạt Nga để có hiệu lực, đồng thời gọi tuyên bố của Điện Kremlin là một nỗ lực nhằm "thao túng" các thỏa thuận. Hiện chưa rõ các bên sẽ thực thi các thỏa thuận ngừng bắn vừa đạt được như thế nào, song giới phân tích cho rằng, nếu thành công, đây sẽ là bước tiến quan trọng đầu tiên hướng tới mục tiêu ngừng bắn toàn diện hơn trong cuộc xung đột Nga- Ukraine.

Thùy Trang

Các tin khác

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Châu Âu đang phải đối mặt với một trong những mùa hè khắc nghiệt nhất trong nhiều năm trở lại đây khi các đợt nắng nóng kéo dài liên tiếp đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức báo động, trong khi nhiều khu vực khác lại hứng chịu các cơn dông, mưa đá và thời tiết cực đoan. Từ Tây Ban Nha, Pháp đến khu vực Balkan, lực lượng cứu hỏa và chính quyền các nước đang phải chạy đua với thời gian nhằm kiểm soát các thảm họa thiên nhiên ngày càng nghiêm trọng.

Xung đột Mỹ - Iran: Hỏa lực lấn át ngoại giao

Xung đột Mỹ - Iran: Hỏa lực lấn át ngoại giao

Xung đột Mỹ - Iran đang lan rộng từ các mục tiêu quân sự sang hạ tầng dân sự và năng lượng, làm gia tăng nguy cơ đẩy Trung Đông vào một cuộc khủng hoảng an ninh, nhân đạo và kinh tế, bất chấp các nỗ lực ngoại giao nhằm hạ nhiệt căng thẳng.