Cuộc tấn công của Mỹ vào Venezuela và những hệ lụy đáng quan ngại

Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres bày tỏ quan ngại sâu sắc trước diễn biến leo thang căng thẳng tại Venezuela, sau khi Mỹ tiến hành các cuộc tấn công quân sự và bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro. Nhiều quốc gia và chuyên gia cho rằng các hành động này tiềm ẩn nguy cơ nghiêm trọng đối với hòa bình, ổn định khu vực và có thể vi phạm luật pháp quốc tế.

Cuộc tấn công của Mỹ vào Venezuela và những hệ lụy đáng quan ngại -0
Người dân tại Caracas xuống đường sau tuyên bố từ Mỹ rằng Tổng thống Nicolas Maduro bị bắt. Ảnh Reuters. 

Trong tuyên bố được người phát ngôn Stephane Dujarric đưa ra ngày 3/1, Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc nhấn mạnh ông “vô cùng lo ngại” trước sự leo thang tình hình tại Venezuela. Theo ông Dujarric, các cuộc tấn công mới nhất của Mỹ “mang theo những hệ lụy đáng lo ngại cho khu vực” và tạo ra “một tiền lệ nguy hiểm”, bất kể tình hình nội bộ của Venezuela ra sao.

Tổng Thư ký Antonio Guterres nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tất cả các bên phải tôn trọng đầy đủ luật pháp quốc tế, trong đó có Hiến chương Liên Hợp Quốc, đồng thời bày tỏ lo ngại rằng những nguyên tắc cốt lõi của luật pháp quốc tế đã không được tuân thủ.

Tại khu vực Mỹ Latinh, nhiều quốc gia đã lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ hành động của Washington. Tổng thống Brazil Luiz Inacio Lula da Silva cho rằng Mỹ đã vượt qua “lằn ranh không thể chấp nhận được” khi tiến hành các cuộc không kích trên lãnh thổ Venezuela và bắt giữ nguyên thủ quốc gia này. Theo ông Lula, những hành động đó đe dọa trực tiếp tới mục tiêu gìn giữ Mỹ Latinh và Caribe như một “khu vực hòa bình”.

Tổng thống Brazil cảnh báo các cuộc tấn công của Mỹ gợi lại “những thời khắc tồi tệ nhất của sự can thiệp vào chính trị Mỹ Latinh”, đồng thời kêu gọi Liên Hợp Quốc cần có phản ứng “mạnh mẽ và dứt khoát” trước diễn biến nghiêm trọng này. Ông cũng nhấn mạnh việc tấn công các quốc gia khác, vi phạm trắng trợn luật pháp quốc tế, có thể dẫn tới một thế giới hỗn loạn, nơi “luật của kẻ mạnh” lấn át chủ nghĩa đa phương, theo Al Jazeera. 

Tổng thống Chile Gabriel Boric Font bày tỏ “quan ngại và lên án” các hành động quân sự của Mỹ tại Venezuela, đồng thời kêu gọi các bên tìm kiếm giải pháp hòa bình cho cuộc khủng hoảng nghiêm trọng đang ảnh hưởng tới quốc gia này. Chile tái khẳng định cam kết đối với các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, bao gồm cấm sử dụng vũ lực, không can thiệp, giải quyết hòa bình các tranh chấp và tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia.

Mexico cũng ra tuyên bố lên án sự can thiệp quân sự vào Venezuela. Tổng thống Claudia Sheinbaum dẫn lại điều khoản trong Hiến chương Liên Hợp Quốc, nhấn mạnh các quốc gia thành viên phải kiềm chế việc đe dọa hoặc sử dụng vũ lực nhằm vào toàn vẹn lãnh thổ hay độc lập chính trị của bất kỳ quốc gia nào.

Colombia – đất nước láng giềng của Venezuela – đã triển khai lực lượng an ninh dọc biên giới. Tổng thống Colombia Gustavo Petro cho biết lực lượng an ninh công cộng đang được triển khai dọc biên giới nước này với Venezuela sau những diễn biến mới nhất. Trong một bài đăng trên X, ông Petro cho biết quyết định này được đưa ra sau cuộc họp khẩn cấp của Hội đồng An ninh Quốc gia, nói thêm rằng Colombia cũng đang huy động tất cả các năng lực hỗ trợ và nhân đạo hiện có trong trường hợp có một dòng người tị nạn ồ ạt đổ vào. Ông Petro cho biết đại sứ quán Colombia tại Venezuela vẫn hoạt động và đang hỗ trợ công dân Colombia tại nước này. Ông nói thêm rằng Colombia, với tư cách là thành viên của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, đã và đang liên hệ với các đối tác để hỗ trợ triệu tập hội đồng.

Liên minh châu Âu (EU) tuy không trực tiếp chỉ trích Mỹ, song khẳng định ủng hộ người dân Venezuela và một tiến trình chuyển đổi hòa bình, dân chủ tại quốc gia Nam Mỹ này. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho biết EU đang theo dõi sát tình hình và nhấn mạnh mọi giải pháp cho cuộc khủng hoảng Venezuela phải tôn trọng luật pháp quốc tế cũng như Hiến chương Liên Hợp Quốc.

Về phía Anh, Thủ tướng Keir Starmer khẳng định London không tham gia vào các cuộc tấn công của Mỹ tại Venezuela. Ông cho biết sẽ trao đổi trực tiếp với Tổng thống Mỹ Donald Trump và các đồng minh để làm rõ toàn bộ sự việc, đồng thời tái khẳng định quan điểm Anh luôn ủng hộ việc tôn trọng luật pháp quốc tế.

Indonesia cho biết đang theo dõi sát diễn biến tại Venezuela nhằm bảo đảm an toàn cho công dân nước này. Jakarta kêu gọi các bên liên quan ưu tiên giải pháp hòa bình thông qua giảm leo thang và đối thoại, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ dân thường và tuân thủ Hiến chương Liên Hợp Quốc.

Trong khi đó, Nga, một đồng minh của Venezuela, đã kêu gọi Mỹ trả tự do cho ông Maduro và vợ. “Trước những thông tin xác nhận rằng Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro và vợ ông đang bị Mỹ bắt giữ, chúng tôi mạnh mẽ kêu gọi giới lãnh đạo Mỹ xem xét lại lập trường của mình và trả tự do cho vị tổng thống được bầu cử hợp pháp của một quốc gia có chủ quyền và vợ ông”, Bộ Ngoại giao Nga cho biết trong một tuyên bố.

Từ góc độ pháp lý, giảng viên luật Mark Chadwick từ Đại học Nottingham Trent của Anh cho rằng các cuộc tấn công của Mỹ “dường như không có bất kỳ cơ sở pháp lý nào”. Theo ông, Hiến chương Liên Hợp Quốc chỉ cho phép sử dụng vũ lực trong những trường hợp rất hạn chế như tự vệ hoặc có sự cho phép của Hội đồng Bảo an, những điều kiện không áp dụng trong trường hợp này. Do đó, hành động của Mỹ có thể bị coi là một “hành vi xâm lược” theo luật pháp quốc tế, Al Jazeera đưa tin.

Một số nhà phân tích cũng bày tỏ lo ngại về hệ quả lâu dài của chiến dịch quân sự do Mỹ tiến hành. Ông Christopher Sabatini, chuyên gia cấp cao về Mỹ Latinh tại Viện nghiên cứu Chatham House của Anh, nhận định việc leo thang gây sức ép trong sáu tháng qua đã không tạo ra sự bất mãn nội bộ đủ lớn để dẫn tới sự sụp đổ của chính quyền Tổng thống Maduro. Theo ông, ngay cả trong kịch bản thay đổi chế độ, cũng không có gì bảo đảm rằng Venezuela sẽ chuyển sang một thể chế mà Washington muốn, trong khi Mỹ có thể phải đối mặt với nghĩa vụ can dự lâu dài và những ràng buộc chính trị trong nước.

Theo nhiều chuyên gia, các nỗ lực thay đổi chế độ bằng vũ lực trong quá khứ của Mỹ thường dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng và kéo dài. Giáo sư Barakat, Đại học Hamad Bin Khalifa của Qatar, cảnh báo nếu không có một kế hoạch rõ ràng và khả thi, khu vực Mỹ Latinh có thể phải đối mặt với nhiều năm bất ổn và hỗn loạn.

Duy Tiến

Các tin khác

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump từ ngày 13-15/5 tới đang thu hút sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng quốc tế. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục gia tăng, hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh được đánh giá khó tạo ra đột phá mang tính lịch sử, nhưng vẫn được kỳ vọng sẽ góp phần duy trì các “lan can an toàn”, hạn chế nguy cơ đối đầu vượt tầm kiểm soát và tạo thêm dư địa ổn định cho kinh tế toàn cầu.

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

Sự hiện diện của người đứng đầu WHO diễn ra ngay trước thời điểm sơ tán hành khách khỏi con tàu du lịch MV Hondius, nơi phát hiện virus Hanta khiến ba người tử vong, không chỉ mang tính chất giám sát chuyên môn mà còn là một động thái chính trị và nhân đạo quan trọng nhằm đảm bảo sự an toàn tuyệt đối cho cư dân địa phương cũng như gần 150 hành khách đang mắc kẹt trên tàu.

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

Liên minh châu Âu (EU), Brazil và Trung Quốc mới đây chính thức ra mắt “Liên minh mở về thị trường carbon bắt buộc” trong lễ ký kết diễn ra tại thành phố Florence của Italy, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực tăng cường hợp tác quốc tế nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp.

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều chuyên gia nhận định ổ dịch virus Hanta trên tàu du lịch vượt Đại Tây Dương nguy hiểm, nhưng không lây lan như virus SARS-CoV-2 gây ra đại dịch COVID-19. Hiện các nước đang khẩn trương truy vết tiếp xúc để hạn chế tối đa số ca mắc mới.

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang đẩy khu vực châu Á – nơi tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất thế giới – vào một phép thử về năng lực ứng phó khủng hoảng năng lượng. Trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng, nhiều chính phủ trong khu vực đang gấp rút triển khai các biện pháp nhằm tìm kiếm nguồn thay thế, ổn định thị trường và giảm thiểu tác động lan tỏa đến tăng trưởng kinh tế.

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Iran ngày 4/5 phát đi cảnh báo cứng rắn đối với các lực lượng Mỹ, yêu cầu không tiến vào eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ triển khai chiến dịch hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt trong khu vực do ảnh hưởng của xung đột Mỹ - Israel với Iran.

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Liên minh giữa Mỹ và châu Âu, với nòng cốt là NATO, nhiều thập niên được xem là trụ cột bảo đảm an ninh phương Tây. Tuy nhiên, những bất đồng ngày càng sâu sắc liên quan tới tình hình Trung Đông đang khiến mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương rạn nứt.

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Trong bối cảnh chảo lửa Trung Đông vẫn chưa hạ nhiệt, hồ sơ hạt nhân Iran một lần nữa trở thành tâm điểm của các nỗ lực ngoại giao quốc tế. Mới đây, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết đang tiến hành đàm phán với Nga và một số quốc gia về khả năng đưa uranium làm giàu ra khỏi lãnh thổ Iran. Động thái này diễn ra khi Washington liên tục đặt điều kiện Tehran phải từ bỏ kho dự trữ và đình chỉ việc làm giàu uranium như một chìa khóa then chốt cho bất kỳ giải pháp hòa bình nào.

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn kéo dài tại khu vực Trung Đông và tác động lan rộng tới kinh tế toàn cầu.

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố rời Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và cơ chế OPEC+ sau 60 năm là thành viên, nhấn mạnh ưu tiên lợi ích quốc gia. Động thái này được giới phân tích đánh giá có thể tạo hiệu ứng dây chuyền trong nội bộ liên minh dầu mỏ, đồng thời làm gia tăng những toan tính địa chính trị và mang lại ưu thế cho Mỹ.

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Căng thẳng ngoại giao và quân sự giữa Pakistan và Afghanistan vừa có bước leo thang nguy hiểm mới khi hai bên liên tiếp cáo buộc nhau tiến hành các cuộc tấn công xuyên biên giới, đe dọa phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh được thiết lập hồi tháng 3 vừa qua.

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Người Palestine tại khu vực Deir al-Balah thuộc dải Gaza lần đầu tiên tham gia một cuộc bầu cử địa phương sau hai thập kỷ gián đoạn, động thái được mô tả là bước tiến trong nỗ lực khôi phục đời sống chính trị và các thiết chế dân sự tại vùng lãnh thổ bị xung đột tàn phá.

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Gần hai tháng kể từ ngày xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra tại Trung Đông, Tehran được cho là vẫn đang vận dụng chiến thuật bất đối xứng, tận dụng lợi thế địa lý và khả năng gây gián đoạn để bù đắp chênh lệch sức mạnh. Tuy nhiên, gần đây, khi Washington tuyên bố phong tỏa các cảng biển Iran và triển khai đồng thời ba nhóm tàu sân bay cùng hàng chục nghìn binh sĩ tới khu vực – đặt ra một câu hỏi lớn rằng liệu Tehran có thể cầm cự được bao lâu trong vòng siết ngày càng khép chặt tại eo biển Hormuz?

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Truyền thông Hàn Quốc dẫn lời Tổng thống Lee Jae Myung ví von dòng sông Hàn và sông Hồng như đang hòa nhịp, biểu trưng cho sự gắn kết giữa hai dân tộc. Trong khi đó, dư luận nước này cũng đặc biệt chú ý tới chia sẻ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi so sánh tương đậu nành Doenjang với tương Bần Việt Nam – càng ủ lâu càng đậm đà, như một ẩn dụ cho tình hữu nghị Việt Nam – Hàn Quốc ngày càng bền chặt theo thời gian.

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

Liên minh châu Âu (EU) nhóm họp thượng đỉnh đột xuất với nội dung then chốt xoay quanh cách thức vận dụng điều khoản phòng thủ chung giữa các thành viên khi một nước bị tấn công quân sự. Đây được xem là chủ đề nóng bỏng ở thời điểm quan hệ xuyên Đại Tây Dương có những rạn nứt.

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) thứ 10 sẽ bắt đầu vào năm 2027, trong bối cảnh tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh đối mặt nhiều khó khăn, từ xung đột vũ trang leo thang đến khủng hoảng niềm tin và tài chính chưa từng có. Đây không chỉ là một cuộc bầu cử nhân sự, mà là cuộc đua tìm kiếm một “kiến trúc sư” đủ tầm vóc để tái thiết lập trật tự thế giới trong một kỷ nguyên đầy biến động.

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Những hình ảnh vệ tinh mới nhất được công bố bởi Cơ quan Vũ trụ châu Âu cho thấy các vệt dầu loang diện rộng trên vịnh Ba Tư có thể quan sát rõ từ không gian. Diễn biến này không chỉ phản ánh mức độ nghiêm trọng của ô nhiễm môi trường biển, mà còn làm dấy lên lo ngại về những tác động lâu dài đối với hệ sinh thái, chuỗi cung ứng năng lượng và an ninh khu vực.

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Tổng thống Donald Trump ngày 21/4 tuyên bố gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran, trong khi chính quyền Washington đồng thời áp đặt một vòng trừng phạt mới nhằm gia tăng sức ép đối với Tehran trước thềm các cuộc đàm phán quan trọng dự kiến diễn ra tại Pakistan. Động thái này phản ánh chiến lược vừa kiềm chế xung đột quân sự, vừa tăng đòn bẩy kinh tế nhằm buộc Iran nhượng bộ trên bàn thương lượng.