Cuộc gặp Nga – Thổ Nhĩ Kỳ mang nội dung gì?

Tổng thống Nga Vladimir Putin và người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan hôm 4/9 (giờ địa phương) đã tổ chức hội đàm tại TP Sochi để thảo luận về nhiều vấn đề khác nhau – bao gồm thiết lập trung tâm khí đốt ở Thổ Nhĩ Kỳ, hợp tác thương mại, tiến trình phi đô la hoá, Thỏa thuận ngũ cốc Biển Đen, xung đột Ukraine.

Đây là cuộc gặp trực tiếp đầu tiên giữa hai bên kể từ khi Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ tái đắc cử.

ngatho.jpg -0
Tổng thống Vladimir Putin và người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan. Ảnh: Sputnik

Tại cuộc hội đàm, hai nhà lãnh đạo đã thảo luận về nhiều vấn đề khác nhau – bao gồm thiết lập trung tâm khí đốt ở Thổ Nhĩ Kỳ, hợp tác thương mại, tiến trình phi đô la hoá, Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen, xung đột Ukraine. Nhà phân tích quan hệ quốc tế và các vấn đề Nga Gilbert Doctorow bình luận, sự góp mặt của ông Tayyip Erdogan cùng phái đoàn doanh nghiệp Thổ Nhĩ Kỳ, với các cuộc thảo luận về việc tiếp tục thực hiện các dự án lớn - bao gồm trung tâm khí đốt và lò phản ứng hạt nhân thứ 2 – rất quan trọng. Trong khi đó, theo ông Dmitry Evstafiev, nhà khoa học chính trị và giáo sư tại Đại học Kinh tế Cao cấp (HSE), cuộc hội đàm đã chứng minh rằng Nga là người chơi toàn cầu mang tính xây dựng, sẵn sàng bình thường hóa tình hình trên thế giới.

“Cuộc gặp cho thấy mối quan hệ giữa Nga và Thổ Nhĩ Kỳ đã được khôi phục ở cấp độ chính trị cao nhất. Điều này vô cùng quan trọng trong môi trường địa chính trị hiện nay, khi chúng ta đang chứng kiến khủng hoảng cấp cao nhất trong quan hệ của giới lãnh đạo chính trị ở hầu hết các nước. Cuộc hội đàm cho thấy bất chấp mọi khó khăn, mối quan hệ giữa Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ và người đồng cấp Nga vẫn duy trì. Cuộc gặp này chắc chắn rất quan trọng và mang ý nghĩa rất tích cực”, ông nói.

Tại cuộc gặp, Tổng thống Vladimir Putin và người đồng cấp Tayyip Erdogan đã thảo luận về Thỏa thuận ngũ cốc Biển Đen. Giáo sư Dmitry Evstafiev bình luận: “Về cơ bản, những vấn đề liên quan đến thỏa thuận ngũ cốc rất quan trọng. Về mối quan hệ với các đối tác trong thỏa thuận ngũ cốc, khí đốt và tất cả các vấn đề khác, Nga đã tuyên bố rõ ràng rằng họ đang chuyển từ nguyên tắc tin cậy vô điều kiện sang nguyên tắc có điều kiện. Nghĩa là các bên phải làm điều gì đó để đảm bảo lợi ích của Nga”.

Trong khi đó, Tiến sĩ Ali Demirdas, nhà phân tích chính trị cho rằng sự hồi sinh của thỏa thuận ngũ cốc phụ thuộc vào cách tiếp cận của Washington đối với cuộc xung đột Ukraine hơn là sự hòa giải của Thổ Nhĩ Kỳ. Nhà phân tích Gilbert Doctorow cũng tin rằng, phía Liên hợp quốc (LHQ) đang nắm giữ quyết định cho việc hồi sinh thoả thuận này.

“Thực ra quả bóng đang ở phía LHQ. Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres rõ ràng đang làm những gì có thể để đạt được thỏa thuận của phương Tây nhằm khôi phục Ngân hàng Nông nghiệp Nga, nơi xử lý việc bán ngũ cốc, và cũng để giải quyết các khiếu nại khác của Nga về những cam kết chưa được thực hiện”, ông nói.

Trong khi phương Tây cho rằng quyết định rút khỏi thỏa thuận ngũ cốc của Nga gây tổn hại cho Nam bán cầu, Moscow đã nhiều lần nhấn mạnh rằng do thỏa thuận ngũ cốc này, các nước đang phát triển nghèo nhất chỉ nhận được một phần rất nhỏ trong xuất khẩu lương thực của Ukraine, trong khi EU nhận được phần lớn nhất. Hơn nữa, người đứng đầu Điện Kremlin còn khẳng định với các nước Nam Bán cầu rằng Nga có khả năng thay thế Ukraine trên thị trường toàn cầu, cung cấp các sản phẩm nông nghiệp và ngũ cốc miễn phí cho các nước có nhu cầu.

Trung tâm khí đốt Nga - Thổ Nhĩ Kỳ giúp đảm bảo an ninh năng lượng và ổn định ở châu Âu cũng là một trong những nội dung chính của cuộc thảo luận giữa hai nhà lãnh đạo Nga và Thổ Nhĩ Kỳ. Theo Tổng thống Nga, các cuộc đàm phán sẽ sớm hoàn tất và trung tâm này sẽ được thiết lập. Về phần mình, nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ nhấn mạnh dự án này có tầm quan trọng hàng đầu đối với Ankara. Theo ông Evstafiev, xét về lợi ích tài chính, trung tâm khí đốt này chính là tương lai của Thổ Nhĩ Kỳ. Chuyên gia này nhận định hành lang vận chuyển khí đốt của Ukraine đang trải qua những tháng cuối cùng – tối đa là 1,5 năm nữa. Ngoài ra, do đường ống Nord Stream đã bị phá hủy, trung tâm mới của Thổ Nhĩ Kỳ có thể trở thành tuyến đường dẫn khí đốt chính tới châu Âu.

Ông Tiberio Graziani, người đứng đầu Viện phân tích Vision & Global Trends, nói rằng việc thiết lập trung tâm khí đốt Nga ở Thổ Nhĩ Kỳ sẽ nâng cao vai trò của Ankara và uy tín của Tổng thống Tayyip Erdogan. Những tác động về kinh tế và tài chính sẽ giúp ích rất nhiều cho nền kinh tế châu Âu, đặc biệt là đối với nền kinh tế Đức và Italy. Ông lập luận: “Châu Âu, đặc biệt là Đức, đang khát khao tiếp cận nguồn khí đốt giá rẻ, đặc biệt là sau vụ phá hoại đường ống Nord Stream. Cùng với việc mất khí đốt giá rẻ từ Nga, hậu quả là nền kinh tế Đức và Liên minh châu Âu nói chung đã rơi vào suy thoái. Vì vậy, họ chắc chắn sẽ hoan nghênh việc tiếp cận khí đốt của Nga thông qua Thổ Nhĩ Kỳ”.

Cùng với các vấn đề về an ninh lương thực và năng lượng, hai nhà lãnh đạo Nga – Thổ Nhĩ Kỳ cũng đã thảo luận về vấn đề an ninh tài chính. Sau cuộc gặp, Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố rằng, Nga và Thổ Nhĩ Kỳ đang dần loại bỏ đồng USD và euro trong các thỏa thuận song phương. Nhà phân tích Graziani nói: “Hiện tại có nhiều quốc gia, bao gồm cả Thổ Nhĩ Kỳ, quan tâm đến tiến trình phi đô la hóa. Thực tế quan trọng là hầu hết các quốc gia này đều thuộc Nam bán cầu và là những quốc gia đang trên đà phát triển”.

Trong khi đó, chuyên gia Evstafiev lưu ý vấn đề phi đô la hóa quan hệ tài chính giữa Nga và Thổ Nhĩ Kỳ - đặc biệt đối với các mặt hàng như khí đốt, ngũ cốc, năng lượng nói chung, nhiên liệu hạt nhân cho các nhà máy điện hạt nhân ở Thổ Nhĩ Kỳ - là rất quan trọng. Tuy nhiên, theo ông, việc thúc đẩy các giao dịch trong khuôn khổ đồng lira Thổ Nhĩ Kỳ hiện vẫn chưa phải là giải pháp, giao dịch bằng đồng rúp dường như ổn định hơn.

PV

Các tin khác

Nga và Ukraine nối lại đàm phán hòa bình tại Abu Dhabi

Nga và Ukraine nối lại đàm phán hòa bình tại Abu Dhabi

Ngày 10/11, các quan chức Nga và Ukraine đã có cuộc gặp tại Abu Dhabi (Các tiểu Vương quốc Arab Thống nhất - UAE) trong vòng đàm phán hòa bình đầu tiên kể từ tháng 2, đánh dấu một nỗ lực mới nhằm chấm dứt chiến sự dưới sự thúc đẩy của các đặc phái viên do Tổng thống Mỹ Donald Trump tiến cử. 

COP31: Thế giới khẩn trương thúc đẩy hành động ứng phó biến đổi khí hậu

COP31: Thế giới khẩn trương thúc đẩy hành động ứng phó biến đổi khí hậu

Trong bối cảnh thế giới đang phải đối mặt với nhiều cuộc khủng hoảng đan xen, từ xung đột vũ trang, lạm phát gia tăng đến những bất định do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra, các nhà lãnh đạo Liên hợp quốc (LHQ) và đại diện chính phủ nhiều nước nhấn mạnh sự cần thiết phải duy trì ưu tiên đối với vấn đề khí hậu.

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Hội đồng quản trị Tập đoàn công nghệ Nvidia mới đây cho biết đã mở cuộc điều tra độc lập sau khi xuất hiện thông tin Giám đốc điều hành Jensen Huang có thể là mục tiêu của tình báo nước ngoài. Vụ việc đặt ra câu hỏi về cách Mỹ bảo vệ công nghệ chiến lược khi những thông tin này nằm trong tay doanh nghiệp tư nhân.

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ đang mở rộng chiến dịch phong tỏa Iran, từ các cảng biển sang các tuyến vận tải đường bộ và khu vực biển Caspi, nhằm siết chặt nguồn cung vũ khí, công nghệ và tài chính của Tehran. Động thái diễn ra trong bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz tiếp tục gia tăng, các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại và mục tiêu quân sự diễn ra liên tiếp, trong khi những nỗ lực ngoại giao vẫn chưa tạo được đột phá.

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Mới đây, một số tòa soạn báo chí và đài truyền hình tại Ireland và Bulgaria đã nhận được những lời đe dọa đánh bom qua thư điện tử. Đến nay, dù chưa có bất kỳ thiết bị nổ nào được tìm thấy, sự việc đã làm dấy lên những lo ngại sâu sắc trong giới chức châu Âu về một chiến dịch "chiến tranh lai" tinh vi, được thiết kế nhằm gây bất ổn và gieo rắc nỗi sợ hãi trong lòng xã hội phương Tây.

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Theo tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trong 15 năm qua, thế giới hầu như không đạt được tiến bộ nào trong việc khuyến khích thanh thiếu niên vận động, trong đó các em gái là nhóm bị tụt lại xa nhất. Ông Ghebreyesus khẳng định, giải pháp không nằm ở việc yêu cầu thanh thiếu niên phải nỗ lực hơn.

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ ngày 3/11 đã giúp đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện, chấm dứt thế đa số của đảng Cộng hòa tại Quốc hội. Kết quả này được dự báo sẽ tác động sâu rộng đến chính sách đối ngoại và kinh tế của chính quyền Tổng thống Donald Trump, từ chiến sự Mỹ - Iran, tình hình Ukraine đến thương mại toàn cầu và ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI).

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Chỉ bằng cách điều khiển nhiệt độ các hệ thống làm lạnh từ xa, tin tặc đã gây thiệt hại lớn cho hàng loạt siêu thị châu Âu. Những cuộc tấn công này không chỉ phơi bày lỗ hổng công nghệ mà còn đặt ra câu hỏi về khả năng bảo vệ chuỗi cung ứng thực phẩm trước các mối đe dọa an ninh mạng ngày càng phức tạp.

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 sẽ quyết định quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ trong hai năm cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump. Khi chi phí sinh hoạt trở thành mối quan tâm hàng đầu của cử tri, cuộc đua cũng đặt ra câu hỏi về khả năng chuyển tăng trưởng kinh tế thành những cải thiện thiết thực trong đời sống.

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Các nỗ lực tiếp xúc thông qua trung gian Qatar đang mở ra cơ hội ngoại giao mới giữa Mỹ và Iran, trong bối cảnh hai bên vẫn duy trì lập trường cứng rắn và chuẩn bị cho khả năng xung đột quân sự tái bùng phát. Bất đồng về các điều kiện đàm phán, chương trình hạt nhân và quyền kiểm soát eo biển Hormuz tiếp tục là những trở ngại lớn đối với triển vọng đạt được thỏa thuận.

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Không chỉ củng cố những mối quan hệ chính trị và an ninh truyền thống, Nga đang tìm cách tạo dựng ảnh hưởng lâu dài tại châu Phi thông qua thương mại, năng lượng và công nghệ. Hội nghị thượng đỉnh tại Moskva cho thấy bước chuyển đáng chú ý trong định hướng hợp tác giữa hai bên.

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Hội nghị Ngoại trưởng Nhóm các nền kinh tế lớn (G20) tại Atlanta, Mỹ, dự kiến khép lại ngày 31/10 (giờ địa phương) với tuyên bố của nước chủ trì thay cho thông cáo chung. Bất đồng về Ukraine, Trung Đông và chính sách thương mại tiếp tục cản trở đồng thuận, trong khi sức ép lên năng lượng, lương thực và chuỗi cung ứng đòi hỏi các bên tìm hướng phối hợp.

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran đã tăng lên ít nhất 47,1 tỷ USD, theo báo cáo mới nhất của Lầu Năm Góc gửi Quốc hội Mỹ. Con số này vượt xa các dự báo trước đó, làm dấy lên lo ngại về khả năng duy trì chiến dịch quân sự, gây thêm sức ép đối với ngân sách liên bang và trở thành bất lợi chính trị đối với Tổng thống Donald Trump trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Kết quả kiểm phiếu mới nhất của cuộc bầu cử Quốc hội Israel tiếp tục cho thấy chưa khối chính trị nào giành được đa số cần thiết để thành lập chính phủ. Trong khi các bên bắt đầu thăm dò khả năng hợp tác, Tổng thống Isaac Herzog kêu gọi lãnh đạo các chính đảng giữ tinh thần cởi mở nhằm tránh phải tổ chức một cuộc bầu cử khác.

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Các bộ trưởng và quan chức an ninh cấp cao từ Pakistan, Arab Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ – ba quốc gia thành viên của Hiệp ước Phòng thủ Chung Mecca – hiện đang có mặt tại thủ đô Tehran (Iran) để thảo luận về các vấn đề an ninh khu vực. Động thái ngoại giao khẩn trương này diễn ra trong bối cảnh xuất hiện nhiều mối đe dọa về các cuộc không kích mới của Mỹ nhằm vào Iran.

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Việc hệ thống vệ tinh Starlink và phiên bản quân sự Starshield tại Ukraine bị hạn chế tốc độ trong hơn một tuần đã gây gián đoạn một số hoạt động quân sự của Kiev, đồng thời làm gia tăng căng thẳng giữa Ukraine, tỷ phú Elon Musk và chính quyền Mỹ.

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Ngày 23/10, ngoại trưởng 8 quốc gia gồm Anh, Pháp, Đức, Thổ Nhĩ Kỳ, Arab Saudi, Pakistan, Ai Cập và Italy đã nhóm họp tại Istanbul để thảo luận về tình hình eo biển Hormuz và những diễn biến an ninh khu vực. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh nguy cơ đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran tiếp tục gia tăng, làm dấy lên lo ngại về những hệ lụy đối với Trung Đông cũng như nền kinh tế thế giới.