Cuộc gặp Nga – Thổ Nhĩ Kỳ mang nội dung gì?

Tổng thống Nga Vladimir Putin và người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan hôm 4/9 (giờ địa phương) đã tổ chức hội đàm tại TP Sochi để thảo luận về nhiều vấn đề khác nhau – bao gồm thiết lập trung tâm khí đốt ở Thổ Nhĩ Kỳ, hợp tác thương mại, tiến trình phi đô la hoá, Thỏa thuận ngũ cốc Biển Đen, xung đột Ukraine.

Đây là cuộc gặp trực tiếp đầu tiên giữa hai bên kể từ khi Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ tái đắc cử.

ngatho.jpg -0
Tổng thống Vladimir Putin và người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan. Ảnh: Sputnik

Tại cuộc hội đàm, hai nhà lãnh đạo đã thảo luận về nhiều vấn đề khác nhau – bao gồm thiết lập trung tâm khí đốt ở Thổ Nhĩ Kỳ, hợp tác thương mại, tiến trình phi đô la hoá, Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen, xung đột Ukraine. Nhà phân tích quan hệ quốc tế và các vấn đề Nga Gilbert Doctorow bình luận, sự góp mặt của ông Tayyip Erdogan cùng phái đoàn doanh nghiệp Thổ Nhĩ Kỳ, với các cuộc thảo luận về việc tiếp tục thực hiện các dự án lớn - bao gồm trung tâm khí đốt và lò phản ứng hạt nhân thứ 2 – rất quan trọng. Trong khi đó, theo ông Dmitry Evstafiev, nhà khoa học chính trị và giáo sư tại Đại học Kinh tế Cao cấp (HSE), cuộc hội đàm đã chứng minh rằng Nga là người chơi toàn cầu mang tính xây dựng, sẵn sàng bình thường hóa tình hình trên thế giới.

“Cuộc gặp cho thấy mối quan hệ giữa Nga và Thổ Nhĩ Kỳ đã được khôi phục ở cấp độ chính trị cao nhất. Điều này vô cùng quan trọng trong môi trường địa chính trị hiện nay, khi chúng ta đang chứng kiến khủng hoảng cấp cao nhất trong quan hệ của giới lãnh đạo chính trị ở hầu hết các nước. Cuộc hội đàm cho thấy bất chấp mọi khó khăn, mối quan hệ giữa Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ và người đồng cấp Nga vẫn duy trì. Cuộc gặp này chắc chắn rất quan trọng và mang ý nghĩa rất tích cực”, ông nói.

Tại cuộc gặp, Tổng thống Vladimir Putin và người đồng cấp Tayyip Erdogan đã thảo luận về Thỏa thuận ngũ cốc Biển Đen. Giáo sư Dmitry Evstafiev bình luận: “Về cơ bản, những vấn đề liên quan đến thỏa thuận ngũ cốc rất quan trọng. Về mối quan hệ với các đối tác trong thỏa thuận ngũ cốc, khí đốt và tất cả các vấn đề khác, Nga đã tuyên bố rõ ràng rằng họ đang chuyển từ nguyên tắc tin cậy vô điều kiện sang nguyên tắc có điều kiện. Nghĩa là các bên phải làm điều gì đó để đảm bảo lợi ích của Nga”.

Trong khi đó, Tiến sĩ Ali Demirdas, nhà phân tích chính trị cho rằng sự hồi sinh của thỏa thuận ngũ cốc phụ thuộc vào cách tiếp cận của Washington đối với cuộc xung đột Ukraine hơn là sự hòa giải của Thổ Nhĩ Kỳ. Nhà phân tích Gilbert Doctorow cũng tin rằng, phía Liên hợp quốc (LHQ) đang nắm giữ quyết định cho việc hồi sinh thoả thuận này.

“Thực ra quả bóng đang ở phía LHQ. Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres rõ ràng đang làm những gì có thể để đạt được thỏa thuận của phương Tây nhằm khôi phục Ngân hàng Nông nghiệp Nga, nơi xử lý việc bán ngũ cốc, và cũng để giải quyết các khiếu nại khác của Nga về những cam kết chưa được thực hiện”, ông nói.

Trong khi phương Tây cho rằng quyết định rút khỏi thỏa thuận ngũ cốc của Nga gây tổn hại cho Nam bán cầu, Moscow đã nhiều lần nhấn mạnh rằng do thỏa thuận ngũ cốc này, các nước đang phát triển nghèo nhất chỉ nhận được một phần rất nhỏ trong xuất khẩu lương thực của Ukraine, trong khi EU nhận được phần lớn nhất. Hơn nữa, người đứng đầu Điện Kremlin còn khẳng định với các nước Nam Bán cầu rằng Nga có khả năng thay thế Ukraine trên thị trường toàn cầu, cung cấp các sản phẩm nông nghiệp và ngũ cốc miễn phí cho các nước có nhu cầu.

Trung tâm khí đốt Nga - Thổ Nhĩ Kỳ giúp đảm bảo an ninh năng lượng và ổn định ở châu Âu cũng là một trong những nội dung chính của cuộc thảo luận giữa hai nhà lãnh đạo Nga và Thổ Nhĩ Kỳ. Theo Tổng thống Nga, các cuộc đàm phán sẽ sớm hoàn tất và trung tâm này sẽ được thiết lập. Về phần mình, nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ nhấn mạnh dự án này có tầm quan trọng hàng đầu đối với Ankara. Theo ông Evstafiev, xét về lợi ích tài chính, trung tâm khí đốt này chính là tương lai của Thổ Nhĩ Kỳ. Chuyên gia này nhận định hành lang vận chuyển khí đốt của Ukraine đang trải qua những tháng cuối cùng – tối đa là 1,5 năm nữa. Ngoài ra, do đường ống Nord Stream đã bị phá hủy, trung tâm mới của Thổ Nhĩ Kỳ có thể trở thành tuyến đường dẫn khí đốt chính tới châu Âu.

Ông Tiberio Graziani, người đứng đầu Viện phân tích Vision & Global Trends, nói rằng việc thiết lập trung tâm khí đốt Nga ở Thổ Nhĩ Kỳ sẽ nâng cao vai trò của Ankara và uy tín của Tổng thống Tayyip Erdogan. Những tác động về kinh tế và tài chính sẽ giúp ích rất nhiều cho nền kinh tế châu Âu, đặc biệt là đối với nền kinh tế Đức và Italy. Ông lập luận: “Châu Âu, đặc biệt là Đức, đang khát khao tiếp cận nguồn khí đốt giá rẻ, đặc biệt là sau vụ phá hoại đường ống Nord Stream. Cùng với việc mất khí đốt giá rẻ từ Nga, hậu quả là nền kinh tế Đức và Liên minh châu Âu nói chung đã rơi vào suy thoái. Vì vậy, họ chắc chắn sẽ hoan nghênh việc tiếp cận khí đốt của Nga thông qua Thổ Nhĩ Kỳ”.

Cùng với các vấn đề về an ninh lương thực và năng lượng, hai nhà lãnh đạo Nga – Thổ Nhĩ Kỳ cũng đã thảo luận về vấn đề an ninh tài chính. Sau cuộc gặp, Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố rằng, Nga và Thổ Nhĩ Kỳ đang dần loại bỏ đồng USD và euro trong các thỏa thuận song phương. Nhà phân tích Graziani nói: “Hiện tại có nhiều quốc gia, bao gồm cả Thổ Nhĩ Kỳ, quan tâm đến tiến trình phi đô la hóa. Thực tế quan trọng là hầu hết các quốc gia này đều thuộc Nam bán cầu và là những quốc gia đang trên đà phát triển”.

Trong khi đó, chuyên gia Evstafiev lưu ý vấn đề phi đô la hóa quan hệ tài chính giữa Nga và Thổ Nhĩ Kỳ - đặc biệt đối với các mặt hàng như khí đốt, ngũ cốc, năng lượng nói chung, nhiên liệu hạt nhân cho các nhà máy điện hạt nhân ở Thổ Nhĩ Kỳ - là rất quan trọng. Tuy nhiên, theo ông, việc thúc đẩy các giao dịch trong khuôn khổ đồng lira Thổ Nhĩ Kỳ hiện vẫn chưa phải là giải pháp, giao dịch bằng đồng rúp dường như ổn định hơn.

PV

Các tin khác

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Phát biểu ngay tại căn cứ liên hợp Andrews khi vừa đặt chân tới Mỹ hôm 23/9 (giờ địa phương), Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho hay, thế giới đang phát triển, thời đại đang thay đổi, nhưng quy luật lịch sử về việc Trung Quốc và Mỹ chung sống hòa bình không thay đổi, nguyện vọng tốt đẹp của nhân dân hai nước về tăng cường giao lưu hữu nghị không thay đổi, kỳ vọng chung của cộng đồng quốc tế đối với Trung Quốc và Mỹ cũng không thay đổi.

Trẻ em Gaza trở lại trường giữa đống đổ nát

Trẻ em Gaza trở lại trường giữa đống đổ nát

Hàng trăm nghìn trẻ tại dải Gaza trở lại trường học trực tiếp lần đầu tiên sau gần 3 năm do ảnh hưởng của chiến sự. Những lớp học trong lều bạt mở ra hy vọng khôi phục việc học, nhưng cũng cho thấy những thách thức lớn phía trước đối với giáo dục và quá trình tái thiết Gaza.

Đại hội đồng LHQ 2026: Tâm điểm ngoại giao quốc tế và bài toán tương lai

Đại hội đồng LHQ 2026: Tâm điểm ngoại giao quốc tế và bài toán tương lai

Hàng trăm nhà lãnh đạo, quan chức ngoại giao sẽ hội tụ tại New York trong tuần này để tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc (LHQ) khóa 81, trong bối cảnh cộng đồng quốc tế đối mặt nhiều vấn đề cấp bách liên quan đến xung đột, an ninh, chủ nghĩa đa phương và những tác động ngày càng rõ nét của trí tuệ nhân tạo (AI).

Iran trước bài toán biến địa lý thành lợi thế logistics

Iran trước bài toán biến địa lý thành lợi thế logistics

Sở hữu biên giới trên bộ với 7 quốc gia, Iran từng kỳ vọng mạng lưới đường bộ, đường sắt và các cảng phía Bắc có thể giúp giảm sức ép khi hoạt động thương mại đường biển bị phong tỏa. Tuy nhiên, tình trạng xe tải mắc kẹt tại nhiều cửa khẩu đang cho thấy khoảng cách giữa lợi thế địa lý trên bản đồ và khả năng chuyển hóa lợi thế đó thành năng lực vận tải thực tế vẫn còn rất lớn.

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Google ngày 19/9 xác nhận mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) Gemini đã truy cập trái phép vào hệ thống của 3 công ty trong quá trình kiểm thử an ninh mạng hồi tháng 5. Mặc dù Google cho biết mô hình đã dừng hoạt động sau khi nhận ra các hệ thống này không thuộc môi trường thử nghiệm và không gây thiệt hại, vụ việc tiếp tục làm gia tăng quan ngại về khả năng kiểm soát các hệ thống AI ngày càng có tính tự chủ cao.

Châu Âu chưa tìm được tiếng nói chung về ngân sách dài hạn

Châu Âu chưa tìm được tiếng nói chung về ngân sách dài hạn

Đức, Đan Mạch, Phần Lan, Hà Lan và Áo đề nghị giảm hàng trăm tỷ euro trong đề xuất ngân sách dài hạn gần 2.000 tỷ euro của Liên minh châu Âu (EU) giai đoạn 2028-2034, trong bối cảnh các nước thành viên tranh luận về việc phân bổ nguồn lực cho quốc phòng, năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo và vấn đề di cư.

Vai trò chiến lược của tuyến dẫn dầu Đông - Tây giữa khủng hoảng Hormuz

Vai trò chiến lược của tuyến dẫn dầu Đông - Tây giữa khủng hoảng Hormuz

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright ngày 16/9 cho biết, dầu thô có thể được bơm trở lại qua đường ống Đông – Tây của Arab Saudi trong vài ngày thay vì mất nhiều tuần như một số dự báo, sau khi phải tạm đóng vì hứng chịu các cuộc tấn công bằng UAV của Houthi. Thông tin này tiếp tục cho thấy vai trò của tuyến đường ống chiến lược trong bối cảnh khủng hoảng Hormuz.

Nga-Ukraine hé mở cánh cửa đàm phán

Nga-Ukraine hé mở cánh cửa đàm phán

Tiến trình đàm phán hướng tới khả năng chấm dứt xung đột Nga-Ukraine đang xuất hiện những tín hiệu tích cực mới khi cả Kiev và Moskva cùng phát đi thông điệp sẵn sàng nối lại tiếp xúc ba bên với sự trung gian của Mỹ.

Căng thẳng Trung Đông: Ngoại giao đình trệ, rủi ro năng lượng toàn cầu leo thang

Căng thẳng Trung Đông: Ngoại giao đình trệ, rủi ro năng lượng toàn cầu leo thang

Những nỗ lực ngoại giao tại khu vực Trung Đông dường như đang chững lại sau khi cuộc đàm phán quan trọng giữa Iran và các cường quốc Vùng Vịnh bị trì hoãn. Cùng lúc đó, một loạt các cuộc tấn công mới nhằm vào hai tuyến đường trung chuyển dầu mỏ huyết mạch của khu vực đang đẩy những lo ngại về an ninh nguồn cung năng lượng toàn cầu lên cao. 

Hai “nút thắt” siết dòng năng lượng toàn cầu

Hai “nút thắt” siết dòng năng lượng toàn cầu

Trong khi eo biển Hormuz tiếp tục chịu tác động từ xung đột Mỹ-Iran, đà tiến công của Houthi tại Yemen đang đẩy Bab el-Mandeb vào vòng xoáy bất ổn, làm gia tăng sức ép lên các tuyến vận chuyển dầu mỏ và hàng hóa của thế giới.

25 năm sau thảm họa 11/9: Khi ký ức lịch sử trở thành nội dung trên mạng xã hội

25 năm sau thảm họa 11/9: Khi ký ức lịch sử trở thành nội dung trên mạng xã hội

25 năm sau các vụ tấn công khủng bố ngày 11/9/2001, những hình ảnh máy bay đâm vào tòa tháp đôi Trung tâm Thương mại Thế giới (WTC) và các công trình đổ sập vẫn tiếp tục được chia sẻ rộng rãi trên Internet. Đáng chú ý, ngày càng nhiều người trẻ đang lần đầu tiên được xem những nội dung từng gây chấn động thế giới, qua đó đặt ra câu hỏi về cách một thế hệ mới tiếp nhận và ghi nhớ một trong những sự kiện nổi bật nhất đầu thế kỷ XXI.

Mỹ - Iran tăng cường tập kích tàu bè, triển vọng đàm phán mờ nhạt

Mỹ - Iran tăng cường tập kích tàu bè, triển vọng đàm phán mờ nhạt

Mỹ và Iran liên tiếp tiến hành các cuộc tập kích nhằm vào tàu bè quanh eo biển Hormuz, đẩy giá dầu vượt 100 USD/thùng. Trong khi Tehran đưa ra hàng loạt điều kiện để chấm dứt xung đột và cảnh báo mở rộng vùng hạn chế hàng hải, Washington cho biết hiện chưa ưu tiên giải pháp ngoại giao.

Mỹ hé lộ 170.000 trang tài liệu về hậu quả vụ khủng bố 11/9

Mỹ hé lộ 170.000 trang tài liệu về hậu quả vụ khủng bố 11/9

Chỉ vài ngày trước lễ kỷ niệm 25 năm vụ khủng bố ngày 11/9/2001, chính quyền thành phố New York (Mỹ) đã công bố khoảng 170.000 trang tài liệu trước đây chưa được tiết lộ, cho thấy giới chức từng lo ngại về những mối đe dọa đến sức khỏe do chất lượng không khí sau khi Trung tâm Thương mại Thế giới (WTC) sụp đổ.

Iran và bài toán thực thi “vùng hạn chế” tại eo biển Hormuz

Iran và bài toán thực thi “vùng hạn chế” tại eo biển Hormuz

Gần đây, Iran tuyên bố sẽ thiết lập một “vùng hạn chế” mới quanh eo biển Hormuz. Thực tế, Tehran thời gian qua đã cho thấy khả năng gây gián đoạn đáng kể đối với hoạt động đi lại qua eo biển. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định, Iran sẽ phải đối mặt với rất nhiều thách thức nếu thực sự muốn áp đặt quyền kiểm soát eo biển, đặc biệt với những tàu được quân đội Mỹ hộ tống.