Con trai Y Moan dần thoát khỏi bóng của cha

Tôi tình cờ gặp nam ca sĩ Y Garia sau "cánh gà" sân khấu Nhà hát Lớn Hà Nội trong chương trình Lễ trao Giải Báo chí toàn quốc về xây dựng Đảng (mang tên Búa liềm vàng) vào tối 3/2 vừa qua. Trong bộ trang phục truyền thống của người Ê Đê cùng sự xuất hiện của cây đàn ghita, anh đã phần nào gợi lại trong tôi hình bóng về NSND Y Moan.

Khi giai điệu của ca khúc "Niềm tin trong tôi" - một sáng tác nổi tiếng của nhạc sĩ Tây Nguyên Linh Nga Niê KDam vang lên trong cổ họng Y Garia cùng tiếng đàn ghita bập bùng phiêu lãng đã khiến khán giả dưới khán đài cũng như khán giả truyền hình như "chết lặng". Đây chính là một trong những ca khúc ghi dấu ấn đậm nét với tên tuổi của NSND Y Moan và hôm nay chính người con trai yêu dấu của ông đã thể hiện như một sự chuyển tiếp, một sự truyền cảm hứng từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Trong dòng ký ức của mình, Y Garia còn nhớ, năm 2010 khi nằm trên giường bệnh, cha anh đã thể hiện ca khúc "Niềm tin trong tôi" cho đồng chí Nguyễn Thị Kim Ngân (nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch Quốc hội) và đồng chí Tòng Thị Phóng (nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội) nghe khiến 2 nữ chính khách hết sức cảm động.

Thời điểm đó, anh cũng đã cố gắng tìm tòi, học hỏi để thể hiện những ca khúc về Tây Nguyên, trong đó có ca khúc "Niềm tin trong tôi" để cha vui lòng. Với Y Garia, có thể nói "Niềm tin trong tôi" đã vượt qua khuôn khổ của một bài hát mà như một lời hứa, "Cháy trong tim ta ngọn lửa đỏ/ Sáng trong lòng ta một niềm tin không phai mờ" về sự tiếp nối dòng nhạc Rock Tây Nguyên mà cha anh theo đuổi suốt cuộc đời.

Thế rồi cái ngày không muốn đến cũng phải đến khi NSND Y Moan đột ngột qua đời. Đó thực sự là cú sốc lớn trong cuộc đời Y Garia. Từ khi cha mất cho đến gần 2 năm sau anh không dám hát "Giấc mơ Chapi" hay "Đôi chân trần", bởi chỉ cần vang lên giai điệu đầu tiên là cổ họng anh cứng lại và nước mắt trực trào. Trước lúc ra đi NSND Y Moan đã căn dặn Y Garia và người con cả Y Vol hãy tiếp bước con đường của ông là "mang âm nhạc đi nói chuyện" (làm cầu nối văn hóa) với các dân tộc anh em khác của Việt Nam. Ông sợ rằng hai người con trai của mình sẽ không đủ sức để nói tiếng nói ấy, và rồi sẽ không còn ai tiếp nối dòng nhạc Rock Tây Nguyên mà ông với những người thế hệ của ông đã khai phá.

Hôm nay, sau 13 năm Y Moan qua đời, nhìn lại thì thấy Y Garia đã thật sự nỗ lực và quyết tâm. Anh đã đi và đi với niềm tin sắt đá vào con đường phía trước cũng như thực hiện trọn lời hứa với cha. Với việc phát hành Album đầu tay "Thời gian" (năm 2012) gồm 9 ca khúc, trong đó có những ca khúc do anh sáng tác, như "Mùa đông đã qua", "Thu vắng", "Ký ức", "Em trong tim anh", "Niềm tin cho em", "Hoài niệm", anh đã khẳng định được tài năng không chỉ trong ca hát mà còn trong sáng tác - một công việc cần tư duy, đầu tư chất xám rất nhiều. Tiếp đó, anh đã ra mắt các sản phẩm âm nhạc khác, như: "Đã thành vết hằn sâu" (năm 2017), "Mùa đông đã qua" (năm 2018), "Đôi chân trần" (năm 2020, gồm 10 ca khúc nổi tiếng về Tây Nguyên) và dần lộ diện một Y Garia đầy bản lĩnh, tự tin, chững chạc và trưởng thành.

Do ảnh hưởng bởi dòng nhạc Rock từ bé nên ít nhiều chất Rock đã xuất hiện trong các ca khúc của anh, như: "Hoang tàn", "Suối nguồn"… Anh cũng đã kết hợp với nhiều dòng nhạc khác để cho ra đời những bài hát vừa mang chất liệu Tây Nguyên nhưng cũng hợp với thị hiếu người nghe nhạc. Ngoài ra, anh cũng hợp tác với ban nhạc Hạc San để cho ra đời những ca khúc đậm chất Tây Nguyên. Từ khi ý thức được những giá trị âm nhạc của quê hương mình, anh luôn ấp ủ làm những sản phẩm mang màu sắc, âm hưởng của vùng đất đỏ bazan. Anh cũng từng tâm sự rằng, trên con đường âm nhạc cha anh luôn là một nghệ sĩ lớn, chưa bao giờ anh nghĩ sẽ vượt qua được. Anh vẫn sẽ cố gắng từng ngày tiếp nối ý tưởng, khơi lại những khúc hát màu sắc, làm mới những ca khúc của quê hương. Đã nhiều năm cha đi xa nhưng hình ảnh của cha khi còn sống vẫn còn như in trong tâm trí anh, đó như một động lực, một sự thôi thúc để anh nhìn về phía trước và bước đi một cách chắc chắn, vững vàng.

Mặc dù được đào tạo khá bài bản và xuất phát điểm thuận lợi so với bạn bè cùng trang lứa nhưng giọng ca của anh vẫn trải qua nhiều nốt trầm hơn thăng như chính sự thăng trầm trong cuộc sống của anh vậy. Anh cũng từng tâm sự, âm nhạc của anh thật ra rất khác người cha của mình. Anh có thể chơi được nhạc nhẹ, nhạc kịch, hát nhiều thể loại khác nhau. Anh đã từng hát hộp đêm, vũ trường để rồi sau này mới dần định hình cho mình một hướng đi. Anh chưa bao giờ dựa dẫm vào cha và cha cũng chưa bao giờ dạy các con dựa dẫm vào ai. Cha anh nói: "Cha đã gắn bó với mảnh đất này cả đời. Nếu một ngày các con trở lại đây, hãy làm hay hơn cha. Còn không, các con phải đi, không được bỏ cuộc". Và anh vẫn tiếp tục bước đi trên con đường của riêng mình cho dù không dễ dàng và đôi khi thấy cô độc.

Năm 2020, nhân kỷ niệm 10 năm ngày mất của cha, Y Garia đã lên ý tưởng cùng các nhạc sĩ Hoài Sa, Đức Trí… cùng các ca sĩ Phương Thanh, Mỹ Linh, Thanh Lam… làm đêm nhạc tưởng nhớ cha tại quê nhà Đắk Lắk, tuy nhiên vì nhiều lý do cuối cùng dự định ấy đã không thực hiện được. Đó là "món nợ" mà anh đau đáu suốt 3 năm qua và anh vẫn đang ấp ủ để có dịp thực hiện dự định này. Nhưng trước mắt trong năm 2023, anh sẽ ra mắt Album với những ca khúc do chính anh sáng tác và tất nhiên đó vẫn sẽ là chất Rock hiện đại nhưng mang âm hưởng của Tây Nguyên.

Tuy nhiên, anh cũng nhận thức được rằng, "Một cánh én không làm nên mùa xuân" mà muốn âm nhạc Tây Nguyên phát triển nhất thiết phải có đội ngũ ca sĩ kế cận yêu nghề và có năng lực chuyên môn tốt. Theo Y Garia, ca sĩ trẻ của Tây Nguyên cần phải có sự táo bạo, cố gắng làm sao để lan tỏa được chất "máu lửa" rất riêng đến người nghe. "Các ca sĩ đến từ Tây Nguyên luôn có sẵn chất Rock rất đặc biệt, tôi cũng mong rằng họ sẽ cố gắng trau đồi nền tảng văn hóa, âm nhạc để có thể định vị được bản thân trong "bản đồ" nhạc Việt", anh nhắn nhủ.

Mới đây nhất, Y Garia đã bay từ TP. Hồ Chí Minh ra Bắc Ninh để tham gia chương trình Festival "Về miền quan họ 2023" với chủ đề "Miền di sản - Tinh hoa và bản sắc" mà ở đó anh đã thể hiện ca khúc của nhạc sĩ Vũ Thiết - "Nghe câu quan họ trên cao nguyên". Với một ca khúc quen thuộc nhưng anh đã thực sự thuyết phục khán giả khi thể hiện qua chất Rock đầy "máu lửa", sôi động. Hành trình Nam - Bắc với Y Garia hiện nay ngày càng dày đặc. Điều đó chứng tỏ những người tổ chức chương trình ngày càng biết đến anh và coi giọng hát cũng như phong cách của anh như một "món quà" mới lạ, độc đáo của miền đất Tây Nguyên đầy nắng và gió.