Con lợn cương thi

Vừa ra Tết, người Việt đã có chuyện để gây tranh cãi với nhau với một không khí ồn ào, hừng hực khí thế như thể muốn ăn tươi nuốt sống lẫn nhau vậy. Và trớ trêu hơn nữa, điều mà họ mang ra để cãi nhau như mổ bò trên các diễn đàn xã hội lại xoay quanh chuyện đàn ông - đàn bà, bình quyền giới giữa hai phía khi mà Ngày Quốc tế Phụ nữ vừa trôi qua chưa lâu, ngày mà các đấng mày râu đã từng hân hoan chọn mua quà, mua hoa cho vợ để tỏ rõ sự ga lăng của mình.

Chung quy cũng chỉ từ một bài viết mang quan điểm cá nhân của một nữ nhà văn - Trang Hạ - với một câu khá "nặng" là "đàn ông mà về nhà chỉ ăn - tắm - ngủ thì khác gì con lợn".

Phải thừa nhận, dù không thể tách một câu văn khỏi ngữ cảnh của nó mà mổ xẻ độc lập để từ đó quy chụp quan điểm của tác giả đi nữa thì những điều Trang Hạ viết cũng khá hằn học đối với đàn ông. Người Á Đông khác với người phương Tây ở chỗ họ coi việc bị ví với con vật là một xúc phạm nặng nề. Trong khi đó, ở phương Tây, nhất là thời hiện đại này, khi con người ta yêu động vật hơn, coi động vật như bạn bè, chuyện bị so sánh với chú ỉn hay chú tuất với họ chẳng nặng nề gì. Người phương Tây chỉ ghét mỗi một thứ: bị gọi là "loser", tức là kẻ thất bại.

Nhưng chuyện thái độ hơi có chút hằn học của Trang Hạ hay cái nhìn quá chủ quan, đánh giá đàn ông lịch lãm chỉ qua chuyện có biết giúp vợ làm việc nhà hay không cũng chỉ là quan điểm cá nhân của nữ văn sĩ ấy mà thôi. Và phàm đụng đến quan điểm, một tranh luận xã hội văn minh phải là một tranh luận cởi mở mà mọi người phải biết chấp nhận những khác biệt quan điểm với mình thay vì hằn học lại với chúng và từ đó, hằn học luôn với chính người đưa ra những quan điểm khác biệt ấy. Và các tranh cãi của mọi giới ở Việt Nam vừa rồi xoay quanh chuyện Trang Hạ phát ngôn như thế đã không đủ tầm tranh luận ở chỗ đó. Rất nhiều người trong số họ, có cả những người đàn ông vốn dĩ được coi là lịch sự xưa nay, đã không tìm cách phản bác quan điểm của Trang Hạ bằng một quan điểm có lập luận đàng hoàng mà họ tìm cách thóa mạ cô, đặc biệt là khi đưa ra những nhận xét về ngoại hình của cô, điều tối kỵ trong cách tranh luận ở một xã hội dân chủ và văn minh.

Tất cả những hằn học với Trang Hạ ấy, thực chất, cốt lõi, chung quy cũng chỉ vì các "quý ông" đã không thể kiềm chế nổi cơn tam bành vặt vãnh của mình, hay nói cách khác là máu nóng dồn lên não quá nhanh, khi tự kỷ ám thị cho rằng "Trang Hạ là ai mà dám bảo tôi là con lợn".

Tự nhiên, thèm được cấp tiến như phương Tây. Giá như đàn ông Việt nghĩ rằng chuyện con lợn có khi cũng chỉ là một con thú cưng xinh xắn thì hay biết bao. Lúc ấy họ sẽ quan tâm hơn đến chuyện họ đã thành công (ở mức độ mà họ đặt ra) trong cuộc sống hay chưa thay vì bàn chuyện ăn - ngủ - tắm vv... như cái phần "CON" nhiều hơn là cái phần "NGƯỜI".

Nhưng điều ước ấy xa xỉ quá. Chỉ cần họ thấu cảm rằng lợn chẳng có gì xấu cả, thậm chí còn được tôn lên làm Ông Ỉ (ở làng Ném Thượng chẳng hạn) thì họ sẽ thấy cái chuyện so sánh ấy chẳng có gì là mạ lỵ hay xúc phạm quá đáng. Tất nhiên, có người sẽ nói "làm ông Ỉ thì cũng bị chém" nhưng ai mà chả phải chết. Chết mà còn được người ta gọi bằng ông còn hơn là sống mà bị gọi bằng thằng.

Câu chuyện nhỏ ấy thực tế chỉ ra một vấn đề cực lớn của xã hội Việt. Ấy là chúng ta quá dễ bốc đồng, cảm tính, nóng nảy và nói thẳng là dễ bị cuốn vào một câu chuyện vớ vẩn và lãng nhách trong khi thực chất ngoài đời sống, còn quá nhiều điều quan trọng mà ta bỏ quên chưa làm chỉ vì lười. Hóa ra, người ta không sợ thất bại bằng sợ bị ví von với con vật cũng bởi thế.

Để kết lại câu chuyện mới mà rất cũ này, chỉ xin nhắc lại một chi tiết cực quan trọng. Vụ tranh luận đàn ông - con lợn này thực ra là một chiêu PR cách đây hơn hai năm, được dựng lên với hai nhân vật đối lập nhau ở hai chiến tuyến là Trang Hạ và đạo diễn Lê Hoàng. Bây giờ, tự nhiên một trang báo mạng nào đó moi móc lại nó, đúng vào dịp này, thế là thành chuyện. Những gì chết rồi bỗng sống dậy, xưa nay người ta hay gọi là cương thi và câu chuyện con lợn của Trang Hạ thực tế chỉ là câu chuyện cương thi mà thôi.

Nhưng, giật mình đi nhé, chúng ta, những người lao vào cái cương thi ấy mà "lên đồng tập thể" cũng chỉ là cương thi mà thôi. Đơn giản, cương thi không hề có chút nào gọi là lý trí.

Hà Đan Anh

Các tin khác

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp điện ảnh đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức nghệ thuật.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, báo chí nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

“Cuộc thi dịch Văn học Việt - Trung, Trung - Việt” năm 2026 vừa chính thức khởi động tại TP Hồ Chí Minh. Bước qua mùa giải thứ hai, cuộc thi không chỉ là nơi giao lưu văn chương giữa hai nước mà còn được kỳ vọng trở thành mảnh đất màu mỡ để phát hiện và bồi dưỡng những “mầm xanh” dịch thuật.

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Khi đến thăm họa sĩ Tô Chiêm sau cơn đột quỵ cách đây 2 năm, tôi không hình dung có một ngày lại được trò chuyện và chia sẻ với anh trong sự kiện trưng bày nghệ thuật “Khói” với tâm thế của một người họa sĩ điềm tĩnh trở lại với hội họa sau tất cả.

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Những năm gần đây, với sự ra đời của show diễn thực cảnh được tổ chức tại các địa điểm du lịch đã đem đến cho khán giả là khách du lịch nhiều trải nghiệm mới mẻ. Việc tổ chức các show diễn thực cảnh tại các địa chỉ du lịch nổi tiếng đang được xem là hoạt động tích cực không chỉ để thu hút khách du lịch mà còn là dấu ấn của sự kết nối giữa du lịch với văn hóa và di sản.

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Những năm gần đây, giới xuất bản thế giới đã liên tục cảnh báo về mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo (AI) đến quá trình sáng tạo, trong việc các “ông lớn công nghệ” sử dụng trái phép vô số tác phẩm để huấn luyện thuật toán cũng như thực trạng ngày càng khó phân biệt đâu là tác phẩm đến từ con người, đâu là sản phẩm đến từ máy móc…

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Giữa những ngày tháng tư lịch sử, một loạt sản phẩm âm nhạc mang tinh thần yêu nước ra mắt công chúng đã tạo nên điểm nhấn đặc biệt trong đời sống âm nhạc. Nỗ lực làm mới cảm hứng truyền thống bằng những sáng tạo độc đáo và hơi thở hiện đại góp phần lan tỏa tình yêu Tổ quốc một cách gần gũi và giàu cảm xúc.

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Việt Nam và New Zealand đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên vẫn có một khoảng trống lớn trong giao lưu văn chương giữa hai nước. Không chờ đợi sự thúc đẩy và đầu tư từ phía Chính phủ hai bên, các nhà thơ của hai nước sau hơn một năm kết nối, đã tổ chức được bước đi đầu tiên khởi động cho việc giới thiệu tác phẩm văn chương cho nhau, và xúc tiến các hoạt động chung nhằm thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết và thấu hiểu tâm hồn của nhau.

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Trong nhiều thập kỷ, bảo tàng và các không gian di sản chủ yếu tồn tại như những “kho lưu trữ sống” - nơi hiện vật được bảo quản cẩn trọng, nhưng lại mang tính tĩnh, đôi khi tạo cảm giác xa cách với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Hành trình gieo những yêu thương

Hành trình gieo những yêu thương

Dọc dãy hành lang dài của bệnh viện, nghệ sĩ Nguyệt Thu trong bộ quần áo bệnh nhân đã chơi bản nhạc chữa lành "Secret garden". Giữa lằn ranh sinh tử, âm nhạc, kỳ diệu thay, đã giúp trái tim chị khỏe lại. Khán giả của chị là những bệnh nhân, bác sĩ...

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giữa không gian rực rỡ và tiếng nhạc Latin cuồng nhiệt tại thủ đô Manila, Philippines vào những ngày tháng 4 năm 2026, quốc kỳ Việt Nam đã ba lần được kéo lên ở vị trí cao nhất.

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Điện ảnh Việt được ví như người khổng lồ đang vươn vai thức giấc. Thế nhưng “người khổng lồ” ấy vẫn chưa có một “đại bản doanh” đúng nghĩa để thỏa sức tung hoành. Đôi chân “người khổng lồ” vẫn chật vật trong những phim trường nhỏ lẻ hoặc bối cảnh tạm bợ, quay xong rồi dỡ bỏ.

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Những năm gần đây, tại Hà Nội, mô hình sân khấu học đường đang được quan tâm, xây dựng như một hướng tiếp cận mới trong giáo dục thẩm mỹ cho lứa tuổi học sinh. Việc đưa nghệ thuật sân khấu đến với học đường không chỉ là "gieo mầm" tình yêu nghệ thuật cho thế hệ tương lai mà còn mở ra cơ hội cho ngành sân khấu khi đưa nghệ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ.

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" là tiểu thuyết đầu tay của nhà văn Trương Vân Ngọc (sinh năm 1973, quê Hưng Yên, hiện công tác tại Hà Nội)  viết về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân, sách đoạt giải C cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện ký đề tài "Vì An ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" do Bộ công an và Hội nhà văn Việt Nam tổ chức năm 2025, được Nhà xuất bản Công an Nhân dân tuyển chọn và ấn hành tháng 12 năm 2025.

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Trong đời sống văn học, có một dòng chảy lặng lẽ nhưng lại đóng vai trò khá quan trọng trong đời sống, đó chính là tiểu thuyết lịch sử. Lấy chất liệu từ lịch sử, tái hiện lịch sử qua những trang văn chính là những đóng góp thầm lặng, tích cực của các nhà văn cho bề dày truyền thống văn hóa nước nhà...

Dán nhãn độ tuổi cho MV: Khi “tấm biển cảnh báo” còn bỏ ngỏ

Dán nhãn độ tuổi cho MV: Khi “tấm biển cảnh báo” còn bỏ ngỏ

Nếu việc dán nhãn phân loại độ tuổi đã trở thành điều kiện bắt buộc với tác phẩm điện ảnh, xuất bản... trước khi đến tay công chúng thì ở lĩnh vực âm nhạc, tấm biển cảnh báo này gần như bỏ ngỏ. Thế nên không lạ khi làng nhạc liên tục vấp phải tranh cãi vì những MV có nội dung người lớn.