Con lợn cương thi

Vừa ra Tết, người Việt đã có chuyện để gây tranh cãi với nhau với một không khí ồn ào, hừng hực khí thế như thể muốn ăn tươi nuốt sống lẫn nhau vậy. Và trớ trêu hơn nữa, điều mà họ mang ra để cãi nhau như mổ bò trên các diễn đàn xã hội lại xoay quanh chuyện đàn ông - đàn bà, bình quyền giới giữa hai phía khi mà Ngày Quốc tế Phụ nữ vừa trôi qua chưa lâu, ngày mà các đấng mày râu đã từng hân hoan chọn mua quà, mua hoa cho vợ để tỏ rõ sự ga lăng của mình.

Chung quy cũng chỉ từ một bài viết mang quan điểm cá nhân của một nữ nhà văn - Trang Hạ - với một câu khá "nặng" là "đàn ông mà về nhà chỉ ăn - tắm - ngủ thì khác gì con lợn".

Phải thừa nhận, dù không thể tách một câu văn khỏi ngữ cảnh của nó mà mổ xẻ độc lập để từ đó quy chụp quan điểm của tác giả đi nữa thì những điều Trang Hạ viết cũng khá hằn học đối với đàn ông. Người Á Đông khác với người phương Tây ở chỗ họ coi việc bị ví với con vật là một xúc phạm nặng nề. Trong khi đó, ở phương Tây, nhất là thời hiện đại này, khi con người ta yêu động vật hơn, coi động vật như bạn bè, chuyện bị so sánh với chú ỉn hay chú tuất với họ chẳng nặng nề gì. Người phương Tây chỉ ghét mỗi một thứ: bị gọi là "loser", tức là kẻ thất bại.

Nhưng chuyện thái độ hơi có chút hằn học của Trang Hạ hay cái nhìn quá chủ quan, đánh giá đàn ông lịch lãm chỉ qua chuyện có biết giúp vợ làm việc nhà hay không cũng chỉ là quan điểm cá nhân của nữ văn sĩ ấy mà thôi. Và phàm đụng đến quan điểm, một tranh luận xã hội văn minh phải là một tranh luận cởi mở mà mọi người phải biết chấp nhận những khác biệt quan điểm với mình thay vì hằn học lại với chúng và từ đó, hằn học luôn với chính người đưa ra những quan điểm khác biệt ấy. Và các tranh cãi của mọi giới ở Việt Nam vừa rồi xoay quanh chuyện Trang Hạ phát ngôn như thế đã không đủ tầm tranh luận ở chỗ đó. Rất nhiều người trong số họ, có cả những người đàn ông vốn dĩ được coi là lịch sự xưa nay, đã không tìm cách phản bác quan điểm của Trang Hạ bằng một quan điểm có lập luận đàng hoàng mà họ tìm cách thóa mạ cô, đặc biệt là khi đưa ra những nhận xét về ngoại hình của cô, điều tối kỵ trong cách tranh luận ở một xã hội dân chủ và văn minh.

Tất cả những hằn học với Trang Hạ ấy, thực chất, cốt lõi, chung quy cũng chỉ vì các "quý ông" đã không thể kiềm chế nổi cơn tam bành vặt vãnh của mình, hay nói cách khác là máu nóng dồn lên não quá nhanh, khi tự kỷ ám thị cho rằng "Trang Hạ là ai mà dám bảo tôi là con lợn".

Tự nhiên, thèm được cấp tiến như phương Tây. Giá như đàn ông Việt nghĩ rằng chuyện con lợn có khi cũng chỉ là một con thú cưng xinh xắn thì hay biết bao. Lúc ấy họ sẽ quan tâm hơn đến chuyện họ đã thành công (ở mức độ mà họ đặt ra) trong cuộc sống hay chưa thay vì bàn chuyện ăn - ngủ - tắm vv... như cái phần "CON" nhiều hơn là cái phần "NGƯỜI".

Nhưng điều ước ấy xa xỉ quá. Chỉ cần họ thấu cảm rằng lợn chẳng có gì xấu cả, thậm chí còn được tôn lên làm Ông Ỉ (ở làng Ném Thượng chẳng hạn) thì họ sẽ thấy cái chuyện so sánh ấy chẳng có gì là mạ lỵ hay xúc phạm quá đáng. Tất nhiên, có người sẽ nói "làm ông Ỉ thì cũng bị chém" nhưng ai mà chả phải chết. Chết mà còn được người ta gọi bằng ông còn hơn là sống mà bị gọi bằng thằng.

Câu chuyện nhỏ ấy thực tế chỉ ra một vấn đề cực lớn của xã hội Việt. Ấy là chúng ta quá dễ bốc đồng, cảm tính, nóng nảy và nói thẳng là dễ bị cuốn vào một câu chuyện vớ vẩn và lãng nhách trong khi thực chất ngoài đời sống, còn quá nhiều điều quan trọng mà ta bỏ quên chưa làm chỉ vì lười. Hóa ra, người ta không sợ thất bại bằng sợ bị ví von với con vật cũng bởi thế.

Để kết lại câu chuyện mới mà rất cũ này, chỉ xin nhắc lại một chi tiết cực quan trọng. Vụ tranh luận đàn ông - con lợn này thực ra là một chiêu PR cách đây hơn hai năm, được dựng lên với hai nhân vật đối lập nhau ở hai chiến tuyến là Trang Hạ và đạo diễn Lê Hoàng. Bây giờ, tự nhiên một trang báo mạng nào đó moi móc lại nó, đúng vào dịp này, thế là thành chuyện. Những gì chết rồi bỗng sống dậy, xưa nay người ta hay gọi là cương thi và câu chuyện con lợn của Trang Hạ thực tế chỉ là câu chuyện cương thi mà thôi.

Nhưng, giật mình đi nhé, chúng ta, những người lao vào cái cương thi ấy mà "lên đồng tập thể" cũng chỉ là cương thi mà thôi. Đơn giản, cương thi không hề có chút nào gọi là lý trí.

Hà Đan Anh

Các tin khác

Một số tác phẩm của hoạ sĩ Bùi Xuân Phái đã được sử dụng trong nhiều sản phẩm âm nhạc.

Bản quyền tác phẩm hội họa trong sáng tạo đương đại

Mới đây, việc ê-kíp sản xuất MV của ca sĩ Sơn Tùng M-TP sử dụng hình ảnh tác phẩm “Tàn Chỉ” của họa sĩ Lệ Giang không xin phép, cũng như nhiều sản phẩm nghệ thuật, quảng cáo, điện ảnh từng khai thác tranh của các họa sĩ đã đặt ra câu hỏi: Sử dụng tác phẩm hội họa trong sáng tạo nghệ thuật như thế nào, đâu là ranh giới giữa cảm hứng sáng tạo và hành vi xâm phạm bản quyền?

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

"Sân nhà" đã không còn là lợi thế khi một loạt phim Việt phải sớm rút khỏi phòng vé vì doanh thu thấp. Tự "nâng chuẩn" chất lượng có lẽ là con đường duy nhất nếu phim Việt muốn giữ chân khán giả trong cuộc đua khốc liệt này.

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc 70 năm của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mà còn là lời tri ân dành cho các thế hệ thầy cô giáo, học sinh, người làm sách và những người đã góp phần vun đắp tri thức cho đất nước.

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Trong một thế giới mà trẻ em đang bị các thiết bị điện tử chi phối mạnh mẽ như hiện nay, việc làm thế nào để trẻ em có thói quen đọc sách, có cơ hội lớn lên cùng trang sách trong những mùa hè không chỉ là nỗ lực của phụ huynh mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng...

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh tự bạch: "Suốt một Đời Thơ xin tự nguyện làm một phu trầm để bóc dần vỏ bọc thời gian/ giữa đời ngậm ngải tìm trầm... Nghĩa Nhân". Đây có thể xem là tuyên ngôn tinh thần cho toàn bộ hành trình thơ của Vân Anh.

Họa sĩ Nguyễn Trường Linh Khúc lãng du trong cõi mộng tàn thu

Họa sĩ Nguyễn Trường Linh Khúc lãng du trong cõi mộng tàn thu

Gặp họa sĩ Nguyễn Trường Linh tại xưởng vẽ ở phố Tân Mai, Hoàng Mai, Hà Nội, tôi bất ngờ khi thấy anh thẫn thờ ngồi trước tác phẩm "Thương nhớ đồng quê". Tôi lặng lẽ ngồi kế bên ngắm hình những tàu lá chuối bị rách tả tơi vì mưa gió. Những viền vàng trên cây lá gợi nỗi buồn tàn úa man mác.

Đào Thu Hà: Nồng nàn như đất bazan, thênh thang như gió đại ngàn

Đào Thu Hà: Nồng nàn như đất bazan, thênh thang như gió đại ngàn

Đào Thu Hà vào Hội Nhà văn Việt Nam cùng năm với tôi. Hôm đấy, chúng tôi hẹn nhau ra Hà Nội trong một sáng cuối đông. Chuyến đi ngắn ngày nhưng đầy kỉ niệm. Buổi tối, chúng tôi lang thang cùng nhau ở Hà Nội, nói về văn chương và hành trình viết lách của nhau. Hóa ra cô gái đến từ núi đồi Gia Nghĩa (thuộc Đắk-Nông cũ) này khá đa năng với rất nhiều thể loại, và gặt hái nhiều thành công từ rất sớm.

Làng gốm bên dòng Đa Nhim

Làng gốm bên dòng Đa Nhim

Theo nhánh tẻ của sông Đa Nhim, dưới chân núi Pnum Trom Ủ (thuộc xã Quảng Lập, tỉnh Lâm Đồng) có plei (buôn) Krănggọ nổi tiếng với nghề làm gốm mộc của người Churu. Theo lý giải của những người già, “Krăng” là tên ông chủ đất khi xưa, “gọ” chỉ cái nồi đất. Tên buôn làng từ thuở xa xưa đã gắn với nghề gốm.

Âm nhạc - thể thao kết nối thế giới

Âm nhạc - thể thao kết nối thế giới

Tại World Cup 2026, âm nhạc lần đầu tiên trở thành tiếng nói quan trọng, song hành cùng thể thao như ngôn ngữ chung để truyền tải thông điệp đặc biệt về tinh thần đoàn kết, sự cống hiến không ngừng và tôn vinh nhiều nền văn hóa đa dạng. Điều đó đã được phản ánh qua một bộ sưu tập nhạc nền đồ sộ cùng tham vọng biến sự kiện “thể thao vua” trở thành sân khấu giải trí hàng đầu thế giới.

Bốn xu hướng mở ra “Bản đồ Ẩm thực Tương lai” của Việt Nam

Bốn xu hướng mở ra “Bản đồ Ẩm thực tương lai” của Việt Nam

Tại Future Menus 2026, đơn vị tổ chức đã giới thiệu bốn xu hướng được dự báo sẽ dẫn đầu thị trường ẩm thực toàn cầu trong thời gian tới. Đó là những xu hướng gợi mở giúp ngành ẩm thực Việt Nam phát triển. Bởi ẩm thực là một kênh hữu hiệu để thu hút du lịch và quảng bá văn hóa Việt ra thế giới.

Chinh phục những địa hạt mới

Chinh phục những địa hạt mới

Vừa qua, bộ phim “Ốc mượn hồn” đã có màn ra mắt ấn tượng với khán giả cả nước. Không chỉ mang đến cho khán giả trải nghiệm điện ảnh mới mẻ, bộ phim còn là dấu ấn mới trên hành trình làm nghệ thuật của đạo diễn Đinh Tuấn Vũ, sau 7 năm xa màn ảnh rộng.

Gomshow có những suất diễn định kỳ tại Hà Nội là nỗ lực của cả ê kíp.

Từ vở ballet “Gat” đến câu chuyện phát triển công nghiệp văn hóa

Những chuyển động ballet đương đại hòa cùng hình ảnh chiếc mũ Gat truyền thống của Hàn Quốc trên sân khấu Nhà hát Hồ Gươm trong chương trình “Mùa Hàn Quốc 2026” gợi cho chúng ta, những khán giả Việt Nam, nhiều suy ngẫm. Đó không chỉ là một đêm diễn nghệ thuật mà là một lát cắt cho thấy cách Hàn Quốc đang kể câu chuyện văn hóa của mình với thế giới - bằng ngôn ngữ nghệ thuật hiện đại, mới mẻ, mang tính toàn cầu.

AI và sự hủy hoại của sáng tạo tự thân

AI và sự hủy hoại của sáng tạo tự thân

Nhà văn - dịch giả Trần Tiễn Cao Đăng trong nhiều bài viết và những cuộc đàm luận sâu về chủ đề lạm dụng AI trong viết sáng tạo, ông đã cảnh báo việc lạm dụng AI trong sáng tác là hành vi tự hủy hoại sự sáng tạo của người viết, đồng thời đặt ra vấn đề trách nhiệm của tác giả, biên tập và các thiết chế văn học trước làn sóng “chữ nghĩa AI” đang lan rộng. Nhà thơ Nguyễn Bích Hạnh cũng có nhiều ý kiến sâu sắc về vấn nạn sáng tạo văn chương lạm dụng AI. Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện ngắn với nhà văn Trần Tiễn Cao Đăng và nhà thơ Nguyễn Bích Hạnh về chủ đề này.

LHP Cannes 2026: Vệt vàng son của Cành cọ vàng

LHP Cannes 2026: Vệt vàng son của Cành cọ vàng

Sau một tuần tranh giải căng thẳng, cuối tuần qua, “Fjord” của nhà làm phim Romania Cristian Mungiu đã chính thức trở thành tác phẩm tiếp theo đoạt giải Cành cọ vàng danh giá tại LHP Cannes 2026. Càng đặc biệt hơn khi đây không phải thành công riêng lẻ, mà qua đó cho thấy chuỗi thành tích đặc biệt của đạo diễn này, nữ diễn viên chính Renate Reinsve lẫn nhà phân phối phim NEON.

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Có thể nói, sân khấu kịch thiếu nhi 2026 đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ để bắt nhịp với xu hướng nghe nhìn của thời đại. Bên cạnh những kịch mục đa dạng như nhạc kịch, tạp kỹ, năm nay, sân khấu hè còn có sự tham gia của các loại hình nghệ thuật truyền thống như múa rối, tuồng, chèo, với sự kết hợp giữa công nghệ và di sản.

Yêu miền quê sinh thành

Yêu miền quê sinh thành

“Hãy xem rất nhiều phim tài liệu, ký sự và hãy đọc các truyện ngắn, hoặc hãy nhìn vào những tác phẩm ảnh nghệ thuật với phong cách “đời thường” của nhà báo, đạo diễn Phùng Tùng Thiện, ta có thể thấu cảm được sự tài hoa của tác giả, và niềm xúc cảm về tình đất, tình người”. Đó là lời giới thiệu của ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp trên Tạp chí Văn nghệ Đồng Tháp tháng 11/2025 về nhà báo, đạo diễn đa tài Phùng Thùng Thiện.