Cơ hội để Philippines thiết lập lại quan hệ với Mỹ và Trung Quốc

Ngày 9/5, cử tri Philippines sẽ đi bỏ phiếu lựa chọn người kế nhiệm Tổng thống Rodrigo Duterte. Nhiều nhà phân tích đánh giá rằng, đây là cơ hội để quốc gia Đông Nam Á này thiết lập lại quan hệ với Mỹ và Trung Quốc. Điều này được phản ánh qua hai ứng cử viên hàng đầu là Ferdinand Marcos Jr. và Phó Tổng thống Leni Robredo.

Tạo sự phân nhánh vượt ra ngoài lãnh thổ

Đối với Mỹ, mối quan hệ gần gũi với Philippines đóng vai trò quan trọng trong chiến lược của Washington tại khu vực nhằm đối trọng với Bắc Kinh. Trong những năm gần đây, Philippines cáo buộc Trung Quốc uy hiếp các tàu tuần duyên và trấn áp các tàu đánh cá của nước này. Tháng 7/2016, Tòa Trọng tài Thường trực (PCA) ở La Haye (Hà Lan) đã ra phán quyết vụ Philippines kiện Trung Quốc về yêu sách “đường 9 đoạn”. Theo phán quyết của PCA, Trung Quốc không có căn cứ lịch sử nào về vùng biển ở Biển Đông và Bắc Kinh không có cơ sở pháp lý để đưa ra những tuyên bố về “các quyền lịch sử” đối với những nguồn tài nguyên trong khu vực mà Bắc Kinh gọi là “đường 9 đoạn”.

Nhà nghiên cứu Joshua Kurlantzick tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại (Mỹ) nhận định: “Philippines có tầm quan trọng chiến lược rất lớn đối với cả Mỹ và Trung Quốc. Trung Quốc đang bị ảnh hưởng bởi các vấn đề trong nước nhưng họ cũng tiếp tục mở rộng các hoạt động ở Biển Đông. Trong khi đó, Mỹ chắc chắn sẽ đầu tư nỗ lực đáng kể để gắn kết với nhà lãnh đạo Philippines đơn giản vì lý do chiến lược”.

Manila từ lâu đã tìm cách cân bằng mối quan hệ với Washington và Bắc Kinh. Bất kỳ tổng thống nào lên nắm quyền sẽ cần điều hướng mối quan hệ với cả hai cường quốc này. Ứng cử viên Ferdinand Marcos Jr. trong nhiều năm đã kêu gọi Philippines giải quyết song phương với Trung Quốc về các tuyên bố chủ quyền lãnh thổ. Trong những tháng gần đây, ông còn gặp gỡ với Đại sứ Trung Quốc tại Manila, ông Huang Xilian. Đại sứ Huang Xilian trong tháng 10/2021 phát biểu rằng việc được gặp ông Ferdinand Marcos Jr. là “vinh dự lớn” với tư cách là những người ủng hộ quan hệ Trung Quốc - Philippines. Ông nói: “Cùng với nhau, chúng ta đang mở ra một tương lai tươi sáng hơn”.

8.jpg -0
Cuộc bầu cử ngày 9/5 là cơ hội để Philippines thiết lập lại quan hệ với Mỹ và Trung Quốc.

Giáo sư Richard Heydarian tại Đại học Bách khoa Philippines nhận định mức độ thân thiết với Trung Quốc của ông Ferdinand Marcos Jr. có khả năng bị hạn chế bởi công chúng Philippines vốn muốn đường lối thực dụng nhưng vững chắc hơn với Bắc Kinh. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia đánh giá vẫn chưa rõ liệu ông Ferdinand Marcos Jr. có hướng đến gần gũi với Trung Quốc hơn nếu đắc cử hay không bởi vẫn thiếu chi tiết về chính sách đối ngoại của ứng cử viên này hoặc thông tin về người sẽ phụ trách vấn đề ngoại giao cho ông.

Về mối quan hệ của ông Ferdinand Marcos Jr. với Mỹ, có một rào cản là một vụ kiện nhân quyền ở Mỹ đòi bồi thường cho các nạn nhân trong chế độ của cha ông là cựu Tổng thống Philippines từ 1965 đến 1986 Ferdinand Marcos. Ứng cử viên này gần đây miêu tả mối quan hệ với Mỹ là “đặc biệt”. Ông Aries Arugay tại Viện ISEAS-Yusof Ishak (Singapore) đánh giá: “Cũng giống như bất kỳ Tổng thống Philippines nào khác, nếu giành chiến thắng, ông Ferdinand Marcos Jr. cũng sẽ cố gắng tiếp cận Mỹ, bởi vì bất cứ điều gì xảy ra, tổng thống mới sẽ có cơ hội tái khởi động”.

Trong khi đó, Giáo sư dự bị Charmaine Misalucha-Willoughby tại Đại học De La Salle (Philippines) cho biết Phó Tổng thống Leni Robredo trong khi đó đã nói rõ trong suốt chiến dịch tranh cử của mình rằng bà sẽ cam kết với Trung Quốc một cách đa phương, dựa vào sức mạnh về số lượng cùng các quốc gia thân thiện “nhằm giúp một nước nhỏ bé như Philippines làm những gì cần thiết để sử dụng phán quyết năm 2016 về vụ Philippines kiện Trung Quốc liên quan đến vấn đề Biển Đông... hướng tới lợi ích quốc gia”.

Cuộc bầu cử nhiều màu sắc

Các chiến dịch bầu cử tại Philippines có nhiều màu sắc. Chính những sắc màu này xác định lãnh thổ, đồng minh và đối thủ. Màu sắc giúp các chính trị gia khiến các mối quan hệ này trở nên rõ ràng trong suốt cuộc đua bầu cử.

Giáo sư dự bị Oscar T. Serquina, Jr. tại Đại học Philippines Diliman lý giải: “Màu sắc là một cách để xác định các liên kết, liên minh và cả đối kháng”. Một hãng tin Philippines cho biết Phó Tổng thống Leni Robredo đã thu hút tới 200.000 người ủng hộ tại sự kiện ở một tỉnh Tây Bắc Manila vào đầu tháng 4. Với màu hồng, bà thể hiện rời bỏ mối liên kết với chính quyền đảng cũ-Đảng Tự do (LP) vốn có màu vàng đại diện. Bà Robredo nay là ứng cử viên tổng thống độc lập. Bà Robredo cam kết chấm dứt tham nhũng, mang lại nhiều quyền hơn cho phụ nữ cùng quản lý tốt hơn và nỗ lực chấm dứt cái mà nữ chính khách này gọi là văn hóa bạo lực tại Philippines.

Mạng xã hội Philippines đã “bùng nổ với màu hồng” vào tháng 10/2021 khi Phó Tổng thống Leni Robredo tuyên bố tranh cử. Những người ủng hộ bà đã đăng nhiều bức ảnh có yếu tố màu hồng lên mạng xã hội. Họ chọn màu hồng bởi đó là màu biểu tượng của phái yếu. Giáo sư dự bị Charles Ladia tại Đại học Philippines Diliman nhận định: “Màu hồng không thuộc quốc kỳ Philippines như vàng, đỏ, xanh vốn là khía cạnh của chủ nghĩa dân tộc”.

Làn sóng màu hồng đang phải đối đầu với liên minh Ferdinand Marcos Jr. - Sara Duterte - cựu Thị trưởng Davao đồng thời là con gái của Tổng thống Rodrigo Duterte. Họ cùng nhau vận động với màu đỏ và xanh lá cây. Chiến dịch vận động tranh cử của ông Ferdinand Marcos Jr. và bà Sara Duterte hướng đến việc đưa Philippines ra khỏi khó khăn kinh tế bắt nguồn từ đại dịch. Họ đồng thời cam kết tạo thêm việc làm.

Ông Ferdinand Marcos Jr. chọn màu đỏ đại diện cho chiến dịch tranh cử. Ứng cử viên này giữ ghế Thượng nghị sĩ Philippines trong khoảng thời gian từ 2010-2016 và hiện tại là thành viên đảng PFP. Bà Sara Duterte trong khi đó từ bỏ màu đỏ mà cha bà đã sử dụng trong cuộc bầu cử năm 2016 và thay vào đó chọn màu xanh lá cây.

Khổng Hà (tổng hợp)

Các tin khác

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Phát biểu ngay tại căn cứ liên hợp Andrews khi vừa đặt chân tới Mỹ hôm 23/9 (giờ địa phương), Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho hay, thế giới đang phát triển, thời đại đang thay đổi, nhưng quy luật lịch sử về việc Trung Quốc và Mỹ chung sống hòa bình không thay đổi, nguyện vọng tốt đẹp của nhân dân hai nước về tăng cường giao lưu hữu nghị không thay đổi, kỳ vọng chung của cộng đồng quốc tế đối với Trung Quốc và Mỹ cũng không thay đổi.

Trẻ em Gaza trở lại trường giữa đống đổ nát

Trẻ em Gaza trở lại trường giữa đống đổ nát

Hàng trăm nghìn trẻ tại dải Gaza trở lại trường học trực tiếp lần đầu tiên sau gần 3 năm do ảnh hưởng của chiến sự. Những lớp học trong lều bạt mở ra hy vọng khôi phục việc học, nhưng cũng cho thấy những thách thức lớn phía trước đối với giáo dục và quá trình tái thiết Gaza.

Đại hội đồng LHQ 2026: Tâm điểm ngoại giao quốc tế và bài toán tương lai

Đại hội đồng LHQ 2026: Tâm điểm ngoại giao quốc tế và bài toán tương lai

Hàng trăm nhà lãnh đạo, quan chức ngoại giao sẽ hội tụ tại New York trong tuần này để tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc (LHQ) khóa 81, trong bối cảnh cộng đồng quốc tế đối mặt nhiều vấn đề cấp bách liên quan đến xung đột, an ninh, chủ nghĩa đa phương và những tác động ngày càng rõ nét của trí tuệ nhân tạo (AI).

Iran trước bài toán biến địa lý thành lợi thế logistics

Iran trước bài toán biến địa lý thành lợi thế logistics

Sở hữu biên giới trên bộ với 7 quốc gia, Iran từng kỳ vọng mạng lưới đường bộ, đường sắt và các cảng phía Bắc có thể giúp giảm sức ép khi hoạt động thương mại đường biển bị phong tỏa. Tuy nhiên, tình trạng xe tải mắc kẹt tại nhiều cửa khẩu đang cho thấy khoảng cách giữa lợi thế địa lý trên bản đồ và khả năng chuyển hóa lợi thế đó thành năng lực vận tải thực tế vẫn còn rất lớn.

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Google ngày 19/9 xác nhận mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) Gemini đã truy cập trái phép vào hệ thống của 3 công ty trong quá trình kiểm thử an ninh mạng hồi tháng 5. Mặc dù Google cho biết mô hình đã dừng hoạt động sau khi nhận ra các hệ thống này không thuộc môi trường thử nghiệm và không gây thiệt hại, vụ việc tiếp tục làm gia tăng quan ngại về khả năng kiểm soát các hệ thống AI ngày càng có tính tự chủ cao.

Châu Âu chưa tìm được tiếng nói chung về ngân sách dài hạn

Châu Âu chưa tìm được tiếng nói chung về ngân sách dài hạn

Đức, Đan Mạch, Phần Lan, Hà Lan và Áo đề nghị giảm hàng trăm tỷ euro trong đề xuất ngân sách dài hạn gần 2.000 tỷ euro của Liên minh châu Âu (EU) giai đoạn 2028-2034, trong bối cảnh các nước thành viên tranh luận về việc phân bổ nguồn lực cho quốc phòng, năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo và vấn đề di cư.

Vai trò chiến lược của tuyến dẫn dầu Đông - Tây giữa khủng hoảng Hormuz

Vai trò chiến lược của tuyến dẫn dầu Đông - Tây giữa khủng hoảng Hormuz

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright ngày 16/9 cho biết, dầu thô có thể được bơm trở lại qua đường ống Đông – Tây của Arab Saudi trong vài ngày thay vì mất nhiều tuần như một số dự báo, sau khi phải tạm đóng vì hứng chịu các cuộc tấn công bằng UAV của Houthi. Thông tin này tiếp tục cho thấy vai trò của tuyến đường ống chiến lược trong bối cảnh khủng hoảng Hormuz.

Nga-Ukraine hé mở cánh cửa đàm phán

Nga-Ukraine hé mở cánh cửa đàm phán

Tiến trình đàm phán hướng tới khả năng chấm dứt xung đột Nga-Ukraine đang xuất hiện những tín hiệu tích cực mới khi cả Kiev và Moskva cùng phát đi thông điệp sẵn sàng nối lại tiếp xúc ba bên với sự trung gian của Mỹ.

Căng thẳng Trung Đông: Ngoại giao đình trệ, rủi ro năng lượng toàn cầu leo thang

Căng thẳng Trung Đông: Ngoại giao đình trệ, rủi ro năng lượng toàn cầu leo thang

Những nỗ lực ngoại giao tại khu vực Trung Đông dường như đang chững lại sau khi cuộc đàm phán quan trọng giữa Iran và các cường quốc Vùng Vịnh bị trì hoãn. Cùng lúc đó, một loạt các cuộc tấn công mới nhằm vào hai tuyến đường trung chuyển dầu mỏ huyết mạch của khu vực đang đẩy những lo ngại về an ninh nguồn cung năng lượng toàn cầu lên cao. 

Hai “nút thắt” siết dòng năng lượng toàn cầu

Hai “nút thắt” siết dòng năng lượng toàn cầu

Trong khi eo biển Hormuz tiếp tục chịu tác động từ xung đột Mỹ-Iran, đà tiến công của Houthi tại Yemen đang đẩy Bab el-Mandeb vào vòng xoáy bất ổn, làm gia tăng sức ép lên các tuyến vận chuyển dầu mỏ và hàng hóa của thế giới.

25 năm sau thảm họa 11/9: Khi ký ức lịch sử trở thành nội dung trên mạng xã hội

25 năm sau thảm họa 11/9: Khi ký ức lịch sử trở thành nội dung trên mạng xã hội

25 năm sau các vụ tấn công khủng bố ngày 11/9/2001, những hình ảnh máy bay đâm vào tòa tháp đôi Trung tâm Thương mại Thế giới (WTC) và các công trình đổ sập vẫn tiếp tục được chia sẻ rộng rãi trên Internet. Đáng chú ý, ngày càng nhiều người trẻ đang lần đầu tiên được xem những nội dung từng gây chấn động thế giới, qua đó đặt ra câu hỏi về cách một thế hệ mới tiếp nhận và ghi nhớ một trong những sự kiện nổi bật nhất đầu thế kỷ XXI.

Mỹ - Iran tăng cường tập kích tàu bè, triển vọng đàm phán mờ nhạt

Mỹ - Iran tăng cường tập kích tàu bè, triển vọng đàm phán mờ nhạt

Mỹ và Iran liên tiếp tiến hành các cuộc tập kích nhằm vào tàu bè quanh eo biển Hormuz, đẩy giá dầu vượt 100 USD/thùng. Trong khi Tehran đưa ra hàng loạt điều kiện để chấm dứt xung đột và cảnh báo mở rộng vùng hạn chế hàng hải, Washington cho biết hiện chưa ưu tiên giải pháp ngoại giao.

Mỹ hé lộ 170.000 trang tài liệu về hậu quả vụ khủng bố 11/9

Mỹ hé lộ 170.000 trang tài liệu về hậu quả vụ khủng bố 11/9

Chỉ vài ngày trước lễ kỷ niệm 25 năm vụ khủng bố ngày 11/9/2001, chính quyền thành phố New York (Mỹ) đã công bố khoảng 170.000 trang tài liệu trước đây chưa được tiết lộ, cho thấy giới chức từng lo ngại về những mối đe dọa đến sức khỏe do chất lượng không khí sau khi Trung tâm Thương mại Thế giới (WTC) sụp đổ.

Iran và bài toán thực thi “vùng hạn chế” tại eo biển Hormuz

Iran và bài toán thực thi “vùng hạn chế” tại eo biển Hormuz

Gần đây, Iran tuyên bố sẽ thiết lập một “vùng hạn chế” mới quanh eo biển Hormuz. Thực tế, Tehran thời gian qua đã cho thấy khả năng gây gián đoạn đáng kể đối với hoạt động đi lại qua eo biển. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định, Iran sẽ phải đối mặt với rất nhiều thách thức nếu thực sự muốn áp đặt quyền kiểm soát eo biển, đặc biệt với những tàu được quân đội Mỹ hộ tống.