Chuyện trên Thượng giới, chuyện dưới trần gian

Trong tiểu thuyết "Thằng ngốc" (1868), đại văn hào Nga P. M. Đốtxtôiépxki (1821-1881) có câu cực hay: "Cái đẹp cứu rỗi thế giới". Nhân loại biết ơn Đốt vì câu nói tôn vinh con người, tôn vinh cái đẹp, đồng thời cũng nói lên bản chất con người luôn hướng về cái đẹp, luôn mong ước được thụ hưởng và sáng tạo cái đẹp. Cái đẹp sẽ giúp con người sống sang trọng và tinh tế, cao thượng và trong sáng hơn.

Vì không hiểu được giá trị của chính mình, mải lo nghĩ và làm những việc đẩu đâu mà mãi đến năm 1951, con người mới tổ chức cuộc thi Hoa hậu Thế giới đầu tiên. Mà lại bắt đầu từ cuộc thi áo tắm ở Anh để quảng bá các mốt áo tắm mới nhất lúc đó.

Ở nước ta thì người đầu tiên đưa ra công thức của một Hoa hậu có lẽ là Nguyễn Du khi Cụ viết: "Sắc đành đòi một tài đành họa hai", sắc đẹp một phần thì tài năng phải gấp đôi. Phải chăng vì thế mà bất cứ cuộc thi Hoa hậu nào cũng đòi hỏi tài năng, mà cụ thể là trả lời câu hỏi ứng xử thông minh, tinh tế. Cho đến nay người ta vẫn ca ngợi câu trả lời của cô Sushmita Sen người Ấn Độ trong cuộc thi Hoa hậu thế giới 1994.

Khi được hỏi "Bản chất của một người phụ nữ là gì?", câu trả lời thật đích đáng là: "Chúng ta cần cảm kích bởi phụ nữ là một món quà của thượng đế. Nguồn gốc của một đứa trẻ là người mẹ, và người mẹ là phụ nữ. Chúng tôi cho thế giới biết thế nào là chia sẻ, thế nào là quan tâm và yêu thương. Đó chính là bản chất của người phụ nữ". Đúng vậy, quyền năng vô tận của cái Đẹp cũng đồng nghĩa với tâm hồn người phụ nữ đẹp là sự sẻ chia, quan tâm và yêu thương. Tuyệt vời! Không thể tuyệt vời hơn!

Tấm màn nhung của mỗi cuộc thi Hoa hậu khép lại trong sự thổn thức tiếc nuối hay hân hoan vui sướng của nhiều người, cả người thi và cả khán giả. Vương miện và quyền trượng đã được trao cho người xứng đáng nhưng dư âm thì vẫn còn. Ông I. Kant, nhà triết học cổ điển Đức hơn một lần nói cái đẹp không ở màu áo cô thiếu nữ mà ở con mắt kẻ si tình, nghĩa là cái đẹp còn phụ thuộc vào yếu tố chủ quan, vào vốn sống, sự trải nghiệm, năng lực cảm nhận của mỗi người khi thẩm định. Nên dư luận đồng tình hay phản đối là dễ hiểu. Nhưng phải khẳng định sự thông minh trong ứng xử của một hoa hậu khi nhấn mạnh vẻ đẹp tâm hồn là sự hy sinh và vẻ đẹp hình thức là sự dịu dàng, đằm thắm...

Cái đẹp là sứ giả của một nền văn hóa. Mỗi hoa hậu sẽ mang vẻ đẹp nước mình nhân lên cùng vẻ đẹp với các nền văn hóa khác để cả nhân loại này mãi mãi đẹp, mãi mãi được tôn vinh!

Nhưng trong thần thoại Hy Lạp cổ xưa thì đã có cuộc thi "Người đẹp nhất".

Chuyện là thế này…

Giữa bao nhiêu mỹ nhân của thế giới Olanhpơ nổi lên ba trang tuyệt sắc: nàng Hêra - vợ thần Dớt hùng mạnh; nàng Atêna - nữ thần Trí tuệ và nàng Vệ nữ - nữ thần Sắc đẹp và Tình yêu. Trong một bữa tiệc do Thiên đình tổ chức, vì bị quên mời nên giận dỗi, tức tối, nữ thần Bất hòa nghĩ cách gây sự. Thần bèn lăn ra bàn một quả táo vàng có khắc chữ "Tặng người đẹp nhất". Các nữ thần đều muốn mà chẳng ai dám cầm, chỉ có ba tiên nữ Hêra, nàng Atêna, nàng Vệ nữ nhất định muốn sở hữu để khẳng định mình là người đẹp nhất. Cả ba nhờ Dớt phân xử xem ai xứng là Hoa hậu được làm chủ quả táo. Dớt sợ thiên hạ chê mình thiên vị liền nhờ đến Parit, chàng trai đẹp nhất châu Á, người dưới trần gian. Không phải ngày nay mới có chuyện tham ô, hối lộ đến mức Bộ trưởng quyền hành nghiêng một góc trời cũng phải ra toà, mà tận xửa xưa, trên Thượng giới đã có chuyện ấy. Nữ thần Hêra bèn mua chuộc chàng Parit rằng nếu xử cho mình đẹp nhất nàng sẽ giúp chàng làm vua khắp vùng châu Á mênh mông và giàu có.

Thần Atêna nói sẽ ban trí tuệ tuyệt vời để chàng giành vinh quang trong mọi cuộc giao tranh nếu giúp nàng lên ngôi vương. Thần Vệ nữ thì chân thành nói sẽ giúp chàng lấy được Hêlen, hoa hậu của châu Âu…

Chàng Parit tuyệt vời không chọn Quyền lực và Vinh quang, chàng chọn cái Đẹp và Tình yêu, bởi đấy mới chính là cái để con người trần gian này cần. Thế mà phải mất hàng chục ngàn năm sau, con cháu của chàng Parit mới hiểu được ý nghĩa của việc tổ tiên mình đã từng ca ngợi và tôn vinh cái đẹp.

Không ngờ đấy lại là nguyên nhân gây ra cuộc chiến tranh mười năm giết hại biết bao sinh linh giữa Tơroa và Hy Lạp. Cũng từ đấy loài người lấy hình tượng "quả táo bất hòa" để chỉ nguyên nhân gây ra những xung đột, bạo lực…

Không phải chỉ loài người dưới hạ giới mới có chuyện hung hăng gây sự đánh nhau mà trên thế giới của các vị thánh trong thần thoại Hy Lạp cũng rất nhiều lần chiến tranh căng thẳng. Nữ thần Bất hòa cũng chỉ là một "quả táo bất hòa". Còn rất nhiều những "quả táo" khác.

Một "quả táo bất hòa" điển hình là Điônirớt - thần Rượu nho, con trai của thần Dớt với một công chúa người trần. Hình như để diễn tả cái tính khí bất thường mà thần thoại để cho "tiểu sử" nhân vật này rất đặc biệt: mẹ chết khi chưa đủ tháng sinh nên được cha (Dớt) lấy ra từ bụng mẹ rồi tự khâu vào đùi mình.

Nữ thần Tình yêu và sắc đẹp Aphorodise.
Nữ thần Tình yêu và sắc đẹp Aphorodise.

Do sinh ra từ đùi của cha, lại được phân công cai quản thứ nước uống gây say nên tính cách chàng rất "dị", thích chơi bời, đàn đúm, ăn chơi, nhậu nhẹt… thế là Dớt phân công chàng phụ trách luôn cả mảng lễ hội, du lịch… Vì đạo đức không chuẩn mực, cho nên sau này thần được các họa sĩ thời Phục hưng hay vẽ trong bộ dạng như một trọc phú, một gã ăn chơi, một kẻ say xỉn…

Đệ tử của thần này ở Việt Nam đang rất đông, và dĩ nhiên cũng có tính cách hung hăng như "thầy". Chả thế mà những ngày Tết, Lễ nhiều người nhập viện vì "ẩu đả", trong đó phần nhiều là do say không làm chủ được bản thân.

Một "quả táo bất hòa" khác là thần Chiến tranh có tên Aret, có diện mạo khôi ngô nhưng tính khí lại cuồng loạn hiếu chiến, thích gây gổ. Thần này luôn cầm một ngọn giáo có dính máu, ngự trên cái ngai bọc da người. Điều trớ trêu là tính cách ưa bạo lực thế nhưng vì rất đẹp trai với kiểu dáng phong trần nên Aret được nhiều nữ thần say đắm yêu, trong số này có cả thần Bất hòa đã nói ở trên. Học trò của thần này ở nước Việt ta cũng kha khá đông, đa số là những thanh niên mới lớn, đại để chỉ từ một va chạm nhỏ, thậm chí "một cái nhìn đểu" là lao vào nhau chửi rủa, đánh đấm… và đi viện.

"Quả táo bất hòa" tiếp là Atêmit - nữ thần Săn bắn cũng có một tính cách nóng nảy đến cuồng nộ. Hậu quả là bao người vô tội bị chết oan. Thiên đình đã tìm được nguyên nhân: vì thần phải tiếp xúc với quá nhiều cảnh bắn giết những con vật ngoan ngoãn. Chưa tìm được cách chữa thì do rừng bị tàn phá nặng nề nên lượng thú rừng giảm nhiều (cũng giống như hạ giới vậy), nhờ săn bắn ít đi mà thần cũng đỡ cục cằn hơn. Nhưng đệ tử của thần (cũng thường là các thanh thiếu niên) dưới trần gian thì ít thay đổi, vì thường xuyên chơi game với các trò bạo lực chém giết nên dễ bị kích động. Lại vào cái tuổi thích thể hiện cái tôi ngông cuồng, muốn gây ấn tượng để "khẳng định" nên ra ngoài đường, trái ý là sẵn sàng ẩu đả, không chỉ bằng tay không mà bằng cả gươm dao, đao gậy…

Có bao nhiêu chuyện không hay làm phiền lòng các đấng bậc thần linh ngay thẳng. Thế là một cuộc họp mang tính toàn Ôlanhpơ được tổ chức để tìm ra những giải pháp khả thi nhằm chấn chỉnh, vãn hồi văn hóa đạo lí nơi thiên giới. Thần Tri thức là Thư ký hội thảo cố tình để lộ ra những ý quan trọng để người dưới trần tham khảo: Hoàn thiện pháp luật với chế tài đủ mạnh để răn đe (như chuyện phụ huynh tát giáo viên, như hôn bé gái dưới 13 tuổi… sẽ phải vào tù); siết chặt quản lý sản xuất, buôn bán sử dụng rượu bia (như tăng thuế, hạn chế sử dụng); Nhà trường phổ thông đặt việc giáo dục nhân cách lên hàng đầu, trong đó coi trọng việc dạy kĩ năng sống (chứ không nặng về kiến thức sách vở); Gia đình phải sớm phát hiện, phối hợp với nhà trường can thiệp đến hành vi lệch chuẩn của con em…

Hậu duệ của nữ thần Bất hoà dưới hạ giới không bao giờ hết. Vì đó là quy luật cuộc sống có tốt có xấu, có hay có dở, có giỏi có dốt,… Nhưng hình như là ở đâu cũng có những kẻ kém tài nên hay sinh chuyện, dựng chuyện gây mâu thuẫn nội bộ, rồi gièm pha, nói xấu, ghen ghét, đố kị người hơn mình. Người tốt lại ít hay phòng bị, thậm chí cứ nghĩ ai cũng như mình nên có khi gặp nguy hiểm.

Nhưng ta cứ tin rằng đời vẫn nở hoa…!!!

Nguyễn Thanh Tú

Các tin khác

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

"Sân nhà" đã không còn là lợi thế khi một loạt phim Việt phải sớm rút khỏi phòng vé vì doanh thu thấp. Tự "nâng chuẩn" chất lượng có lẽ là con đường duy nhất nếu phim Việt muốn giữ chân khán giả trong cuộc đua khốc liệt này.

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc 70 năm của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mà còn là lời tri ân dành cho các thế hệ thầy cô giáo, học sinh, người làm sách và những người đã góp phần vun đắp tri thức cho đất nước.

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Trong một thế giới mà trẻ em đang bị các thiết bị điện tử chi phối mạnh mẽ như hiện nay, việc làm thế nào để trẻ em có thói quen đọc sách, có cơ hội lớn lên cùng trang sách trong những mùa hè không chỉ là nỗ lực của phụ huynh mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng...

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh tự bạch: "Suốt một Đời Thơ xin tự nguyện làm một phu trầm để bóc dần vỏ bọc thời gian/ giữa đời ngậm ngải tìm trầm... Nghĩa Nhân". Đây có thể xem là tuyên ngôn tinh thần cho toàn bộ hành trình thơ của Vân Anh.

Họa sĩ Nguyễn Trường Linh Khúc lãng du trong cõi mộng tàn thu

Họa sĩ Nguyễn Trường Linh Khúc lãng du trong cõi mộng tàn thu

Gặp họa sĩ Nguyễn Trường Linh tại xưởng vẽ ở phố Tân Mai, Hoàng Mai, Hà Nội, tôi bất ngờ khi thấy anh thẫn thờ ngồi trước tác phẩm "Thương nhớ đồng quê". Tôi lặng lẽ ngồi kế bên ngắm hình những tàu lá chuối bị rách tả tơi vì mưa gió. Những viền vàng trên cây lá gợi nỗi buồn tàn úa man mác.

Đào Thu Hà: Nồng nàn như đất bazan, thênh thang như gió đại ngàn

Đào Thu Hà: Nồng nàn như đất bazan, thênh thang như gió đại ngàn

Đào Thu Hà vào Hội Nhà văn Việt Nam cùng năm với tôi. Hôm đấy, chúng tôi hẹn nhau ra Hà Nội trong một sáng cuối đông. Chuyến đi ngắn ngày nhưng đầy kỉ niệm. Buổi tối, chúng tôi lang thang cùng nhau ở Hà Nội, nói về văn chương và hành trình viết lách của nhau. Hóa ra cô gái đến từ núi đồi Gia Nghĩa (thuộc Đắk-Nông cũ) này khá đa năng với rất nhiều thể loại, và gặt hái nhiều thành công từ rất sớm.

Làng gốm bên dòng Đa Nhim

Làng gốm bên dòng Đa Nhim

Theo nhánh tẻ của sông Đa Nhim, dưới chân núi Pnum Trom Ủ (thuộc xã Quảng Lập, tỉnh Lâm Đồng) có plei (buôn) Krănggọ nổi tiếng với nghề làm gốm mộc của người Churu. Theo lý giải của những người già, “Krăng” là tên ông chủ đất khi xưa, “gọ” chỉ cái nồi đất. Tên buôn làng từ thuở xa xưa đã gắn với nghề gốm.

Âm nhạc - thể thao kết nối thế giới

Âm nhạc - thể thao kết nối thế giới

Tại World Cup 2026, âm nhạc lần đầu tiên trở thành tiếng nói quan trọng, song hành cùng thể thao như ngôn ngữ chung để truyền tải thông điệp đặc biệt về tinh thần đoàn kết, sự cống hiến không ngừng và tôn vinh nhiều nền văn hóa đa dạng. Điều đó đã được phản ánh qua một bộ sưu tập nhạc nền đồ sộ cùng tham vọng biến sự kiện “thể thao vua” trở thành sân khấu giải trí hàng đầu thế giới.

Bốn xu hướng mở ra “Bản đồ Ẩm thực Tương lai” của Việt Nam

Bốn xu hướng mở ra “Bản đồ Ẩm thực tương lai” của Việt Nam

Tại Future Menus 2026, đơn vị tổ chức đã giới thiệu bốn xu hướng được dự báo sẽ dẫn đầu thị trường ẩm thực toàn cầu trong thời gian tới. Đó là những xu hướng gợi mở giúp ngành ẩm thực Việt Nam phát triển. Bởi ẩm thực là một kênh hữu hiệu để thu hút du lịch và quảng bá văn hóa Việt ra thế giới.

Chinh phục những địa hạt mới

Chinh phục những địa hạt mới

Vừa qua, bộ phim “Ốc mượn hồn” đã có màn ra mắt ấn tượng với khán giả cả nước. Không chỉ mang đến cho khán giả trải nghiệm điện ảnh mới mẻ, bộ phim còn là dấu ấn mới trên hành trình làm nghệ thuật của đạo diễn Đinh Tuấn Vũ, sau 7 năm xa màn ảnh rộng.

Gomshow có những suất diễn định kỳ tại Hà Nội là nỗ lực của cả ê kíp.

Từ vở ballet “Gat” đến câu chuyện phát triển công nghiệp văn hóa

Những chuyển động ballet đương đại hòa cùng hình ảnh chiếc mũ Gat truyền thống của Hàn Quốc trên sân khấu Nhà hát Hồ Gươm trong chương trình “Mùa Hàn Quốc 2026” gợi cho chúng ta, những khán giả Việt Nam, nhiều suy ngẫm. Đó không chỉ là một đêm diễn nghệ thuật mà là một lát cắt cho thấy cách Hàn Quốc đang kể câu chuyện văn hóa của mình với thế giới - bằng ngôn ngữ nghệ thuật hiện đại, mới mẻ, mang tính toàn cầu.

AI và sự hủy hoại của sáng tạo tự thân

AI và sự hủy hoại của sáng tạo tự thân

Nhà văn - dịch giả Trần Tiễn Cao Đăng trong nhiều bài viết và những cuộc đàm luận sâu về chủ đề lạm dụng AI trong viết sáng tạo, ông đã cảnh báo việc lạm dụng AI trong sáng tác là hành vi tự hủy hoại sự sáng tạo của người viết, đồng thời đặt ra vấn đề trách nhiệm của tác giả, biên tập và các thiết chế văn học trước làn sóng “chữ nghĩa AI” đang lan rộng. Nhà thơ Nguyễn Bích Hạnh cũng có nhiều ý kiến sâu sắc về vấn nạn sáng tạo văn chương lạm dụng AI. Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện ngắn với nhà văn Trần Tiễn Cao Đăng và nhà thơ Nguyễn Bích Hạnh về chủ đề này.

LHP Cannes 2026: Vệt vàng son của Cành cọ vàng

LHP Cannes 2026: Vệt vàng son của Cành cọ vàng

Sau một tuần tranh giải căng thẳng, cuối tuần qua, “Fjord” của nhà làm phim Romania Cristian Mungiu đã chính thức trở thành tác phẩm tiếp theo đoạt giải Cành cọ vàng danh giá tại LHP Cannes 2026. Càng đặc biệt hơn khi đây không phải thành công riêng lẻ, mà qua đó cho thấy chuỗi thành tích đặc biệt của đạo diễn này, nữ diễn viên chính Renate Reinsve lẫn nhà phân phối phim NEON.

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Có thể nói, sân khấu kịch thiếu nhi 2026 đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ để bắt nhịp với xu hướng nghe nhìn của thời đại. Bên cạnh những kịch mục đa dạng như nhạc kịch, tạp kỹ, năm nay, sân khấu hè còn có sự tham gia của các loại hình nghệ thuật truyền thống như múa rối, tuồng, chèo, với sự kết hợp giữa công nghệ và di sản.

Yêu miền quê sinh thành

Yêu miền quê sinh thành

“Hãy xem rất nhiều phim tài liệu, ký sự và hãy đọc các truyện ngắn, hoặc hãy nhìn vào những tác phẩm ảnh nghệ thuật với phong cách “đời thường” của nhà báo, đạo diễn Phùng Tùng Thiện, ta có thể thấu cảm được sự tài hoa của tác giả, và niềm xúc cảm về tình đất, tình người”. Đó là lời giới thiệu của ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp trên Tạp chí Văn nghệ Đồng Tháp tháng 11/2025 về nhà báo, đạo diễn đa tài Phùng Thùng Thiện.

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Mặc dù đã sắp khởi quay nhưng ê kíp sản xuất phim “Đất đỏ” vẫn chưa tìm được diễn viên ưng ý để đảm nhiệm vai nhân vật nữ anh hùng Võ Thị Sáu. Với những bộ phim tái hiện những câu chuyện có thật, việc lựa chọn diễn viên cho các vai diễn có nguyên mẫu ngoài đời luôn là một thử thách không nhỏ với nhà sản xuất. Phía sau thành công của một bộ phim là bài toán khó mang tên “chọn đúng diễn viên”.