Chuyện trên Thượng giới, chuyện dưới trần gian

Trong tiểu thuyết "Thằng ngốc" (1868), đại văn hào Nga P. M. Đốtxtôiépxki (1821-1881) có câu cực hay: "Cái đẹp cứu rỗi thế giới". Nhân loại biết ơn Đốt vì câu nói tôn vinh con người, tôn vinh cái đẹp, đồng thời cũng nói lên bản chất con người luôn hướng về cái đẹp, luôn mong ước được thụ hưởng và sáng tạo cái đẹp. Cái đẹp sẽ giúp con người sống sang trọng và tinh tế, cao thượng và trong sáng hơn.

Vì không hiểu được giá trị của chính mình, mải lo nghĩ và làm những việc đẩu đâu mà mãi đến năm 1951, con người mới tổ chức cuộc thi Hoa hậu Thế giới đầu tiên. Mà lại bắt đầu từ cuộc thi áo tắm ở Anh để quảng bá các mốt áo tắm mới nhất lúc đó.

Ở nước ta thì người đầu tiên đưa ra công thức của một Hoa hậu có lẽ là Nguyễn Du khi Cụ viết: "Sắc đành đòi một tài đành họa hai", sắc đẹp một phần thì tài năng phải gấp đôi. Phải chăng vì thế mà bất cứ cuộc thi Hoa hậu nào cũng đòi hỏi tài năng, mà cụ thể là trả lời câu hỏi ứng xử thông minh, tinh tế. Cho đến nay người ta vẫn ca ngợi câu trả lời của cô Sushmita Sen người Ấn Độ trong cuộc thi Hoa hậu thế giới 1994.

Khi được hỏi "Bản chất của một người phụ nữ là gì?", câu trả lời thật đích đáng là: "Chúng ta cần cảm kích bởi phụ nữ là một món quà của thượng đế. Nguồn gốc của một đứa trẻ là người mẹ, và người mẹ là phụ nữ. Chúng tôi cho thế giới biết thế nào là chia sẻ, thế nào là quan tâm và yêu thương. Đó chính là bản chất của người phụ nữ". Đúng vậy, quyền năng vô tận của cái Đẹp cũng đồng nghĩa với tâm hồn người phụ nữ đẹp là sự sẻ chia, quan tâm và yêu thương. Tuyệt vời! Không thể tuyệt vời hơn!

Tấm màn nhung của mỗi cuộc thi Hoa hậu khép lại trong sự thổn thức tiếc nuối hay hân hoan vui sướng của nhiều người, cả người thi và cả khán giả. Vương miện và quyền trượng đã được trao cho người xứng đáng nhưng dư âm thì vẫn còn. Ông I. Kant, nhà triết học cổ điển Đức hơn một lần nói cái đẹp không ở màu áo cô thiếu nữ mà ở con mắt kẻ si tình, nghĩa là cái đẹp còn phụ thuộc vào yếu tố chủ quan, vào vốn sống, sự trải nghiệm, năng lực cảm nhận của mỗi người khi thẩm định. Nên dư luận đồng tình hay phản đối là dễ hiểu. Nhưng phải khẳng định sự thông minh trong ứng xử của một hoa hậu khi nhấn mạnh vẻ đẹp tâm hồn là sự hy sinh và vẻ đẹp hình thức là sự dịu dàng, đằm thắm...

Cái đẹp là sứ giả của một nền văn hóa. Mỗi hoa hậu sẽ mang vẻ đẹp nước mình nhân lên cùng vẻ đẹp với các nền văn hóa khác để cả nhân loại này mãi mãi đẹp, mãi mãi được tôn vinh!

Nhưng trong thần thoại Hy Lạp cổ xưa thì đã có cuộc thi "Người đẹp nhất".

Chuyện là thế này…

Giữa bao nhiêu mỹ nhân của thế giới Olanhpơ nổi lên ba trang tuyệt sắc: nàng Hêra - vợ thần Dớt hùng mạnh; nàng Atêna - nữ thần Trí tuệ và nàng Vệ nữ - nữ thần Sắc đẹp và Tình yêu. Trong một bữa tiệc do Thiên đình tổ chức, vì bị quên mời nên giận dỗi, tức tối, nữ thần Bất hòa nghĩ cách gây sự. Thần bèn lăn ra bàn một quả táo vàng có khắc chữ "Tặng người đẹp nhất". Các nữ thần đều muốn mà chẳng ai dám cầm, chỉ có ba tiên nữ Hêra, nàng Atêna, nàng Vệ nữ nhất định muốn sở hữu để khẳng định mình là người đẹp nhất. Cả ba nhờ Dớt phân xử xem ai xứng là Hoa hậu được làm chủ quả táo. Dớt sợ thiên hạ chê mình thiên vị liền nhờ đến Parit, chàng trai đẹp nhất châu Á, người dưới trần gian. Không phải ngày nay mới có chuyện tham ô, hối lộ đến mức Bộ trưởng quyền hành nghiêng một góc trời cũng phải ra toà, mà tận xửa xưa, trên Thượng giới đã có chuyện ấy. Nữ thần Hêra bèn mua chuộc chàng Parit rằng nếu xử cho mình đẹp nhất nàng sẽ giúp chàng làm vua khắp vùng châu Á mênh mông và giàu có.

Thần Atêna nói sẽ ban trí tuệ tuyệt vời để chàng giành vinh quang trong mọi cuộc giao tranh nếu giúp nàng lên ngôi vương. Thần Vệ nữ thì chân thành nói sẽ giúp chàng lấy được Hêlen, hoa hậu của châu Âu…

Chàng Parit tuyệt vời không chọn Quyền lực và Vinh quang, chàng chọn cái Đẹp và Tình yêu, bởi đấy mới chính là cái để con người trần gian này cần. Thế mà phải mất hàng chục ngàn năm sau, con cháu của chàng Parit mới hiểu được ý nghĩa của việc tổ tiên mình đã từng ca ngợi và tôn vinh cái đẹp.

Không ngờ đấy lại là nguyên nhân gây ra cuộc chiến tranh mười năm giết hại biết bao sinh linh giữa Tơroa và Hy Lạp. Cũng từ đấy loài người lấy hình tượng "quả táo bất hòa" để chỉ nguyên nhân gây ra những xung đột, bạo lực…

Không phải chỉ loài người dưới hạ giới mới có chuyện hung hăng gây sự đánh nhau mà trên thế giới của các vị thánh trong thần thoại Hy Lạp cũng rất nhiều lần chiến tranh căng thẳng. Nữ thần Bất hòa cũng chỉ là một "quả táo bất hòa". Còn rất nhiều những "quả táo" khác.

Một "quả táo bất hòa" điển hình là Điônirớt - thần Rượu nho, con trai của thần Dớt với một công chúa người trần. Hình như để diễn tả cái tính khí bất thường mà thần thoại để cho "tiểu sử" nhân vật này rất đặc biệt: mẹ chết khi chưa đủ tháng sinh nên được cha (Dớt) lấy ra từ bụng mẹ rồi tự khâu vào đùi mình.

Nữ thần Tình yêu và sắc đẹp Aphorodise.
Nữ thần Tình yêu và sắc đẹp Aphorodise.

Do sinh ra từ đùi của cha, lại được phân công cai quản thứ nước uống gây say nên tính cách chàng rất "dị", thích chơi bời, đàn đúm, ăn chơi, nhậu nhẹt… thế là Dớt phân công chàng phụ trách luôn cả mảng lễ hội, du lịch… Vì đạo đức không chuẩn mực, cho nên sau này thần được các họa sĩ thời Phục hưng hay vẽ trong bộ dạng như một trọc phú, một gã ăn chơi, một kẻ say xỉn…

Đệ tử của thần này ở Việt Nam đang rất đông, và dĩ nhiên cũng có tính cách hung hăng như "thầy". Chả thế mà những ngày Tết, Lễ nhiều người nhập viện vì "ẩu đả", trong đó phần nhiều là do say không làm chủ được bản thân.

Một "quả táo bất hòa" khác là thần Chiến tranh có tên Aret, có diện mạo khôi ngô nhưng tính khí lại cuồng loạn hiếu chiến, thích gây gổ. Thần này luôn cầm một ngọn giáo có dính máu, ngự trên cái ngai bọc da người. Điều trớ trêu là tính cách ưa bạo lực thế nhưng vì rất đẹp trai với kiểu dáng phong trần nên Aret được nhiều nữ thần say đắm yêu, trong số này có cả thần Bất hòa đã nói ở trên. Học trò của thần này ở nước Việt ta cũng kha khá đông, đa số là những thanh niên mới lớn, đại để chỉ từ một va chạm nhỏ, thậm chí "một cái nhìn đểu" là lao vào nhau chửi rủa, đánh đấm… và đi viện.

"Quả táo bất hòa" tiếp là Atêmit - nữ thần Săn bắn cũng có một tính cách nóng nảy đến cuồng nộ. Hậu quả là bao người vô tội bị chết oan. Thiên đình đã tìm được nguyên nhân: vì thần phải tiếp xúc với quá nhiều cảnh bắn giết những con vật ngoan ngoãn. Chưa tìm được cách chữa thì do rừng bị tàn phá nặng nề nên lượng thú rừng giảm nhiều (cũng giống như hạ giới vậy), nhờ săn bắn ít đi mà thần cũng đỡ cục cằn hơn. Nhưng đệ tử của thần (cũng thường là các thanh thiếu niên) dưới trần gian thì ít thay đổi, vì thường xuyên chơi game với các trò bạo lực chém giết nên dễ bị kích động. Lại vào cái tuổi thích thể hiện cái tôi ngông cuồng, muốn gây ấn tượng để "khẳng định" nên ra ngoài đường, trái ý là sẵn sàng ẩu đả, không chỉ bằng tay không mà bằng cả gươm dao, đao gậy…

Có bao nhiêu chuyện không hay làm phiền lòng các đấng bậc thần linh ngay thẳng. Thế là một cuộc họp mang tính toàn Ôlanhpơ được tổ chức để tìm ra những giải pháp khả thi nhằm chấn chỉnh, vãn hồi văn hóa đạo lí nơi thiên giới. Thần Tri thức là Thư ký hội thảo cố tình để lộ ra những ý quan trọng để người dưới trần tham khảo: Hoàn thiện pháp luật với chế tài đủ mạnh để răn đe (như chuyện phụ huynh tát giáo viên, như hôn bé gái dưới 13 tuổi… sẽ phải vào tù); siết chặt quản lý sản xuất, buôn bán sử dụng rượu bia (như tăng thuế, hạn chế sử dụng); Nhà trường phổ thông đặt việc giáo dục nhân cách lên hàng đầu, trong đó coi trọng việc dạy kĩ năng sống (chứ không nặng về kiến thức sách vở); Gia đình phải sớm phát hiện, phối hợp với nhà trường can thiệp đến hành vi lệch chuẩn của con em…

Hậu duệ của nữ thần Bất hoà dưới hạ giới không bao giờ hết. Vì đó là quy luật cuộc sống có tốt có xấu, có hay có dở, có giỏi có dốt,… Nhưng hình như là ở đâu cũng có những kẻ kém tài nên hay sinh chuyện, dựng chuyện gây mâu thuẫn nội bộ, rồi gièm pha, nói xấu, ghen ghét, đố kị người hơn mình. Người tốt lại ít hay phòng bị, thậm chí cứ nghĩ ai cũng như mình nên có khi gặp nguy hiểm.

Nhưng ta cứ tin rằng đời vẫn nở hoa…!!!

Nguyễn Thanh Tú

Các tin khác

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp điện ảnh đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức nghệ thuật.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, báo chí nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

“Cuộc thi dịch Văn học Việt - Trung, Trung - Việt” năm 2026 vừa chính thức khởi động tại TP Hồ Chí Minh. Bước qua mùa giải thứ hai, cuộc thi không chỉ là nơi giao lưu văn chương giữa hai nước mà còn được kỳ vọng trở thành mảnh đất màu mỡ để phát hiện và bồi dưỡng những “mầm xanh” dịch thuật.

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Khi đến thăm họa sĩ Tô Chiêm sau cơn đột quỵ cách đây 2 năm, tôi không hình dung có một ngày lại được trò chuyện và chia sẻ với anh trong sự kiện trưng bày nghệ thuật “Khói” với tâm thế của một người họa sĩ điềm tĩnh trở lại với hội họa sau tất cả.

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Những năm gần đây, với sự ra đời của show diễn thực cảnh được tổ chức tại các địa điểm du lịch đã đem đến cho khán giả là khách du lịch nhiều trải nghiệm mới mẻ. Việc tổ chức các show diễn thực cảnh tại các địa chỉ du lịch nổi tiếng đang được xem là hoạt động tích cực không chỉ để thu hút khách du lịch mà còn là dấu ấn của sự kết nối giữa du lịch với văn hóa và di sản.

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Những năm gần đây, giới xuất bản thế giới đã liên tục cảnh báo về mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo (AI) đến quá trình sáng tạo, trong việc các “ông lớn công nghệ” sử dụng trái phép vô số tác phẩm để huấn luyện thuật toán cũng như thực trạng ngày càng khó phân biệt đâu là tác phẩm đến từ con người, đâu là sản phẩm đến từ máy móc…

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Giữa những ngày tháng tư lịch sử, một loạt sản phẩm âm nhạc mang tinh thần yêu nước ra mắt công chúng đã tạo nên điểm nhấn đặc biệt trong đời sống âm nhạc. Nỗ lực làm mới cảm hứng truyền thống bằng những sáng tạo độc đáo và hơi thở hiện đại góp phần lan tỏa tình yêu Tổ quốc một cách gần gũi và giàu cảm xúc.

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Việt Nam và New Zealand đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên vẫn có một khoảng trống lớn trong giao lưu văn chương giữa hai nước. Không chờ đợi sự thúc đẩy và đầu tư từ phía Chính phủ hai bên, các nhà thơ của hai nước sau hơn một năm kết nối, đã tổ chức được bước đi đầu tiên khởi động cho việc giới thiệu tác phẩm văn chương cho nhau, và xúc tiến các hoạt động chung nhằm thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết và thấu hiểu tâm hồn của nhau.

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Trong nhiều thập kỷ, bảo tàng và các không gian di sản chủ yếu tồn tại như những “kho lưu trữ sống” - nơi hiện vật được bảo quản cẩn trọng, nhưng lại mang tính tĩnh, đôi khi tạo cảm giác xa cách với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Hành trình gieo những yêu thương

Hành trình gieo những yêu thương

Dọc dãy hành lang dài của bệnh viện, nghệ sĩ Nguyệt Thu trong bộ quần áo bệnh nhân đã chơi bản nhạc chữa lành "Secret garden". Giữa lằn ranh sinh tử, âm nhạc, kỳ diệu thay, đã giúp trái tim chị khỏe lại. Khán giả của chị là những bệnh nhân, bác sĩ...

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giữa không gian rực rỡ và tiếng nhạc Latin cuồng nhiệt tại thủ đô Manila, Philippines vào những ngày tháng 4 năm 2026, quốc kỳ Việt Nam đã ba lần được kéo lên ở vị trí cao nhất.

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Điện ảnh Việt được ví như người khổng lồ đang vươn vai thức giấc. Thế nhưng “người khổng lồ” ấy vẫn chưa có một “đại bản doanh” đúng nghĩa để thỏa sức tung hoành. Đôi chân “người khổng lồ” vẫn chật vật trong những phim trường nhỏ lẻ hoặc bối cảnh tạm bợ, quay xong rồi dỡ bỏ.

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Những năm gần đây, tại Hà Nội, mô hình sân khấu học đường đang được quan tâm, xây dựng như một hướng tiếp cận mới trong giáo dục thẩm mỹ cho lứa tuổi học sinh. Việc đưa nghệ thuật sân khấu đến với học đường không chỉ là "gieo mầm" tình yêu nghệ thuật cho thế hệ tương lai mà còn mở ra cơ hội cho ngành sân khấu khi đưa nghệ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ.

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" là tiểu thuyết đầu tay của nhà văn Trương Vân Ngọc (sinh năm 1973, quê Hưng Yên, hiện công tác tại Hà Nội)  viết về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân, sách đoạt giải C cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện ký đề tài "Vì An ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" do Bộ công an và Hội nhà văn Việt Nam tổ chức năm 2025, được Nhà xuất bản Công an Nhân dân tuyển chọn và ấn hành tháng 12 năm 2025.

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Trong đời sống văn học, có một dòng chảy lặng lẽ nhưng lại đóng vai trò khá quan trọng trong đời sống, đó chính là tiểu thuyết lịch sử. Lấy chất liệu từ lịch sử, tái hiện lịch sử qua những trang văn chính là những đóng góp thầm lặng, tích cực của các nhà văn cho bề dày truyền thống văn hóa nước nhà...

Dán nhãn độ tuổi cho MV: Khi “tấm biển cảnh báo” còn bỏ ngỏ

Dán nhãn độ tuổi cho MV: Khi “tấm biển cảnh báo” còn bỏ ngỏ

Nếu việc dán nhãn phân loại độ tuổi đã trở thành điều kiện bắt buộc với tác phẩm điện ảnh, xuất bản... trước khi đến tay công chúng thì ở lĩnh vực âm nhạc, tấm biển cảnh báo này gần như bỏ ngỏ. Thế nên không lạ khi làng nhạc liên tục vấp phải tranh cãi vì những MV có nội dung người lớn.