Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều chuyên gia nhận định ổ dịch virus Hanta trên tàu du lịch vượt Đại Tây Dương nguy hiểm, nhưng không lây lan như virus SARS-CoV-2 gây ra đại dịch COVID-19. Hiện các nước đang khẩn trương truy vết tiếp xúc để hạn chế tối đa số ca mắc mới.
CNN hôm nay (8/5) dẫn lời Giám đốc ứng phó dịch bệnh của WHO, bà Maria van Kerkhove, xác nhận WHO và các quốc gia đang nỗ lực ứng phó với chùm ca nhiễm chủng Andes của virus Hanta trên tàu du lịch MV Hondius. Giới chức y tế thế giới cũng đang truy vết các ca tiếp xúc để tránh lây lan. Tính đến ngày 8/5, tổng cộng 8 ca nhiễm được ghi nhận, trong đó 3 người đã thiệt mạng.
MV Hondius neo đậu ngoài khơi Cape Verde cách đây vài hôm. Ảnh: Reuters
Tuy nhiên, bà nhấn mạnh virus Hanta "không phải virus Corona". "Tôi muốn khẳng định rõ ràng một lần nữa đây không phải là SARS-CoV-2 và không phải là sự khởi đầu của một đại dịch như COVID-19", bà nêu rõ và cho biết virus Hanta đã xuất hiện nhiều năm, không phải loại virus mới chưa từng biết đến.
Theo quan chức WHO, hầu hết các chủng của virus Hanta "lây truyền từ phân và nước bọt của động vật gặm nhấm sang người" và chỉ có chủng Andes được ghi nhận trên tàu MV Hondius mới gây ra "một số trường hợp lây nhiễm từ người sang người". Giáo sư Adam Taylor của Đại học Lancaster (Anh) cho biết, trên toàn cầu có ít nhất 38 chủng virus Hanta.
Trước đó, Tổng Giám đốc WHO Tedros Ghebreyesus thông tin, "trong các đợt bùng phát chủng Andes trước đây, sự lây nhiễm giữa người với người chỉ diễn ra khi tiếp xúc gần gũi kéo dài như các thành viên trong gia đình với nhau, giữa bạn đời hoặc trong môi trường chăm sóc y tế".
Argentina, quốc gia từng ghi nhận một số ca nhiễm Andes và có kinh nghiệm điều trị, đã gửi RNA của chủng virus này cùng hướng dẫn chẩn đoán cho nhiều nước. Ảnh: GettyImages
Ông Ghebreyesus xác nhận, 2 ca nhiễm virus đầu tiên được xác nhận trong đợt bùng phát trên tàu MV Hondius từng đi qua Argentina, Chile và Uruguay. Cả 2 ca bệnh đều đã đến thăm những địa điểm có sự xuất hiện của loài gặm nhấm từng ghi nhận mang chủng virus Andes.
Năm 2018, tại Argentina ghi nhận một đợt bùng phát với hơn 30 ca nhiễm Andes, nhưng tình hình sau đó được kiểm soát tốt. "Với kinh nghiệm cũng như với các nỗ lực đã được thực hiện, chúng tôi tin rằng nó sẽ không dẫn đến các chuỗi lây truyền tiếp theo", ông Ghebreyesus nhấn mạnh.
Lãnh đạo WHO cũng trấn an, "do thời gian ủ bệnh của chủng Andes có thể lên đến 6 tuần, nên có thể sẽ có thêm các ca mắc mới được ghi nhận trong những ngày tới. Mặc dù đây là một sự việc nghiêm trọng, nhưng WHO đánh giá rủi ro đối với sức khỏe cộng đồng là thấp".
Tàu du lịch MV Hondius rời Argentina đầu tháng 4/2026 để thám hiểm các đảo ở Đại Tây Dương. Sau khi xác nhận các ca nhiễm Hanta cách đây vài hôm, tàu neo đậu gần Cape Verde (quốc đảo nằm trên Đại Tây Dương, phía Tây châu Phi) dưới các quy định phòng dịch nghiêm ngặt. Tàu đang di chuyển đến quần đảo Canary (Tây Ban Nha) để hành khách và thủy thủ đoàn lên bờ.
Việc xuất hiện chùm ca nhiễm trên MV Hondius khiến nhiều người liên tưởng đến sự kiện COVID-19 càn quét tàu du lịch Diamond Princess chở khoảng 3.700 hành khách và thủy thủ đoàn hồi đầu năm 2020. Trong một tháng, ít nhất 634 người đã có kết quả xét nghiệm dương tính, tỷ lệ lây nhiễm là 17% dù đã được áp dụng các biện pháp phòng ngừa.
Nhân viên y tế mặc đồ bảo hộ khi tiếp nhận hành khách từ tàu MV Hondius trở về Hà Lan ngày 6/5. Ảnh: JIJI
Trong khi đó, tàu MV Hondius chở theo 147 người, gồm hành khách và thành viên thủy thủ đoàn. Hành khách đầu tiên trên tàu xuất hiện triệu chứng từ ngày 6/4 và tử vong hôm 11/4. Sau 5 tuần từ khi ca nhiễm đầu tiên có triệu chứng, tàu ghi nhận tổng cộng 8 ca nhiễm, tỷ lệ khoảng 5%. Tạp chí TIME nhận định, tốc độ lây nhiễm nói trên cho thấy virus Hanta không lây lan theo cách giống như SARS-CoV-2.
Trên tờ Forbes, Giáo sư John Drake của Đại học Georgia (Mỹ) nêu 3 nguyên nhân khiến ông tin rằng chủng Andes của virus Hanta không thể gây ra một đại dịch toàn cầu tương tự COVID-19.
Trước hết, đặc điểm lây nhiễm của Andes khác xa SARS-CoV-2. Một trong những yếu tố khiến COVID-19 bùng phát nhanh trên toàn cầu là khả năng lây lan mạnh của SARS-CoV-2 ngay cả trước khi người bệnh xuất hiện triệu chứng. Nhiều nghiên cứu từng ước tính gần một nửa số ca lây nhiễm thứ phát xảy ra trong giai đoạn tiền triệu chứng, khi người mang SARS-CoV-2 vẫn sinh hoạt bình thường và vô tình phát tán mầm bệnh qua giao tiếp hàng ngày.
Với chủng Andes, các dữ liệu dịch tễ học hiện có cho thấy phần lớn ca lây truyền chỉ xảy ra khi tiếp xúc gần và kéo dài với bệnh nhân đã có biểu hiện sốt, đau nhức hoặc suy kiệt cơ thể. Một nghiên cứu tại Chile từng ghi nhận nguy cơ lây nhiễm ở bạn đời của bệnh nhân là khoảng 17,6%, nhưng với các thành viên khác trong gia đình chỉ còn 1,2%.
Yếu tố thứ hai nằm ở tốc độ lây lan. Thời gian ủ bệnh trung bình của Andes kéo dài tới 6 tuần, còn SARS-CoV-2 chỉ mất 5-7 ngày để xuất hiện triệu chứng. Các ổ dịch Andes trước đây ghi nhận ca bệnh thứ phát sau nhiều tuần kể từ khi tiếp xúc với nguồn lây. Khoảng thời gian kéo dài này giúp cơ quan y tế có thêm thời gian truy vết, cách ly và cắt đứt chuỗi lây nhiễm.
Lý do thứ ba là mức độ nghiêm trọng của bệnh. Hội chứng phổi (HPS) do virus Hanta gây ra có tỷ lệ tử vong rất cao, dao động 35-40%. Theo các nghiên cứu lâm sàng tại Chile, nhiều bệnh nhân nhanh chóng rơi vào suy hô hấp vài ngày sau khi xuất hiện triệu chứng ban đầu.
Khi tình trạng bệnh chuyển nặng nhanh như vậy, người nhiễm không còn khả năng di chuyển hoặc tham gia các hoạt động xã hội trong thời gian dài, qua đó làm giảm đáng kể nguy cơ lây lan âm thầm trong cộng đồng - điều từng khiến COVID-19 trở nên đặc biệt khó kiểm soát trong giai đoạn đầu đại dịch.
Các nước theo dõi sát các ca tiếp xúc
Dữ liệu của TIME cho thấy, hành khách và thành viên thủy thủ đoàn trên tàu đến từ 12 quốc gia là Canada, Đan Mạch, Đức, Hà Lan, New Zealand, St. Kitts & Nevis, Singapore, Thụy Điển, Thụy Sĩ, Thổ Nhĩ Kỳ, Anh và Mỹ.
Hành trình của tàu MV Hondius. Đồ họa: Reuters
Hôm 24/4, khoảng 2 tuần sau khi ca nhiễm đầu tiên thiệt mạng (khi đó chưa có thông tin xác nhận người này nhiễm virus Hanta), 30 hành khách rời tàu lên đảo Saint Helena (bao gồm thi thể bệnh nhân đầu tiên). Nhiều người trong số họ đã trở về Anh, Mỹ, Singapore, Canada.
Sau khi có thông tin về các ca nhiễm, giới chức y tế đã liên lạc với họ để theo dõi sát sao tình trạng sức khỏe. Tại Saint Helena chưa có ca nhiễm nào được ghi nhận.
CNN ngày 8/5 cho biết, hai công dân Singapore trở về nước từ tàu, đều là nam giới ở độ tuổi 60, đang tự cách ly và được xét nghiệm thường xuyên. Một trong hai người bị sổ mũi nhưng sức khỏe tốt, người còn lại không có vấn đề gì.
Giới chức tại các quốc gia có công dân tiếp xúc gần với các ca nhiễm, hoặc từng đón hành khách tàu MV Hondius đều đang thực hiện các biện pháp truy vết hoặc yêu cầu cách ly để hạn chế tối đa khả năng lây nhiễm.
Khác biệt ngày càng lộ rõ giữa Mỹ và Iran xung quanh chương trình hạt nhân của Tehran khiến tiến trình đàm phán bế tắc, dấy lên nguy cơ lệnh ngừng bắn sụp đổ và giao tranh bùng phát trở lại, kéo theo nhiều hệ lụy với an ninh Trung Đông.
Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump từ ngày 13-15/5 tới đang thu hút sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng quốc tế. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục gia tăng, hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh được đánh giá khó tạo ra đột phá mang tính lịch sử, nhưng vẫn được kỳ vọng sẽ góp phần duy trì các “lan can an toàn”, hạn chế nguy cơ đối đầu vượt tầm kiểm soát và tạo thêm dư địa ổn định cho kinh tế toàn cầu.
Sự hiện diện của người đứng đầu WHO diễn ra ngay trước thời điểm sơ tán hành khách khỏi con tàu du lịch MV Hondius, nơi phát hiện virus Hanta khiến ba người tử vong, không chỉ mang tính chất giám sát chuyên môn mà còn là một động thái chính trị và nhân đạo quan trọng nhằm đảm bảo sự an toàn tuyệt đối cho cư dân địa phương cũng như gần 150 hành khách đang mắc kẹt trên tàu.
Liên minh châu Âu (EU), Brazil và Trung Quốc mới đây chính thức ra mắt “Liên minh mở về thị trường carbon bắt buộc” trong lễ ký kết diễn ra tại thành phố Florence của Italy, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực tăng cường hợp tác quốc tế nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp.
Bất đồng về việc thực thi thỏa thuận thương mại đạt được năm ngoái đã khiến Nhà Trắng quyết định áp thuế nhập khẩu 25% đối với ô tô từ Liên minh châu Âu (EU), động thái khiến các nước châu Âu bối rối tìm cách ứng phó.
Cuộc xung đột tại Trung Đông đang đẩy khu vực châu Á – nơi tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất thế giới – vào một phép thử về năng lực ứng phó khủng hoảng năng lượng. Trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng, nhiều chính phủ trong khu vực đang gấp rút triển khai các biện pháp nhằm tìm kiếm nguồn thay thế, ổn định thị trường và giảm thiểu tác động lan tỏa đến tăng trưởng kinh tế.
Căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Iran ngày 4/5 phát đi cảnh báo cứng rắn đối với các lực lượng Mỹ, yêu cầu không tiến vào eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ triển khai chiến dịch hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt trong khu vực do ảnh hưởng của xung đột Mỹ - Israel với Iran.
Liên minh giữa Mỹ và châu Âu, với nòng cốt là NATO, nhiều thập niên được xem là trụ cột bảo đảm an ninh phương Tây. Tuy nhiên, những bất đồng ngày càng sâu sắc liên quan tới tình hình Trung Đông đang khiến mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương rạn nứt.
Trong bối cảnh chảo lửa Trung Đông vẫn chưa hạ nhiệt, hồ sơ hạt nhân Iran một lần nữa trở thành tâm điểm của các nỗ lực ngoại giao quốc tế. Mới đây, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết đang tiến hành đàm phán với Nga và một số quốc gia về khả năng đưa uranium làm giàu ra khỏi lãnh thổ Iran. Động thái này diễn ra khi Washington liên tục đặt điều kiện Tehran phải từ bỏ kho dự trữ và đình chỉ việc làm giàu uranium như một chìa khóa then chốt cho bất kỳ giải pháp hòa bình nào.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn kéo dài tại khu vực Trung Đông và tác động lan rộng tới kinh tế toàn cầu.
Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố rời Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và cơ chế OPEC+ sau 60 năm là thành viên, nhấn mạnh ưu tiên lợi ích quốc gia. Động thái này được giới phân tích đánh giá có thể tạo hiệu ứng dây chuyền trong nội bộ liên minh dầu mỏ, đồng thời làm gia tăng những toan tính địa chính trị và mang lại ưu thế cho Mỹ.
Căng thẳng ngoại giao và quân sự giữa Pakistan và Afghanistan vừa có bước leo thang nguy hiểm mới khi hai bên liên tiếp cáo buộc nhau tiến hành các cuộc tấn công xuyên biên giới, đe dọa phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh được thiết lập hồi tháng 3 vừa qua.
Người Palestine tại khu vực Deir al-Balah thuộc dải Gaza lần đầu tiên tham gia một cuộc bầu cử địa phương sau hai thập kỷ gián đoạn, động thái được mô tả là bước tiến trong nỗ lực khôi phục đời sống chính trị và các thiết chế dân sự tại vùng lãnh thổ bị xung đột tàn phá.
Gần hai tháng kể từ ngày xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra tại Trung Đông, Tehran được cho là vẫn đang vận dụng chiến thuật bất đối xứng, tận dụng lợi thế địa lý và khả năng gây gián đoạn để bù đắp chênh lệch sức mạnh. Tuy nhiên, gần đây, khi Washington tuyên bố phong tỏa các cảng biển Iran và triển khai đồng thời ba nhóm tàu sân bay cùng hàng chục nghìn binh sĩ tới khu vực – đặt ra một câu hỏi lớn rằng liệu Tehran có thể cầm cự được bao lâu trong vòng siết ngày càng khép chặt tại eo biển Hormuz?
Truyền thông Hàn Quốc dẫn lời Tổng thống Lee Jae Myung ví von dòng sông Hàn và sông Hồng như đang hòa nhịp, biểu trưng cho sự gắn kết giữa hai dân tộc. Trong khi đó, dư luận nước này cũng đặc biệt chú ý tới chia sẻ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi so sánh tương đậu nành Doenjang với tương Bần Việt Nam – càng ủ lâu càng đậm đà, như một ẩn dụ cho tình hữu nghị Việt Nam – Hàn Quốc ngày càng bền chặt theo thời gian.
Liên minh châu Âu (EU) nhóm họp thượng đỉnh đột xuất với nội dung then chốt xoay quanh cách thức vận dụng điều khoản phòng thủ chung giữa các thành viên khi một nước bị tấn công quân sự. Đây được xem là chủ đề nóng bỏng ở thời điểm quan hệ xuyên Đại Tây Dương có những rạn nứt.
Nhiệm kỳ của Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) thứ 10 sẽ bắt đầu vào năm 2027, trong bối cảnh tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh đối mặt nhiều khó khăn, từ xung đột vũ trang leo thang đến khủng hoảng niềm tin và tài chính chưa từng có. Đây không chỉ là một cuộc bầu cử nhân sự, mà là cuộc đua tìm kiếm một “kiến trúc sư” đủ tầm vóc để tái thiết lập trật tự thế giới trong một kỷ nguyên đầy biến động.
Những hình ảnh vệ tinh mới nhất được công bố bởi Cơ quan Vũ trụ châu Âu cho thấy các vệt dầu loang diện rộng trên vịnh Ba Tư có thể quan sát rõ từ không gian. Diễn biến này không chỉ phản ánh mức độ nghiêm trọng của ô nhiễm môi trường biển, mà còn làm dấy lên lo ngại về những tác động lâu dài đối với hệ sinh thái, chuỗi cung ứng năng lượng và an ninh khu vực.
Tổng thống Donald Trump ngày 21/4 tuyên bố gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran, trong khi chính quyền Washington đồng thời áp đặt một vòng trừng phạt mới nhằm gia tăng sức ép đối với Tehran trước thềm các cuộc đàm phán quan trọng dự kiến diễn ra tại Pakistan. Động thái này phản ánh chiến lược vừa kiềm chế xung đột quân sự, vừa tăng đòn bẩy kinh tế nhằm buộc Iran nhượng bộ trên bàn thương lượng.
Cuba xác nhận gặp gỡ trong không khí “tôn trọng và chuyên nghiệp” với phái đoàn Mỹ ở thủ đô La Habana, động thái được kỳ vọng sẽ hạ nhiệt các lệnh trừng phạt năng lượng do Washington áp đặt nhắm vào Cuba và mở ra cơ hội cải thiện quan hệ giữa hai nước.
Bộ Y tế cảnh báo khẩn về loại virus lây từ chuột sau chùm ca bệnh tử vong trên tàu du lịch 
Ba người tử vong trên tàu du lịch Đại Tây Dương nghi nhiễm virus hiếm gặp 
