Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều chuyên gia nhận định ổ dịch virus Hanta trên tàu du lịch vượt Đại Tây Dương nguy hiểm, nhưng không lây lan như virus SARS-CoV-2 gây ra đại dịch COVID-19. Hiện các nước đang khẩn trương truy vết tiếp xúc để hạn chế tối đa số ca mắc mới.
CNN hôm nay (8/5) dẫn lời Giám đốc ứng phó dịch bệnh của WHO, bà Maria van Kerkhove, xác nhận WHO và các quốc gia đang nỗ lực ứng phó với chùm ca nhiễm chủng Andes của virus Hanta trên tàu du lịch MV Hondius. Giới chức y tế thế giới cũng đang truy vết các ca tiếp xúc để tránh lây lan. Tính đến ngày 8/5, tổng cộng 8 ca nhiễm được ghi nhận, trong đó 3 người đã thiệt mạng.
MV Hondius neo đậu ngoài khơi Cape Verde cách đây vài hôm. Ảnh: Reuters
Tuy nhiên, bà nhấn mạnh virus Hanta "không phải virus Corona". "Tôi muốn khẳng định rõ ràng một lần nữa đây không phải là SARS-CoV-2 và không phải là sự khởi đầu của một đại dịch như COVID-19", bà nêu rõ và cho biết virus Hanta đã xuất hiện nhiều năm, không phải loại virus mới chưa từng biết đến.
Theo quan chức WHO, hầu hết các chủng của virus Hanta "lây truyền từ phân và nước bọt của động vật gặm nhấm sang người" và chỉ có chủng Andes được ghi nhận trên tàu MV Hondius mới gây ra "một số trường hợp lây nhiễm từ người sang người". Giáo sư Adam Taylor của Đại học Lancaster (Anh) cho biết, trên toàn cầu có ít nhất 38 chủng virus Hanta.
Trước đó, Tổng Giám đốc WHO Tedros Ghebreyesus thông tin, "trong các đợt bùng phát chủng Andes trước đây, sự lây nhiễm giữa người với người chỉ diễn ra khi tiếp xúc gần gũi kéo dài như các thành viên trong gia đình với nhau, giữa bạn đời hoặc trong môi trường chăm sóc y tế".
Argentina, quốc gia từng ghi nhận một số ca nhiễm Andes và có kinh nghiệm điều trị, đã gửi RNA của chủng virus này cùng hướng dẫn chẩn đoán cho nhiều nước. Ảnh: GettyImages
Ông Ghebreyesus xác nhận, 2 ca nhiễm virus đầu tiên được xác nhận trong đợt bùng phát trên tàu MV Hondius từng đi qua Argentina, Chile và Uruguay. Cả 2 ca bệnh đều đã đến thăm những địa điểm có sự xuất hiện của loài gặm nhấm từng ghi nhận mang chủng virus Andes.
Năm 2018, tại Argentina ghi nhận một đợt bùng phát với hơn 30 ca nhiễm Andes, nhưng tình hình sau đó được kiểm soát tốt. "Với kinh nghiệm cũng như với các nỗ lực đã được thực hiện, chúng tôi tin rằng nó sẽ không dẫn đến các chuỗi lây truyền tiếp theo", ông Ghebreyesus nhấn mạnh.
Lãnh đạo WHO cũng trấn an, "do thời gian ủ bệnh của chủng Andes có thể lên đến 6 tuần, nên có thể sẽ có thêm các ca mắc mới được ghi nhận trong những ngày tới. Mặc dù đây là một sự việc nghiêm trọng, nhưng WHO đánh giá rủi ro đối với sức khỏe cộng đồng là thấp".
Tàu du lịch MV Hondius rời Argentina đầu tháng 4/2026 để thám hiểm các đảo ở Đại Tây Dương. Sau khi xác nhận các ca nhiễm Hanta cách đây vài hôm, tàu neo đậu gần Cape Verde (quốc đảo nằm trên Đại Tây Dương, phía Tây châu Phi) dưới các quy định phòng dịch nghiêm ngặt. Tàu đang di chuyển đến quần đảo Canary (Tây Ban Nha) để hành khách và thủy thủ đoàn lên bờ.
Việc xuất hiện chùm ca nhiễm trên MV Hondius khiến nhiều người liên tưởng đến sự kiện COVID-19 càn quét tàu du lịch Diamond Princess chở khoảng 3.700 hành khách và thủy thủ đoàn hồi đầu năm 2020. Trong một tháng, ít nhất 634 người đã có kết quả xét nghiệm dương tính, tỷ lệ lây nhiễm là 17% dù đã được áp dụng các biện pháp phòng ngừa.
Nhân viên y tế mặc đồ bảo hộ khi tiếp nhận hành khách từ tàu MV Hondius trở về Hà Lan ngày 6/5. Ảnh: JIJI
Trong khi đó, tàu MV Hondius chở theo 147 người, gồm hành khách và thành viên thủy thủ đoàn. Hành khách đầu tiên trên tàu xuất hiện triệu chứng từ ngày 6/4 và tử vong hôm 11/4. Sau 5 tuần từ khi ca nhiễm đầu tiên có triệu chứng, tàu ghi nhận tổng cộng 8 ca nhiễm, tỷ lệ khoảng 5%. Tạp chí TIME nhận định, tốc độ lây nhiễm nói trên cho thấy virus Hanta không lây lan theo cách giống như SARS-CoV-2.
Trên tờ Forbes, Giáo sư John Drake của Đại học Georgia (Mỹ) nêu 3 nguyên nhân khiến ông tin rằng chủng Andes của virus Hanta không thể gây ra một đại dịch toàn cầu tương tự COVID-19.
Trước hết, đặc điểm lây nhiễm của Andes khác xa SARS-CoV-2. Một trong những yếu tố khiến COVID-19 bùng phát nhanh trên toàn cầu là khả năng lây lan mạnh của SARS-CoV-2 ngay cả trước khi người bệnh xuất hiện triệu chứng. Nhiều nghiên cứu từng ước tính gần một nửa số ca lây nhiễm thứ phát xảy ra trong giai đoạn tiền triệu chứng, khi người mang SARS-CoV-2 vẫn sinh hoạt bình thường và vô tình phát tán mầm bệnh qua giao tiếp hàng ngày.
Với chủng Andes, các dữ liệu dịch tễ học hiện có cho thấy phần lớn ca lây truyền chỉ xảy ra khi tiếp xúc gần và kéo dài với bệnh nhân đã có biểu hiện sốt, đau nhức hoặc suy kiệt cơ thể. Một nghiên cứu tại Chile từng ghi nhận nguy cơ lây nhiễm ở bạn đời của bệnh nhân là khoảng 17,6%, nhưng với các thành viên khác trong gia đình chỉ còn 1,2%.
Yếu tố thứ hai nằm ở tốc độ lây lan. Thời gian ủ bệnh trung bình của Andes kéo dài tới 6 tuần, còn SARS-CoV-2 chỉ mất 5-7 ngày để xuất hiện triệu chứng. Các ổ dịch Andes trước đây ghi nhận ca bệnh thứ phát sau nhiều tuần kể từ khi tiếp xúc với nguồn lây. Khoảng thời gian kéo dài này giúp cơ quan y tế có thêm thời gian truy vết, cách ly và cắt đứt chuỗi lây nhiễm.
Lý do thứ ba là mức độ nghiêm trọng của bệnh. Hội chứng phổi (HPS) do virus Hanta gây ra có tỷ lệ tử vong rất cao, dao động 35-40%. Theo các nghiên cứu lâm sàng tại Chile, nhiều bệnh nhân nhanh chóng rơi vào suy hô hấp vài ngày sau khi xuất hiện triệu chứng ban đầu.
Khi tình trạng bệnh chuyển nặng nhanh như vậy, người nhiễm không còn khả năng di chuyển hoặc tham gia các hoạt động xã hội trong thời gian dài, qua đó làm giảm đáng kể nguy cơ lây lan âm thầm trong cộng đồng - điều từng khiến COVID-19 trở nên đặc biệt khó kiểm soát trong giai đoạn đầu đại dịch.
Các nước theo dõi sát các ca tiếp xúc
Dữ liệu của TIME cho thấy, hành khách và thành viên thủy thủ đoàn trên tàu đến từ 12 quốc gia là Canada, Đan Mạch, Đức, Hà Lan, New Zealand, St. Kitts & Nevis, Singapore, Thụy Điển, Thụy Sĩ, Thổ Nhĩ Kỳ, Anh và Mỹ.
Hành trình của tàu MV Hondius. Đồ họa: Reuters
Hôm 24/4, khoảng 2 tuần sau khi ca nhiễm đầu tiên thiệt mạng (khi đó chưa có thông tin xác nhận người này nhiễm virus Hanta), 30 hành khách rời tàu lên đảo Saint Helena (bao gồm thi thể bệnh nhân đầu tiên). Nhiều người trong số họ đã trở về Anh, Mỹ, Singapore, Canada.
Sau khi có thông tin về các ca nhiễm, giới chức y tế đã liên lạc với họ để theo dõi sát sao tình trạng sức khỏe. Tại Saint Helena chưa có ca nhiễm nào được ghi nhận.
CNN ngày 8/5 cho biết, hai công dân Singapore trở về nước từ tàu, đều là nam giới ở độ tuổi 60, đang tự cách ly và được xét nghiệm thường xuyên. Một trong hai người bị sổ mũi nhưng sức khỏe tốt, người còn lại không có vấn đề gì.
Giới chức tại các quốc gia có công dân tiếp xúc gần với các ca nhiễm, hoặc từng đón hành khách tàu MV Hondius đều đang thực hiện các biện pháp truy vết hoặc yêu cầu cách ly để hạn chế tối đa khả năng lây nhiễm.
Những đợt không kích liên tiếp của Mỹ nhằm vào các mục tiêu quân sự tại miền Nam Iran trong hai ngày qua cho thấy Washington đang theo đuổi một chiến lược vượt ra ngoài khuôn khổ đáp trả đơn thuần. Theo nhiều nhà phân tích, bên cạnh mục tiêu gây sức ép buộc Tehran điều chỉnh lập trường, Mỹ còn muốn làm suy yếu khả năng sử dụng eo biển Hormuz như một công cụ răn đe chiến lược của Iran.
Diễn đàn tương lai ASEAN (AFF) lần thứ ba tại Hà Nội đã chính thức khép lại sau hai ngày làm việc hiệu quả. Chia sẻ với phóng viên Báo CAND, các đại biểu quốc tế đều gửi lời chúc mừng tới Việt Nam tổ chức thành công sự kiện, khẳng định vai trò cầu nối chiến lược của nước chủ nhà trong thúc đẩy đối thoại, dự báo các xu hướng mới và định hình những giải pháp chung vì tương lai khu vực.
Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Quốc gia Mỹ (NASA) mới đây chính thức công bố đội hình phi hành đoàn cho chuyến bay vũ trụ Artemis III, sứ mệnh mang tính chất chuẩn bị cốt lõi trong bối cảnh nước này đang ráo riết lên kế hoạch đưa con người trở lại khám phá và chinh phục Mặt Trăng.
Israel đồng ý dừng phóng tên lửa vào mục tiêu trên lãnh thổ Iran sau khi nhận được yêu cầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Trong khi đó, Iran cũng thông báo dừng tập kích Israel.
Các nhà lãnh đạo Anh, Đức và Pháp mới đây đã lên tiếng ủng hộ đề xuất tổ chức các cuộc đàm phán trực tiếp giữa Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và Tổng thống Nga Vladimir Putin nhằm tìm kiếm một lệnh ngừng bắn. Đồng thời, các nước này nhấn mạnh châu Âu sẽ đóng vai trò chủ chốt trong bất kỳ tiến trình hòa bình nào.
Dù không dẫn tới một cuộc sơ tán thực sự, nhưng việc Trạm Vũ trụ Quốc tế phải kích hoạt quy trình trú ẩn khẩn cấp với các phi hành gia, đã thu hút sự quan tâm của dư luận quốc tế. Không chỉ phản ánh những rủi ro thường trực của hoạt động không gian, sự việc còn đặt ra bài toán ngày càng lớn về tuổi thọ của ISS, công trình đã vận hành liên tục hơn 25 năm và vẫn đang gánh vác nhiều sứ mệnh khoa học quan trọng của nhân loại.
Trong một diễn biến mang tính bước ngoặt, lãnh đạo Nga và Ukraine mới đây đã đưa ra những thông điệp mạnh mẽ về khả năng tiến tới một giải pháp ngoại giao trong bối cảnh cuộc xung đột đang bước sang năm thứ 5, cho thấy một cánh cửa đối thoại trực tiếp đang dần được hé mở.
Việc Israel nhất trí duy trì lệnh ngừng bắn ở Lebanon đã tháo gỡ trở ngại lớn nhất trong các cuộc đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran, mở đường để hai nước tiến đến một thỏa thuận chấm dứt xung đột, mở cửa eo biển Hormuz.
Việt Nam không còn dừng lại ở quá trình hội nhập khu vực theo nghĩa truyền thống mà đang chuyển sang giai đoạn xây dựng những quan hệ đối tác sâu sắc hơn, hướng tới tương lai.
Pháp và Anh triển khai lực lượng đổ bộ rồi bắt giữ một tàu chở dầu khởi hành từ Nga trên Đại Tây Dương với lí do nó vi phạm lệnh trừng phạt của phương Tây, động thái bị Moskva gay gắt phản đối và khiến căng thẳng giữa các bên tăng nhiệt.
Việc quân đội Israel tiến vượt sông Litani ở miền Nam Lebanon đang được giới quan sát đánh giá là một trong những diễn biến quân sự đáng chú ý nhất kể từ cuộc chiến Israel - Hezbollah năm 2006. Động thái này không chỉ đánh dấu sự mở rộng đáng kể của chiến dịch quân sự Israel tại Lebanon mà còn làm dấy lên lo ngại về nguy cơ xung đột khu vực tiếp tục leo thang trong bối cảnh các nỗ lực ngừng bắn và đàm phán vẫn chưa đạt kết quả rõ ràng.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã chính thức ban bố tình trạng khẩn cấp y tế toàn cầu trước sự bùng phát dữ dội của chủng virus Ebola hiếm gặp tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Số ca nhiễm tăng gần gấp đôi chỉ trong hai ngày qua đã đặt khu vực này vào tình trạng báo động đỏ.
Tối 29/5, Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 đã chính thức khai mạc tại Singapore, thu hút sự chú ý đặc biệt của giới chức an ninh, giới hoạch định chính sách và truyền thông toàn cầu. Tâm điểm vững chắc của phiên khai mạc năm nay chính là bài phát biểu dẫn đề quan trọng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam Tô Lâm. Ngay sau khi kết thúc, bài phát biểu đã nhanh chóng trở thành tiêu điểm trên hàng loạt các trang báo lớn và kênh thông tấn uy tín quốc tế, nhận được sự đồng thuận và đánh giá rất cao từ dư luận chính trị thế giới.
Khởi nguồn từ một ý tưởng sơ khởi nhằm thiết lập kênh thảo luận quốc phòng đa phương tại châu Á - Thái Bình Dương sau thời kỳ Chiến tranh Lạnh, Đối thoại Shangri-La đã trải qua chặng đường hơn hai thập kỷ để khẳng định vị thế là một trong những diễn đàn an ninh hàng đầu. Bước sang năm 2026, đối mặt với một môi trường chiến lược toàn cầu đầy biến động, diễn đàn tiếp tục thu hút sự chú ý đặc biệt của dư luận quốc tế.
Triển vọng eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng huyết mạch của thế giới, sắp được mở cửa trở lại đang tạo hiệu ứng tích cực trên thị trường toàn cầu, khi giới đầu tư kỳ vọng nguồn cung dầu khí sẽ nhanh chóng ổn định sau nhiều tuần gián đoạn vì xung đột Mỹ–Iran.
Nhiều nhà khoa học cho rằng thế giới đang bước vào giai đoạn mà những hiện tượng thời tiết từng bị xem là bất thường đang dần trở thành “trạng thái bình thường mới” của khí hậu toàn cầu. Các đợt nắng nóng cực đoan không chỉ gây sức ép lên y tế, năng lượng và giao thông, mà còn đe dọa an ninh lương thực, tăng trưởng kinh tế và khả năng thích ứng của nhiều quốc gia.
Israel tiến hành các cuộc tập kích dữ dội trên khắp miền Nam Lebanon, trong khi lực lượng Hezbollah cũng xác nhận tấn công lực lượng của Tel Aviv, khiến lệnh ngừng bắn do Mỹ bảo trợ có nguy cơ sụp đổ, đồng thời ảnh hưởng đến triển vọng đạt thỏa thuận giữa Washington - Tehran.
Không chỉ dừng ở những tuyên bố về một “Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở”, Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Đối thoại An ninh Bốn bên (QUAD) tại New Delhi ngày 26/5 cho thấy nhóm Bộ tứ đang nỗ lực chuyển từ đối thoại chiến lược sang hợp tác thực chất.
Trung Quốc mới đây đã phóng thành công tàu vũ trụ có người lái Thần Châu-23 đưa ba phi hành gia lên trạm không gian Thiên Cung, đánh dấu bước tiến mới trong chương trình chinh phục không gian đầy tham vọng của Bắc Kinh. Đáng chú ý, một trong ba phi hành gia dự kiến sẽ lưu trú trên quỹ đạo suốt một năm – thời gian dài nhất từ trước đến nay đối với một sứ mệnh không gian có người lái của Trung Quốc.
Ukraine cho rằng nước này xứng đáng trở thành thành viên đầy đủ của Liên minh châu Âu (EU). Tuy nhiên, các thành viên EU chủ chốt muốn quá trình gia nhập của Ukraine diễn ra đúng trình tự và chỉ sẵn sàng cấp cho Kiev tư cách "thành viên liên kết".