Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều chuyên gia nhận định ổ dịch virus Hanta trên tàu du lịch vượt Đại Tây Dương nguy hiểm, nhưng không lây lan như virus SARS-CoV-2 gây ra đại dịch COVID-19. Hiện các nước đang khẩn trương truy vết tiếp xúc để hạn chế tối đa số ca mắc mới.
CNN hôm nay (8/5) dẫn lời Giám đốc ứng phó dịch bệnh của WHO, bà Maria van Kerkhove, xác nhận WHO và các quốc gia đang nỗ lực ứng phó với chùm ca nhiễm chủng Andes của virus Hanta trên tàu du lịch MV Hondius. Giới chức y tế thế giới cũng đang truy vết các ca tiếp xúc để tránh lây lan. Tính đến ngày 8/5, tổng cộng 8 ca nhiễm được ghi nhận, trong đó 3 người đã thiệt mạng.
MV Hondius neo đậu ngoài khơi Cape Verde cách đây vài hôm. Ảnh: Reuters
Tuy nhiên, bà nhấn mạnh virus Hanta "không phải virus Corona". "Tôi muốn khẳng định rõ ràng một lần nữa đây không phải là SARS-CoV-2 và không phải là sự khởi đầu của một đại dịch như COVID-19", bà nêu rõ và cho biết virus Hanta đã xuất hiện nhiều năm, không phải loại virus mới chưa từng biết đến.
Theo quan chức WHO, hầu hết các chủng của virus Hanta "lây truyền từ phân và nước bọt của động vật gặm nhấm sang người" và chỉ có chủng Andes được ghi nhận trên tàu MV Hondius mới gây ra "một số trường hợp lây nhiễm từ người sang người". Giáo sư Adam Taylor của Đại học Lancaster (Anh) cho biết, trên toàn cầu có ít nhất 38 chủng virus Hanta.
Trước đó, Tổng Giám đốc WHO Tedros Ghebreyesus thông tin, "trong các đợt bùng phát chủng Andes trước đây, sự lây nhiễm giữa người với người chỉ diễn ra khi tiếp xúc gần gũi kéo dài như các thành viên trong gia đình với nhau, giữa bạn đời hoặc trong môi trường chăm sóc y tế".
Argentina, quốc gia từng ghi nhận một số ca nhiễm Andes và có kinh nghiệm điều trị, đã gửi RNA của chủng virus này cùng hướng dẫn chẩn đoán cho nhiều nước. Ảnh: GettyImages
Ông Ghebreyesus xác nhận, 2 ca nhiễm virus đầu tiên được xác nhận trong đợt bùng phát trên tàu MV Hondius từng đi qua Argentina, Chile và Uruguay. Cả 2 ca bệnh đều đã đến thăm những địa điểm có sự xuất hiện của loài gặm nhấm từng ghi nhận mang chủng virus Andes.
Năm 2018, tại Argentina ghi nhận một đợt bùng phát với hơn 30 ca nhiễm Andes, nhưng tình hình sau đó được kiểm soát tốt. "Với kinh nghiệm cũng như với các nỗ lực đã được thực hiện, chúng tôi tin rằng nó sẽ không dẫn đến các chuỗi lây truyền tiếp theo", ông Ghebreyesus nhấn mạnh.
Lãnh đạo WHO cũng trấn an, "do thời gian ủ bệnh của chủng Andes có thể lên đến 6 tuần, nên có thể sẽ có thêm các ca mắc mới được ghi nhận trong những ngày tới. Mặc dù đây là một sự việc nghiêm trọng, nhưng WHO đánh giá rủi ro đối với sức khỏe cộng đồng là thấp".
Tàu du lịch MV Hondius rời Argentina đầu tháng 4/2026 để thám hiểm các đảo ở Đại Tây Dương. Sau khi xác nhận các ca nhiễm Hanta cách đây vài hôm, tàu neo đậu gần Cape Verde (quốc đảo nằm trên Đại Tây Dương, phía Tây châu Phi) dưới các quy định phòng dịch nghiêm ngặt. Tàu đang di chuyển đến quần đảo Canary (Tây Ban Nha) để hành khách và thủy thủ đoàn lên bờ.
Việc xuất hiện chùm ca nhiễm trên MV Hondius khiến nhiều người liên tưởng đến sự kiện COVID-19 càn quét tàu du lịch Diamond Princess chở khoảng 3.700 hành khách và thủy thủ đoàn hồi đầu năm 2020. Trong một tháng, ít nhất 634 người đã có kết quả xét nghiệm dương tính, tỷ lệ lây nhiễm là 17% dù đã được áp dụng các biện pháp phòng ngừa.
Nhân viên y tế mặc đồ bảo hộ khi tiếp nhận hành khách từ tàu MV Hondius trở về Hà Lan ngày 6/5. Ảnh: JIJI
Trong khi đó, tàu MV Hondius chở theo 147 người, gồm hành khách và thành viên thủy thủ đoàn. Hành khách đầu tiên trên tàu xuất hiện triệu chứng từ ngày 6/4 và tử vong hôm 11/4. Sau 5 tuần từ khi ca nhiễm đầu tiên có triệu chứng, tàu ghi nhận tổng cộng 8 ca nhiễm, tỷ lệ khoảng 5%. Tạp chí TIME nhận định, tốc độ lây nhiễm nói trên cho thấy virus Hanta không lây lan theo cách giống như SARS-CoV-2.
Trên tờ Forbes, Giáo sư John Drake của Đại học Georgia (Mỹ) nêu 3 nguyên nhân khiến ông tin rằng chủng Andes của virus Hanta không thể gây ra một đại dịch toàn cầu tương tự COVID-19.
Trước hết, đặc điểm lây nhiễm của Andes khác xa SARS-CoV-2. Một trong những yếu tố khiến COVID-19 bùng phát nhanh trên toàn cầu là khả năng lây lan mạnh của SARS-CoV-2 ngay cả trước khi người bệnh xuất hiện triệu chứng. Nhiều nghiên cứu từng ước tính gần một nửa số ca lây nhiễm thứ phát xảy ra trong giai đoạn tiền triệu chứng, khi người mang SARS-CoV-2 vẫn sinh hoạt bình thường và vô tình phát tán mầm bệnh qua giao tiếp hàng ngày.
Với chủng Andes, các dữ liệu dịch tễ học hiện có cho thấy phần lớn ca lây truyền chỉ xảy ra khi tiếp xúc gần và kéo dài với bệnh nhân đã có biểu hiện sốt, đau nhức hoặc suy kiệt cơ thể. Một nghiên cứu tại Chile từng ghi nhận nguy cơ lây nhiễm ở bạn đời của bệnh nhân là khoảng 17,6%, nhưng với các thành viên khác trong gia đình chỉ còn 1,2%.
Yếu tố thứ hai nằm ở tốc độ lây lan. Thời gian ủ bệnh trung bình của Andes kéo dài tới 6 tuần, còn SARS-CoV-2 chỉ mất 5-7 ngày để xuất hiện triệu chứng. Các ổ dịch Andes trước đây ghi nhận ca bệnh thứ phát sau nhiều tuần kể từ khi tiếp xúc với nguồn lây. Khoảng thời gian kéo dài này giúp cơ quan y tế có thêm thời gian truy vết, cách ly và cắt đứt chuỗi lây nhiễm.
Lý do thứ ba là mức độ nghiêm trọng của bệnh. Hội chứng phổi (HPS) do virus Hanta gây ra có tỷ lệ tử vong rất cao, dao động 35-40%. Theo các nghiên cứu lâm sàng tại Chile, nhiều bệnh nhân nhanh chóng rơi vào suy hô hấp vài ngày sau khi xuất hiện triệu chứng ban đầu.
Khi tình trạng bệnh chuyển nặng nhanh như vậy, người nhiễm không còn khả năng di chuyển hoặc tham gia các hoạt động xã hội trong thời gian dài, qua đó làm giảm đáng kể nguy cơ lây lan âm thầm trong cộng đồng - điều từng khiến COVID-19 trở nên đặc biệt khó kiểm soát trong giai đoạn đầu đại dịch.
Các nước theo dõi sát các ca tiếp xúc
Dữ liệu của TIME cho thấy, hành khách và thành viên thủy thủ đoàn trên tàu đến từ 12 quốc gia là Canada, Đan Mạch, Đức, Hà Lan, New Zealand, St. Kitts & Nevis, Singapore, Thụy Điển, Thụy Sĩ, Thổ Nhĩ Kỳ, Anh và Mỹ.
Hành trình của tàu MV Hondius. Đồ họa: Reuters
Hôm 24/4, khoảng 2 tuần sau khi ca nhiễm đầu tiên thiệt mạng (khi đó chưa có thông tin xác nhận người này nhiễm virus Hanta), 30 hành khách rời tàu lên đảo Saint Helena (bao gồm thi thể bệnh nhân đầu tiên). Nhiều người trong số họ đã trở về Anh, Mỹ, Singapore, Canada.
Sau khi có thông tin về các ca nhiễm, giới chức y tế đã liên lạc với họ để theo dõi sát sao tình trạng sức khỏe. Tại Saint Helena chưa có ca nhiễm nào được ghi nhận.
CNN ngày 8/5 cho biết, hai công dân Singapore trở về nước từ tàu, đều là nam giới ở độ tuổi 60, đang tự cách ly và được xét nghiệm thường xuyên. Một trong hai người bị sổ mũi nhưng sức khỏe tốt, người còn lại không có vấn đề gì.
Giới chức tại các quốc gia có công dân tiếp xúc gần với các ca nhiễm, hoặc từng đón hành khách tàu MV Hondius đều đang thực hiện các biện pháp truy vết hoặc yêu cầu cách ly để hạn chế tối đa khả năng lây nhiễm.
Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.
Arab Saudi, Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ đã ký thỏa thuận phòng thủ chung trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục leo thang, đặc biệt liên quan đến cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran.
Việc Washington dựng thêm hàng rào thương mại nhằm bảo vệ ngành polysilicon trong nước phản ánh một thực tế, rằng cạnh tranh công nghệ đang mở rộng tới những vật liệu nền tảng của chuỗi cung ứng công nghệ.
Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.
Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.
Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).
Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hủy kế hoạch tấn công quy mô lớn nhắm vào Iran và cho biết các đồng minh trong khu vực đã thống nhất được những "tham số cơ bản" của một thỏa thuận mới. Tuy nhiên, hàng loạt diễn biến thực địa cho thấy nguy cơ xung đột lan rộng vẫn còn nguyên.
Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.
Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.
Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.
Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.
Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.
Mùa Hè 2026 đang trở thành một trong những giai đoạn thiên tai khắc nghiệt nhất mà Tây Âu từng chứng kiến khi các vụ cháy rừng quy mô lớn đồng loạt bùng phát tại Pháp và Tây Ban Nha, buộc hàng trăm nghìn người phải sơ tán, đe dọa những trung tâm kinh tế - du lịch quan trọng.
Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.
Vụ tập kích nhằm vào một tàu thương mại Iran trên Biển Caspi đã đẩy quan hệ Tehran - Kiev lên một nấc căng thẳng mới, đồng thời cho thấy xung đột Nga - Ukraine đang lan tới một không gian chiến lược vốn được xem là ổn định trong nhiều thập kỷ.
Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.
Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.
Châu Âu đang phải đối mặt với một trong những mùa hè khắc nghiệt nhất trong nhiều năm trở lại đây khi các đợt nắng nóng kéo dài liên tiếp đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức báo động, trong khi nhiều khu vực khác lại hứng chịu các cơn dông, mưa đá và thời tiết cực đoan. Từ Tây Ban Nha, Pháp đến khu vực Balkan, lực lượng cứu hỏa và chính quyền các nước đang phải chạy đua với thời gian nhằm kiểm soát các thảm họa thiên nhiên ngày càng nghiêm trọng.
Xung đột Mỹ - Iran đang lan rộng từ các mục tiêu quân sự sang hạ tầng dân sự và năng lượng, làm gia tăng nguy cơ đẩy Trung Đông vào một cuộc khủng hoảng an ninh, nhân đạo và kinh tế, bất chấp các nỗ lực ngoại giao nhằm hạ nhiệt căng thẳng.
Bộ Y tế cảnh báo khẩn về loại virus lây từ chuột sau chùm ca bệnh tử vong trên tàu du lịch 
Ba người tử vong trên tàu du lịch Đại Tây Dương nghi nhiễm virus hiếm gặp 
