Chuyến công du "lịch sử" của Ngoại trưởng Trung Quốc đến Nam Thái Bình Dương

Từ ngày 26/5 đến 4/6, Ủy viên Quốc vụ kiêm Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị sẽ bắt đầu chuyến công du đến 8 quốc gia tại Nam Thái Bình Dương.

Trong bối cảnh Bắc Kinh đang nỗ lực gia tăng ảnh hưởng tại khu vực này, Tờ Bưu điện Hoa Nam buổi sáng (SCMP) dẫn nguồn thạo tin tiết lộ rằng nhiều thỏa thuận then chốt song phương sẽ được Trung Quốc và các đối tác ký kết.

Giới chuyên gia nhận định, đây có thể coi là chuyến công du lịch sử của Ngoại trưởng Vương Nghị nhằm "tập hợp lực lượng" để đối trọng với Mỹ tại Nam Thái Bình Dương nói riêng và tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương nói chung.

8.jpg -0
Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị công du 8 nước khu vực Nam Thái Bình Dương từ ngày 26/5  đến 4/6. Nguồn: CGTN.

Quyết tâm giành ảnh hưởng

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Uông Văn Bân ngày 25/5 đã chính thức lên tiếng xác nhận về chuyến công du của ông Vương Nghị đến quần đảo Solomon, Kiribati, Samoa, Fiji, Tonga, Vanuatu, Papua New Guinea và Đông Timor. Chuyến công du diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc và quần đảo Solomon hồi tháng trước vừa ký kết một thỏa thuận an ninh, vốn làm dấy lên lo ngại của Australia, New Zealand và Mỹ về việc Trung Quốc có thể thiết lập căn cứ quân sự ở khu vực này, dẫn tới việc gia tăng ảnh hưởng của Bắc Kinh ở Nam Thái Bình Dương. Tuy nhiên, Phát ngôn viên Uông Văn Bân khẳng định, Trung Quốc rất coi trọng phát triển quan hệ hữu nghị với các quốc đảo Thái Bình Dương, phù hợp với lợi ích căn bản và lâu dài của cả hai bên.

"Chuyến thăm của Ngoại trưởng Vương Nghị sẽ tăng cường hơn nữa sự tin cậy lẫn nhau về chính trị giữa Trung Quốc và các đảo quốc Thái Bình Dương, thúc đẩy hợp tác trên các lĩnh vực lên tầm cao mới, tạo động lực mới cho sự phát triển lâu dài của quan hệ giữa hai bên và đóng góp tích cực cho hòa bình, ổn định và phát triển của châu Á - Thái Bình Dương", Phát ngôn viên Uông Văn Bân nói.

Theo lịch trình, điểm dừng chân đầu tiên của Ngoại trưởng Vương Nghịvà hơn 20 quan chức cấp cao Trung Quốc khác trong ngày 26/5 là quần đảo Solomon. Tại Fiji, ông Vương Nghị sẽ chủ trì cuộc họp Ngoại trưởng Trung Quốc và các đảo quốc Thái Bình Dương lần thứ 2. Ngoài ra, ông sẽ tổ chức hội nghị trực tuyến, được xem là "chuyến thăm qua màn ảnh" với Nhà nước Liên bang Micronesia và gặp gỡ trực tuyến với các lãnh đạo quần đảo Cook và Niue.

Trước thông báo của Trung Quốc, Thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern lên tiếng hối thúc Bắc Kinh tăng cường tính minh bạch về chuyến công tác này. Bà Ardern bày tỏ rằng sự quan tâm và đầu tư vào Thái Bình Dương từ các siêu cường là điều đáng hoan nghênh, nhưng cần duy trì một ranh giới rõ ràng về các hoạt động quân sự hóa ở khu vực kém phát triển, nơi mà các nhu cầu khác đang cấp bách hơn.

Thủ tướng New Zealand khẳng định, Wellington sẽ giữ quan điểm nhất quán trong các vấn đề khu vực, bất kể có sự tham gia của quốc gia nào bên ngoài, cũng như sự tương tác của quốc gia đó đối với các thành viên trong khu vực. New Zealand tin rằng, với việc ký kết cùng Trung Quốc, quần đảo Solomon đã phá vỡ tuyên bố Biketawa, một thỏa thuận được ký kết bởi các thành viên Diễn đàn các quốc đảo Thái Bình Dương, vốn đặt ra kỳ vọng rằng những quốc gia trong cùng khu vực sẽ cùng nhau bảo vệ an ninh của chính họ với tư cách một khối. Không chọn cách lên tiếng trực tiếp về chuyến công du của ông Vương Nghị như New Zealand, tân Ngoại trưởng Australia Penny Wong ngày 26/5 cũng sẽ thăm Fiji và có bài phát biểu quan trọng.

Theo ABC News, trong thời gian tới, chính phủ của tân Thủ tướng AustraliaAnthony Albanese có khả năng sẽ đến thăm Thái Bình Dương thường xuyên hơn khi sự cạnh tranh chiến lược trong khu vực ngày càng gia tăng. Một quan chức Australia cho biết, quyết định thăm Fiji sớm như vậy của bà Penny Wong có "tính biểu tượng rõ ràng", với tín hiệu của chính phủ mới về việc xem Thái Bình Dương là "ưu tiên hàng đầu".

Chiến lược đối trọng của Mỹ

Theo Reuters, sau khi thông qua sáng kiến "Vành đai và Con đường" tại Kiribati hồi năm ngoái, Trung Quốc đang dẫn dắt việc mở rộng đường băng trên đảo Canton có vị trí chiến lược và có thể thiết lập một thỏa thuận với Trung Quốc. Thực tế này đã gây sức ép lên Mỹ và buộc Washington phải chủ động hơn trong việc củng cố các mối quan hệ với đồng minh và đối tác trong khu vực để ứng phó với Trung Quốc.

Được biết, từ năm 1986, Mỹ có mối quan hệ "độc nhất vô nhị" với một số nước ở Nam Thái Bình Dương như Cộng hòa Quần đảo Marshall, Nhà nước Liên bang Micronesia và Cộng hòa Palau thông qua Hiệp ước liên kết tự do. Với hiệp ước này, Mỹ hỗ trợ tài chính cho các nước đó trong các lĩnh vực giáo dục, y tế và cơ sở hạ tầng. Công dân các nước này cũng được phép làm việc, sinh sống và đi lại tự do bên trong nước Mỹ mà không cần thị thực. Họ cũng được phép phục vụ trong lực lượng vũ trang Mỹ với tỷ lệ khá cao. Đổi lại, Mỹ được phép bố trí quân sự chiến lược và độc quyền ở Nam Thái Bình Dương. Tuy nhiên, các hiệp ước này sẽ hết hạn trong vòng hai năm tới.

Hiện Mỹ đã chỉ định một nhà ngoại giao kỳ cựu - Đại sứ Joseph Yun, tận dụng những việc mà chính quyền ông Trump tiền nhiệm đã xúc tiến để khởi động đàm phán gia hạn các hiệp ước liên kết tự do và có khả năng mời thêm các quốc gia khác tham gia hiệp ước tương tự. Giới chuyên gia nhận định, nếu Mỹ đạt được thỏa thuận với các nước này, họ sẽ thể hiện được sự chủ động của mình trước Trung Quốc. Trước đó, trong khuôn khổ Thượng đỉnh tứ giác kim cương diễn ra hôm 24/5 tại Tokyo (Nhật Bản), ông Biden đã khai mở Mạng lưới kinh tế Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương nhằm củng cố và tăng cường quan hệ thương mại và kinh tế khu vực.

Linh Đan

Các tin khác

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump từ ngày 13-15/5 tới đang thu hút sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng quốc tế. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục gia tăng, hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh được đánh giá khó tạo ra đột phá mang tính lịch sử, nhưng vẫn được kỳ vọng sẽ góp phần duy trì các “lan can an toàn”, hạn chế nguy cơ đối đầu vượt tầm kiểm soát và tạo thêm dư địa ổn định cho kinh tế toàn cầu.

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

Sự hiện diện của người đứng đầu WHO diễn ra ngay trước thời điểm sơ tán hành khách khỏi con tàu du lịch MV Hondius, nơi phát hiện virus Hanta khiến ba người tử vong, không chỉ mang tính chất giám sát chuyên môn mà còn là một động thái chính trị và nhân đạo quan trọng nhằm đảm bảo sự an toàn tuyệt đối cho cư dân địa phương cũng như gần 150 hành khách đang mắc kẹt trên tàu.

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

Liên minh châu Âu (EU), Brazil và Trung Quốc mới đây chính thức ra mắt “Liên minh mở về thị trường carbon bắt buộc” trong lễ ký kết diễn ra tại thành phố Florence của Italy, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực tăng cường hợp tác quốc tế nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp.

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều chuyên gia nhận định ổ dịch virus Hanta trên tàu du lịch vượt Đại Tây Dương nguy hiểm, nhưng không lây lan như virus SARS-CoV-2 gây ra đại dịch COVID-19. Hiện các nước đang khẩn trương truy vết tiếp xúc để hạn chế tối đa số ca mắc mới.

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang đẩy khu vực châu Á – nơi tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất thế giới – vào một phép thử về năng lực ứng phó khủng hoảng năng lượng. Trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng, nhiều chính phủ trong khu vực đang gấp rút triển khai các biện pháp nhằm tìm kiếm nguồn thay thế, ổn định thị trường và giảm thiểu tác động lan tỏa đến tăng trưởng kinh tế.

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Iran ngày 4/5 phát đi cảnh báo cứng rắn đối với các lực lượng Mỹ, yêu cầu không tiến vào eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ triển khai chiến dịch hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt trong khu vực do ảnh hưởng của xung đột Mỹ - Israel với Iran.

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Liên minh giữa Mỹ và châu Âu, với nòng cốt là NATO, nhiều thập niên được xem là trụ cột bảo đảm an ninh phương Tây. Tuy nhiên, những bất đồng ngày càng sâu sắc liên quan tới tình hình Trung Đông đang khiến mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương rạn nứt.

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Trong bối cảnh chảo lửa Trung Đông vẫn chưa hạ nhiệt, hồ sơ hạt nhân Iran một lần nữa trở thành tâm điểm của các nỗ lực ngoại giao quốc tế. Mới đây, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết đang tiến hành đàm phán với Nga và một số quốc gia về khả năng đưa uranium làm giàu ra khỏi lãnh thổ Iran. Động thái này diễn ra khi Washington liên tục đặt điều kiện Tehran phải từ bỏ kho dự trữ và đình chỉ việc làm giàu uranium như một chìa khóa then chốt cho bất kỳ giải pháp hòa bình nào.

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn kéo dài tại khu vực Trung Đông và tác động lan rộng tới kinh tế toàn cầu.

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố rời Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và cơ chế OPEC+ sau 60 năm là thành viên, nhấn mạnh ưu tiên lợi ích quốc gia. Động thái này được giới phân tích đánh giá có thể tạo hiệu ứng dây chuyền trong nội bộ liên minh dầu mỏ, đồng thời làm gia tăng những toan tính địa chính trị và mang lại ưu thế cho Mỹ.

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Căng thẳng ngoại giao và quân sự giữa Pakistan và Afghanistan vừa có bước leo thang nguy hiểm mới khi hai bên liên tiếp cáo buộc nhau tiến hành các cuộc tấn công xuyên biên giới, đe dọa phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh được thiết lập hồi tháng 3 vừa qua.

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Người Palestine tại khu vực Deir al-Balah thuộc dải Gaza lần đầu tiên tham gia một cuộc bầu cử địa phương sau hai thập kỷ gián đoạn, động thái được mô tả là bước tiến trong nỗ lực khôi phục đời sống chính trị và các thiết chế dân sự tại vùng lãnh thổ bị xung đột tàn phá.

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Gần hai tháng kể từ ngày xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra tại Trung Đông, Tehran được cho là vẫn đang vận dụng chiến thuật bất đối xứng, tận dụng lợi thế địa lý và khả năng gây gián đoạn để bù đắp chênh lệch sức mạnh. Tuy nhiên, gần đây, khi Washington tuyên bố phong tỏa các cảng biển Iran và triển khai đồng thời ba nhóm tàu sân bay cùng hàng chục nghìn binh sĩ tới khu vực – đặt ra một câu hỏi lớn rằng liệu Tehran có thể cầm cự được bao lâu trong vòng siết ngày càng khép chặt tại eo biển Hormuz?

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Truyền thông Hàn Quốc dẫn lời Tổng thống Lee Jae Myung ví von dòng sông Hàn và sông Hồng như đang hòa nhịp, biểu trưng cho sự gắn kết giữa hai dân tộc. Trong khi đó, dư luận nước này cũng đặc biệt chú ý tới chia sẻ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi so sánh tương đậu nành Doenjang với tương Bần Việt Nam – càng ủ lâu càng đậm đà, như một ẩn dụ cho tình hữu nghị Việt Nam – Hàn Quốc ngày càng bền chặt theo thời gian.

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

Liên minh châu Âu (EU) nhóm họp thượng đỉnh đột xuất với nội dung then chốt xoay quanh cách thức vận dụng điều khoản phòng thủ chung giữa các thành viên khi một nước bị tấn công quân sự. Đây được xem là chủ đề nóng bỏng ở thời điểm quan hệ xuyên Đại Tây Dương có những rạn nứt.

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) thứ 10 sẽ bắt đầu vào năm 2027, trong bối cảnh tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh đối mặt nhiều khó khăn, từ xung đột vũ trang leo thang đến khủng hoảng niềm tin và tài chính chưa từng có. Đây không chỉ là một cuộc bầu cử nhân sự, mà là cuộc đua tìm kiếm một “kiến trúc sư” đủ tầm vóc để tái thiết lập trật tự thế giới trong một kỷ nguyên đầy biến động.

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Những hình ảnh vệ tinh mới nhất được công bố bởi Cơ quan Vũ trụ châu Âu cho thấy các vệt dầu loang diện rộng trên vịnh Ba Tư có thể quan sát rõ từ không gian. Diễn biến này không chỉ phản ánh mức độ nghiêm trọng của ô nhiễm môi trường biển, mà còn làm dấy lên lo ngại về những tác động lâu dài đối với hệ sinh thái, chuỗi cung ứng năng lượng và an ninh khu vực.

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Tổng thống Donald Trump ngày 21/4 tuyên bố gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran, trong khi chính quyền Washington đồng thời áp đặt một vòng trừng phạt mới nhằm gia tăng sức ép đối với Tehran trước thềm các cuộc đàm phán quan trọng dự kiến diễn ra tại Pakistan. Động thái này phản ánh chiến lược vừa kiềm chế xung đột quân sự, vừa tăng đòn bẩy kinh tế nhằm buộc Iran nhượng bộ trên bàn thương lượng.