Chuyến công du "lịch sử" của Ngoại trưởng Trung Quốc đến Nam Thái Bình Dương

Từ ngày 26/5 đến 4/6, Ủy viên Quốc vụ kiêm Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị sẽ bắt đầu chuyến công du đến 8 quốc gia tại Nam Thái Bình Dương.

Trong bối cảnh Bắc Kinh đang nỗ lực gia tăng ảnh hưởng tại khu vực này, Tờ Bưu điện Hoa Nam buổi sáng (SCMP) dẫn nguồn thạo tin tiết lộ rằng nhiều thỏa thuận then chốt song phương sẽ được Trung Quốc và các đối tác ký kết.

Giới chuyên gia nhận định, đây có thể coi là chuyến công du lịch sử của Ngoại trưởng Vương Nghị nhằm "tập hợp lực lượng" để đối trọng với Mỹ tại Nam Thái Bình Dương nói riêng và tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương nói chung.

8.jpg -0
Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị công du 8 nước khu vực Nam Thái Bình Dương từ ngày 26/5  đến 4/6. Nguồn: CGTN.

Quyết tâm giành ảnh hưởng

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Uông Văn Bân ngày 25/5 đã chính thức lên tiếng xác nhận về chuyến công du của ông Vương Nghị đến quần đảo Solomon, Kiribati, Samoa, Fiji, Tonga, Vanuatu, Papua New Guinea và Đông Timor. Chuyến công du diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc và quần đảo Solomon hồi tháng trước vừa ký kết một thỏa thuận an ninh, vốn làm dấy lên lo ngại của Australia, New Zealand và Mỹ về việc Trung Quốc có thể thiết lập căn cứ quân sự ở khu vực này, dẫn tới việc gia tăng ảnh hưởng của Bắc Kinh ở Nam Thái Bình Dương. Tuy nhiên, Phát ngôn viên Uông Văn Bân khẳng định, Trung Quốc rất coi trọng phát triển quan hệ hữu nghị với các quốc đảo Thái Bình Dương, phù hợp với lợi ích căn bản và lâu dài của cả hai bên.

"Chuyến thăm của Ngoại trưởng Vương Nghị sẽ tăng cường hơn nữa sự tin cậy lẫn nhau về chính trị giữa Trung Quốc và các đảo quốc Thái Bình Dương, thúc đẩy hợp tác trên các lĩnh vực lên tầm cao mới, tạo động lực mới cho sự phát triển lâu dài của quan hệ giữa hai bên và đóng góp tích cực cho hòa bình, ổn định và phát triển của châu Á - Thái Bình Dương", Phát ngôn viên Uông Văn Bân nói.

Theo lịch trình, điểm dừng chân đầu tiên của Ngoại trưởng Vương Nghịvà hơn 20 quan chức cấp cao Trung Quốc khác trong ngày 26/5 là quần đảo Solomon. Tại Fiji, ông Vương Nghị sẽ chủ trì cuộc họp Ngoại trưởng Trung Quốc và các đảo quốc Thái Bình Dương lần thứ 2. Ngoài ra, ông sẽ tổ chức hội nghị trực tuyến, được xem là "chuyến thăm qua màn ảnh" với Nhà nước Liên bang Micronesia và gặp gỡ trực tuyến với các lãnh đạo quần đảo Cook và Niue.

Trước thông báo của Trung Quốc, Thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern lên tiếng hối thúc Bắc Kinh tăng cường tính minh bạch về chuyến công tác này. Bà Ardern bày tỏ rằng sự quan tâm và đầu tư vào Thái Bình Dương từ các siêu cường là điều đáng hoan nghênh, nhưng cần duy trì một ranh giới rõ ràng về các hoạt động quân sự hóa ở khu vực kém phát triển, nơi mà các nhu cầu khác đang cấp bách hơn.

Thủ tướng New Zealand khẳng định, Wellington sẽ giữ quan điểm nhất quán trong các vấn đề khu vực, bất kể có sự tham gia của quốc gia nào bên ngoài, cũng như sự tương tác của quốc gia đó đối với các thành viên trong khu vực. New Zealand tin rằng, với việc ký kết cùng Trung Quốc, quần đảo Solomon đã phá vỡ tuyên bố Biketawa, một thỏa thuận được ký kết bởi các thành viên Diễn đàn các quốc đảo Thái Bình Dương, vốn đặt ra kỳ vọng rằng những quốc gia trong cùng khu vực sẽ cùng nhau bảo vệ an ninh của chính họ với tư cách một khối. Không chọn cách lên tiếng trực tiếp về chuyến công du của ông Vương Nghị như New Zealand, tân Ngoại trưởng Australia Penny Wong ngày 26/5 cũng sẽ thăm Fiji và có bài phát biểu quan trọng.

Theo ABC News, trong thời gian tới, chính phủ của tân Thủ tướng AustraliaAnthony Albanese có khả năng sẽ đến thăm Thái Bình Dương thường xuyên hơn khi sự cạnh tranh chiến lược trong khu vực ngày càng gia tăng. Một quan chức Australia cho biết, quyết định thăm Fiji sớm như vậy của bà Penny Wong có "tính biểu tượng rõ ràng", với tín hiệu của chính phủ mới về việc xem Thái Bình Dương là "ưu tiên hàng đầu".

Chiến lược đối trọng của Mỹ

Theo Reuters, sau khi thông qua sáng kiến "Vành đai và Con đường" tại Kiribati hồi năm ngoái, Trung Quốc đang dẫn dắt việc mở rộng đường băng trên đảo Canton có vị trí chiến lược và có thể thiết lập một thỏa thuận với Trung Quốc. Thực tế này đã gây sức ép lên Mỹ và buộc Washington phải chủ động hơn trong việc củng cố các mối quan hệ với đồng minh và đối tác trong khu vực để ứng phó với Trung Quốc.

Được biết, từ năm 1986, Mỹ có mối quan hệ "độc nhất vô nhị" với một số nước ở Nam Thái Bình Dương như Cộng hòa Quần đảo Marshall, Nhà nước Liên bang Micronesia và Cộng hòa Palau thông qua Hiệp ước liên kết tự do. Với hiệp ước này, Mỹ hỗ trợ tài chính cho các nước đó trong các lĩnh vực giáo dục, y tế và cơ sở hạ tầng. Công dân các nước này cũng được phép làm việc, sinh sống và đi lại tự do bên trong nước Mỹ mà không cần thị thực. Họ cũng được phép phục vụ trong lực lượng vũ trang Mỹ với tỷ lệ khá cao. Đổi lại, Mỹ được phép bố trí quân sự chiến lược và độc quyền ở Nam Thái Bình Dương. Tuy nhiên, các hiệp ước này sẽ hết hạn trong vòng hai năm tới.

Hiện Mỹ đã chỉ định một nhà ngoại giao kỳ cựu - Đại sứ Joseph Yun, tận dụng những việc mà chính quyền ông Trump tiền nhiệm đã xúc tiến để khởi động đàm phán gia hạn các hiệp ước liên kết tự do và có khả năng mời thêm các quốc gia khác tham gia hiệp ước tương tự. Giới chuyên gia nhận định, nếu Mỹ đạt được thỏa thuận với các nước này, họ sẽ thể hiện được sự chủ động của mình trước Trung Quốc. Trước đó, trong khuôn khổ Thượng đỉnh tứ giác kim cương diễn ra hôm 24/5 tại Tokyo (Nhật Bản), ông Biden đã khai mở Mạng lưới kinh tế Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương nhằm củng cố và tăng cường quan hệ thương mại và kinh tế khu vực.

Linh Đan

Các tin khác

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Châu Âu đang phải đối mặt với một trong những mùa hè khắc nghiệt nhất trong nhiều năm trở lại đây khi các đợt nắng nóng kéo dài liên tiếp đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức báo động, trong khi nhiều khu vực khác lại hứng chịu các cơn dông, mưa đá và thời tiết cực đoan. Từ Tây Ban Nha, Pháp đến khu vực Balkan, lực lượng cứu hỏa và chính quyền các nước đang phải chạy đua với thời gian nhằm kiểm soát các thảm họa thiên nhiên ngày càng nghiêm trọng.

Xung đột Mỹ - Iran: Hỏa lực lấn át ngoại giao

Xung đột Mỹ - Iran: Hỏa lực lấn át ngoại giao

Xung đột Mỹ - Iran đang lan rộng từ các mục tiêu quân sự sang hạ tầng dân sự và năng lượng, làm gia tăng nguy cơ đẩy Trung Đông vào một cuộc khủng hoảng an ninh, nhân đạo và kinh tế, bất chấp các nỗ lực ngoại giao nhằm hạ nhiệt căng thẳng.