Chương trình Táo Quân đổi diện mạo mất giá trị

Chương trình Táo Quân đêm giao thừa Tết Giáp Thìn đã khiến nhiều người thất vọng. Thật sự, những người yêu mến chương trình Táo Quân hơn hai thập niên qua ít ai ngờ một điểm hẹn mang ý nghĩa “gặp nhau cuối năm” trên truyền hình quốc gia lại bị thay đổi diện mạo đến mức giảm hẳn giá trị đã tạo dựng rất lâu trong lòng công chúng. Vì sao tiếng cười lại biến thành lời chê với chương trình Táo Quân 2024?

Đầu tiên phải tái khẳng định, chương trình Táo Quân là một thương hiệu của VTV, dù VTV không phải nơi xuất phát ý tưởng Táo Quân. Trước đây, từ đầu thập niên 90 của thế kỷ trước, Đài Truyền hình TP. Hồ Chí Minh đã làm chương trình Táo Quân trên màn ảnh nhỏ, cực kỳ ăn khách. Thế nhưng, chương trình Táo Quân trên Đài truyền hình TP. Hồ Chí Minh chẳng kéo dài được bao lâu, vì nhiều danh hài như Bảo Quốc, Duy Phương, Kim Ngọc, Hồng Vân… không còn cộng tác. Mặt khác, khi chương trình Táo Quân ra đời trên VTV thì sức lan tỏa của kênh truyền hình quốc gia có biên độ lớn hơn đã khiến chương trình Táo Quân ngậm ngùi chấm dứt trên Đài truyền hình TP. Hồ Chí Minh.

tao quan 1.jpg -0
Chương trình Táo Quân 2024 nôn nóng "tre già măng mọc".

Một mình một cõi, lại phát sóng đúng thời khắc thiêng liêng chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, chương trình Táo Quân nhanh chóng chiếm lĩnh tình cảm của giới mộ điệu. Dù những người không hứng thú xem thể loại hài kịch cũng phải thừa nhận giá trị của chương trình Táo Quân đối với cộng đồng. Bởi lẽ, chương trình Táo Quân thông qua câu chuyện tâm linh Táo Quân hằng năm lên chầu Ngọc Hoàng để báo cáo mọi việc trần gian, đã góp phần phản ánh những bộn bề, những ngổn ngang của xã hội một cách dí dỏm. Thời sự mỗi năm một khác, vì vậy nội dung chương trình Táo Quân mỗi năm mỗi góc độ để thể hiện, để tung tẩy mà không sợ sự nhàm nhán hay sự quẩn quanh. Vấn đề cốt lõi duy nhất để bận tâm là kịch bản như thế nào và trình diễn như thế nào.

Công bằng mà đánh giá, chương trình Táo Quân trên VTV đã tìm kiếm và vun bồi được một dàn diễn viên tài năng và phù hợp với tiêu chí của một điểm hẹn “gặp nhau cuối năm”, như Quốc Khánh, Chí Trung, Quang Thắng, Xuân Bắc, Tự Long, Vân Dung, Công Lý… Dàn diễn viên này đã làm nên hồn vía cho chương trình Táo Quân và ngược lại, chương trình Táo Quân cũng giúp dàn diễn viên này đến gần hơn với khán giả khắp nơi. Đây là một mối quan hệ tương hỗ, cho nên thù lao nhiều hay ít cho mỗi vai diễn không hề quan trọng nữa, dù vài người trong số đó đã có danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân hay đảm nhiệm vai trò lãnh đạo đơn vị nghệ thuật.

Vậy mà, sửng sốt thay, chương trình Táo Quân 2024 đã thay hết dàn diễn viên kia, chỉ giữ lại vai Ngọc Hoàng cho Quốc Khánh. Có phải một ý tưởng gửi gắm sâu xa gì chăng? Không phải, bởi lẽ nếu có ý tưởng gì thì chính nhân vật Ngọc Hoàng đã phát ngôn rồi. Có phải một số diễn viên “thâm niên” đã quay lưng với chương trình Táo Quân không? Theo tìm hiểu của chúng tôi, câu trả lời là không phải. Nguyên nhân thay dàn diễn viên là những người cầm trịch chương trình Táo Quân muốn có sự đổi mới. Ái chà chà, đổi mới đâu đơn giản là “đổi” cái cũ đã ổn định để lấy cái “mới” còn mơ hồ. Quy luật tre già măng mọc, cũng phải nhìn xem “tre” còn dẻo dai không và “măng” đã trưởng thành chưa. Lấy một chồi măng nhỏ xíu để thay thế một cây tre cao vút thì làm sao nên kèo nên cột?

Không một nghệ sĩ gạo cội nào muốn ngáng đường nghệ sĩ trẻ, và cũng không có khán giả nào ác cảm với nhân tố triển vọng. Thế nhưng, hãy nhớ rằng chương trình Táo Quân là thương hiệu của đài truyền hình quốc gia, chứ không phải sân khấu tư nhân tha hồ thể nghiệm theo sở thích riêng tư.

Mỗi chương trình Táo Quân không chỉ được thực hiện vì bản sắc văn hóa của kênh giải trí giao thừa mà còn phải gìn giữ tình cảm của khán giả như một sự tôn trọng cần thiết. Muốn đổi chỗ cho “tre già” thì cũng phải chờ “măng mọc” thành tre, đạo diễn không nên vội vàng và diễn viên càng không nên miễn cưỡng. Tôn trọng khán giả và tôn trọng nghề nghiệp, có lẽ là bài học đầu tiên của nghệ sĩ cần nghiêm túc tuân thủ.

Không muốn nặng nề phán xét, nhưng xin chân thành nêu một thắc mắc: diễn viên chưa bao giờ tham gia một vở tấu hài ngắn thì làm sao kham nổi những trường đoạn tung hứng trong chương trình Táo Quân? Vai diễn đắc ý ở phim truyền hình không thể đảm bảo cho khả năng quăng bắt tình huống ở một chương trình hài kịch.

Diễn viên nữ Thanh Hương được giao hai vai trong chương trình Táo Quân đã bày tỏ khá thật thà: “Lớp nghệ sĩ trẻ chúng tôi đã nỗ lực rất nhiều, không hề lười biếng chút nào nhưng tôi hiểu chúng tôi còn thiếu sót rất nhiều. Suốt thời gian tham gia Táo Quân 2024, chúng tôi đã được các anh chị trong nghề như anh Quốc Khánh, chị Tú Oanh, anh Đỗ Thanh Hải… chỉ bảo rất tận tình. Còn việc chưa đạt được kỳ vọng từ khán giả, chúng tôi cũng chỉ biết sẽ cố gắng hơn nữa để hoàn thiện bản thân. Thú thực, chúng tôi cũng chưa bao giờ nghĩ đến việc sẽ thay thế hay so sánh với các anh các chị làm Táo quân trước đó. Các vai diễn trong chương trình đã là thương hiệu của các anh chị ấy trong suốt 20 năm qua”.

Những bộc bạch của diễn viên nữ Thanh Hương rất đáng thông cảm, nhưng cũng cho thấy trách nhiệm từ phía những người thực hiện chương trình Táo Quân trong cơn nôn nóng “tre già măng mọc”. Vai Nam Tào của Đỗ Duy Nam, vai Táo Văn thể của Tú Oanh, vai Táo Kinh tế của Quốc Quân, vai Táo Giao thông của Bá Anh hay vai Táo Xã hội của Quân Anh đều chưa đáp ứng được tiêu chuẩn hài kịch mà công chúng mong đợi ở chương trình Táo Quân”. Lỗi không phải ở họ, vì họ cũng có tài năng nhưng tài năng bị đặt nhầm chỗ.

tao quan 2.jpg -1
Hội đồng Thiên Lôi không đủ sức gây cười.

Bây giờ, thử “cận cảnh” chương trình Táo Quân 2024 để xem sự đổi mới ra sao. Thay vì diễn biến theo mô típ các Táo Quân rồng rắn nối nhau lên chầu Ngọc Hoàng, thì chương trình Táo Quân 2024 cho Ngọc Hoàng cùng Nam Tào làm một chuyến “vi hành” rồi mới nghe Táo Quân báo cáo. Ý tưởng không mới, và cuộc “vi hành” cũng dắt díu các chi tiết dông dài và dễ dãi. Những sự kiện của xã hội được phản ánh không “tinh” và không “bén” nên dàn trải và thiếu lôi cuốn. Lẽ ra, phải chắt lọc để chọn lựa điểm nhấn và khai thác thật sâu sắc, thật hấp dẫn theo đúng phong cách hài kịch, chứ không thể giống như bảng liệt kê tin tức tổng hợp.

Hơn nữa, 45 phút đầu tiên của Táo Quân 2024 xoay quanh Hội đồng Thiên Lôi và một số nhân vật, cứ đốp chát và huyên náo như một hội chợ hàng giá rẻ ở nông thôn. Một hạn chế khác của chương trình Táo Quân 2024 là lồng ghép quảng cáo quá lộ liễu và thô vụng. Ngay cả chi tiết Ngọc Hoàng thương cảm hai em nhỏ chia nhau gói mì mà cũng sống sượng chèn mấy câu quảng cáo sản phẩm thì không thể phân bua hành vi xem thường khán giả.

Sau chương trình Táo Quân 2024 đêm Giao thừa, trên các diễn đàn mạng đã xuất hiện không ít ý kiến bỉ bai. Người xem có quyền yêu ghét của họ, vì có mến mộ chương trình Táo Quân thì người xem mới theo dõi. Và phần lớn các nhận xét trên mạng xã hội đều có lý. Ví dụ, “xem mãi mà cười không nổi” hoặc “nhạt nhẽo, không có cao trào, diễn viên đọc thoại như trả bài”, hoặc “dàn diễn viên diễn non nớt, không gây được ấn tượng, không tạo được kịch tính” hoặc “format vi hành cứ như xem Gala cười, miếng hài thì cứ trôi tuột”.

Vậy thì, có nên tiếp tục làm chương trình Táo Quân không? Nên chứ. Đó là một đặc sản truyền hình, vừa mang tính báo chí vừa mang tính nghệ thuật. Ngoài việc củng cố dàn diễn viên, cần chú trọng hơn ở khâu kịch bản. Chương trình Táo Quân không thể chấp nhận thứ kịch bản vá víu tùy tiện với tràn lan những câu thoại vô thưởng vô phạt. Ngay cả hai sự kiện được nhắc đến trong chương trình Táo Quân 2024 là thực trạng chung cư mini và mê hồn trận hợp đồng bảo hiểm, nếu khéo léo cài cắm sẽ bật ra được nhiều chi tiết cười ra nước mắt. Bên cạnh đó, việc sử dụng nhạc chế cũng phải được cân nhắc thêm, tránh sa vào sự dung tục và nhảm nhí.

Hài kịch chưa bao giờ là thể loại kém thử thách cho giới sáng tạo. Sàn diễn chỉ cần vài cảnh lâm ly sẽ khiến khán giả rơi nước mắt, nhưng muốn khán giả bật cười thì phải đầu tư gấp năm, gấp mười. Đời sống nghệ thuật hôm nay không thiếu những tác giả có sở trường viết hài kịch, quan trọng là chương trình Táo Quân có đủ cởi mở và chân thành để mời họ góp sức hay không mà thôi.

Và điều quan trọng, xây dựng thương hiệu quá khó, gầy dựng được thương hiệu rồi, tự nhiên đập bỏ đi để xây cái mới, phải chắc chắn cái cũ lỗi thời, cái mới hay hơn, xuất sắc hơn thì hẵng thay. Thay mà khiến cho khán giả bị tổn thương cả nghe lẫn nhìn vì cảm giác bị coi thường, nhất là trong một khung giờ “kim cương” phát sóng mỗi năm chỉ có một lần thì quả là không thể chấp nhận được. Dẫn đến khán giả quay lưng, thất vọng thì ê kíp sản xuất Táo Quân 2024 nên xem xét lại.

Tuy Hòa

Các tin khác

80 năm kết nối những tâm hồn nghệ thuật

80 năm kết nối những tâm hồn nghệ thuật

Trải qua 80 năm xây dựng và trưởng thành, Báo Công an nhân dân (CAND) không chỉ là tiếng nói của lực lượng CAND, mà còn là địa chỉ tin cậy, gắn bó của nhiều thế hệ văn nghệ sĩ cả nước. Từ những trang viết, cuộc trò chuyện đến sự đồng hành trong các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, tình cảm chân thành mà giới văn nghệ sĩ dành cho Báo CAND đã góp phần bồi đắp mối gắn kết bền chặt giữa báo chí với đời sống văn học, nghệ thuật, giữa người cầm bút với những người làm nghệ thuật. Qua năm tháng, sự tin yêu, trân trọng và đồng hành ấy đã trở thành một phần ý nghĩa trong hành trình phát triển của tờ báo. Sức lan tỏa của một cơ quan báo chí không chỉ ở những trang viết mà còn ở khả năng kết nối con người bằng niềm tin và những giá trị nhân văn.

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh: Tôi bị cuốn hút bởi hình tượng người chiến sĩ công an

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh: Tôi bị cuốn hút bởi hình tượng người chiến sĩ công an

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh hiện là Phó trưởng đoàn Kịch cổ điển, Nhà hát Kịch Việt Nam. Anh được biết đến là một nghệ sĩ có nhiều khám phá độc đáo, mới mẻ với kịch đương đại, lịch sử, thiếu nhi. "Bén duyên" và bị cuốn hút với các vở diễn về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân (CAND) đã giúp anh có nhiều trải nghiệm mới mẻ. Phóng viên Chuyên đề Văn nghệ Công an có cuộc trò chuyện với NSND Tạ Tuấn Minh.

Khi yêu thương nối dài qua năm tháng...

Khi yêu thương nối dài qua năm tháng...

Từ những giai điệu thấm đẫm tình quê hương đến những câu chuyện lay động lòng người, chương trình nghệ thuật "Kết nối yêu thương" gửi đi thông điệp giản dị mà sâu sắc: Không ai nên đơn độc trước nghịch cảnh. Đằng sau mỗi người phụ nữ đau yếu, mỗi em nhỏ mang bệnh hiểm nghèo là một phận đời cần được chở che, một ước mơ cần được níu giữ. Khi những trái tim cùng rung lên nhịp đập yêu thương, nghệ thuật không chỉ chạm đến cảm xúc mà còn khơi dậy trách nhiệm cộng đồng, thắp lên hy vọng cho những cuộc đời còn nhiều gian khó.

Cuộc đối thoại tinh tế của các nền văn hóa

Cuộc đối thoại tinh tế của các nền văn hóa

Liên hoan phim (LHP) Tài liệu châu Âu – Việt Nam lần thứ 16 (diễn ra từ ngày 18 đến ngày 26/9) quy tụ 25 tác phẩm điện ảnh tài liệu đặc sắc đến từ Việt Nam và các quốc gia châu Âu. Đây không chỉ là “bữa tiệc” điện ảnh, mở ra cơ hội giao lưu, hợp tác giữa những người làm nghề mà còn là cầu nối để dòng phim đặc biệt này đến gần với công chúng hơn.

Ca sĩ Tùng Dương đã tổ chức riêng nhiều live concert.

Từ “độc đạo” đến đại chúng

25 năm trong nghề, Tùng Dương đã có một hành trình đặc biệt mà không nhiều nghệ sĩ thế hệ anh có thể làm được. Đó là hành trình của một nghệ sĩ luôn muốn bước ra khỏi vùng an toàn, không ngừng thử nghiệm, tìm kiếm những giới hạn mới của giọng hát và tư duy âm nhạc. Nhưng cũng chính trên hành trình tưởng như ngày càng đi xa ấy, Tùng Dương lại ngày càng trở về gần hơn với những điều căn cốt: gia đình, tình yêu, con người, quê hương, đất nước, những giá trị đã làm nên căn tính của mình.

Buổi gặp gỡ báo chí giới thiệu chương trình “Phú Quang - Còn mãi một tình yêu” tại Nhà hát Hồ Gươm

Âm nhạc không chỉ là ký ức

Gần 5 năm sau ngày nhạc sĩ Phú Quang rời cõi tạm, những giai điệu của ông vẫn hiện diện trong đời sống âm nhạc Việt Nam. Năm 2026, ba người con của ông chính thức tiếp nhận di sản âm nhạc mà cha để lại. Nhưng câu chuyện di sản âm nhạc Phú Quang không chỉ là câu chuyện của một gia đình tiếp nhận một gia tài nghệ thuật. Nó đặt ra một vấn đề lớn hơn: làm thế nào để di sản âm nhạc của một nhạc sĩ được bảo vệ, được trao truyền và tiếp tục sống trong đời sống đương đại?

Từ lời khen - chê đến chiều sâu phê bình

Từ lời khen - chê đến chiều sâu phê bình

Ngày nay, nhiều tác phẩm điện ảnh ra đời nhận được sự bàn luận sôi nổi trên mạng xã hội cùng những bài review phim xuất hiện dày đặc. Tuy nhiên, giữa dòng chảy ồn ã ấy lại thiếu vắng những bài phê bình có chuyên môn, đi sâu vào ngôn ngữ điện ảnh, giá trị nghệ thuật và ý nghĩa văn hóa của tác phẩm. Để đời sống điện ảnh không chỉ dừng lại ở những lời khen - chê, đánh giá cực đoan, cần thêm những tiếng nói phê bình giàu tri thức, góp phần nâng cao thị hiếu và nuôi dưỡng tình yêu điện ảnh trong công chúng.

Khai thác văn hóa truyền thống, cần sự am hiểu sâu sắc

Khai thác văn hóa truyền thống, cần sự am hiểu sâu sắc

Việc đưa chất liệu truyền thống vào các sản phẩm nghệ thuật đang trở thành xu hướng và mở ra nhiều hướng sáng tạo, góp phần làm mới cách tiếp cận và lan tỏa những giá trị văn hóa Việt Nam. Tuy nhiên, điều này cũng yêu cầu nghệ sĩ cần sự hiểu biết, tôn trọng và trách nhiệm với những giá trị văn hóa mà sản phẩm khai thác.

“Vui bất tuyệt” hôm qua và hôm nay

“Vui bất tuyệt” hôm qua và hôm nay

“Vui bất tuyệt” của Tố Hữu - một trong những bài thơ tiêu biểu viết về Cách mạng Tháng Tám năm 1945, không chỉ là niềm vui của một cá nhân, hay của hàng chục triệu người, còn là niềm vui hồi sinh của một dân tộc vừa thoát khỏi ách nô lệ, giành lại quyền làm chủ vận mệnh. Cũng là niềm vui được cống hiến và kiến tạo tương lai. “Vui bất tuyệt” trở thành cảm hứng chung cho nhiều tác phẩm nổi tiếng cùng chủ đề.

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Những người trẻ thế hệ 8x, 9x, 2000 đang lựa chọn cách tiếp cận lịch sử theo cách riêng của mình. Với họ, lịch sử là những câu chuyện được kể lại sống động trên các nền tảng số, hay những bộ phim, những bài hát, những tiểu thuyết hấp dẫn và ý nghĩa... giúp họ hiểu hơn về đất nước mình.

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

Bắt đầu lên sóng truyền hình ANTV (thứ Bảy, Chủ nhật) từ ngày 22/8 và trên kênh HTV9 (thứ Hai, thứ Ba) từ ngày 24/8, bộ phim truyền hình "Kế hoạch CM12" đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm của công chúng. Không chỉ khắc họa những cuộc đấu trí căng thẳng, "Kế hoạch CM12" còn làm nổi bật bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh thầm lặng của những cán bộ, chiến sĩ CAND trong hành trình bảo vệ An ninh Tổ quốc từ những ngày đầu đất nước thống nhất.

Trưởng thành cùng lực lượng

Trưởng thành cùng lực lượng

Trong hơn 80 năm xây dựng, phấn đấu và trưởng thành của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam, có thể nói rằng, văn học nghệ thuật về lực lượng công an với sứ mệnh của mình đã góp phần đáng kể vào sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc, vì cuộc sống bình yên, hạnh phúc của nhân dân…

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Mới đây, việc 2 bộ phim kinh dị "BACKROOMS" và "Obsession" thắng lớn phòng vé đã gây ra nhiều bất ngờ. Bên cạnh việc được thực hiện bởi các nhà sáng tạo nội dung tuy không chuyên về điện ảnh nhưng lại mang đến sự mới mẻ, thích thú, thì thực tế này cũng cho thấy thể loại thriller/mystery hay giật gân/bí ẩn đang được yêu thích hơn bao giờ hết cả trong phim ảnh cũng như văn chương.

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Được đầu tư hoành tráng, công phu và giàu sáng tạo, các chương trình nghệ thuật về Công an nhân dân (CAND) thời gian qua không chỉ góp phần làm mới nghệ thuật chính luận mà còn lan tỏa sâu sắc hình tượng người chiến sĩ CAND bản lĩnh, nhân văn, gần gũi trong lòng công chúng.