Chị em

Chị tôi một cô gái người Tày làng Bản Đà chính hiệu. Chị lấy chồng dằng dặc miền Trung xứ Quảng nắng gió với những giọng hò mặn mòi tôm cá. Ngày chị cưới anh Tú, tôi còn ở mãi chiến trường B2, nên chẳng biết gì...

Vừa đặt chân vào đến nhà, chưa kịp tháo giày ra khỏi chân, bà xã liền giục tôi gọi điện ngay cho người chị nuôi. A lố! Chị Khoan à, bọn em đã tới Hà Nội rồi. Thế hả, chị chỉ lo sức khỏe cho mợ thôi. Mợ đang ốm, đã khỏi hẳn đâu, đêm qua còn dậy mấy lần để uống thuốc. Cậu thật quá đáng. Ở chơi với chị chưa được một ngày trọn vẹn, vội vội vàng vàng đòi về. Cứ làm như gạch đá xi măng rủ nhau trốn tiệt. Biết bao chuyện chị em tôi còn chưa kể hết. 

Bà xã tôi ngồi mềm nhừ ra như miếng thịt đông, mặt dài như quả mướp. Khiếp thế, đàn bà con gái hễ cứ xa nhau một tý là người chảy dài như sáp. Ngủ với chị có một đêm, mà tình cảm đã chảy tràn trề ra mặt. Không biết họ đã tâm sự với nhau được những gì. Gần như suốt đêm, họ rầm rì thì thào giọng vịt đực. Lâu lâu tôi lại nghe tiếng lào khào khúc khích vọng ra cửa buồng.

Chị tôi một cô gái người Tày làng Bản Đà chính hiệu. Chị lấy chồng dằng dặc miền Trung xứ Quảng nắng gió với những giọng hò mặn mòi tôm cá. Ngày chị cưới anh Tú, tôi còn ở mãi chiến trường B2, nên chẳng biết gì. Ngày chị sinh thằng Phước, tôi lại đang đi học. Mấy chục năm biệt tăm, hôm nọ chị em tôi tình cờ gặp lại trên quê hương Trùng Khánh. Thế rồi, chuyện chị chị em em nóng ran như lửa đốt đồi cỏ gianh, lênh láng như trăng nước sông Bằng. Chúng tôi hăng hái kể cho nhau nghe hiện tình của mỗi người. Con cái nhà cửa ra sao. Công việc lương lậu có đủ ăn không.

Chân thì đứng trên đất quê hương, mà sao sau lưng tôi thấy nhồn nhột buồn như kiến bò. Cứ nghĩ đến ngày mai kia, chị em mình lại phải lên xe, rời xa nơi chôn nhau cắt rốn, trở về cái gọi là nhà mình. Nhà mình tự dưng dính vào một xứ sở xa xôi lạ lẫm chả có ai quen. Ngoảnh lại nhìn không thấy bóng dáng núi non, sông suối nơi quê hương. Không thấy bóng dáng người anh em ruột thịt. Ngày ngày không biết nói tiếng Tày cùng ai. Vậy nên, nước mắt chỉ lan chảy dưới làn da mặt. Nước mắt không sao thoát nổi ra ngoài. Nước mắt ngấm qua từng chân tóc, qua từng lỗ chân lông. Làm cho chúng khô giòn như nướng. 

Nhân chuyến đi công chuyện ở miền Nam, vợ chồng tôi quyết định ở lại Đà Nẵng thăm chị, nhân thể làm một tua du lịch phố cổ Hội An, Chùa Tàu cho biết. Tưởng nó thế nào, hóa ra chẳng khác phố chợ Co Xàu là mấy. Cũng nhà lợp ngói máng. Cũng cột gỗ tròn đen sì. Cũng cửa bằng phản gỗ dày hàng phân. Cũng phố xá vắng lặng đến mủn cả con người.

Chị ngồi ngay trước mặt, chăm chú nhìn vào tôi, như nuốt lấy từng lời. Tay phải chị cầm quạt, tay trái cầm khăn lau từng giọt mồ hôi trên mặt, trên trán cho tôi. Thấy ngượng quá, nhưng tôi vẫn cứ đành lòng ngồi yên cho chị quạt mát.

Ngần này tuổi rồi, đã trải qua không biết bao nhiêu cay đắng, sương gió, đạn bom. Nay đã lên chức ông nội bà ngoại, tôi vẫn bị chị gái coi như hồi nào còn nhảy tưng tưng trên lưng. Vợ tôi cứ lủm nhủm cười mà rằng này bá ơi, nhà em đã thay mấy lần móng cựa rồi đấy ạ. Làn da anh ấy cũ đến nỗi muỗi không thèm đốt. Sao chị còn… Mặc xác mợ! Với chị, cậu vẫn còn trẻ con. Ha ha ha đúng không nào. Cầm lấy khăn mà đi rửa cái bản mặt cho nó sạch. Gớm! Râu với ria trông đến phát khiếp.

Chị kể mãi, cái lần chị cõng tôi ngã xuống mương nước. À, chị nhớ ra rồi. Cái nhà mình hồi ấy ở dưới chân núi Bo Chu. Trông nó như một chú tiểu đồng. Chú đứng khoanh tay bên một ông già tóc râu bạc phơ. Có con mương chảy qua sau lưng nhà trườn đi như con trăn gió. Mương nước chảy êm đềm không một tiếng kêu, như giọt sương chảy trên lá mon.

Về đêm, con mương nước óng ánh trăng bạc. Trăng chảy mượt như nhung như lụa. Nhưng khi nhúng ngón tay xuống là làm trăng vỡ. Ta đưa ngón tay lên mút, thấy trăng mát và ngọt trên đầu lưỡi. Còn con mương nước lừ lừ trườn đi không nghỉ. Thỉnh thoảng thấy vài con chuồn chuồn đỏ tươi như ớt. Cả ngày chuồn chuồn chả biết làm gì, chỉ mỗi việc đạp nước chơi chơi. Vậy mà nó cũng tỏ ra bận rộn chăm chỉ, đầy tinh thần trách nhiệm.

Quê hương tươi rói hiện lên nét mặt người kể. Chiếu đến góc nào  cũng thấy người chị tôi rơn rớn xanh. Một màu xanh cỏ cây, sông suối, núi non hiền hòa. Một màu xanh non tơ tận tụy. Một màu xanh chịu đựng và gắng gỏi. Quê hương phập phồng lên hơi thở. Thở càng sâu, quê hương càng xa.

Chị nói mỗi khi nhớ nhà, lại cầm chiếc làn trúc lung lay ra chợ Cồn. Khi đến nơi, chị sực nhớ mình quên ví ở nhà, chẳng mang theo đồng tiền nào. Người ta mời mở hàng, chị nhay nhay chạy như có ma cà rồng đang đuổi.

Quê hương lại cười trên gương mặt người kể. Chiếu đến góc nào cũng thấy người chị tôi trắng sáng như gương. Trắng sáng này là tia nắng non chiếu lên người chị. Bọn trẻ bây giờ nói đấy là nắng tuổi teen. Nắng tuổi teen đang lơ là đậu xuống bờ vai mái tóc. Ánh sáng viền lên tóc lên bờ vai chị. Ánh sáng ấy làm chị tôi trẻ lại hàng chục tuổi. Trông chị tôi xinh đẹp như hồi còn để tóc đuôi gà. Tóc đuôi gà vắt vẻo trên cành hoa mận đỏ. Hoa mận đỏ mà người quê tôi gọi là mận có máu.

Thế đấy. Cái tình người ở miền núi sao nó thắm thiết, sâu sắc đến cỏ cây cũng hôi hổi ấm tình người. Ở miền núi nhiều năm mới hiểu, thiếu vắng người sẽ như thế nào. Ở miền núi nhiều đời mới hiểu hai chữ đang đeo. Đang đeo nghĩa là tôi đói người. Tôi khô khát vì người. Kiếm đâu ra thật nhiều người cho tôi vui với. Cho nhà tôi vui với. Cho làng tôi vui với. Cho mường tôi tự hào vì có đông người. Có đông người là từ nay không còn biết sợ. Không còn phải nhắm mắt bịt tai khi sấm rền chớp giật. Không còn phải run lên, đang đêm hổ báo tìm về lôi trâu vác lợn. Không sợ kẻ gian mò vào buồng bắt trộm con gái, rồi chúng hằm hè vác nhau lên núi. Có đông người sẽ không còn biết sợ là gì nữa. Nỗi sợ vì thiếu vắng người đã hằn lên một nét tính cách sâu đậm của người miền núi.

Tiễn vợ chồng tôi lên xe ra sân bay, chị tôi tươi cười. Tươi cười thật sự. Nhưng nhìn kỹ thì thấy ở đuôi con mắt của người đàn bà ngoài tuổi bảy mươi lấp ló hai giọt nước. Hai giọt nước trong vắt, từ từ lăn xuống cằm, trông như hai hạt ngọc. 

Y Phương

Các tin khác

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp điện ảnh đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức nghệ thuật.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, báo chí nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

“Cuộc thi dịch Văn học Việt - Trung, Trung - Việt” năm 2026 vừa chính thức khởi động tại TP Hồ Chí Minh. Bước qua mùa giải thứ hai, cuộc thi không chỉ là nơi giao lưu văn chương giữa hai nước mà còn được kỳ vọng trở thành mảnh đất màu mỡ để phát hiện và bồi dưỡng những “mầm xanh” dịch thuật.

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Khi đến thăm họa sĩ Tô Chiêm sau cơn đột quỵ cách đây 2 năm, tôi không hình dung có một ngày lại được trò chuyện và chia sẻ với anh trong sự kiện trưng bày nghệ thuật “Khói” với tâm thế của một người họa sĩ điềm tĩnh trở lại với hội họa sau tất cả.

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Những năm gần đây, với sự ra đời của show diễn thực cảnh được tổ chức tại các địa điểm du lịch đã đem đến cho khán giả là khách du lịch nhiều trải nghiệm mới mẻ. Việc tổ chức các show diễn thực cảnh tại các địa chỉ du lịch nổi tiếng đang được xem là hoạt động tích cực không chỉ để thu hút khách du lịch mà còn là dấu ấn của sự kết nối giữa du lịch với văn hóa và di sản.

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Những năm gần đây, giới xuất bản thế giới đã liên tục cảnh báo về mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo (AI) đến quá trình sáng tạo, trong việc các “ông lớn công nghệ” sử dụng trái phép vô số tác phẩm để huấn luyện thuật toán cũng như thực trạng ngày càng khó phân biệt đâu là tác phẩm đến từ con người, đâu là sản phẩm đến từ máy móc…

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Giữa những ngày tháng tư lịch sử, một loạt sản phẩm âm nhạc mang tinh thần yêu nước ra mắt công chúng đã tạo nên điểm nhấn đặc biệt trong đời sống âm nhạc. Nỗ lực làm mới cảm hứng truyền thống bằng những sáng tạo độc đáo và hơi thở hiện đại góp phần lan tỏa tình yêu Tổ quốc một cách gần gũi và giàu cảm xúc.

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Việt Nam và New Zealand đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên vẫn có một khoảng trống lớn trong giao lưu văn chương giữa hai nước. Không chờ đợi sự thúc đẩy và đầu tư từ phía Chính phủ hai bên, các nhà thơ của hai nước sau hơn một năm kết nối, đã tổ chức được bước đi đầu tiên khởi động cho việc giới thiệu tác phẩm văn chương cho nhau, và xúc tiến các hoạt động chung nhằm thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết và thấu hiểu tâm hồn của nhau.

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Trong nhiều thập kỷ, bảo tàng và các không gian di sản chủ yếu tồn tại như những “kho lưu trữ sống” - nơi hiện vật được bảo quản cẩn trọng, nhưng lại mang tính tĩnh, đôi khi tạo cảm giác xa cách với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Hành trình gieo những yêu thương

Hành trình gieo những yêu thương

Dọc dãy hành lang dài của bệnh viện, nghệ sĩ Nguyệt Thu trong bộ quần áo bệnh nhân đã chơi bản nhạc chữa lành "Secret garden". Giữa lằn ranh sinh tử, âm nhạc, kỳ diệu thay, đã giúp trái tim chị khỏe lại. Khán giả của chị là những bệnh nhân, bác sĩ...

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giữa không gian rực rỡ và tiếng nhạc Latin cuồng nhiệt tại thủ đô Manila, Philippines vào những ngày tháng 4 năm 2026, quốc kỳ Việt Nam đã ba lần được kéo lên ở vị trí cao nhất.

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Điện ảnh Việt được ví như người khổng lồ đang vươn vai thức giấc. Thế nhưng “người khổng lồ” ấy vẫn chưa có một “đại bản doanh” đúng nghĩa để thỏa sức tung hoành. Đôi chân “người khổng lồ” vẫn chật vật trong những phim trường nhỏ lẻ hoặc bối cảnh tạm bợ, quay xong rồi dỡ bỏ.

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Những năm gần đây, tại Hà Nội, mô hình sân khấu học đường đang được quan tâm, xây dựng như một hướng tiếp cận mới trong giáo dục thẩm mỹ cho lứa tuổi học sinh. Việc đưa nghệ thuật sân khấu đến với học đường không chỉ là "gieo mầm" tình yêu nghệ thuật cho thế hệ tương lai mà còn mở ra cơ hội cho ngành sân khấu khi đưa nghệ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ.

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" là tiểu thuyết đầu tay của nhà văn Trương Vân Ngọc (sinh năm 1973, quê Hưng Yên, hiện công tác tại Hà Nội)  viết về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân, sách đoạt giải C cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện ký đề tài "Vì An ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" do Bộ công an và Hội nhà văn Việt Nam tổ chức năm 2025, được Nhà xuất bản Công an Nhân dân tuyển chọn và ấn hành tháng 12 năm 2025.

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Trong đời sống văn học, có một dòng chảy lặng lẽ nhưng lại đóng vai trò khá quan trọng trong đời sống, đó chính là tiểu thuyết lịch sử. Lấy chất liệu từ lịch sử, tái hiện lịch sử qua những trang văn chính là những đóng góp thầm lặng, tích cực của các nhà văn cho bề dày truyền thống văn hóa nước nhà...

Dán nhãn độ tuổi cho MV: Khi “tấm biển cảnh báo” còn bỏ ngỏ

Dán nhãn độ tuổi cho MV: Khi “tấm biển cảnh báo” còn bỏ ngỏ

Nếu việc dán nhãn phân loại độ tuổi đã trở thành điều kiện bắt buộc với tác phẩm điện ảnh, xuất bản... trước khi đến tay công chúng thì ở lĩnh vực âm nhạc, tấm biển cảnh báo này gần như bỏ ngỏ. Thế nên không lạ khi làng nhạc liên tục vấp phải tranh cãi vì những MV có nội dung người lớn.