Chị em

Chị tôi một cô gái người Tày làng Bản Đà chính hiệu. Chị lấy chồng dằng dặc miền Trung xứ Quảng nắng gió với những giọng hò mặn mòi tôm cá. Ngày chị cưới anh Tú, tôi còn ở mãi chiến trường B2, nên chẳng biết gì...

Vừa đặt chân vào đến nhà, chưa kịp tháo giày ra khỏi chân, bà xã liền giục tôi gọi điện ngay cho người chị nuôi. A lố! Chị Khoan à, bọn em đã tới Hà Nội rồi. Thế hả, chị chỉ lo sức khỏe cho mợ thôi. Mợ đang ốm, đã khỏi hẳn đâu, đêm qua còn dậy mấy lần để uống thuốc. Cậu thật quá đáng. Ở chơi với chị chưa được một ngày trọn vẹn, vội vội vàng vàng đòi về. Cứ làm như gạch đá xi măng rủ nhau trốn tiệt. Biết bao chuyện chị em tôi còn chưa kể hết. 

Bà xã tôi ngồi mềm nhừ ra như miếng thịt đông, mặt dài như quả mướp. Khiếp thế, đàn bà con gái hễ cứ xa nhau một tý là người chảy dài như sáp. Ngủ với chị có một đêm, mà tình cảm đã chảy tràn trề ra mặt. Không biết họ đã tâm sự với nhau được những gì. Gần như suốt đêm, họ rầm rì thì thào giọng vịt đực. Lâu lâu tôi lại nghe tiếng lào khào khúc khích vọng ra cửa buồng.

Chị tôi một cô gái người Tày làng Bản Đà chính hiệu. Chị lấy chồng dằng dặc miền Trung xứ Quảng nắng gió với những giọng hò mặn mòi tôm cá. Ngày chị cưới anh Tú, tôi còn ở mãi chiến trường B2, nên chẳng biết gì. Ngày chị sinh thằng Phước, tôi lại đang đi học. Mấy chục năm biệt tăm, hôm nọ chị em tôi tình cờ gặp lại trên quê hương Trùng Khánh. Thế rồi, chuyện chị chị em em nóng ran như lửa đốt đồi cỏ gianh, lênh láng như trăng nước sông Bằng. Chúng tôi hăng hái kể cho nhau nghe hiện tình của mỗi người. Con cái nhà cửa ra sao. Công việc lương lậu có đủ ăn không.

Chân thì đứng trên đất quê hương, mà sao sau lưng tôi thấy nhồn nhột buồn như kiến bò. Cứ nghĩ đến ngày mai kia, chị em mình lại phải lên xe, rời xa nơi chôn nhau cắt rốn, trở về cái gọi là nhà mình. Nhà mình tự dưng dính vào một xứ sở xa xôi lạ lẫm chả có ai quen. Ngoảnh lại nhìn không thấy bóng dáng núi non, sông suối nơi quê hương. Không thấy bóng dáng người anh em ruột thịt. Ngày ngày không biết nói tiếng Tày cùng ai. Vậy nên, nước mắt chỉ lan chảy dưới làn da mặt. Nước mắt không sao thoát nổi ra ngoài. Nước mắt ngấm qua từng chân tóc, qua từng lỗ chân lông. Làm cho chúng khô giòn như nướng. 

Nhân chuyến đi công chuyện ở miền Nam, vợ chồng tôi quyết định ở lại Đà Nẵng thăm chị, nhân thể làm một tua du lịch phố cổ Hội An, Chùa Tàu cho biết. Tưởng nó thế nào, hóa ra chẳng khác phố chợ Co Xàu là mấy. Cũng nhà lợp ngói máng. Cũng cột gỗ tròn đen sì. Cũng cửa bằng phản gỗ dày hàng phân. Cũng phố xá vắng lặng đến mủn cả con người.

Chị ngồi ngay trước mặt, chăm chú nhìn vào tôi, như nuốt lấy từng lời. Tay phải chị cầm quạt, tay trái cầm khăn lau từng giọt mồ hôi trên mặt, trên trán cho tôi. Thấy ngượng quá, nhưng tôi vẫn cứ đành lòng ngồi yên cho chị quạt mát.

Ngần này tuổi rồi, đã trải qua không biết bao nhiêu cay đắng, sương gió, đạn bom. Nay đã lên chức ông nội bà ngoại, tôi vẫn bị chị gái coi như hồi nào còn nhảy tưng tưng trên lưng. Vợ tôi cứ lủm nhủm cười mà rằng này bá ơi, nhà em đã thay mấy lần móng cựa rồi đấy ạ. Làn da anh ấy cũ đến nỗi muỗi không thèm đốt. Sao chị còn… Mặc xác mợ! Với chị, cậu vẫn còn trẻ con. Ha ha ha đúng không nào. Cầm lấy khăn mà đi rửa cái bản mặt cho nó sạch. Gớm! Râu với ria trông đến phát khiếp.

Chị kể mãi, cái lần chị cõng tôi ngã xuống mương nước. À, chị nhớ ra rồi. Cái nhà mình hồi ấy ở dưới chân núi Bo Chu. Trông nó như một chú tiểu đồng. Chú đứng khoanh tay bên một ông già tóc râu bạc phơ. Có con mương chảy qua sau lưng nhà trườn đi như con trăn gió. Mương nước chảy êm đềm không một tiếng kêu, như giọt sương chảy trên lá mon.

Về đêm, con mương nước óng ánh trăng bạc. Trăng chảy mượt như nhung như lụa. Nhưng khi nhúng ngón tay xuống là làm trăng vỡ. Ta đưa ngón tay lên mút, thấy trăng mát và ngọt trên đầu lưỡi. Còn con mương nước lừ lừ trườn đi không nghỉ. Thỉnh thoảng thấy vài con chuồn chuồn đỏ tươi như ớt. Cả ngày chuồn chuồn chả biết làm gì, chỉ mỗi việc đạp nước chơi chơi. Vậy mà nó cũng tỏ ra bận rộn chăm chỉ, đầy tinh thần trách nhiệm.

Quê hương tươi rói hiện lên nét mặt người kể. Chiếu đến góc nào  cũng thấy người chị tôi rơn rớn xanh. Một màu xanh cỏ cây, sông suối, núi non hiền hòa. Một màu xanh non tơ tận tụy. Một màu xanh chịu đựng và gắng gỏi. Quê hương phập phồng lên hơi thở. Thở càng sâu, quê hương càng xa.

Chị nói mỗi khi nhớ nhà, lại cầm chiếc làn trúc lung lay ra chợ Cồn. Khi đến nơi, chị sực nhớ mình quên ví ở nhà, chẳng mang theo đồng tiền nào. Người ta mời mở hàng, chị nhay nhay chạy như có ma cà rồng đang đuổi.

Quê hương lại cười trên gương mặt người kể. Chiếu đến góc nào cũng thấy người chị tôi trắng sáng như gương. Trắng sáng này là tia nắng non chiếu lên người chị. Bọn trẻ bây giờ nói đấy là nắng tuổi teen. Nắng tuổi teen đang lơ là đậu xuống bờ vai mái tóc. Ánh sáng viền lên tóc lên bờ vai chị. Ánh sáng ấy làm chị tôi trẻ lại hàng chục tuổi. Trông chị tôi xinh đẹp như hồi còn để tóc đuôi gà. Tóc đuôi gà vắt vẻo trên cành hoa mận đỏ. Hoa mận đỏ mà người quê tôi gọi là mận có máu.

Thế đấy. Cái tình người ở miền núi sao nó thắm thiết, sâu sắc đến cỏ cây cũng hôi hổi ấm tình người. Ở miền núi nhiều năm mới hiểu, thiếu vắng người sẽ như thế nào. Ở miền núi nhiều đời mới hiểu hai chữ đang đeo. Đang đeo nghĩa là tôi đói người. Tôi khô khát vì người. Kiếm đâu ra thật nhiều người cho tôi vui với. Cho nhà tôi vui với. Cho làng tôi vui với. Cho mường tôi tự hào vì có đông người. Có đông người là từ nay không còn biết sợ. Không còn phải nhắm mắt bịt tai khi sấm rền chớp giật. Không còn phải run lên, đang đêm hổ báo tìm về lôi trâu vác lợn. Không sợ kẻ gian mò vào buồng bắt trộm con gái, rồi chúng hằm hè vác nhau lên núi. Có đông người sẽ không còn biết sợ là gì nữa. Nỗi sợ vì thiếu vắng người đã hằn lên một nét tính cách sâu đậm của người miền núi.

Tiễn vợ chồng tôi lên xe ra sân bay, chị tôi tươi cười. Tươi cười thật sự. Nhưng nhìn kỹ thì thấy ở đuôi con mắt của người đàn bà ngoài tuổi bảy mươi lấp ló hai giọt nước. Hai giọt nước trong vắt, từ từ lăn xuống cằm, trông như hai hạt ngọc. 

Y Phương

Các tin khác

80 năm kết nối những tâm hồn nghệ thuật

80 năm kết nối những tâm hồn nghệ thuật

Trải qua 80 năm xây dựng và trưởng thành, Báo Công an nhân dân (CAND) không chỉ là tiếng nói của lực lượng CAND, mà còn là địa chỉ tin cậy, gắn bó của nhiều thế hệ văn nghệ sĩ cả nước. Từ những trang viết, cuộc trò chuyện đến sự đồng hành trong các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, tình cảm chân thành mà giới văn nghệ sĩ dành cho Báo CAND đã góp phần bồi đắp mối gắn kết bền chặt giữa báo chí với đời sống văn học, nghệ thuật, giữa người cầm bút với những người làm nghệ thuật. Qua năm tháng, sự tin yêu, trân trọng và đồng hành ấy đã trở thành một phần ý nghĩa trong hành trình phát triển của tờ báo. Sức lan tỏa của một cơ quan báo chí không chỉ ở những trang viết mà còn ở khả năng kết nối con người bằng niềm tin và những giá trị nhân văn.

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh: Tôi bị cuốn hút bởi hình tượng người chiến sĩ công an

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh: Tôi bị cuốn hút bởi hình tượng người chiến sĩ công an

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh hiện là Phó trưởng đoàn Kịch cổ điển, Nhà hát Kịch Việt Nam. Anh được biết đến là một nghệ sĩ có nhiều khám phá độc đáo, mới mẻ với kịch đương đại, lịch sử, thiếu nhi. "Bén duyên" và bị cuốn hút với các vở diễn về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân (CAND) đã giúp anh có nhiều trải nghiệm mới mẻ. Phóng viên Chuyên đề Văn nghệ Công an có cuộc trò chuyện với NSND Tạ Tuấn Minh.

Khi yêu thương nối dài qua năm tháng...

Khi yêu thương nối dài qua năm tháng...

Từ những giai điệu thấm đẫm tình quê hương đến những câu chuyện lay động lòng người, chương trình nghệ thuật "Kết nối yêu thương" gửi đi thông điệp giản dị mà sâu sắc: Không ai nên đơn độc trước nghịch cảnh. Đằng sau mỗi người phụ nữ đau yếu, mỗi em nhỏ mang bệnh hiểm nghèo là một phận đời cần được chở che, một ước mơ cần được níu giữ. Khi những trái tim cùng rung lên nhịp đập yêu thương, nghệ thuật không chỉ chạm đến cảm xúc mà còn khơi dậy trách nhiệm cộng đồng, thắp lên hy vọng cho những cuộc đời còn nhiều gian khó.

Cuộc đối thoại tinh tế của các nền văn hóa

Cuộc đối thoại tinh tế của các nền văn hóa

Liên hoan phim (LHP) Tài liệu châu Âu – Việt Nam lần thứ 16 (diễn ra từ ngày 18 đến ngày 26/9) quy tụ 25 tác phẩm điện ảnh tài liệu đặc sắc đến từ Việt Nam và các quốc gia châu Âu. Đây không chỉ là “bữa tiệc” điện ảnh, mở ra cơ hội giao lưu, hợp tác giữa những người làm nghề mà còn là cầu nối để dòng phim đặc biệt này đến gần với công chúng hơn.

Ca sĩ Tùng Dương đã tổ chức riêng nhiều live concert.

Từ “độc đạo” đến đại chúng

25 năm trong nghề, Tùng Dương đã có một hành trình đặc biệt mà không nhiều nghệ sĩ thế hệ anh có thể làm được. Đó là hành trình của một nghệ sĩ luôn muốn bước ra khỏi vùng an toàn, không ngừng thử nghiệm, tìm kiếm những giới hạn mới của giọng hát và tư duy âm nhạc. Nhưng cũng chính trên hành trình tưởng như ngày càng đi xa ấy, Tùng Dương lại ngày càng trở về gần hơn với những điều căn cốt: gia đình, tình yêu, con người, quê hương, đất nước, những giá trị đã làm nên căn tính của mình.

Buổi gặp gỡ báo chí giới thiệu chương trình “Phú Quang - Còn mãi một tình yêu” tại Nhà hát Hồ Gươm

Âm nhạc không chỉ là ký ức

Gần 5 năm sau ngày nhạc sĩ Phú Quang rời cõi tạm, những giai điệu của ông vẫn hiện diện trong đời sống âm nhạc Việt Nam. Năm 2026, ba người con của ông chính thức tiếp nhận di sản âm nhạc mà cha để lại. Nhưng câu chuyện di sản âm nhạc Phú Quang không chỉ là câu chuyện của một gia đình tiếp nhận một gia tài nghệ thuật. Nó đặt ra một vấn đề lớn hơn: làm thế nào để di sản âm nhạc của một nhạc sĩ được bảo vệ, được trao truyền và tiếp tục sống trong đời sống đương đại?

Từ lời khen - chê đến chiều sâu phê bình

Từ lời khen - chê đến chiều sâu phê bình

Ngày nay, nhiều tác phẩm điện ảnh ra đời nhận được sự bàn luận sôi nổi trên mạng xã hội cùng những bài review phim xuất hiện dày đặc. Tuy nhiên, giữa dòng chảy ồn ã ấy lại thiếu vắng những bài phê bình có chuyên môn, đi sâu vào ngôn ngữ điện ảnh, giá trị nghệ thuật và ý nghĩa văn hóa của tác phẩm. Để đời sống điện ảnh không chỉ dừng lại ở những lời khen - chê, đánh giá cực đoan, cần thêm những tiếng nói phê bình giàu tri thức, góp phần nâng cao thị hiếu và nuôi dưỡng tình yêu điện ảnh trong công chúng.

Khai thác văn hóa truyền thống, cần sự am hiểu sâu sắc

Khai thác văn hóa truyền thống, cần sự am hiểu sâu sắc

Việc đưa chất liệu truyền thống vào các sản phẩm nghệ thuật đang trở thành xu hướng và mở ra nhiều hướng sáng tạo, góp phần làm mới cách tiếp cận và lan tỏa những giá trị văn hóa Việt Nam. Tuy nhiên, điều này cũng yêu cầu nghệ sĩ cần sự hiểu biết, tôn trọng và trách nhiệm với những giá trị văn hóa mà sản phẩm khai thác.

“Vui bất tuyệt” hôm qua và hôm nay

“Vui bất tuyệt” hôm qua và hôm nay

“Vui bất tuyệt” của Tố Hữu - một trong những bài thơ tiêu biểu viết về Cách mạng Tháng Tám năm 1945, không chỉ là niềm vui của một cá nhân, hay của hàng chục triệu người, còn là niềm vui hồi sinh của một dân tộc vừa thoát khỏi ách nô lệ, giành lại quyền làm chủ vận mệnh. Cũng là niềm vui được cống hiến và kiến tạo tương lai. “Vui bất tuyệt” trở thành cảm hứng chung cho nhiều tác phẩm nổi tiếng cùng chủ đề.

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Những người trẻ thế hệ 8x, 9x, 2000 đang lựa chọn cách tiếp cận lịch sử theo cách riêng của mình. Với họ, lịch sử là những câu chuyện được kể lại sống động trên các nền tảng số, hay những bộ phim, những bài hát, những tiểu thuyết hấp dẫn và ý nghĩa... giúp họ hiểu hơn về đất nước mình.

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

Bắt đầu lên sóng truyền hình ANTV (thứ Bảy, Chủ nhật) từ ngày 22/8 và trên kênh HTV9 (thứ Hai, thứ Ba) từ ngày 24/8, bộ phim truyền hình "Kế hoạch CM12" đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm của công chúng. Không chỉ khắc họa những cuộc đấu trí căng thẳng, "Kế hoạch CM12" còn làm nổi bật bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh thầm lặng của những cán bộ, chiến sĩ CAND trong hành trình bảo vệ An ninh Tổ quốc từ những ngày đầu đất nước thống nhất.

Trưởng thành cùng lực lượng

Trưởng thành cùng lực lượng

Trong hơn 80 năm xây dựng, phấn đấu và trưởng thành của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam, có thể nói rằng, văn học nghệ thuật về lực lượng công an với sứ mệnh của mình đã góp phần đáng kể vào sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc, vì cuộc sống bình yên, hạnh phúc của nhân dân…

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Mới đây, việc 2 bộ phim kinh dị "BACKROOMS" và "Obsession" thắng lớn phòng vé đã gây ra nhiều bất ngờ. Bên cạnh việc được thực hiện bởi các nhà sáng tạo nội dung tuy không chuyên về điện ảnh nhưng lại mang đến sự mới mẻ, thích thú, thì thực tế này cũng cho thấy thể loại thriller/mystery hay giật gân/bí ẩn đang được yêu thích hơn bao giờ hết cả trong phim ảnh cũng như văn chương.

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Được đầu tư hoành tráng, công phu và giàu sáng tạo, các chương trình nghệ thuật về Công an nhân dân (CAND) thời gian qua không chỉ góp phần làm mới nghệ thuật chính luận mà còn lan tỏa sâu sắc hình tượng người chiến sĩ CAND bản lĩnh, nhân văn, gần gũi trong lòng công chúng.