Chị em

Chị tôi một cô gái người Tày làng Bản Đà chính hiệu. Chị lấy chồng dằng dặc miền Trung xứ Quảng nắng gió với những giọng hò mặn mòi tôm cá. Ngày chị cưới anh Tú, tôi còn ở mãi chiến trường B2, nên chẳng biết gì...

Vừa đặt chân vào đến nhà, chưa kịp tháo giày ra khỏi chân, bà xã liền giục tôi gọi điện ngay cho người chị nuôi. A lố! Chị Khoan à, bọn em đã tới Hà Nội rồi. Thế hả, chị chỉ lo sức khỏe cho mợ thôi. Mợ đang ốm, đã khỏi hẳn đâu, đêm qua còn dậy mấy lần để uống thuốc. Cậu thật quá đáng. Ở chơi với chị chưa được một ngày trọn vẹn, vội vội vàng vàng đòi về. Cứ làm như gạch đá xi măng rủ nhau trốn tiệt. Biết bao chuyện chị em tôi còn chưa kể hết. 

Bà xã tôi ngồi mềm nhừ ra như miếng thịt đông, mặt dài như quả mướp. Khiếp thế, đàn bà con gái hễ cứ xa nhau một tý là người chảy dài như sáp. Ngủ với chị có một đêm, mà tình cảm đã chảy tràn trề ra mặt. Không biết họ đã tâm sự với nhau được những gì. Gần như suốt đêm, họ rầm rì thì thào giọng vịt đực. Lâu lâu tôi lại nghe tiếng lào khào khúc khích vọng ra cửa buồng.

Chị tôi một cô gái người Tày làng Bản Đà chính hiệu. Chị lấy chồng dằng dặc miền Trung xứ Quảng nắng gió với những giọng hò mặn mòi tôm cá. Ngày chị cưới anh Tú, tôi còn ở mãi chiến trường B2, nên chẳng biết gì. Ngày chị sinh thằng Phước, tôi lại đang đi học. Mấy chục năm biệt tăm, hôm nọ chị em tôi tình cờ gặp lại trên quê hương Trùng Khánh. Thế rồi, chuyện chị chị em em nóng ran như lửa đốt đồi cỏ gianh, lênh láng như trăng nước sông Bằng. Chúng tôi hăng hái kể cho nhau nghe hiện tình của mỗi người. Con cái nhà cửa ra sao. Công việc lương lậu có đủ ăn không.

Chân thì đứng trên đất quê hương, mà sao sau lưng tôi thấy nhồn nhột buồn như kiến bò. Cứ nghĩ đến ngày mai kia, chị em mình lại phải lên xe, rời xa nơi chôn nhau cắt rốn, trở về cái gọi là nhà mình. Nhà mình tự dưng dính vào một xứ sở xa xôi lạ lẫm chả có ai quen. Ngoảnh lại nhìn không thấy bóng dáng núi non, sông suối nơi quê hương. Không thấy bóng dáng người anh em ruột thịt. Ngày ngày không biết nói tiếng Tày cùng ai. Vậy nên, nước mắt chỉ lan chảy dưới làn da mặt. Nước mắt không sao thoát nổi ra ngoài. Nước mắt ngấm qua từng chân tóc, qua từng lỗ chân lông. Làm cho chúng khô giòn như nướng. 

Nhân chuyến đi công chuyện ở miền Nam, vợ chồng tôi quyết định ở lại Đà Nẵng thăm chị, nhân thể làm một tua du lịch phố cổ Hội An, Chùa Tàu cho biết. Tưởng nó thế nào, hóa ra chẳng khác phố chợ Co Xàu là mấy. Cũng nhà lợp ngói máng. Cũng cột gỗ tròn đen sì. Cũng cửa bằng phản gỗ dày hàng phân. Cũng phố xá vắng lặng đến mủn cả con người.

Chị ngồi ngay trước mặt, chăm chú nhìn vào tôi, như nuốt lấy từng lời. Tay phải chị cầm quạt, tay trái cầm khăn lau từng giọt mồ hôi trên mặt, trên trán cho tôi. Thấy ngượng quá, nhưng tôi vẫn cứ đành lòng ngồi yên cho chị quạt mát.

Ngần này tuổi rồi, đã trải qua không biết bao nhiêu cay đắng, sương gió, đạn bom. Nay đã lên chức ông nội bà ngoại, tôi vẫn bị chị gái coi như hồi nào còn nhảy tưng tưng trên lưng. Vợ tôi cứ lủm nhủm cười mà rằng này bá ơi, nhà em đã thay mấy lần móng cựa rồi đấy ạ. Làn da anh ấy cũ đến nỗi muỗi không thèm đốt. Sao chị còn… Mặc xác mợ! Với chị, cậu vẫn còn trẻ con. Ha ha ha đúng không nào. Cầm lấy khăn mà đi rửa cái bản mặt cho nó sạch. Gớm! Râu với ria trông đến phát khiếp.

Chị kể mãi, cái lần chị cõng tôi ngã xuống mương nước. À, chị nhớ ra rồi. Cái nhà mình hồi ấy ở dưới chân núi Bo Chu. Trông nó như một chú tiểu đồng. Chú đứng khoanh tay bên một ông già tóc râu bạc phơ. Có con mương chảy qua sau lưng nhà trườn đi như con trăn gió. Mương nước chảy êm đềm không một tiếng kêu, như giọt sương chảy trên lá mon.

Về đêm, con mương nước óng ánh trăng bạc. Trăng chảy mượt như nhung như lụa. Nhưng khi nhúng ngón tay xuống là làm trăng vỡ. Ta đưa ngón tay lên mút, thấy trăng mát và ngọt trên đầu lưỡi. Còn con mương nước lừ lừ trườn đi không nghỉ. Thỉnh thoảng thấy vài con chuồn chuồn đỏ tươi như ớt. Cả ngày chuồn chuồn chả biết làm gì, chỉ mỗi việc đạp nước chơi chơi. Vậy mà nó cũng tỏ ra bận rộn chăm chỉ, đầy tinh thần trách nhiệm.

Quê hương tươi rói hiện lên nét mặt người kể. Chiếu đến góc nào  cũng thấy người chị tôi rơn rớn xanh. Một màu xanh cỏ cây, sông suối, núi non hiền hòa. Một màu xanh non tơ tận tụy. Một màu xanh chịu đựng và gắng gỏi. Quê hương phập phồng lên hơi thở. Thở càng sâu, quê hương càng xa.

Chị nói mỗi khi nhớ nhà, lại cầm chiếc làn trúc lung lay ra chợ Cồn. Khi đến nơi, chị sực nhớ mình quên ví ở nhà, chẳng mang theo đồng tiền nào. Người ta mời mở hàng, chị nhay nhay chạy như có ma cà rồng đang đuổi.

Quê hương lại cười trên gương mặt người kể. Chiếu đến góc nào cũng thấy người chị tôi trắng sáng như gương. Trắng sáng này là tia nắng non chiếu lên người chị. Bọn trẻ bây giờ nói đấy là nắng tuổi teen. Nắng tuổi teen đang lơ là đậu xuống bờ vai mái tóc. Ánh sáng viền lên tóc lên bờ vai chị. Ánh sáng ấy làm chị tôi trẻ lại hàng chục tuổi. Trông chị tôi xinh đẹp như hồi còn để tóc đuôi gà. Tóc đuôi gà vắt vẻo trên cành hoa mận đỏ. Hoa mận đỏ mà người quê tôi gọi là mận có máu.

Thế đấy. Cái tình người ở miền núi sao nó thắm thiết, sâu sắc đến cỏ cây cũng hôi hổi ấm tình người. Ở miền núi nhiều năm mới hiểu, thiếu vắng người sẽ như thế nào. Ở miền núi nhiều đời mới hiểu hai chữ đang đeo. Đang đeo nghĩa là tôi đói người. Tôi khô khát vì người. Kiếm đâu ra thật nhiều người cho tôi vui với. Cho nhà tôi vui với. Cho làng tôi vui với. Cho mường tôi tự hào vì có đông người. Có đông người là từ nay không còn biết sợ. Không còn phải nhắm mắt bịt tai khi sấm rền chớp giật. Không còn phải run lên, đang đêm hổ báo tìm về lôi trâu vác lợn. Không sợ kẻ gian mò vào buồng bắt trộm con gái, rồi chúng hằm hè vác nhau lên núi. Có đông người sẽ không còn biết sợ là gì nữa. Nỗi sợ vì thiếu vắng người đã hằn lên một nét tính cách sâu đậm của người miền núi.

Tiễn vợ chồng tôi lên xe ra sân bay, chị tôi tươi cười. Tươi cười thật sự. Nhưng nhìn kỹ thì thấy ở đuôi con mắt của người đàn bà ngoài tuổi bảy mươi lấp ló hai giọt nước. Hai giọt nước trong vắt, từ từ lăn xuống cằm, trông như hai hạt ngọc. 

Y Phương

Các tin khác

Phim "Mưa đỏ" ghi dấu ấn của điện ảnh Việt ở đề tài chiến tranh cách mạng.

Khát vọng trở thành ngành công nghiệp văn hóa

40 năm đổi mới - một chặng đường đánh dấu nhiều cột mốc của điện ảnh Việt Nam từ một nền điện ảnh bao cấp sang cơ chế thị trường. Tại hội thảo "Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm đổi mới", tổ chức trong khuôn khổ Liên hoan phim Châu Á - Đà Nẵng (DANAFF) Tiến sĩ Ngô Phương Lan - Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam - Giám đốc DANAFF nhận định: "40 năm trước, Đổi mới không chỉ mở ra một giai đoạn phát triển mới về kinh tế - xã hội, mà còn mở ra những không gian sáng tạo mới cho văn học, nghệ thuật. Tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, phản ánh đúng sự thật đã trở thành động lực quan trọng để văn nghệ sĩ khám phá sâu hơn đời sống con người, những chuyển động của xã hội và những khát vọng của dân tộc trong thời kỳ mới".

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Bộ phim truyền hình "Tận hiến" (Điện ảnh CAND sản xuất) vừa khép lại hành trình phát sóng nhưng dư âm mà bộ phim mang lại vẫn tiếp tục lắng đọng trong lòng khán giả. Giữa dòng chảy của điện ảnh chính luận, "Tận hiến" tạo dấu ấn không chỉ bởi câu chuyện về những chiến sĩ tình báo CAND hoạt động và sẵn sàng hy sinh trong thầm lặng mà còn ở cách làm phim giàu tâm huyết và khát vọng.

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Có một số bạn yêu thơ hỏi tôi về việc: "Các nhà thơ trẻ hiện nay quan tâm đến hình tượng thơ trong sáng tác như thế nào?". Theo tôi, việc xây dựng hình tượng thơ có vai trò đặc biệt quan trọng trong sáng tác thơ ca của những người viết, bởi hình tượng thơ chính là nơi nhà thơ gửi gắm tư tưởng, cảm xúc, cách nhìn về con người và cuộc đời.

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Nằm trong các hoạt động kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026), Hội sách Thiếu nhi Thành phố Hồ Chí Minh lần 6 - năm 2026 với chủ đề: “Em vui đọc sách, học bao điều hay” vừa được khai mạc với nhiều hoạt động phong phú, sáng tạo dành cho thiếu nhi, phụ huynh, giáo viên và cộng đồng.

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Truyện tranh là một thị trường đang bị bỏ ngỏ ở Việt Nam. Điều chúng ta thiếu không phải là những tác giả tài năng mà là một hệ sinh thái đủ mạnh để nuôi dưỡng, bảo vệ và phát triển các giá trị sáng tạo. Những vấn đề này được đặt ra trong tọa đàm "Kiến tạo hệ sinh thái sáng tạo truyện tranh cho người Việt" diễn ra mới đây tại Hà Nội.

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

Gần đây, nhiều hoạt động lan tỏa và tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống, di sản mang đậm sắc màu dân tộc như vẻ đẹp của tranh Đông Hồ đã thu hút sự quan tâm của giới trẻ...

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Vừa lên sóng những tập đầu tiên, bộ phim truyền hình “Lửa trắng” đã thu hút sự quan tâm của đông đảo khán giả. Từ việc khai thác cuộc đấu tranh chống tội phạm ma túy trong thời đại số, bộ phim khắc họa chân dung người chiến sĩ CAND với sự dũng cảm, bản lĩnh và trí tuệ cùng những thông điệp nhân văn sâu sắc.

Hoạt hình Việt ra thế giới

Hoạt hình Việt ra thế giới

Lần đầu tiên, một bộ phim hoạt hình dài của Việt Nam "Trạng Quỳnh nhí: Truyền thuyết Kim Ngưu" được mời tham dự Annecy International Animation Film Festival - liên hoan phim hoạt hình lớn nhất hành tinh. Theo đạo diễn Trịnh Lâm Tùng, đây là cơ hội để những người làm hoạt hình Việt Nam được cất lên tiếng nói của mình, được giới thiệu những giá trị văn hóa mà chúng ta đã gìn giữ qua biết bao thế hệ.

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Đà Nẵng sẽ trở thành tâm điểm của điện ảnh khu vực khi đăng cai "Liên hoan phim châu Á - Đà Nẵng" (DANAFF) lần thứ IV (diễn ra từ ngày 28/6 đến ngày 4/7). Với chủ đề “Nhịp cầu từ châu Á ra thế giới”, DANAFF năm nay được tổ chức quy mô hơn, nhiều hoạt động chuyên sâu hơn và định hướng rõ nét trong việc thúc đẩy công nghiệp điện ảnh Việt Nam hội nhập quốc tế.

Một số tác phẩm của hoạ sĩ Bùi Xuân Phái đã được sử dụng trong nhiều sản phẩm âm nhạc.

Bản quyền tác phẩm hội họa trong sáng tạo đương đại

Mới đây, việc ê-kíp sản xuất MV của ca sĩ Sơn Tùng M-TP sử dụng hình ảnh tác phẩm “Tàn Chỉ” của họa sĩ Lệ Giang không xin phép, cũng như nhiều sản phẩm nghệ thuật, quảng cáo, điện ảnh từng khai thác tranh của các họa sĩ đã đặt ra câu hỏi: Sử dụng tác phẩm hội họa trong sáng tạo nghệ thuật như thế nào, đâu là ranh giới giữa cảm hứng sáng tạo và hành vi xâm phạm bản quyền?

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

"Sân nhà" đã không còn là lợi thế khi một loạt phim Việt phải sớm rút khỏi phòng vé vì doanh thu thấp. Tự "nâng chuẩn" chất lượng có lẽ là con đường duy nhất nếu phim Việt muốn giữ chân khán giả trong cuộc đua khốc liệt này.

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc 70 năm của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mà còn là lời tri ân dành cho các thế hệ thầy cô giáo, học sinh, người làm sách và những người đã góp phần vun đắp tri thức cho đất nước.

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Trong một thế giới mà trẻ em đang bị các thiết bị điện tử chi phối mạnh mẽ như hiện nay, việc làm thế nào để trẻ em có thói quen đọc sách, có cơ hội lớn lên cùng trang sách trong những mùa hè không chỉ là nỗ lực của phụ huynh mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng...

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh tự bạch: "Suốt một Đời Thơ xin tự nguyện làm một phu trầm để bóc dần vỏ bọc thời gian/ giữa đời ngậm ngải tìm trầm... Nghĩa Nhân". Đây có thể xem là tuyên ngôn tinh thần cho toàn bộ hành trình thơ của Vân Anh.