Casting online xuất hiện từ nhiều năm trước. Nhưng lâu nay vòng casting này chỉ yêu cầu ứng viên nộp CV, hình chân dung cùng vài sản phẩm phim ảnh đã góp mặt. Về sau, casting online trở nên phong phú hơn khi cho phép người dự tuyển gửi clip ngắn thể hiện tình huống do đoàn phim ra đề hoặc thử vai trực tiếp thông qua hình thức livestream trên mạng xã hội. Tuy vậy, khá ít đoàn phim áp dụng khi việc casting offline (thử vai tại chỗ, trực tiếp) vẫn áp đảo. Chỉ khi dịch COVID bùng phát năm 2021 cùng sự phổ biến của nền tảng video ngắn trên TikTok, Facebook, casting ảo mới nở rộ.
Bộ đôi nhà sản xuất Minh Hà, đạo diễn Lý Hải nổi tiếng với phương thức casting online trên TikTok khi bắt đầu áp dụng cho “Lật mặt 6” hồi năm 2022. Mới đây, đạo diễn Lý Hải tiếp tục chọn casting online qua TikTok cho phim “Lật mặt 8”. Ekip yêu cầu thí sinh diễn tả cảm xúc khi người yêu bất ngờ nói chia tay hay người thân bất ngờ bỏ nhà đi. Từ cuối tháng 9 đến đầu tháng 10, mạng xã hội sôi sục với hàng trăm clip thử vai, thu hút hơn 300 triệu lượt xem trên khắp nền tảng. Cơn sốt từ vòng casting online dẫn đến vòng casting trực tiếp tại TP Hồ Chí Minh thu hút hơn 5.000 người - một con số kỷ lục so với các phần trước. Con số này cũng biến buổi casting offline của “Lật mặt 8” trở thành buổi thử vai quy mô nhất của phim Việt từ trước đến nay.
Không khí thử vai trực tuyến của dự án điện ảnh “Hoàng hậu cuối cùng” cũng sôi động không kém. Hàng trăm bạn trẻ từ người nổi tiếng đến xa lạ cùng hóa thân thành Nam Phương hoàng hậu hay cựu hoàng Bảo Đại. Ai cũng cố gắng thể hiện sao cho đạt diện mạo, cốt cách của hai nhân vật lịch sử một thời. Số lượng ứng viên tăng vọt khiến đoàn phim phải tăng thời gian casting thêm một tháng, kéo dài đến hết tháng 9. Cũng chọn thử vai trực tuyến, ekip “Ngày xưa có một chuyện tình” phát động thử vai trên TikTok hồi cuối tháng 6. Đạo diễn Trịnh Đình Lê Minh yêu cầu ứng viên quay clip ba phút biến hình từ tạo hình học sinh cấp ba sang vẻ ngoài trưởng thành. Cùng với đó, ứng viên diễn hoặc đọc lại một câu thoại tâm đắc trong nguyên tác văn học.
Nếu casting bình thường đòi hỏi phải có địa điểm tổ chức, số người dự casting cũng bị hạn chế thì casting ảo phá bỏ mọi rào cản này. Ngồi ở bất cứ đâu, đạo diễn cũng có thể tìm kiếm ứng viên mà không tốn nhiều chi phí, tinh gọn công đoạn. Với người ứng tuyển, cơ hội để họ chạm ngõ điện ảnh cũng rộng mở hơn. Không bị áp lực phải diễn trước nhiều người, họ thoải mái hơn khi thể hiện nhân vật. Nhờ vậy, tiềm năng của họ dễ phát lộ. Khi chọn được một số ứng viên phù hợp, ekip chỉ cần tổ chức buổi thử vai trực tiếp để đánh giá chính xác lần cuối trước khi khai máy. Việc ứng viên dự casting đăng các clip ứng tuyển trên mạng xã hội còn giúp công chúng có cơ hội dự phần vào việc chọn diễn viên cùng ekip sản xuất nếu như phim được chuyển thể từ tác phẩm văn học hay lấy cảm hứng từ nguyên mẫu có thật.
Chia sẻ thêm về lý do chọn casting online thay cho hình thức thông thường, đạo diễn Lý Hải cho hay: “Tôi chọn hình thức này vì mong muốn càng nhiều người tham gia thử vai càng tốt, ngay cả các bạn ở xa vẫn có thể tham gia được. Số thí sinh đăng ký càng nhiều thì cơ hội tìm kiếm ứng viên phù hợp càng tăng cao. Những lần casting trước, ứng viên rất đa dạng, đủ mọi thành phần từ chuyên nghiệp đến không chuyên, từ sinh viên, học sinh, nhân viên văn phòng đến bác chạy xe ôm, anh shipper, người bán hàng rong. Với quan niệm "Ai cũng có cơ hội trở thành diễn viên", các dự án của “Lật mặt” không phân biệt ai hết, miễn là những người đó có tình yêu với nghệ thuật thứ bảy, có năng khiếu, và đặc biệt là hợp vai thì chúng tôi sẽ chọn”.
Đồng quan điểm, nhà sản xuất Minh Hà chia sẻ: “Tất cả những bạn đậu casting online đều có những nét đặc sắc riêng. Điện ảnh không chỉ cần sự chuyên nghiệp mà còn cần sự mộc mạc diễn như không diễn”.
Nhờ loạt ưu điểm của casting online mà nhiều gương mặt mới được dịp xuất hiện trên màn ảnh và tỏa sáng. Series “Lật mặt” thành công nhờ làm tốt khâu tìm kiếm và phát hiện dàn “tân binh” như Võ Đình Hiếu (Lật mặt: Phim trường); Nene (Lật mặt: ba chàng khuyết); Katleen Phan Võ (Lật mặt: nhà có khách); Tín Nguyễn, Tạ Lâm (Lật mặt 7: Một điều ước).
Ở bộ phim “Ngày xưa có một chuyện tình” chuyển thể từ truyện dài cùng tên của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh, Ngọc Xuân và Đỗ Nhật Hoàng là hai phát hiện mới mẻ của màn bạc Việt. Lần đầu chạm ngõ điện ảnh nhưng cả hai đều thể hiện xuất sắc vai Miền và Phúc. Chỉ mới vài suất chiếu sớm, Ngọc Xuân đã trở thành gương mặt “ngọc nữ” gây thương nhớ cho công chúng. Cô thể hiện trọn vẹn vai Miền đầy trong sáng, nghị lực, vẩn chút ưu tư giữa cuộc tình tay ba với hai người bạn tên Phúc và Vinh.
Trước đó clip diễn thử trên TikTok của Ngọc Xuân nhanh chóng lan truyền chóng mặt, nhận được sự yêu thích của khán giả. Họ mong muốn cô vào vai Miền vì ngoại hình và diễn xuất quá hợp. Đạo diễn Trịnh Đình Lê Minh đánh giá cao vẻ đẹp đậm nét thập niên 1990 và ánh mắt giàu nội tâm của Ngọc Xuân. "Dù vậy, tôi phân vân vì Ngọc Xuân ít kinh nghiệm đóng phim, chưa từng góp mặt trên màn ảnh rộng. Sau khi phim khởi quay, tôi mới thở phào, tin lựa chọn của bản thân là đúng" - anh tâm sự.
Phim điện ảnh hiện nay đang rất “khát” gương mặt mới. Khán giả không ngừng la ó khi số phim Việt ra rạp khá nhiều nhưng quanh đi quẩn lại chỉ toàn gương mặt cũ như NSND Ngọc Giàu, Trấn Thành, Lê Giang, Uyển Ân, Tuấn Trần. Diễn xuất khá nhạt nhòa nhưng Thuận Nguyễn liên tục ẵm vai chính ở các dự án lớn như “Bẫy ngọt ngào”, “Người vợ cuối cùng”, “Người mặt trời”, “Qua bển làm chi”, “Domino: Lối thoát cuối cùng”… Khán giả chán anh đến mức mặc định phim nào có mặt Thuận Nguyễn thì phim đó chìm.
Dẫu biết rằng diễn viên kỳ cựu có nhiều kinh nghiệm diễn xuất nhưng từ vai lớn đến vai nhỏ đều bị họ phủ sóng khiến khán giả nhàm chán. Trong khi đó số lượng gương mặt mới để thổi luồng sinh khí lạ lẫm, cuốn hút trở nên lép vế dù khán giả rất mong mỏi. Bây giờ công chúng không còn chuộng công thức “ngôi sao phòng vé”. “Cái giá của hạnh phúc” có Thái Hòa đóng chính hay “Móng vuốt” có gương mặt ăn khách Tuấn Trần cũng đều “ngã ngựa” như thường. Yếu tố quan trọng mà công chúng cần chính là chất lượng kịch bản, chất lượng diễn xuất và sự tươi mới.
Hai bộ phim trên đều bị chê về kịch bản và diễn xuất dù diễn viên có là ông hoàng, bà hoàng phòng vé chăng nữa. Trong khi đó, “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh”, “Em chưa 18”, “Lật mặt 7”, “Mắt biếc”, “Em và Trịnh” … đều thành công dù dàn diễn viên chính hầu hết lạ huơ lạ hoắc như Kaity Nguyễn, Avin Lu, Thịnh Vinh, Trần Nghĩa, Trúc Anh, Khánh Vân, Thảo Tâm, Trần Phong, Hoàng Hà, Akari…. Điều này chứng tỏ nhà làm phim không còn chăm chăm vào diễn viên ngôi sao hay câu nệ các mối thân quen mà họ đã đặt sự hợp vai và chất lượng của tác phẩm lên hàng đầu.
Không chỉ là mỏ vàng cung cấp nhân tố mới, casting online còn trở thành chiêu truyền thông hiệu quả cho nhà sản xuất. “Lật mặt 8”, “Hoàng hậu cuối cùng” hay “Ngày xưa có một chuyện tình” đều gây sốt ngay khi chưa bấm máy nhờ sự lan truyền của các clip thử vai trên mạng xã hội. Dù có được chọn hay không được chọn, ứng viên cũng trở thành người quảng bá không công để dự án tăng độ lan tỏa.
