Cần Thơ có bến Ninh Kiều

Khi nói đến thành phố Cần Thơ thường gắn với cái tên Ninh Kiều giống như hai cái tên Sài Gòn và Chợ Lớn vậy. Từ xa xưa bến cảng Ninh Kiều, nơi giao lưu buôn bán của Lục tỉnh miền Tây Nam Bộ. Trong dân gian đã có câu hò trên sông Hậu Giang rằng: "Cần Thơ có bến Ninh Kiều. Có dòng sông đẹp có nhiều giai nhân. Cuộc đời luống những phù vân. Trở về bến cũ cố nhân xa rời".

Khu vườn tình yêu

Thực ra quận Ninh Kiều chính là thành phố Cần Thơ cũ nay được mở rộng tới gần 3.000 ha (theo con số thống kê vào tháng 2-2020). Bến cảng Ninh Kiều nằm trên sông Cần Thơ một phụ lưu của sông Hậu Giang. Sau khi thành phố Cần Thơ được mở mang phát triển và trực thuộc Trung ương quản lý, đường Lê Lợi đổi thành Hai Bà Trưng, nhưng tên bến cảng vẫn giữ lại theo tên quận Ninh Kiều.  Hiện nay bến Ninh Kiều trở thành bến tàu du lịch và công viên văn hóa rộng tới 7.000 m2 chạy dọc sông Cần Thơ.

Đặc biệt vào năm 2009 thành phố Cần Thơ đặt bức tượng Bác Hồ mới ở trung tâm Công viên Ninh Kiều. Bức tượng bằng đồng cao 7,2 mét được đặt trên bệ đá cao hơn 3 mét. Đây là tác phẩm đầu tiên của miền Nam chào mừng đại lễ 1.000 năm Thăng Long-Hà Nội. Hơn nữa tượng được chế tác bằng đồng lại chính những nghệ nhân Thủ đô thực hiện và hiến tặng cho nhân dân Cần Thơ.

Điều đặc biệt vị trí dựng tượng Bác đã dược các nhà chuyên môn quan tâm nghiên cứu phong thủy từ năm 1976. Họ đã từng đặt tượng Bác bằng đá ở vị trí, ánh sáng mặt trời từ sáng đến chiều tối đều rọi sáng mặt Bác, tạo nên vầng hào quang linh thiêng trên sông Cần Thơ. Không gian bao quanh tượng Bác Hồ rộng 2.000 m2 trở thành trung tâm hoạt động các lễ hội văn hóa của đoàn viên thanh niên và các tổ chức xã hội của thành phố Cần Thơ.

Hoạt động vui chơi trong công viên Ninh Kiều.
Hoạt động vui chơi trong công viên Ninh Kiều.

Công viên Ninh Kiều còn được các bạn trẻ gọi với cái tên "Khu vườn tình yêu". Bởi lẽ người ta mới xây một cây cầu đi bộ vượt qua kênh Cái Khế ở ngã ba sông Cần Thơ và sông Hậu Giang. Cây cầu được thiết kế hiện đại với dàn đèn chuyển động bảy màu rất kỳ thú. Người dân Cần Thơ thường đi bộ qua cầu sang miệt vườn bên kia sông. Họ dạo chơi và tản bộ thư giãn.

Riêng các bạn trẻ thường dừng bên thành cầu ngắm sông Hậu mênh mang cùng những con tàu đi về mọi ngả. Họ coi đây là nơi hò hẹn và tâm tình. Những cặp đôi tình nhân đã dùng nhưng cái khóa đánh dấu tên mình rồi móc vào nhau lên thành cầu. Đó là lời thề nguyền sống và hạnh phúc với nhau đến trọn đời.

Những câu hò trên sông Hậu Giang luôn vang lên trong những chiều buông. Đó cũng là lời nhắn gửi yêu thương. Giọng hò của những chàng trai cô gái luôn vọng nỗi nhớ thương: "Đất Cần Thơ nam thanh nữ tú/ Đất Rạch Giá vượn hú chim kêu. Quản chi mưa nắng sớm chiều/ Lên voi xuống vịnh cũng chèo thăm em". Nhất là bài ca nổi tiếng "Qua bến Ninh Kiều" của nhạc sĩ Nguyễn Văn Hiên luôn ngân nga da diết trên cây cầu bên sông. Những lời ca về tình yêu ngọt ngào làm say đắm lòng người: "Đêm nay qua bến Ninh Kiều/ Nhớ về bóng dáng em yêu/ Lòng nghe xao xuyến bồi hồi/ Như dòng sông lấp lánh trăng sao".

Những chiếc khóa tình yêu cũng bắt đầu từ đây. Những mối tình được lấp đầy những câu hát dân ca của miền sông nước mà: "Cần Thơ gạo trắng nước trong/ Ai đi đến đó lòng không muốn về".

Công viên mang tên người viết bài ca "Giải phóng miền Nam"

Bên cạnh công viên Ninh Kiều với cây cầu tình yêu thì quận Ninh Kiều còn có một công viên văn hóa lớn nhất thành phố Cần Thơ. Đó là "Công viên Lưu Hữu Phước" nằm trên đại lộ Hòa Bình rộng 2ha. Đồng thời đây cũng là một trong số hiếm hoi công viên lấy tên văn nghệ sĩ trong cả nước. Nhạc sĩ Lưu Hữu Phước sinh năm 1921 ở quận Ô Môn, thành phố Cần Thơ.

Lưu Hữu Phước có năng khiếu âm nhạc từ nhỏ và được gia đình gửi lên Sài Gòn học tập. Nhưng nhạc sĩ trẻ Lưu Hữu Phước sớm giác ngộ lòng yêu nước và đã tập hợp một ban nhạc để sáng tác những bài hát về tình yêu Tổ quốc. Bài hát "Thanh niên hành khúc" được nhạc sĩ viết năm 1939 khi mới 18 tuổi. Giai điệu sôi nổi trong sáng về tình yêu đất nước được các bạn trẻ thanh niên học sinh hồ hởi đón nhận. Nó khẳng định tài năng xuất sắc của nhạc sĩ trẻ Lưu Hữu Phước ngay từ những sáng tác đầu tiên.

Sau đó nhạc sĩ ra Hà Nội học Trường Đại học Y dược (1940). Giai đoạn này nhạc sĩ Lưu Hữu Phước tham gia hoạt động và lãnh đạo phong trào đấu tranh chính trị trong giới sinh viên Đông Dương. Do được tiếp xúc và hòa nhập với phong trào Việt Minh nên Lưu Hữu Phước càng một lòng dấn thân vào con đường đấu tranh chống thực dân Pháp. Những bài hát của Lưu Hữu Phước liên tục ra đời trong giai đoạn này. Đó là những ca khúc tràn đầy khí thế cách mạng và thể hiện lòng yêu nước yêu dân tộc sâu sắc.

Đáng chú ý, hàng loạt ca khúc được phổ biến sâu rộng trong phong trào cách mạng như: "Bạch Đằng Giang", "Non sông gấm vóc", "Ải Chi Lăng" hay đó còn là "Hát giang trường hận", "Hờn sông Gianh", hoặc "Hội nghị Diên Hồng"… Đặc biệt trong đó bài "Hát Giang trường hận" sau này được đổi thành "Hồn tử sĩ" luôn được vang lên trong suốt 80 năm qua.     

Năm 1943, nhạc sĩ được tổ chức cử về quê hương hoạt động. Từ đây nhạc sĩ Lưu Hữu Phước công khai tổ chức các phong trào thanh niên sinh viên. Lực lượng cách mạng ngày một phát triển. Lưu Hữu Phước cùng các chiến sĩ hoạt động cho đến khi Cách mạng Tháng Tám thành công. Vào thời gian này nhạc sĩ đã cho ra đời ca khúc nổi tiếng "Khải hoàn ca".

Sau đó nhạc sĩ được tổ chức đưa ra Bắc để lập Trung ương Nhạc viện (9-1946), tiền thân cùa Nhạc viện Hà Nội sau này. Đến ngày toàn quốc kháng chiến, nhạc sĩ Lưu Hữu Phước cùng Hội Văn hóa Cứu quốc lên Việt Bắc tham gia công cuộc trường kỳ kháng chiến. Trong giai đoạn này tài năng của Lưu Hữu Phước lại thêm tỏa sáng khi cho ra đời bài hát "Ca ngợi Hồ Chủ tịch". Đây chính là tác phẩm được đổi thành "Lãnh tụ ca" và được trình bày trong những hội nghị về Đảng và đại lễ của đất nước.

Chiếc áo bà ba trên chợ nổi.
Chiếc áo bà ba trên chợ nổi.

Khi chiến trường miền Nam vào giai đoạn khốc liệt, nhạc sĩ Lưu Hữu Phước lại được cử về quê hương giữ chức Chủ tịch Hội Văn nghệ Giải phóng (1965). Đến khi Chính phủ Lâm thời Cộng Hòa miền Nam ra đời, nhạc sĩ Lưu Hữu Phước được bầu làm Bộ trưởng Bộ Thông tin Văn hóa.

Trong giai đoạn này nhạc sĩ đã có những sáng tác có giá trị. Đó là những bài hát nổi tiếng như: "Tình Bác sáng đời ta", "Dưới cờ đảng vẻ vang", "Xuống đường" và "Bài hát giải phóng quân". Đặc biệt trong đó có hai bài rất quan trọng là "Tiến về Sài Gòn" và "Giải phóng miền Nam". Riêng bài hát "Giải phóng miền Nam" được coi là "Quốc ca" của Mặt trận Giải phóng miền Nam Việt Nam cho đến ngày thống nhất đất nước (30-4-1975).

Chiếc áo bà ba trên sông nước Cần Thơ 

Giờ đây nếu bạn đến bến Ninh Kiều đi thuyền du ngoạn trên sông ắt sẽ gặp những chàng trai cô gái vận áo bà ba hướng dẫn du khách trên sông. Họ trò chuyện và đưa ra những trò chơi hoặc đố chữ làm cho bạn vui và quên quãng đường lênh đênh trên sông Hậu Giang.

Đặc biệt họ còn sẵn sàng hát và kể những câu chuyện về chiếc áo bà ba của dân sông nước miền Tây. Không ít nhạc sĩ đã sáng tác về chiếc áo bà ba mỗi khi về Cần Thơ. Nhưng có lẽ bài "Chiếc áo bà ba" của nhạc sĩ Trần Thiện Thanh viết năm 1976 là được hàng trăm ca sĩ chọn là tiết mục biểu diễn trong gần 45 năm qua. 

Giai điệu "Chiếc áo bà ba" đậm chất dân ca đồng bằng sông Cửu Long đã được hình thành và vang lên từ bến Ninh Kiều. Hình ảnh chiếc áo bà ba luôn tạo dấu ấn trong lịch sử và những chiến công của người dân Cần Thơ trên dòng sông Hậu Giang. Lời ca ngân vang mênh mang: "Em xinh tươi trong chiếc áo bà ba/ Em đi mau kẻo trễ chuyến phà đêm/ Qua bến Bắc Cần Thơ/ Cùng những chàng trai coi thường con sóng dữ/ Những nữ anh hùng tóc dài chấm lưng thon/ Đất nước mình đây dẫu xuồng ghe bé bỏng/ Còn nghe quen chiến công trên dòng sông…".

Vương Tâm

Các tin khác

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Tại Việt Nam, chuyển đổi số trong ngành sách không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết để thích ứng với sự thay đổi của công nghệ và thói quen của độc giả. Với một dân tộc có tỷ lệ đọc sách khá thấp như Việt Nam thì chuyển đổi số được kỳ vọng là một cơ hội giúp ngành sách phát triển văn hóa đọc, bởi số hóa đã giúp sách "vượt qua giới hạn của sách giấy, kiến tạo những trải nghiệm tri thức đa chiều".

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp điện ảnh đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức nghệ thuật.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, báo chí nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

“Cuộc thi dịch Văn học Việt - Trung, Trung - Việt” năm 2026 vừa chính thức khởi động tại TP Hồ Chí Minh. Bước qua mùa giải thứ hai, cuộc thi không chỉ là nơi giao lưu văn chương giữa hai nước mà còn được kỳ vọng trở thành mảnh đất màu mỡ để phát hiện và bồi dưỡng những “mầm xanh” dịch thuật.

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Khi đến thăm họa sĩ Tô Chiêm sau cơn đột quỵ cách đây 2 năm, tôi không hình dung có một ngày lại được trò chuyện và chia sẻ với anh trong sự kiện trưng bày nghệ thuật “Khói” với tâm thế của một người họa sĩ điềm tĩnh trở lại với hội họa sau tất cả.

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Những năm gần đây, với sự ra đời của show diễn thực cảnh được tổ chức tại các địa điểm du lịch đã đem đến cho khán giả là khách du lịch nhiều trải nghiệm mới mẻ. Việc tổ chức các show diễn thực cảnh tại các địa chỉ du lịch nổi tiếng đang được xem là hoạt động tích cực không chỉ để thu hút khách du lịch mà còn là dấu ấn của sự kết nối giữa du lịch với văn hóa và di sản.

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Những năm gần đây, giới xuất bản thế giới đã liên tục cảnh báo về mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo (AI) đến quá trình sáng tạo, trong việc các “ông lớn công nghệ” sử dụng trái phép vô số tác phẩm để huấn luyện thuật toán cũng như thực trạng ngày càng khó phân biệt đâu là tác phẩm đến từ con người, đâu là sản phẩm đến từ máy móc…

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Giữa những ngày tháng tư lịch sử, một loạt sản phẩm âm nhạc mang tinh thần yêu nước ra mắt công chúng đã tạo nên điểm nhấn đặc biệt trong đời sống âm nhạc. Nỗ lực làm mới cảm hứng truyền thống bằng những sáng tạo độc đáo và hơi thở hiện đại góp phần lan tỏa tình yêu Tổ quốc một cách gần gũi và giàu cảm xúc.

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Việt Nam và New Zealand đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên vẫn có một khoảng trống lớn trong giao lưu văn chương giữa hai nước. Không chờ đợi sự thúc đẩy và đầu tư từ phía Chính phủ hai bên, các nhà thơ của hai nước sau hơn một năm kết nối, đã tổ chức được bước đi đầu tiên khởi động cho việc giới thiệu tác phẩm văn chương cho nhau, và xúc tiến các hoạt động chung nhằm thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết và thấu hiểu tâm hồn của nhau.

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Trong nhiều thập kỷ, bảo tàng và các không gian di sản chủ yếu tồn tại như những “kho lưu trữ sống” - nơi hiện vật được bảo quản cẩn trọng, nhưng lại mang tính tĩnh, đôi khi tạo cảm giác xa cách với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Hành trình gieo những yêu thương

Hành trình gieo những yêu thương

Dọc dãy hành lang dài của bệnh viện, nghệ sĩ Nguyệt Thu trong bộ quần áo bệnh nhân đã chơi bản nhạc chữa lành "Secret garden". Giữa lằn ranh sinh tử, âm nhạc, kỳ diệu thay, đã giúp trái tim chị khỏe lại. Khán giả của chị là những bệnh nhân, bác sĩ...

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giữa không gian rực rỡ và tiếng nhạc Latin cuồng nhiệt tại thủ đô Manila, Philippines vào những ngày tháng 4 năm 2026, quốc kỳ Việt Nam đã ba lần được kéo lên ở vị trí cao nhất.

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Điện ảnh Việt được ví như người khổng lồ đang vươn vai thức giấc. Thế nhưng “người khổng lồ” ấy vẫn chưa có một “đại bản doanh” đúng nghĩa để thỏa sức tung hoành. Đôi chân “người khổng lồ” vẫn chật vật trong những phim trường nhỏ lẻ hoặc bối cảnh tạm bợ, quay xong rồi dỡ bỏ.

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Những năm gần đây, tại Hà Nội, mô hình sân khấu học đường đang được quan tâm, xây dựng như một hướng tiếp cận mới trong giáo dục thẩm mỹ cho lứa tuổi học sinh. Việc đưa nghệ thuật sân khấu đến với học đường không chỉ là "gieo mầm" tình yêu nghệ thuật cho thế hệ tương lai mà còn mở ra cơ hội cho ngành sân khấu khi đưa nghệ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ.

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" là tiểu thuyết đầu tay của nhà văn Trương Vân Ngọc (sinh năm 1973, quê Hưng Yên, hiện công tác tại Hà Nội)  viết về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân, sách đoạt giải C cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện ký đề tài "Vì An ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" do Bộ công an và Hội nhà văn Việt Nam tổ chức năm 2025, được Nhà xuất bản Công an Nhân dân tuyển chọn và ấn hành tháng 12 năm 2025.

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Trong đời sống văn học, có một dòng chảy lặng lẽ nhưng lại đóng vai trò khá quan trọng trong đời sống, đó chính là tiểu thuyết lịch sử. Lấy chất liệu từ lịch sử, tái hiện lịch sử qua những trang văn chính là những đóng góp thầm lặng, tích cực của các nhà văn cho bề dày truyền thống văn hóa nước nhà...