Cần thay đổi cách tiếp cận để đạt được hòa bình cho Trung Đông

Việc đàm phán giữa Israel và phong trào Hồi giáo Hamas, hôm 2/9, lại một lần nữa rơi vào bế tắc liên quan đến hành lang chiến lược Philadelphi, cho thấy, thay vì tìm cách thu hẹp bất đồng và tìm ra giải pháp chấm dứt xung đột, các cuộc đàm phán dường như phục vụ nhiều hơn cho lợi ích của mỗi bên. Do đó, hòa bình sẽ không thể đạt được nếu các bên không thay đổi cách tiếp cận hiện tại.

Vấn đề kiểm soát Hành lang Philadelphi - dải đất hẹp dài 14,5km nằm dọc theo biên giới phía Nam của Dải Gaza với Ai Cập - đã trở thành điểm bất đồng chính trong tiến trình đàm phán ngừng bắn. Israel khẳng định quyết tâm không nhượng bộ quyền kiểm soát đối với hành lang. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu nhiều lần tuyên bố, các lực lượng Israel sẽ không rút khỏi Hành lang Philadelphi hoặc cho phép triển khai lực lượng quốc tế tại khu vực này. Trong khi đó, Hamas tuyên bố chỉ chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn và trao đổi con tin với Israel nếu Tel Aviv rút quân hoàn toàn khỏi Hành lang Philadelphi.

Cần thay đổi cách tiếp cận để đạt được hòa bình cho Trung Đông -0
Một con tin được Lực lượng phòng vệ Israel giải cứu và đưa về trung tâm y tế ở Beer Sheva, miền Nam Israel, ngày 27/8. Ảnh: Tân Hoa Xã

Về phía Ai Cập, Ngoại trưởng Badr Abdelatty, ngày 2/9, nhắc lại lập trường kiên quyết phản đối của quốc gia Bắc Phi đối với quyền kiểm soát của Israel tại Hành lang Philadelphi, đồng thời tuyên bố việc làm này của Tel Aviv là không thể chấp nhận được. Ông cũng bác bỏ quyền kiểm soát của Israel đối với Cửa khẩu Rafah bên phía Palestine, đồng thời nhắc lại lập trường của Cairo về việc không chấp nhận bất kỳ sự sắp xếp thay thế nào tại cửa khẩu nối Dải Gaza với Ai Cập. Theo ông, Ai Cập luôn nhấn mạnh quyền kiểm soát Cửa khẩu Rafah bên phía Gaza phải nằm dưới sự giám sát của người Palestine và yêu cầu khôi phục hiện trạng như trước ngày 7/10/2023. Bên cạnh đó, người đứng đầu ngành ngoại giao Ai Cập còn phản đối một số quốc gia áp dụng tiêu chuẩn kép trong tiến trình giải quyết cuộc xung đột giữa phong trào Hamas và Israel.

Cùng ngày, phát biểu tại cuộc họp báo ở Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã bày tỏ thất vọng với Thủ tướng Benjamin Netanyahu khi cho rằng, nhà lãnh đạo Tel Aviv vẫn chưa có đủ nỗ lực để đi tới thỏa thuận giải phóng những con tin hiện đang bị Hamas giam giữ tại dải Gaza. Người đứng đầu Nhà Trắng đưa ra tuyên bố trên sau cuộc họp với các nhà đàm phán Mỹ về thỏa thuận giải phóng con tin, vốn được triệu tập sau khi quân đội Israel phát hiện 6 thi thể con tin tại dải Gaza hôm 31/8, trong đó có 1 người Mỹ gốc Israel.

Hiện, cả Hamas và Israel đều đổ lỗi cho nhau về cái chết của những con tin này. Người phát ngôn của Lữ đoàn Al-Qassam, cánh quân sự của Hamas, ông Abu Obeida tuyên bố, Thủ tướng Benjamin Netanyahu và Quân đội Israel phải chịu hoàn toàn trách nhiệm về cái chết của 6 con tin nêu trên do đã cố tình cản trở các thỏa thuận trao đổi tù nhân. Đáp lại, Ngoại trưởng Israel Israel Katz cáo buộc trách nhiệm thuộc về Hamas, đồng thời cảnh báo Tel Aviv sẽ đáp trả mạnh mẽ sau sự việc này. Vụ việc này được đánh giá là sẽ tiếp tục phủ bóng đen lên tiến trình đàm phán, đồng thời gây sức ép lớn hơn lên chính quyền của Thủ tướng Benjamin Netanyahu trong việc phải nhanh chóng đạt được thỏa thuận giải cứu các con tin.

Trong thời gian qua, mặc dù các cuộc đàm phán diễn ra liên tục, song, cả Israel lẫn Hamas chưa cho thấy họ thực sự mong muốn chấm dứt cuộc chiến. Thay vào đó, dường như cả hai đều muốn tiếp tục xung đột, bất chấp những thiệt hại to lớn cho người dân.

Cụ thể, tình hình hiện tại cho thấy cả Israel và Hamas đều không thực sự sẵn sàng chấp nhận rằng, kéo dài chiến tranh sẽ không mang lại bất cứ lợi ích nào. Đối với người dân Israel và Palestine, nhu cầu cấp thiết là lệnh ngừng bắn, không chỉ để giảm bớt thương vong mà còn để giải thoát những con tin bị giam giữ. Tuy nhiên, cảm giác cấp bách này không được chia sẻ bởi các lãnh đạo của hai bên, khiến xung đột ngày càng kéo dài và phức tạp hơn. Cuộc xung đột kéo dài này cũng đã được quốc tế hóa, đẩy khu vực đến bờ vực của cuộc chiến lớn hơn. Do đó, một lệnh ngừng bắn ở Gaza là cần thiết để xoa dịu căng thẳng khu vực, ngay cả khi không giải quyết lập tức được những nguyên nhân sâu xa.

Theo các chuyên gia, lập luận cho rằng cả hai bên đã hành động vì lợi ích riêng là khá thuyết phục. Thủ lĩnh Hamas Yahya Sinwar không mặn mà với lệnh ngừng bắn vì ông hy vọng rằng các vụ ám sát gần đây của Israel ở Beirut (Lebanon) và Tehran (Iran) sẽ kích động một cuộc trả đũa mạnh mẽ, làm suy yếu Israel và cải thiện vị thế của Hamas. Về phía Israel, những toan tính chiến lược của Thủ tướng Benjamin Netanyahu lại phụ thuộc vào các thành phần cực hữu trong liên minh cầm quyền của ông.

Khi các cuộc đàm phán ngừng bắn đã được nối lại tại Cairo (Ai Cập) và Doha (Qatar), thách thức thực sự đối với cả hai bên là tìm được tiếng nói chung để đi đến một thỏa thuận. Tuy nhiên, các nhà quan sát cho rằng, cả Israel và Hamas vẫn quan tâm nhiều hơn đến việc duy trì cuộc xung đột, vì những động cơ chính trị nội bộ hơn là vì lợi ích chung của khu vực.

Thủ tướng Benjamin Netanyahu đang chịu áp lực lớn từ cả phía trong và ngoài Israel để đạt được thỏa thuận ngừng bắn, nhưng mối quan hệ với phe cực hữu đã tạo nên nút thắt cho tiến trình hòa bình. Điều này không chỉ gây tổn thương cho xã hội Israel mà còn phá vỡ niềm tin giữa người dân và chính quyền. Vấn đề con tin là một ví dụ điển hình, khi việc kéo dài chiến tranh và trì hoãn các thỏa thuận đã làm mất đi niềm tin của người dân vào khả năng bảo vệ của chính phủ. Những toan tính đó đã khiến cho cuộc chiến khốc liệt này tiếp tục kéo dài thay vì kết thúc bằng một lệnh ngừng bắn cần thiết.

Tóm lại, trong khi các bên tiếp tục sử dụng xung đột để đạt được mục tiêu chính trị riêng, người dân Israel và Palestine là những người chịu tổn thất lớn nhất.

Việc chấm dứt xung đột không chỉ là một thách thức về mặt quân sự mà còn là bài toán về lòng tin, đạo đức và sự sẵn lòng đặt lợi ích của người dân lên trên hết. Liệu Israel và Hamas có thực sự muốn chấm dứt xung đột hay không vẫn là một câu hỏi chưa có lời giải rõ ràng, nhưng điều chắc chắn là, hòa bình sẽ không thể đạt được nếu các bên không thay đổi cách tiếp cận hiện tại.

Khổng Hà

Các tin khác

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Phát biểu ngay tại căn cứ liên hợp Andrews khi vừa đặt chân tới Mỹ hôm 23/9 (giờ địa phương), Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho hay, thế giới đang phát triển, thời đại đang thay đổi, nhưng quy luật lịch sử về việc Trung Quốc và Mỹ chung sống hòa bình không thay đổi, nguyện vọng tốt đẹp của nhân dân hai nước về tăng cường giao lưu hữu nghị không thay đổi, kỳ vọng chung của cộng đồng quốc tế đối với Trung Quốc và Mỹ cũng không thay đổi.

Trẻ em Gaza trở lại trường giữa đống đổ nát

Trẻ em Gaza trở lại trường giữa đống đổ nát

Hàng trăm nghìn trẻ tại dải Gaza trở lại trường học trực tiếp lần đầu tiên sau gần 3 năm do ảnh hưởng của chiến sự. Những lớp học trong lều bạt mở ra hy vọng khôi phục việc học, nhưng cũng cho thấy những thách thức lớn phía trước đối với giáo dục và quá trình tái thiết Gaza.

Đại hội đồng LHQ 2026: Tâm điểm ngoại giao quốc tế và bài toán tương lai

Đại hội đồng LHQ 2026: Tâm điểm ngoại giao quốc tế và bài toán tương lai

Hàng trăm nhà lãnh đạo, quan chức ngoại giao sẽ hội tụ tại New York trong tuần này để tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc (LHQ) khóa 81, trong bối cảnh cộng đồng quốc tế đối mặt nhiều vấn đề cấp bách liên quan đến xung đột, an ninh, chủ nghĩa đa phương và những tác động ngày càng rõ nét của trí tuệ nhân tạo (AI).

Iran trước bài toán biến địa lý thành lợi thế logistics

Iran trước bài toán biến địa lý thành lợi thế logistics

Sở hữu biên giới trên bộ với 7 quốc gia, Iran từng kỳ vọng mạng lưới đường bộ, đường sắt và các cảng phía Bắc có thể giúp giảm sức ép khi hoạt động thương mại đường biển bị phong tỏa. Tuy nhiên, tình trạng xe tải mắc kẹt tại nhiều cửa khẩu đang cho thấy khoảng cách giữa lợi thế địa lý trên bản đồ và khả năng chuyển hóa lợi thế đó thành năng lực vận tải thực tế vẫn còn rất lớn.

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Google ngày 19/9 xác nhận mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) Gemini đã truy cập trái phép vào hệ thống của 3 công ty trong quá trình kiểm thử an ninh mạng hồi tháng 5. Mặc dù Google cho biết mô hình đã dừng hoạt động sau khi nhận ra các hệ thống này không thuộc môi trường thử nghiệm và không gây thiệt hại, vụ việc tiếp tục làm gia tăng quan ngại về khả năng kiểm soát các hệ thống AI ngày càng có tính tự chủ cao.

Châu Âu chưa tìm được tiếng nói chung về ngân sách dài hạn

Châu Âu chưa tìm được tiếng nói chung về ngân sách dài hạn

Đức, Đan Mạch, Phần Lan, Hà Lan và Áo đề nghị giảm hàng trăm tỷ euro trong đề xuất ngân sách dài hạn gần 2.000 tỷ euro của Liên minh châu Âu (EU) giai đoạn 2028-2034, trong bối cảnh các nước thành viên tranh luận về việc phân bổ nguồn lực cho quốc phòng, năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo và vấn đề di cư.

Vai trò chiến lược của tuyến dẫn dầu Đông - Tây giữa khủng hoảng Hormuz

Vai trò chiến lược của tuyến dẫn dầu Đông - Tây giữa khủng hoảng Hormuz

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright ngày 16/9 cho biết, dầu thô có thể được bơm trở lại qua đường ống Đông – Tây của Arab Saudi trong vài ngày thay vì mất nhiều tuần như một số dự báo, sau khi phải tạm đóng vì hứng chịu các cuộc tấn công bằng UAV của Houthi. Thông tin này tiếp tục cho thấy vai trò của tuyến đường ống chiến lược trong bối cảnh khủng hoảng Hormuz.

Nga-Ukraine hé mở cánh cửa đàm phán

Nga-Ukraine hé mở cánh cửa đàm phán

Tiến trình đàm phán hướng tới khả năng chấm dứt xung đột Nga-Ukraine đang xuất hiện những tín hiệu tích cực mới khi cả Kiev và Moskva cùng phát đi thông điệp sẵn sàng nối lại tiếp xúc ba bên với sự trung gian của Mỹ.

Căng thẳng Trung Đông: Ngoại giao đình trệ, rủi ro năng lượng toàn cầu leo thang

Căng thẳng Trung Đông: Ngoại giao đình trệ, rủi ro năng lượng toàn cầu leo thang

Những nỗ lực ngoại giao tại khu vực Trung Đông dường như đang chững lại sau khi cuộc đàm phán quan trọng giữa Iran và các cường quốc Vùng Vịnh bị trì hoãn. Cùng lúc đó, một loạt các cuộc tấn công mới nhằm vào hai tuyến đường trung chuyển dầu mỏ huyết mạch của khu vực đang đẩy những lo ngại về an ninh nguồn cung năng lượng toàn cầu lên cao. 

Hai “nút thắt” siết dòng năng lượng toàn cầu

Hai “nút thắt” siết dòng năng lượng toàn cầu

Trong khi eo biển Hormuz tiếp tục chịu tác động từ xung đột Mỹ-Iran, đà tiến công của Houthi tại Yemen đang đẩy Bab el-Mandeb vào vòng xoáy bất ổn, làm gia tăng sức ép lên các tuyến vận chuyển dầu mỏ và hàng hóa của thế giới.

25 năm sau thảm họa 11/9: Khi ký ức lịch sử trở thành nội dung trên mạng xã hội

25 năm sau thảm họa 11/9: Khi ký ức lịch sử trở thành nội dung trên mạng xã hội

25 năm sau các vụ tấn công khủng bố ngày 11/9/2001, những hình ảnh máy bay đâm vào tòa tháp đôi Trung tâm Thương mại Thế giới (WTC) và các công trình đổ sập vẫn tiếp tục được chia sẻ rộng rãi trên Internet. Đáng chú ý, ngày càng nhiều người trẻ đang lần đầu tiên được xem những nội dung từng gây chấn động thế giới, qua đó đặt ra câu hỏi về cách một thế hệ mới tiếp nhận và ghi nhớ một trong những sự kiện nổi bật nhất đầu thế kỷ XXI.

Mỹ - Iran tăng cường tập kích tàu bè, triển vọng đàm phán mờ nhạt

Mỹ - Iran tăng cường tập kích tàu bè, triển vọng đàm phán mờ nhạt

Mỹ và Iran liên tiếp tiến hành các cuộc tập kích nhằm vào tàu bè quanh eo biển Hormuz, đẩy giá dầu vượt 100 USD/thùng. Trong khi Tehran đưa ra hàng loạt điều kiện để chấm dứt xung đột và cảnh báo mở rộng vùng hạn chế hàng hải, Washington cho biết hiện chưa ưu tiên giải pháp ngoại giao.

Mỹ hé lộ 170.000 trang tài liệu về hậu quả vụ khủng bố 11/9

Mỹ hé lộ 170.000 trang tài liệu về hậu quả vụ khủng bố 11/9

Chỉ vài ngày trước lễ kỷ niệm 25 năm vụ khủng bố ngày 11/9/2001, chính quyền thành phố New York (Mỹ) đã công bố khoảng 170.000 trang tài liệu trước đây chưa được tiết lộ, cho thấy giới chức từng lo ngại về những mối đe dọa đến sức khỏe do chất lượng không khí sau khi Trung tâm Thương mại Thế giới (WTC) sụp đổ.

Iran và bài toán thực thi “vùng hạn chế” tại eo biển Hormuz

Iran và bài toán thực thi “vùng hạn chế” tại eo biển Hormuz

Gần đây, Iran tuyên bố sẽ thiết lập một “vùng hạn chế” mới quanh eo biển Hormuz. Thực tế, Tehran thời gian qua đã cho thấy khả năng gây gián đoạn đáng kể đối với hoạt động đi lại qua eo biển. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định, Iran sẽ phải đối mặt với rất nhiều thách thức nếu thực sự muốn áp đặt quyền kiểm soát eo biển, đặc biệt với những tàu được quân đội Mỹ hộ tống.

Tình hình thành trì Ali al-Taher làm phức tạp thêm căng thẳng Trung Đông

Tình hình thành trì Ali al-Taher làm phức tạp thêm căng thẳng Trung Đông

Việc Israel tuyên bố kiểm soát tác chiến mạng lưới đường hầm tại Ali al-Taher, vốn được Hezbollah xây dựng trong khoảng hai thập kỷ, đang đẩy mặt trận Lebanon vào một giai đoạn nhạy cảm mới. Diễn biến này càng đáng chú ý trong bối cảnh Iran từng chuyển tới Mỹ cảnh báo về nguy cơ phức tạp hóa tình hình tại khu vực này.