Cầm tay tháng Mười...

Tháng mười về ngấp nghé từng ngọn gió đông ùa vào thê thiết. Mấy dây bầu, dây mướp trên giàn bắt đầu bỏ ngọn xanh nõn nà trong nắng. Tiếng chim ríu rít sau vườn rót vào khoảng nắng xanh ngời những thanh âm trong vắt. Đưa tay đón giọt sương lấp lánh đang miết từng mắt lá, ta thấy bình yên đậu xuống vai mình sau bao chen chúc rối bời. 

Ta thong dong trên con đường quen thuộc, nghe cỏ cây dưới chân mình cũng rạo rực sinh sôi. Đàn vịt xiêm tao tán phía bờ ao, bầy gà con bới đất tìm giun mải miết, con cá đớp nước động những cánh bèo loang lổ. Ta đưa mắt nhìn quanh mảnh vườn nhà thân thuộc, hồ như tuổi thơ mình được cất giấu ở khu vườn đâu đã rời đi. Vài cánh hoa rơi vào lòng bàn tay đơn lạnh, nắm chặt vào tay một cánh hoa tàn trong một ngày tháng mười hiu hắt

Ta dừng lại nơi tán cây già nua khảm lên mình từng lớp thời gian cay cú. Kí ức ngày xưa trở về ướt đẫm bình yên. Đám trẻ quê cất nhà chòi, múa hát đồng dao ở khu vườn ngày nào giờ đã xuôi theo cuộc hải hồ tứ xứ. Chỉ còn lại mình ta với ngổn ngang hoài niệm. Lũ trẻ quê ngày đó đã rời đi trong một ngày tháng mười đầy gió. 

Những cái vẫy tay mờ dần rồi trôi vào hun hút, ta đứng nơi bến sông gởi ánh nhìn theo dòng nước trôi vào miền xa vắng. Dòng sông bắt đầu loang lên những hạt phù sa khẳm lừ mưa nắng, vẫn lặng thầm vun vén những mầm xanh. Từng tháng mười trôi qua với những bóng người xa hun hút, để đông ùa về trong chới với lặng im.

Hoa Tam giác mạch, loài hoa đẹp nở vào tháng 10 của rừng núi Tây Bắc.
Hoa Tam giác mạch, loài hoa đẹp nở vào tháng 10 của rừng núi Tây Bắc. 

Tháng mười về, ta bước ra đồng. Cánh cò trắng cõng giấc mơ người nông dân qua tháng ngày tất tưởi. Con bù nhìn lặng thinh nhìn sóng lúa xanh rì chấp chới trong từng đợt gió đông. Chợt nhớ ánh nhìn của mẹ lúc "được mùa lại thất giá nơi nơi". Bước qua cánh đồng, ta cúi mình trước những người làm ra hạt lúa. Thương tận cùng đời ba mẹ nhọc nhằn với cánh đồng ngày mùa vương vít. Thương giọt mồ hôi mặn đắng chan cả cánh đồng. Thương bàn chân trần của ba mẹ trong dòng nước lạnh căm căm ta lách mình qua những tháng ngày tất tưởi bằng nuối tiếc bủa vây.

Tháng mười về không hẹn trước để giây phút dựa vào trống vắng, ta nghe nỗi nhớ cựa mình vồn vã yêu thương. Qua ngõ nhà ai, câu hát ru buồn man mác. Ta lặng im nghe từng câu hát ngày xưa. Bên hiên nhà, cánh võng êm trôi theo từng nhịp võng đưa đều. Ngỡ như ta đã trở về với năm tháng ấu thơ, với lời ru ấm nồng đặn đầy nhân nghĩa. Đi qua những ngày tháng mười trong veo, ta lại thấy đời mình trong ánh mắt đám trẻ quê lấm lem bùn đất. Nụ cười đám trẻ trong vắt neo vào lòng ta những khấp khởi tinh khôi. Ta thèm được bé lại với giấc mộng thần tiên miên viễn, thèm được ngủ vùi bên ụ rơm thơm lừng khói nắng, thèm được úp mặt vào sông nghe sông thủ thỉ bên tai mình...

Tháng mười về ấp iu những nồng nàn bất chợt. Chiếc áo khoác mấy mùa cơ cực đã dày lên lớp thời gian tàn nhẫn. Cho tay vào túi áo khoác, bất chợt hơi ấm của tháng ngày cơ cực lại dìu ta đi qua những ngõ đời bẩn chật. Chiếc áo sờn vai được vá víu từ những mảnh vải còn sót lại của mùa trước cứ bện đan nhau trong ấm áp lạ thường.

Ta bước trên triền đê lộng gió, tháng mười tấu lên những nốt nhạc du dương về miền kí ức. Cầm trên tay mình bao kỉ niệm vẹn nguyên. Tháng mười chầm chậm bước qua, ngã vào lòng ta bao mênh mông nỗi nhớ.

Một sáng tháng mười, ta da diết kiếm tìm một hình bóng xa xôi. Tháng mười lại cầm tay, dắt ta qua dòng đời mỏi mê bất trấc. Cho tháng năm qua cứ chực đầy nỗi nhớ, bẽn lẽn một ánh nhìn đã mãi mãi trôi qua...

Nguyễn Chí Ngoan

Các tin khác

Phim "Mưa đỏ" ghi dấu ấn của điện ảnh Việt ở đề tài chiến tranh cách mạng.

Khát vọng trở thành ngành công nghiệp văn hóa

40 năm đổi mới - một chặng đường đánh dấu nhiều cột mốc của điện ảnh Việt Nam từ một nền điện ảnh bao cấp sang cơ chế thị trường. Tại hội thảo "Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm đổi mới", tổ chức trong khuôn khổ Liên hoan phim Châu Á - Đà Nẵng (DANAFF) Tiến sĩ Ngô Phương Lan - Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam - Giám đốc DANAFF nhận định: "40 năm trước, Đổi mới không chỉ mở ra một giai đoạn phát triển mới về kinh tế - xã hội, mà còn mở ra những không gian sáng tạo mới cho văn học, nghệ thuật. Tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, phản ánh đúng sự thật đã trở thành động lực quan trọng để văn nghệ sĩ khám phá sâu hơn đời sống con người, những chuyển động của xã hội và những khát vọng của dân tộc trong thời kỳ mới".

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Bộ phim truyền hình "Tận hiến" (Điện ảnh CAND sản xuất) vừa khép lại hành trình phát sóng nhưng dư âm mà bộ phim mang lại vẫn tiếp tục lắng đọng trong lòng khán giả. Giữa dòng chảy của điện ảnh chính luận, "Tận hiến" tạo dấu ấn không chỉ bởi câu chuyện về những chiến sĩ tình báo CAND hoạt động và sẵn sàng hy sinh trong thầm lặng mà còn ở cách làm phim giàu tâm huyết và khát vọng.

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Có một số bạn yêu thơ hỏi tôi về việc: "Các nhà thơ trẻ hiện nay quan tâm đến hình tượng thơ trong sáng tác như thế nào?". Theo tôi, việc xây dựng hình tượng thơ có vai trò đặc biệt quan trọng trong sáng tác thơ ca của những người viết, bởi hình tượng thơ chính là nơi nhà thơ gửi gắm tư tưởng, cảm xúc, cách nhìn về con người và cuộc đời.

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Nằm trong các hoạt động kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026), Hội sách Thiếu nhi Thành phố Hồ Chí Minh lần 6 - năm 2026 với chủ đề: “Em vui đọc sách, học bao điều hay” vừa được khai mạc với nhiều hoạt động phong phú, sáng tạo dành cho thiếu nhi, phụ huynh, giáo viên và cộng đồng.

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Truyện tranh là một thị trường đang bị bỏ ngỏ ở Việt Nam. Điều chúng ta thiếu không phải là những tác giả tài năng mà là một hệ sinh thái đủ mạnh để nuôi dưỡng, bảo vệ và phát triển các giá trị sáng tạo. Những vấn đề này được đặt ra trong tọa đàm "Kiến tạo hệ sinh thái sáng tạo truyện tranh cho người Việt" diễn ra mới đây tại Hà Nội.

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

Gần đây, nhiều hoạt động lan tỏa và tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống, di sản mang đậm sắc màu dân tộc như vẻ đẹp của tranh Đông Hồ đã thu hút sự quan tâm của giới trẻ...

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Vừa lên sóng những tập đầu tiên, bộ phim truyền hình “Lửa trắng” đã thu hút sự quan tâm của đông đảo khán giả. Từ việc khai thác cuộc đấu tranh chống tội phạm ma túy trong thời đại số, bộ phim khắc họa chân dung người chiến sĩ CAND với sự dũng cảm, bản lĩnh và trí tuệ cùng những thông điệp nhân văn sâu sắc.

Hoạt hình Việt ra thế giới

Hoạt hình Việt ra thế giới

Lần đầu tiên, một bộ phim hoạt hình dài của Việt Nam "Trạng Quỳnh nhí: Truyền thuyết Kim Ngưu" được mời tham dự Annecy International Animation Film Festival - liên hoan phim hoạt hình lớn nhất hành tinh. Theo đạo diễn Trịnh Lâm Tùng, đây là cơ hội để những người làm hoạt hình Việt Nam được cất lên tiếng nói của mình, được giới thiệu những giá trị văn hóa mà chúng ta đã gìn giữ qua biết bao thế hệ.

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Đà Nẵng sẽ trở thành tâm điểm của điện ảnh khu vực khi đăng cai "Liên hoan phim châu Á - Đà Nẵng" (DANAFF) lần thứ IV (diễn ra từ ngày 28/6 đến ngày 4/7). Với chủ đề “Nhịp cầu từ châu Á ra thế giới”, DANAFF năm nay được tổ chức quy mô hơn, nhiều hoạt động chuyên sâu hơn và định hướng rõ nét trong việc thúc đẩy công nghiệp điện ảnh Việt Nam hội nhập quốc tế.

Một số tác phẩm của hoạ sĩ Bùi Xuân Phái đã được sử dụng trong nhiều sản phẩm âm nhạc.

Bản quyền tác phẩm hội họa trong sáng tạo đương đại

Mới đây, việc ê-kíp sản xuất MV của ca sĩ Sơn Tùng M-TP sử dụng hình ảnh tác phẩm “Tàn Chỉ” của họa sĩ Lệ Giang không xin phép, cũng như nhiều sản phẩm nghệ thuật, quảng cáo, điện ảnh từng khai thác tranh của các họa sĩ đã đặt ra câu hỏi: Sử dụng tác phẩm hội họa trong sáng tạo nghệ thuật như thế nào, đâu là ranh giới giữa cảm hứng sáng tạo và hành vi xâm phạm bản quyền?

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

"Sân nhà" đã không còn là lợi thế khi một loạt phim Việt phải sớm rút khỏi phòng vé vì doanh thu thấp. Tự "nâng chuẩn" chất lượng có lẽ là con đường duy nhất nếu phim Việt muốn giữ chân khán giả trong cuộc đua khốc liệt này.

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc 70 năm của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mà còn là lời tri ân dành cho các thế hệ thầy cô giáo, học sinh, người làm sách và những người đã góp phần vun đắp tri thức cho đất nước.

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Trong một thế giới mà trẻ em đang bị các thiết bị điện tử chi phối mạnh mẽ như hiện nay, việc làm thế nào để trẻ em có thói quen đọc sách, có cơ hội lớn lên cùng trang sách trong những mùa hè không chỉ là nỗ lực của phụ huynh mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng...

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh tự bạch: "Suốt một Đời Thơ xin tự nguyện làm một phu trầm để bóc dần vỏ bọc thời gian/ giữa đời ngậm ngải tìm trầm... Nghĩa Nhân". Đây có thể xem là tuyên ngôn tinh thần cho toàn bộ hành trình thơ của Vân Anh.