Cầm tay tháng Mười...

Tháng mười về ngấp nghé từng ngọn gió đông ùa vào thê thiết. Mấy dây bầu, dây mướp trên giàn bắt đầu bỏ ngọn xanh nõn nà trong nắng. Tiếng chim ríu rít sau vườn rót vào khoảng nắng xanh ngời những thanh âm trong vắt. Đưa tay đón giọt sương lấp lánh đang miết từng mắt lá, ta thấy bình yên đậu xuống vai mình sau bao chen chúc rối bời. 

Ta thong dong trên con đường quen thuộc, nghe cỏ cây dưới chân mình cũng rạo rực sinh sôi. Đàn vịt xiêm tao tán phía bờ ao, bầy gà con bới đất tìm giun mải miết, con cá đớp nước động những cánh bèo loang lổ. Ta đưa mắt nhìn quanh mảnh vườn nhà thân thuộc, hồ như tuổi thơ mình được cất giấu ở khu vườn đâu đã rời đi. Vài cánh hoa rơi vào lòng bàn tay đơn lạnh, nắm chặt vào tay một cánh hoa tàn trong một ngày tháng mười hiu hắt

Ta dừng lại nơi tán cây già nua khảm lên mình từng lớp thời gian cay cú. Kí ức ngày xưa trở về ướt đẫm bình yên. Đám trẻ quê cất nhà chòi, múa hát đồng dao ở khu vườn ngày nào giờ đã xuôi theo cuộc hải hồ tứ xứ. Chỉ còn lại mình ta với ngổn ngang hoài niệm. Lũ trẻ quê ngày đó đã rời đi trong một ngày tháng mười đầy gió. 

Những cái vẫy tay mờ dần rồi trôi vào hun hút, ta đứng nơi bến sông gởi ánh nhìn theo dòng nước trôi vào miền xa vắng. Dòng sông bắt đầu loang lên những hạt phù sa khẳm lừ mưa nắng, vẫn lặng thầm vun vén những mầm xanh. Từng tháng mười trôi qua với những bóng người xa hun hút, để đông ùa về trong chới với lặng im.

Hoa Tam giác mạch, loài hoa đẹp nở vào tháng 10 của rừng núi Tây Bắc.
Hoa Tam giác mạch, loài hoa đẹp nở vào tháng 10 của rừng núi Tây Bắc. 

Tháng mười về, ta bước ra đồng. Cánh cò trắng cõng giấc mơ người nông dân qua tháng ngày tất tưởi. Con bù nhìn lặng thinh nhìn sóng lúa xanh rì chấp chới trong từng đợt gió đông. Chợt nhớ ánh nhìn của mẹ lúc "được mùa lại thất giá nơi nơi". Bước qua cánh đồng, ta cúi mình trước những người làm ra hạt lúa. Thương tận cùng đời ba mẹ nhọc nhằn với cánh đồng ngày mùa vương vít. Thương giọt mồ hôi mặn đắng chan cả cánh đồng. Thương bàn chân trần của ba mẹ trong dòng nước lạnh căm căm ta lách mình qua những tháng ngày tất tưởi bằng nuối tiếc bủa vây.

Tháng mười về không hẹn trước để giây phút dựa vào trống vắng, ta nghe nỗi nhớ cựa mình vồn vã yêu thương. Qua ngõ nhà ai, câu hát ru buồn man mác. Ta lặng im nghe từng câu hát ngày xưa. Bên hiên nhà, cánh võng êm trôi theo từng nhịp võng đưa đều. Ngỡ như ta đã trở về với năm tháng ấu thơ, với lời ru ấm nồng đặn đầy nhân nghĩa. Đi qua những ngày tháng mười trong veo, ta lại thấy đời mình trong ánh mắt đám trẻ quê lấm lem bùn đất. Nụ cười đám trẻ trong vắt neo vào lòng ta những khấp khởi tinh khôi. Ta thèm được bé lại với giấc mộng thần tiên miên viễn, thèm được ngủ vùi bên ụ rơm thơm lừng khói nắng, thèm được úp mặt vào sông nghe sông thủ thỉ bên tai mình...

Tháng mười về ấp iu những nồng nàn bất chợt. Chiếc áo khoác mấy mùa cơ cực đã dày lên lớp thời gian tàn nhẫn. Cho tay vào túi áo khoác, bất chợt hơi ấm của tháng ngày cơ cực lại dìu ta đi qua những ngõ đời bẩn chật. Chiếc áo sờn vai được vá víu từ những mảnh vải còn sót lại của mùa trước cứ bện đan nhau trong ấm áp lạ thường.

Ta bước trên triền đê lộng gió, tháng mười tấu lên những nốt nhạc du dương về miền kí ức. Cầm trên tay mình bao kỉ niệm vẹn nguyên. Tháng mười chầm chậm bước qua, ngã vào lòng ta bao mênh mông nỗi nhớ.

Một sáng tháng mười, ta da diết kiếm tìm một hình bóng xa xôi. Tháng mười lại cầm tay, dắt ta qua dòng đời mỏi mê bất trấc. Cho tháng năm qua cứ chực đầy nỗi nhớ, bẽn lẽn một ánh nhìn đã mãi mãi trôi qua...

Nguyễn Chí Ngoan

Các tin khác

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Tại Việt Nam, chuyển đổi số trong ngành sách không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết để thích ứng với sự thay đổi của công nghệ và thói quen của độc giả. Với một dân tộc có tỷ lệ đọc sách khá thấp như Việt Nam thì chuyển đổi số được kỳ vọng là một cơ hội giúp ngành sách phát triển văn hóa đọc, bởi số hóa đã giúp sách "vượt qua giới hạn của sách giấy, kiến tạo những trải nghiệm tri thức đa chiều".

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp điện ảnh đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức nghệ thuật.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, báo chí nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

“Cuộc thi dịch Văn học Việt - Trung, Trung - Việt” năm 2026 vừa chính thức khởi động tại TP Hồ Chí Minh. Bước qua mùa giải thứ hai, cuộc thi không chỉ là nơi giao lưu văn chương giữa hai nước mà còn được kỳ vọng trở thành mảnh đất màu mỡ để phát hiện và bồi dưỡng những “mầm xanh” dịch thuật.

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Khi đến thăm họa sĩ Tô Chiêm sau cơn đột quỵ cách đây 2 năm, tôi không hình dung có một ngày lại được trò chuyện và chia sẻ với anh trong sự kiện trưng bày nghệ thuật “Khói” với tâm thế của một người họa sĩ điềm tĩnh trở lại với hội họa sau tất cả.

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Những năm gần đây, với sự ra đời của show diễn thực cảnh được tổ chức tại các địa điểm du lịch đã đem đến cho khán giả là khách du lịch nhiều trải nghiệm mới mẻ. Việc tổ chức các show diễn thực cảnh tại các địa chỉ du lịch nổi tiếng đang được xem là hoạt động tích cực không chỉ để thu hút khách du lịch mà còn là dấu ấn của sự kết nối giữa du lịch với văn hóa và di sản.

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Những năm gần đây, giới xuất bản thế giới đã liên tục cảnh báo về mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo (AI) đến quá trình sáng tạo, trong việc các “ông lớn công nghệ” sử dụng trái phép vô số tác phẩm để huấn luyện thuật toán cũng như thực trạng ngày càng khó phân biệt đâu là tác phẩm đến từ con người, đâu là sản phẩm đến từ máy móc…

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Giữa những ngày tháng tư lịch sử, một loạt sản phẩm âm nhạc mang tinh thần yêu nước ra mắt công chúng đã tạo nên điểm nhấn đặc biệt trong đời sống âm nhạc. Nỗ lực làm mới cảm hứng truyền thống bằng những sáng tạo độc đáo và hơi thở hiện đại góp phần lan tỏa tình yêu Tổ quốc một cách gần gũi và giàu cảm xúc.

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Việt Nam và New Zealand đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên vẫn có một khoảng trống lớn trong giao lưu văn chương giữa hai nước. Không chờ đợi sự thúc đẩy và đầu tư từ phía Chính phủ hai bên, các nhà thơ của hai nước sau hơn một năm kết nối, đã tổ chức được bước đi đầu tiên khởi động cho việc giới thiệu tác phẩm văn chương cho nhau, và xúc tiến các hoạt động chung nhằm thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết và thấu hiểu tâm hồn của nhau.

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Trong nhiều thập kỷ, bảo tàng và các không gian di sản chủ yếu tồn tại như những “kho lưu trữ sống” - nơi hiện vật được bảo quản cẩn trọng, nhưng lại mang tính tĩnh, đôi khi tạo cảm giác xa cách với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Hành trình gieo những yêu thương

Hành trình gieo những yêu thương

Dọc dãy hành lang dài của bệnh viện, nghệ sĩ Nguyệt Thu trong bộ quần áo bệnh nhân đã chơi bản nhạc chữa lành "Secret garden". Giữa lằn ranh sinh tử, âm nhạc, kỳ diệu thay, đã giúp trái tim chị khỏe lại. Khán giả của chị là những bệnh nhân, bác sĩ...

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giữa không gian rực rỡ và tiếng nhạc Latin cuồng nhiệt tại thủ đô Manila, Philippines vào những ngày tháng 4 năm 2026, quốc kỳ Việt Nam đã ba lần được kéo lên ở vị trí cao nhất.

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Điện ảnh Việt được ví như người khổng lồ đang vươn vai thức giấc. Thế nhưng “người khổng lồ” ấy vẫn chưa có một “đại bản doanh” đúng nghĩa để thỏa sức tung hoành. Đôi chân “người khổng lồ” vẫn chật vật trong những phim trường nhỏ lẻ hoặc bối cảnh tạm bợ, quay xong rồi dỡ bỏ.

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Những năm gần đây, tại Hà Nội, mô hình sân khấu học đường đang được quan tâm, xây dựng như một hướng tiếp cận mới trong giáo dục thẩm mỹ cho lứa tuổi học sinh. Việc đưa nghệ thuật sân khấu đến với học đường không chỉ là "gieo mầm" tình yêu nghệ thuật cho thế hệ tương lai mà còn mở ra cơ hội cho ngành sân khấu khi đưa nghệ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ.

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" là tiểu thuyết đầu tay của nhà văn Trương Vân Ngọc (sinh năm 1973, quê Hưng Yên, hiện công tác tại Hà Nội)  viết về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân, sách đoạt giải C cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện ký đề tài "Vì An ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" do Bộ công an và Hội nhà văn Việt Nam tổ chức năm 2025, được Nhà xuất bản Công an Nhân dân tuyển chọn và ấn hành tháng 12 năm 2025.

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Trong đời sống văn học, có một dòng chảy lặng lẽ nhưng lại đóng vai trò khá quan trọng trong đời sống, đó chính là tiểu thuyết lịch sử. Lấy chất liệu từ lịch sử, tái hiện lịch sử qua những trang văn chính là những đóng góp thầm lặng, tích cực của các nhà văn cho bề dày truyền thống văn hóa nước nhà...