Ca sĩ kiêm nhạc sĩ phủ sóng làng nhạc

Điểm qua các bảng xếp hạng ca khúc ăn khách lẫn danh sách đề cử các giải thưởng, ta sẽ dễ dàng nhận thấy sự áp đảo của giới ca sĩ kiêm nhạc sĩ. Họ là những nhân tố trẻ nổi bật và không ít trong số đó bước ra từ giới underground (hoạt động ngầm) hoặc indie (hoạt động độc lập).

Vũ Cát Tường, Sơn Tùng M-TP, Phan Mạnh Quỳnh, Tiên Tiên, Only C, Tạ Quang Thắng... là những ca sĩ - nhạc sĩ liên tục "càn quét" ở nhiều giải thưởng âm nhạc. Họ vừa có khả năng sáng tác lại có cả khả năng ca hát. 

Đương nhiên, không ai biểu diễn bài hát hay bằng chính tác giả. Chính vì vậy mà chương trình "Sing my song" lấy cái tên Việt hóa là "Bài hát hay nhất" để truyền tải đầy đủ ý nghĩa của một cuộc thi mà thí sinh sẽ trình diễn chính bài hát do mình sáng tác.

Nhạc sĩ, ca sĩ Bùi Lan Hương.
Nhạc sĩ, ca sĩ Bùi Lan Hương.

Tiên Tiên có nhiều bài hát do cô tự sáng tác, tự biểu diễn gây bão như "Say you do", "My everything", "Vì tôi còn sống"... và mới đây là "Em không thể". Cá tính âm nhạc của cô gái trẻ tạo nên sắc màu độc lạ cho mỗi sản phẩm. Vũ Cát Tường cũng ngày càng khẳng định mình khi ra mắt ablum "Stardom" và tổ chức liveshow cùng tên vào năm ngoái. Cô có nhiều ca khúc được giới trẻ ưa chuộng như "Đông", "Vết mưa", "Don't you go", "Góc đa hình"...

Nổi lên với hit "Vợ người ta", nhiều người vẫn cho rằng Phan Mạnh Quỳnh chỉ hợp với nhạc giải trí mang hơi hướng nhảm, xàm khi anh viết lời hát kiểu: "Nhạc tung tóe thanh niên hòa ca/ Vài ba đứa lên lắc lư theo...". Thế nhưng qua thời gian, anh chứng tỏ sự trưởng thành, độ sâu trong mỗi ca khúc. Từ "Tri kỷ", "Khi người yêu mình khóc" cho đến "Nước ngoài", "Có chàng trai viết tên lên cây" và bây giờ là "Huyền thoại" đã cho thấy một chàng nhạc sĩ xứ Nghệ thâm trầm, sâu lắng.

"Huyền thoại" khắc họa về đời người, đời thơ của thi sĩ tài hoa bạc mệnh Hàn Mặc Tử. Qua giọng hát Phan Mạnh Quỳnh, cái hồn thơ Hàn, sự giao cảm của hai kẻ sĩ vong niên nối kết và hòa nhập đến lạnh người. Bài hát đậm đặc biểu tượng và không khí thơ Hàn như: trăng, áo trắng, hồn, ớn lạnh, vật vờ, kêu van, điên dại, cô đơn, cay đắng, tủi hờn, bẽ bàng...

Một bài hát chạm đến chiều sâu tâm thức, đong đầy tìm tòi sáng tạo lẫn dụng ý nghệ thuật. Thế nên dù ra mắt vào những ngày cuối cùng của năm 2018 nhưng "Huyền thoại" vẫn xứng đáng có mặt trong danh sách đề cử "Bài hát của năm" ở giải âm nhạc Cống hiến 2019.

Nhờ tiêu chí tìm kiếm thí sinh có khả năng sáng tác lẫn ca hát, chương trình "Sing my song" đã tìm ra vô số gương mặt ca sĩ kiêm nhạc sĩ ấn tượng. Từ nơi đây, nhiều nhân tố bắt đầu gắn bó đường dài với nghề như Bùi Lan Hương, Bùi Công Nam, Lê Thiện Hiếu...

Họ vốn là những nghệ sĩ indie hoặc underground, coi âm nhạc là một cuộc chơi hồn nhiên, vô tư không toan tính thiệt hơn. Họ thỏa sức vẫy vùng, thể hiện chất riêng mà không sợ bị ai bó buộc, chi phối. Ở dòng này, nếu điểm tên những cá nhân tự sáng tác và thể hiện thì đếm không xuể. Thậm chí, nhiều ca khúc của họ còn nóng sốt, làm mưa làm gió vượt mặt ca khúc dòng maintream (chính thống).

Có thể kể đến "Túy âm" của Xesi, "Cô gái m52" của HuyR và Tùng Viu, "Hongkong1" của Nguyễn Trọng Tài, "Hôm nay tôi buồn" của Phùng Khánh Linh, "Hành tinh song song" của Thái Vũ, "Đưa nhau đi trốn" của Đen Vâu, "Kém duyên" của Rum và Nit... Sự năng động của tuổi trẻ, tư duy hiện đại và sức sáng tạo không ngừng giúp họ tạo nên bước đột phá.

Đến khi bước ra hoạt động ở dòng maintream, cuộc chơi với âm nhạc dù trở nên nghiêm túc, chuyên nghiệp hơn nhưng họ vẫn giữ nguyên cá tính nghệ thuật. Mới xuất hiện, họ nhanh chóng khẳng định tài năng khi các sản phẩm được giới chuyên môn đánh giá cao, được công chúng đón nhận và góp mặt trong nhiều giải thưởng âm nhạc.

Trong danh sách đề cử các hạng mục giải Cống hiến 2019, gương mặt nghệ sĩ "2 trong 1" này áp đảo. Việc ca sĩ - nhạc sĩ Bùi Lan Hương giành giải "Nghệ sĩ mới của năm" ở giải Cống hiến là hoàn toàn xứng đáng. Bởi cô thực sự mang lại làn gió mới mẻ khi một mình một lối theo đuổi dòng nhạc dream pop ma mị, quyến rũ, huyền hoặc với album "Thiên thần sa ngã".

Không chỉ nghệ sĩ solo mà ngay cả nhóm nhạc cũng dần chuyển sang xu hướng tự sáng tác và biểu diễn. Nổi bật có nhóm Ngọt, Cá hồi hoang, Lộn xộn... Nếu Ngọt có kiểu âm nhạc mang đậm chất hiện sinh (như các bài hát "Không làm gì", "Cho tôi đi theo", "Em dạo này"...), Cá hồi hoang rất điên, rất nghênh ("Cánh cửa cuối cùng", "Đã một lần", "Cánh đồng", "Nhà 9A"...) thì "Lộn xộn" lại đầy ắp chất giễu nhại, trào phúng thói hư tật xấu của xã hội ("Người yêu tôi không có gì để mặc", "Khoan cho em ngủ", "Đường của bố mày", "Nổi tiếng dễ không"...).

Nhạc sĩ - ca sĩ Phan Mạnh Quỳnh.
Nhạc sĩ - ca sĩ Phan Mạnh Quỳnh.

Những buổi biểu diễn của họ dù ở ngoài Bắc hay trong Nam luôn "cháy" vé bởi giọng điệu lạ lẫm, độc đáo so với dòng chảy âm nhạc đại chúng đương thời. Nhận xét về thế hệ nhạc sĩ kiêm ca sĩ trẻ thuộc thế hệ 8x, 9x, nhạc sĩ - ca sĩ Thanh Bùi quả quyết rằng chính họ mang lại mảng màu đa dạng, hứa hẹn một tương lai tươi sáng cho làng nhạc Việt.

Xu hướng tự sáng tác, tự biểu diễn của thế hệ nghệ sĩ trẻ ngày càng thịnh hành so với thế hệ đàn anh. Nếu trước kia Trần Tiến, Đức Huy, Thế Hiển, Minh Thư, Lê Cát Trọng Lý... là của hiếm của làng nhạc khi sở hữu hai khả năng này thì giờ đây lực lượng nghệ sĩ như thế trở nên áp đảo.

Như trên đã nói, tự trình diễn các ca khúc của mình, họ là người thể hiện trọn vẹn và thăng hoa nhất ý đồ nghệ thuật lẫn cảm xúc mà mình gửi gắm. Với nhạc sĩ mới vào nghề, tự trình diễn là cách tiếp thị sản phẩm hiệu quả nhất khi nhiều ca sĩ vẫn e dè hợp tác với tên tuổi xa lạ.

Thêm nữa, sở hữu khả năng sáng tác, ca sĩ trẻ không phải đau đầu và mất tiền bạc để đặt hàng ca khúc từ các nhạc sĩ nổi tiếng vốn đã quá bận rộn. Chưa kể ca khúc đó không chắc đã hợp gu của họ trong khi sáng tác giờ đây được coi là kỹ năng cần thiết để khẳng định đẳng cấp ca sĩ, tạo ra ca khúc phù hợp với chất giọng và cá tính của họ. Đương nhiên không phải ca sĩ nào thử sức sáng tác cũng thành công. Nhiều người vẫn cho ra đời những ca khúc hời hợt, ca từ yêu đương đơn điệu rồi lồng giai điệu và nhạc nền xập xình là ra bài hát.

Ngoài bài hát chất lượng, giới underground và indie cũng có không ít nhạc rác. Sáng tác theo kiểu "mình thích thì mình làm thôi" nên vô số ca từ nhảm nhí, tục tĩu theo "chủ nghĩa tự nhiên" hoặc nội dung cổ xúy tệ nạn xã hội nhưng cư dân mạng tung hô là "chất chơi" được đem ra trưng trổ. "Mình cưới nhau đi", "Quăng tao cái boong", "Khu tao sống", "Anh đếch cần gì nhiều ngoài em", "Thu dẩm"... là những bài hát như thế. Đáng báo động là các ca khúc này lại trở thành hit.

Nhạc sĩ Huy Tuấn nhận định hiện tượng nhạc sĩ kiêm ca sĩ ngày càng nở rộ là xu thế tất yếu theo đúng trào lưu nghệ sĩ đa năng trên thế giới. Nghệ sĩ ngày nay có thể vừa hát, vừa đàn, vừa sáng tác, vừa vũ đạo đẹp mắt, nếu biết diễn xuất thì càng tốt. Nó cho phép họ thể hiện tối đa tài năng.

Đáng mừng là số ca khúc ý nghĩa, thú vị khai thác về đề tài xã hội, tâm tư người trẻ đương đại tăng dần chứ không chỉ quẩn quanh ở đề tài yêu đương. Âm nhạc và ca từ của họ cuốn hút giới trẻ bởi tính phóng khoáng, bộc trực, không hoa mỹ mà vẫn đẫm triết lý sống.

Ông nhận định: "Với lớp nhạc sĩ kiêm ca sĩ trẻ, tôi nghĩ họ có thế mạnh là sự nhanh nhạy trong việc cập nhật các xu thế mới trong âm nhạc trên thế giới. Và cái được nhất ở họ là phong cách và thể loại âm nhạc rất rõ nét vì ngay từ đầu họ đã xác định dòng nhạc mình theo đuổi. Đây là điều rất đáng để chúng ta hy vọng".

Phan Thi Uyên

Các tin khác

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

"Sân nhà" đã không còn là lợi thế khi một loạt phim Việt phải sớm rút khỏi phòng vé vì doanh thu thấp. Tự "nâng chuẩn" chất lượng có lẽ là con đường duy nhất nếu phim Việt muốn giữ chân khán giả trong cuộc đua khốc liệt này.

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc 70 năm của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mà còn là lời tri ân dành cho các thế hệ thầy cô giáo, học sinh, người làm sách và những người đã góp phần vun đắp tri thức cho đất nước.

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Trong một thế giới mà trẻ em đang bị các thiết bị điện tử chi phối mạnh mẽ như hiện nay, việc làm thế nào để trẻ em có thói quen đọc sách, có cơ hội lớn lên cùng trang sách trong những mùa hè không chỉ là nỗ lực của phụ huynh mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng...

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh tự bạch: "Suốt một Đời Thơ xin tự nguyện làm một phu trầm để bóc dần vỏ bọc thời gian/ giữa đời ngậm ngải tìm trầm... Nghĩa Nhân". Đây có thể xem là tuyên ngôn tinh thần cho toàn bộ hành trình thơ của Vân Anh.

Họa sĩ Nguyễn Trường Linh Khúc lãng du trong cõi mộng tàn thu

Họa sĩ Nguyễn Trường Linh Khúc lãng du trong cõi mộng tàn thu

Gặp họa sĩ Nguyễn Trường Linh tại xưởng vẽ ở phố Tân Mai, Hoàng Mai, Hà Nội, tôi bất ngờ khi thấy anh thẫn thờ ngồi trước tác phẩm "Thương nhớ đồng quê". Tôi lặng lẽ ngồi kế bên ngắm hình những tàu lá chuối bị rách tả tơi vì mưa gió. Những viền vàng trên cây lá gợi nỗi buồn tàn úa man mác.

Đào Thu Hà: Nồng nàn như đất bazan, thênh thang như gió đại ngàn

Đào Thu Hà: Nồng nàn như đất bazan, thênh thang như gió đại ngàn

Đào Thu Hà vào Hội Nhà văn Việt Nam cùng năm với tôi. Hôm đấy, chúng tôi hẹn nhau ra Hà Nội trong một sáng cuối đông. Chuyến đi ngắn ngày nhưng đầy kỉ niệm. Buổi tối, chúng tôi lang thang cùng nhau ở Hà Nội, nói về văn chương và hành trình viết lách của nhau. Hóa ra cô gái đến từ núi đồi Gia Nghĩa (thuộc Đắk-Nông cũ) này khá đa năng với rất nhiều thể loại, và gặt hái nhiều thành công từ rất sớm.

Làng gốm bên dòng Đa Nhim

Làng gốm bên dòng Đa Nhim

Theo nhánh tẻ của sông Đa Nhim, dưới chân núi Pnum Trom Ủ (thuộc xã Quảng Lập, tỉnh Lâm Đồng) có plei (buôn) Krănggọ nổi tiếng với nghề làm gốm mộc của người Churu. Theo lý giải của những người già, “Krăng” là tên ông chủ đất khi xưa, “gọ” chỉ cái nồi đất. Tên buôn làng từ thuở xa xưa đã gắn với nghề gốm.

Âm nhạc - thể thao kết nối thế giới

Âm nhạc - thể thao kết nối thế giới

Tại World Cup 2026, âm nhạc lần đầu tiên trở thành tiếng nói quan trọng, song hành cùng thể thao như ngôn ngữ chung để truyền tải thông điệp đặc biệt về tinh thần đoàn kết, sự cống hiến không ngừng và tôn vinh nhiều nền văn hóa đa dạng. Điều đó đã được phản ánh qua một bộ sưu tập nhạc nền đồ sộ cùng tham vọng biến sự kiện “thể thao vua” trở thành sân khấu giải trí hàng đầu thế giới.

Bốn xu hướng mở ra “Bản đồ Ẩm thực Tương lai” của Việt Nam

Bốn xu hướng mở ra “Bản đồ Ẩm thực tương lai” của Việt Nam

Tại Future Menus 2026, đơn vị tổ chức đã giới thiệu bốn xu hướng được dự báo sẽ dẫn đầu thị trường ẩm thực toàn cầu trong thời gian tới. Đó là những xu hướng gợi mở giúp ngành ẩm thực Việt Nam phát triển. Bởi ẩm thực là một kênh hữu hiệu để thu hút du lịch và quảng bá văn hóa Việt ra thế giới.

Chinh phục những địa hạt mới

Chinh phục những địa hạt mới

Vừa qua, bộ phim “Ốc mượn hồn” đã có màn ra mắt ấn tượng với khán giả cả nước. Không chỉ mang đến cho khán giả trải nghiệm điện ảnh mới mẻ, bộ phim còn là dấu ấn mới trên hành trình làm nghệ thuật của đạo diễn Đinh Tuấn Vũ, sau 7 năm xa màn ảnh rộng.

Gomshow có những suất diễn định kỳ tại Hà Nội là nỗ lực của cả ê kíp.

Từ vở ballet “Gat” đến câu chuyện phát triển công nghiệp văn hóa

Những chuyển động ballet đương đại hòa cùng hình ảnh chiếc mũ Gat truyền thống của Hàn Quốc trên sân khấu Nhà hát Hồ Gươm trong chương trình “Mùa Hàn Quốc 2026” gợi cho chúng ta, những khán giả Việt Nam, nhiều suy ngẫm. Đó không chỉ là một đêm diễn nghệ thuật mà là một lát cắt cho thấy cách Hàn Quốc đang kể câu chuyện văn hóa của mình với thế giới - bằng ngôn ngữ nghệ thuật hiện đại, mới mẻ, mang tính toàn cầu.

AI và sự hủy hoại của sáng tạo tự thân

AI và sự hủy hoại của sáng tạo tự thân

Nhà văn - dịch giả Trần Tiễn Cao Đăng trong nhiều bài viết và những cuộc đàm luận sâu về chủ đề lạm dụng AI trong viết sáng tạo, ông đã cảnh báo việc lạm dụng AI trong sáng tác là hành vi tự hủy hoại sự sáng tạo của người viết, đồng thời đặt ra vấn đề trách nhiệm của tác giả, biên tập và các thiết chế văn học trước làn sóng “chữ nghĩa AI” đang lan rộng. Nhà thơ Nguyễn Bích Hạnh cũng có nhiều ý kiến sâu sắc về vấn nạn sáng tạo văn chương lạm dụng AI. Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện ngắn với nhà văn Trần Tiễn Cao Đăng và nhà thơ Nguyễn Bích Hạnh về chủ đề này.

LHP Cannes 2026: Vệt vàng son của Cành cọ vàng

LHP Cannes 2026: Vệt vàng son của Cành cọ vàng

Sau một tuần tranh giải căng thẳng, cuối tuần qua, “Fjord” của nhà làm phim Romania Cristian Mungiu đã chính thức trở thành tác phẩm tiếp theo đoạt giải Cành cọ vàng danh giá tại LHP Cannes 2026. Càng đặc biệt hơn khi đây không phải thành công riêng lẻ, mà qua đó cho thấy chuỗi thành tích đặc biệt của đạo diễn này, nữ diễn viên chính Renate Reinsve lẫn nhà phân phối phim NEON.

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Có thể nói, sân khấu kịch thiếu nhi 2026 đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ để bắt nhịp với xu hướng nghe nhìn của thời đại. Bên cạnh những kịch mục đa dạng như nhạc kịch, tạp kỹ, năm nay, sân khấu hè còn có sự tham gia của các loại hình nghệ thuật truyền thống như múa rối, tuồng, chèo, với sự kết hợp giữa công nghệ và di sản.

Yêu miền quê sinh thành

Yêu miền quê sinh thành

“Hãy xem rất nhiều phim tài liệu, ký sự và hãy đọc các truyện ngắn, hoặc hãy nhìn vào những tác phẩm ảnh nghệ thuật với phong cách “đời thường” của nhà báo, đạo diễn Phùng Tùng Thiện, ta có thể thấu cảm được sự tài hoa của tác giả, và niềm xúc cảm về tình đất, tình người”. Đó là lời giới thiệu của ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp trên Tạp chí Văn nghệ Đồng Tháp tháng 11/2025 về nhà báo, đạo diễn đa tài Phùng Thùng Thiện.

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Mặc dù đã sắp khởi quay nhưng ê kíp sản xuất phim “Đất đỏ” vẫn chưa tìm được diễn viên ưng ý để đảm nhiệm vai nhân vật nữ anh hùng Võ Thị Sáu. Với những bộ phim tái hiện những câu chuyện có thật, việc lựa chọn diễn viên cho các vai diễn có nguyên mẫu ngoài đời luôn là một thử thách không nhỏ với nhà sản xuất. Phía sau thành công của một bộ phim là bài toán khó mang tên “chọn đúng diễn viên”.