Ca sĩ kiêm nhạc sĩ phủ sóng làng nhạc

Điểm qua các bảng xếp hạng ca khúc ăn khách lẫn danh sách đề cử các giải thưởng, ta sẽ dễ dàng nhận thấy sự áp đảo của giới ca sĩ kiêm nhạc sĩ. Họ là những nhân tố trẻ nổi bật và không ít trong số đó bước ra từ giới underground (hoạt động ngầm) hoặc indie (hoạt động độc lập).

Vũ Cát Tường, Sơn Tùng M-TP, Phan Mạnh Quỳnh, Tiên Tiên, Only C, Tạ Quang Thắng... là những ca sĩ - nhạc sĩ liên tục "càn quét" ở nhiều giải thưởng âm nhạc. Họ vừa có khả năng sáng tác lại có cả khả năng ca hát. 

Đương nhiên, không ai biểu diễn bài hát hay bằng chính tác giả. Chính vì vậy mà chương trình "Sing my song" lấy cái tên Việt hóa là "Bài hát hay nhất" để truyền tải đầy đủ ý nghĩa của một cuộc thi mà thí sinh sẽ trình diễn chính bài hát do mình sáng tác.

Nhạc sĩ, ca sĩ Bùi Lan Hương.
Nhạc sĩ, ca sĩ Bùi Lan Hương.

Tiên Tiên có nhiều bài hát do cô tự sáng tác, tự biểu diễn gây bão như "Say you do", "My everything", "Vì tôi còn sống"... và mới đây là "Em không thể". Cá tính âm nhạc của cô gái trẻ tạo nên sắc màu độc lạ cho mỗi sản phẩm. Vũ Cát Tường cũng ngày càng khẳng định mình khi ra mắt ablum "Stardom" và tổ chức liveshow cùng tên vào năm ngoái. Cô có nhiều ca khúc được giới trẻ ưa chuộng như "Đông", "Vết mưa", "Don't you go", "Góc đa hình"...

Nổi lên với hit "Vợ người ta", nhiều người vẫn cho rằng Phan Mạnh Quỳnh chỉ hợp với nhạc giải trí mang hơi hướng nhảm, xàm khi anh viết lời hát kiểu: "Nhạc tung tóe thanh niên hòa ca/ Vài ba đứa lên lắc lư theo...". Thế nhưng qua thời gian, anh chứng tỏ sự trưởng thành, độ sâu trong mỗi ca khúc. Từ "Tri kỷ", "Khi người yêu mình khóc" cho đến "Nước ngoài", "Có chàng trai viết tên lên cây" và bây giờ là "Huyền thoại" đã cho thấy một chàng nhạc sĩ xứ Nghệ thâm trầm, sâu lắng.

"Huyền thoại" khắc họa về đời người, đời thơ của thi sĩ tài hoa bạc mệnh Hàn Mặc Tử. Qua giọng hát Phan Mạnh Quỳnh, cái hồn thơ Hàn, sự giao cảm của hai kẻ sĩ vong niên nối kết và hòa nhập đến lạnh người. Bài hát đậm đặc biểu tượng và không khí thơ Hàn như: trăng, áo trắng, hồn, ớn lạnh, vật vờ, kêu van, điên dại, cô đơn, cay đắng, tủi hờn, bẽ bàng...

Một bài hát chạm đến chiều sâu tâm thức, đong đầy tìm tòi sáng tạo lẫn dụng ý nghệ thuật. Thế nên dù ra mắt vào những ngày cuối cùng của năm 2018 nhưng "Huyền thoại" vẫn xứng đáng có mặt trong danh sách đề cử "Bài hát của năm" ở giải âm nhạc Cống hiến 2019.

Nhờ tiêu chí tìm kiếm thí sinh có khả năng sáng tác lẫn ca hát, chương trình "Sing my song" đã tìm ra vô số gương mặt ca sĩ kiêm nhạc sĩ ấn tượng. Từ nơi đây, nhiều nhân tố bắt đầu gắn bó đường dài với nghề như Bùi Lan Hương, Bùi Công Nam, Lê Thiện Hiếu...

Họ vốn là những nghệ sĩ indie hoặc underground, coi âm nhạc là một cuộc chơi hồn nhiên, vô tư không toan tính thiệt hơn. Họ thỏa sức vẫy vùng, thể hiện chất riêng mà không sợ bị ai bó buộc, chi phối. Ở dòng này, nếu điểm tên những cá nhân tự sáng tác và thể hiện thì đếm không xuể. Thậm chí, nhiều ca khúc của họ còn nóng sốt, làm mưa làm gió vượt mặt ca khúc dòng maintream (chính thống).

Có thể kể đến "Túy âm" của Xesi, "Cô gái m52" của HuyR và Tùng Viu, "Hongkong1" của Nguyễn Trọng Tài, "Hôm nay tôi buồn" của Phùng Khánh Linh, "Hành tinh song song" của Thái Vũ, "Đưa nhau đi trốn" của Đen Vâu, "Kém duyên" của Rum và Nit... Sự năng động của tuổi trẻ, tư duy hiện đại và sức sáng tạo không ngừng giúp họ tạo nên bước đột phá.

Đến khi bước ra hoạt động ở dòng maintream, cuộc chơi với âm nhạc dù trở nên nghiêm túc, chuyên nghiệp hơn nhưng họ vẫn giữ nguyên cá tính nghệ thuật. Mới xuất hiện, họ nhanh chóng khẳng định tài năng khi các sản phẩm được giới chuyên môn đánh giá cao, được công chúng đón nhận và góp mặt trong nhiều giải thưởng âm nhạc.

Trong danh sách đề cử các hạng mục giải Cống hiến 2019, gương mặt nghệ sĩ "2 trong 1" này áp đảo. Việc ca sĩ - nhạc sĩ Bùi Lan Hương giành giải "Nghệ sĩ mới của năm" ở giải Cống hiến là hoàn toàn xứng đáng. Bởi cô thực sự mang lại làn gió mới mẻ khi một mình một lối theo đuổi dòng nhạc dream pop ma mị, quyến rũ, huyền hoặc với album "Thiên thần sa ngã".

Không chỉ nghệ sĩ solo mà ngay cả nhóm nhạc cũng dần chuyển sang xu hướng tự sáng tác và biểu diễn. Nổi bật có nhóm Ngọt, Cá hồi hoang, Lộn xộn... Nếu Ngọt có kiểu âm nhạc mang đậm chất hiện sinh (như các bài hát "Không làm gì", "Cho tôi đi theo", "Em dạo này"...), Cá hồi hoang rất điên, rất nghênh ("Cánh cửa cuối cùng", "Đã một lần", "Cánh đồng", "Nhà 9A"...) thì "Lộn xộn" lại đầy ắp chất giễu nhại, trào phúng thói hư tật xấu của xã hội ("Người yêu tôi không có gì để mặc", "Khoan cho em ngủ", "Đường của bố mày", "Nổi tiếng dễ không"...).

Nhạc sĩ - ca sĩ Phan Mạnh Quỳnh.
Nhạc sĩ - ca sĩ Phan Mạnh Quỳnh.

Những buổi biểu diễn của họ dù ở ngoài Bắc hay trong Nam luôn "cháy" vé bởi giọng điệu lạ lẫm, độc đáo so với dòng chảy âm nhạc đại chúng đương thời. Nhận xét về thế hệ nhạc sĩ kiêm ca sĩ trẻ thuộc thế hệ 8x, 9x, nhạc sĩ - ca sĩ Thanh Bùi quả quyết rằng chính họ mang lại mảng màu đa dạng, hứa hẹn một tương lai tươi sáng cho làng nhạc Việt.

Xu hướng tự sáng tác, tự biểu diễn của thế hệ nghệ sĩ trẻ ngày càng thịnh hành so với thế hệ đàn anh. Nếu trước kia Trần Tiến, Đức Huy, Thế Hiển, Minh Thư, Lê Cát Trọng Lý... là của hiếm của làng nhạc khi sở hữu hai khả năng này thì giờ đây lực lượng nghệ sĩ như thế trở nên áp đảo.

Như trên đã nói, tự trình diễn các ca khúc của mình, họ là người thể hiện trọn vẹn và thăng hoa nhất ý đồ nghệ thuật lẫn cảm xúc mà mình gửi gắm. Với nhạc sĩ mới vào nghề, tự trình diễn là cách tiếp thị sản phẩm hiệu quả nhất khi nhiều ca sĩ vẫn e dè hợp tác với tên tuổi xa lạ.

Thêm nữa, sở hữu khả năng sáng tác, ca sĩ trẻ không phải đau đầu và mất tiền bạc để đặt hàng ca khúc từ các nhạc sĩ nổi tiếng vốn đã quá bận rộn. Chưa kể ca khúc đó không chắc đã hợp gu của họ trong khi sáng tác giờ đây được coi là kỹ năng cần thiết để khẳng định đẳng cấp ca sĩ, tạo ra ca khúc phù hợp với chất giọng và cá tính của họ. Đương nhiên không phải ca sĩ nào thử sức sáng tác cũng thành công. Nhiều người vẫn cho ra đời những ca khúc hời hợt, ca từ yêu đương đơn điệu rồi lồng giai điệu và nhạc nền xập xình là ra bài hát.

Ngoài bài hát chất lượng, giới underground và indie cũng có không ít nhạc rác. Sáng tác theo kiểu "mình thích thì mình làm thôi" nên vô số ca từ nhảm nhí, tục tĩu theo "chủ nghĩa tự nhiên" hoặc nội dung cổ xúy tệ nạn xã hội nhưng cư dân mạng tung hô là "chất chơi" được đem ra trưng trổ. "Mình cưới nhau đi", "Quăng tao cái boong", "Khu tao sống", "Anh đếch cần gì nhiều ngoài em", "Thu dẩm"... là những bài hát như thế. Đáng báo động là các ca khúc này lại trở thành hit.

Nhạc sĩ Huy Tuấn nhận định hiện tượng nhạc sĩ kiêm ca sĩ ngày càng nở rộ là xu thế tất yếu theo đúng trào lưu nghệ sĩ đa năng trên thế giới. Nghệ sĩ ngày nay có thể vừa hát, vừa đàn, vừa sáng tác, vừa vũ đạo đẹp mắt, nếu biết diễn xuất thì càng tốt. Nó cho phép họ thể hiện tối đa tài năng.

Đáng mừng là số ca khúc ý nghĩa, thú vị khai thác về đề tài xã hội, tâm tư người trẻ đương đại tăng dần chứ không chỉ quẩn quanh ở đề tài yêu đương. Âm nhạc và ca từ của họ cuốn hút giới trẻ bởi tính phóng khoáng, bộc trực, không hoa mỹ mà vẫn đẫm triết lý sống.

Ông nhận định: "Với lớp nhạc sĩ kiêm ca sĩ trẻ, tôi nghĩ họ có thế mạnh là sự nhanh nhạy trong việc cập nhật các xu thế mới trong âm nhạc trên thế giới. Và cái được nhất ở họ là phong cách và thể loại âm nhạc rất rõ nét vì ngay từ đầu họ đã xác định dòng nhạc mình theo đuổi. Đây là điều rất đáng để chúng ta hy vọng".

Phan Thi Uyên

Các tin khác

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp điện ảnh đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức nghệ thuật.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, báo chí nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

“Cuộc thi dịch Văn học Việt - Trung, Trung - Việt” năm 2026 vừa chính thức khởi động tại TP Hồ Chí Minh. Bước qua mùa giải thứ hai, cuộc thi không chỉ là nơi giao lưu văn chương giữa hai nước mà còn được kỳ vọng trở thành mảnh đất màu mỡ để phát hiện và bồi dưỡng những “mầm xanh” dịch thuật.

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Khi đến thăm họa sĩ Tô Chiêm sau cơn đột quỵ cách đây 2 năm, tôi không hình dung có một ngày lại được trò chuyện và chia sẻ với anh trong sự kiện trưng bày nghệ thuật “Khói” với tâm thế của một người họa sĩ điềm tĩnh trở lại với hội họa sau tất cả.

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Những năm gần đây, với sự ra đời của show diễn thực cảnh được tổ chức tại các địa điểm du lịch đã đem đến cho khán giả là khách du lịch nhiều trải nghiệm mới mẻ. Việc tổ chức các show diễn thực cảnh tại các địa chỉ du lịch nổi tiếng đang được xem là hoạt động tích cực không chỉ để thu hút khách du lịch mà còn là dấu ấn của sự kết nối giữa du lịch với văn hóa và di sản.

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Những năm gần đây, giới xuất bản thế giới đã liên tục cảnh báo về mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo (AI) đến quá trình sáng tạo, trong việc các “ông lớn công nghệ” sử dụng trái phép vô số tác phẩm để huấn luyện thuật toán cũng như thực trạng ngày càng khó phân biệt đâu là tác phẩm đến từ con người, đâu là sản phẩm đến từ máy móc…

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Giữa những ngày tháng tư lịch sử, một loạt sản phẩm âm nhạc mang tinh thần yêu nước ra mắt công chúng đã tạo nên điểm nhấn đặc biệt trong đời sống âm nhạc. Nỗ lực làm mới cảm hứng truyền thống bằng những sáng tạo độc đáo và hơi thở hiện đại góp phần lan tỏa tình yêu Tổ quốc một cách gần gũi và giàu cảm xúc.

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Việt Nam và New Zealand đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên vẫn có một khoảng trống lớn trong giao lưu văn chương giữa hai nước. Không chờ đợi sự thúc đẩy và đầu tư từ phía Chính phủ hai bên, các nhà thơ của hai nước sau hơn một năm kết nối, đã tổ chức được bước đi đầu tiên khởi động cho việc giới thiệu tác phẩm văn chương cho nhau, và xúc tiến các hoạt động chung nhằm thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết và thấu hiểu tâm hồn của nhau.

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Trong nhiều thập kỷ, bảo tàng và các không gian di sản chủ yếu tồn tại như những “kho lưu trữ sống” - nơi hiện vật được bảo quản cẩn trọng, nhưng lại mang tính tĩnh, đôi khi tạo cảm giác xa cách với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Hành trình gieo những yêu thương

Hành trình gieo những yêu thương

Dọc dãy hành lang dài của bệnh viện, nghệ sĩ Nguyệt Thu trong bộ quần áo bệnh nhân đã chơi bản nhạc chữa lành "Secret garden". Giữa lằn ranh sinh tử, âm nhạc, kỳ diệu thay, đã giúp trái tim chị khỏe lại. Khán giả của chị là những bệnh nhân, bác sĩ...

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giữa không gian rực rỡ và tiếng nhạc Latin cuồng nhiệt tại thủ đô Manila, Philippines vào những ngày tháng 4 năm 2026, quốc kỳ Việt Nam đã ba lần được kéo lên ở vị trí cao nhất.

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Điện ảnh Việt được ví như người khổng lồ đang vươn vai thức giấc. Thế nhưng “người khổng lồ” ấy vẫn chưa có một “đại bản doanh” đúng nghĩa để thỏa sức tung hoành. Đôi chân “người khổng lồ” vẫn chật vật trong những phim trường nhỏ lẻ hoặc bối cảnh tạm bợ, quay xong rồi dỡ bỏ.

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Những năm gần đây, tại Hà Nội, mô hình sân khấu học đường đang được quan tâm, xây dựng như một hướng tiếp cận mới trong giáo dục thẩm mỹ cho lứa tuổi học sinh. Việc đưa nghệ thuật sân khấu đến với học đường không chỉ là "gieo mầm" tình yêu nghệ thuật cho thế hệ tương lai mà còn mở ra cơ hội cho ngành sân khấu khi đưa nghệ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ.

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" là tiểu thuyết đầu tay của nhà văn Trương Vân Ngọc (sinh năm 1973, quê Hưng Yên, hiện công tác tại Hà Nội)  viết về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân, sách đoạt giải C cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện ký đề tài "Vì An ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" do Bộ công an và Hội nhà văn Việt Nam tổ chức năm 2025, được Nhà xuất bản Công an Nhân dân tuyển chọn và ấn hành tháng 12 năm 2025.

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Trong đời sống văn học, có một dòng chảy lặng lẽ nhưng lại đóng vai trò khá quan trọng trong đời sống, đó chính là tiểu thuyết lịch sử. Lấy chất liệu từ lịch sử, tái hiện lịch sử qua những trang văn chính là những đóng góp thầm lặng, tích cực của các nhà văn cho bề dày truyền thống văn hóa nước nhà...

Dán nhãn độ tuổi cho MV: Khi “tấm biển cảnh báo” còn bỏ ngỏ

Dán nhãn độ tuổi cho MV: Khi “tấm biển cảnh báo” còn bỏ ngỏ

Nếu việc dán nhãn phân loại độ tuổi đã trở thành điều kiện bắt buộc với tác phẩm điện ảnh, xuất bản... trước khi đến tay công chúng thì ở lĩnh vực âm nhạc, tấm biển cảnh báo này gần như bỏ ngỏ. Thế nên không lạ khi làng nhạc liên tục vấp phải tranh cãi vì những MV có nội dung người lớn.