Bước tiến lớn thúc đẩy hợp tác toàn cầu quản trị AI

Việc Đại hội đồng Liên hợp quốc (LHQ) thông qua nghị quyết thành lập hai cơ chế mới về quản trị trí tuệ nhân tạo (AI) được đánh giá là sẽ giúp tăng cường hợp tác quốc tế trên lĩnh vực này, cũng như trở thành diễn đàn để các bên thảo luận ở quy mô toàn cầu về tương lai cũng như rủi ro liên quan đến AI.

Đại hội đồng LHQ ngày 26/8 (giờ New York) đã chính thức thông qua nghị quyết thành lập hai cơ chế đa phương mới trực thuộc LHQ về cố vấn, quản trị và đối thoại AI là Ủy ban Khoa học Quốc tế Độc lập về AI và cơ chế Đối thoại Toàn cầu về Quản trị AI. Theo thông cáo chính thức, Ủy ban Khoa học quốc tế độc lập về AI đóng vai trò là cầu nối hỗ trợ các nước, các tổ chức hoạch định chính sách, nghiên cứu công nghệ AI. Ủy ban này sẽ ban hành các đánh giá khoa học dựa trên bằng chứng, tổng hợp và phân tích các nghiên cứu hiện có liên quan đến cơ hội, rủi ro và tác động của AI với nhân loại. Tổng thư ký LHQ Antonio Guterres có trách nhiệm đề cử thành viên tham gia vào ủy ban gồm 40 người này, với nhiệm kì kéo dài 3 năm.

image-1-1.jpg -0
Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua nghị quyết thành lập hai cơ chế mới để thúc đẩy hợp tác, quản trị AI. Ảnh: UN.com

Trong khi đó, cơ chế Đối thoại Toàn cầu về quản trị AI sẽ do LHQ chủ trì để các nước và các bên liên quan thảo luận về tầm quan trọng cũng như những rủi ro liên quan đến AI. Cơ chế đối thoại này sẽ diễn ra thường niên giữa đại diện các chính phủ và các bên liên quan. Tại đó, các bên sẽ thảo luận về hợp tác quốc tế, chia sẻ các phương pháp hay nhất và bài học kinh nghiệm, đồng thời thảo luận về quản trị AI để giúp thế giới đạt được các mục tiêu phát triển toàn cầu của LHQ. Phiên đối thoại đầu tiên dự kiến diễn ra tại hội nghị thượng đỉnh về AI tại Geneva, Thụy Sĩ vào năm 2026.

Sau phiên bỏ phiếu, Tổng thư ký LHQ Antonio Guterres ra tuyên bố "nồng nhiệt hoan nghênh" quyết định của Đại hội đồng LHQ về việc thành lập các cơ chế đa phương mới về quản trị AI, đồng thời đánh giá đây là cột mốc mang tính đột phá, nhấn mạnh cam kết của các quốc gia thành viên trong phát triển AI dựa trên Hiệp ước Kỹ thuật số Toàn cầu được thông qua trong khuôn khổ Hiệp ước Tương lai hồi năm ngoái. Ông kêu gọi các bên "ủng hộ sáng kiến lịch sử này và đóng góp vào việc xây dựng một tương lai mà AI phục vụ lợi ích chung của toàn thể nhân loại".

Trong một tuyên bố đưa ra trước đó, ông Guterres đánh giá AI mang lại nhiều lợi ích, nhưng những lợi ích đó chưa được phân bổ đồng đều mà tập trung vào một số ít cường quốc và tập đoàn lớn. Ông tin rằng hợp tác quốc tế là cách tốt nhất thu hẹp khoảng cách công nghệ AI giữa các nước phát triển và đang phát triển. "Nếu không có những cơ chế đầy đủ, AI có thể làm trầm trọng thêm bất bình đẳng và khoảng cách số, đồng thời gây ảnh hưởng không cân xứng đến những người dễ bị tổn thương nhất. Chúng ta phải nắm bắt cơ hội lịch sử này để đặt nền móng cho việc quản trị AI toàn diện - vì lợi ích của toàn nhân loại", ông nhấn mạnh.

Về phần mình, Đại sứ Costa Rica Maritza Chan Valverde, người tham gia điều phối các cuộc thảo luận về nghị quyết mới nhất của Đại hội đồng LHQ khẳng định: "AI đang phát triển với tốc độ nhanh, có quy mô ảnh hưởng đến mọi quốc gia và vùng lãnh thổ. Với nghị quyết này, LHQ tái khẳng định vai trò trung tâm trong việc đảm bảo AI sẽ phục vụ nhân loại". Từ Brussels, các nước EU ra tuyên bố chung nêu rõ, việc Đại hội đồng LHQ thông qua nghị quyết đã gửi tín hiệu mạnh mẽ đến thế giới rằng, "cùng nhau, chúng ta có thể chứng minh LHQ vẫn có vai trò và khả năng ứng phó với bối cảnh công nghệ đang phát triển nhanh chóng".

EU cam kết thúc đẩy hoạt động của hai cơ chế mới theo đúng nguyên tắc của Hiệp ước Kỹ thuật số Toàn cầu là "công nghệ phải mang lại lợi ích cho tất cả mọi người". "Hai cơ chế này sẽ góp phần xây dựng năng lực của các thành viên LHQ về AI bằng cách thúc đẩy kiến thức, sự hiểu biết chung và kinh nghiệm chung, mang lại lợi ích bình đẳng cho tất cả các bên liên quan, đặc biệt là đối với các nước đang phát triển", thông cáo của EU có đoạn.

Việc thiết lập hai cơ quan mới liên quan đến AI là nỗ lực tiếp theo của các thành viên LHQ nhằm tăng cường hợp tác quốc tế về quản trị AI trên quy mô toàn cầu, trong bối cảnh AI đang phát triển rất nhanh, với quy mô ảnh hưởng rộng khắp. Tháng 3/2024, Đại hội đồng LHQ đã thông qua một nghị quyết do Mỹ bảo trợ, trong đó cũng ghi nhận tiềm năng của AI trong việc thúc đẩy và hiện thực hóa 17 Mục tiêu Phát triển bền vững (SDGs), đồng thời đặt mục tiêu thúc đẩy các hệ thống AI an toàn, bảo mật và đáng tin cậy để mang lại lợi ích và sự phát triển bền vững cho cộng đồng.

Thái Hà

Các tin khác

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran đã tăng lên ít nhất 47,1 tỷ USD, theo báo cáo mới nhất của Lầu Năm Góc gửi Quốc hội Mỹ. Con số này vượt xa các dự báo trước đó, làm dấy lên lo ngại về khả năng duy trì chiến dịch quân sự, gây thêm sức ép đối với ngân sách liên bang và trở thành bất lợi chính trị đối với Tổng thống Donald Trump trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Kết quả kiểm phiếu mới nhất của cuộc bầu cử Quốc hội Israel tiếp tục cho thấy chưa khối chính trị nào giành được đa số cần thiết để thành lập chính phủ. Trong khi các bên bắt đầu thăm dò khả năng hợp tác, Tổng thống Isaac Herzog kêu gọi lãnh đạo các chính đảng giữ tinh thần cởi mở nhằm tránh phải tổ chức một cuộc bầu cử khác.

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Các bộ trưởng và quan chức an ninh cấp cao từ Pakistan, Arab Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ – ba quốc gia thành viên của Hiệp ước Phòng thủ Chung Mecca – hiện đang có mặt tại thủ đô Tehran (Iran) để thảo luận về các vấn đề an ninh khu vực. Động thái ngoại giao khẩn trương này diễn ra trong bối cảnh xuất hiện nhiều mối đe dọa về các cuộc không kích mới của Mỹ nhằm vào Iran.

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Việc hệ thống vệ tinh Starlink và phiên bản quân sự Starshield tại Ukraine bị hạn chế tốc độ trong hơn một tuần đã gây gián đoạn một số hoạt động quân sự của Kiev, đồng thời làm gia tăng căng thẳng giữa Ukraine, tỷ phú Elon Musk và chính quyền Mỹ.

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Ngày 23/10, ngoại trưởng 8 quốc gia gồm Anh, Pháp, Đức, Thổ Nhĩ Kỳ, Arab Saudi, Pakistan, Ai Cập và Italy đã nhóm họp tại Istanbul để thảo luận về tình hình eo biển Hormuz và những diễn biến an ninh khu vực. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh nguy cơ đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran tiếp tục gia tăng, làm dấy lên lo ngại về những hệ lụy đối với Trung Đông cũng như nền kinh tế thế giới.

Tìm lời giải cho khoảng trống thực thi tại COP17

Tìm lời giải cho khoảng trống thực thi tại COP17

Hội nghị lần thứ 17 các bên tham gia Công ước về Đa dạng sinh học (COP17) tại Yerevan, Armenia, mở ra cuộc rà soát toàn cầu đầu tiên về tiến độ thực hiện Khung đa dạng sinh học Côn Minh – Montreal. Khi thời hạn năm 2030 đang đến gần, hội nghị được kỳ vọng sẽ thúc đẩy những giải pháp thiết thực để đưa các cam kết vào cuộc sống.

Các quốc gia đang phát triển đối mặt giữa "bão" khủng hoảng

Các quốc gia đang phát triển đối mặt giữa "bão" khủng hoảng

Hội nghị của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) diễn ra vào tuần trước đã khép lại mà không mang đến bất kỳ giải pháp mới nào cho các quốc gia đang phát triển, giữa bối cảnh thế giới bủa vây bởi các cuộc chiến tranh có nguy cơ lan rộng ở Trung Đông, xung đột dai dẳng tại Ukraine, gánh nặng trả nợ tăng cao và nguy cơ hình thành bong bóng trí tuệ nhân tạo (AI).

Thách thức từ đề xuất tổ chức thượng đỉnh Mỹ - Nga - Ukraine bên lề G20

Thách thức từ đề xuất tổ chức thượng đỉnh Mỹ - Nga - Ukraine bên lề G20

Đề xuất mới đây của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky về việc tổ chức cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Nga - Ukraine bên lề Hội nghị G20 vào tháng 12 tới đang mở ra kỳ vọng về một bước đột phá ngoại giao. Tuy nhiên, trong bối cảnh quan hệ giữa Kiev và Washington xuất hiện thêm những bất đồng, triển vọng hiện thực hóa sáng kiến này vẫn đối mặt với không ít trở ngại.

Người dân Gaza sắp bước vào mùa Đông khắc nghiệt

Người dân Gaza sắp bước vào mùa Đông khắc nghiệt

Các chuyến hàng thương mại vào dải Gaza bị đình trệ khiến nguồn cung lương thực và nhu yếu phẩm sụt giảm, trong bối cảnh khoảng 2 triệu người Palestine tại đây thiếu nơi trú ẩn, thuốc men và các vật dụng cần thiết để vượt qua mùa Đông.

Những thách thức với hệ thống phòng không tỉ USD của Arab Saudi

Những thách thức với hệ thống phòng không tỉ USD của Arab Saudi

Các cuộc tập kích liên tiếp bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV) của Houthi nhằm vào Arab Saudi đang đặt ra những thách thức mới với năng lực phòng không của Riyadh, đồng thời phản ánh tính phức tạp của việc bảo vệ hạ tầng trọng yếu trong bối cảnh xung đột khu vực leo thang.

El Niño đe dọa mùa màng và nguồn cung lương thực từ Đông Nam Á

El Niño đe dọa mùa màng và nguồn cung lương thực từ Đông Nam Á

Hiện tượng El Niño đang mạnh lên, làm gia tăng nguy cơ nắng nóng cực đoan, hạn hán, cháy rừng và lũ lụt tại nhiều khu vực trên thế giới. Đông Nam Á được đánh giá là một trong những khu vực có thể chịu tác động nặng nề, đặc biệt về sản xuất nông nghiệp.

Lo ngại về an ninh gia tăng sau các vụ tấn công sân bay Arab Saudi

Lo ngại về an ninh gia tăng sau các vụ tấn công sân bay Arab Saudi

Liên tiếp nhiều vụ tấn công nhằm vào sân bay quốc tế King Khalid tại thủ đô Riyadh của Arab Saudi, đỉnh điểm là vụ xảy ra đêm 10/10, không chỉ khiến nhiều người thiệt mạng mà còn gióng lên lời cảnh báo về nguy cơ mất an ninh nghiêm trọng. Sự việc này đang đe dọa trực tiếp đến sự ổn định của cả khu vực Trung Đông, đồng thời đặt ra dấu hỏi lớn về năng lực phòng thủ của vương quốc này trước những mối đe dọa tấn công.