Bước ngoặt nguy hiểm đe dọa sự ổn định của Trung Đông

Tính đến chiều tối 20/9, có 37 người đã thiệt mạng và 2.931 người bị thương trong vụ hàng loạt máy nhắn tin, bộ đàm và các thiết bị điện tử khác phát nổ tại Lebanon trong hai ngày 17-18/9. Các vụ nổ được xác nhận có liên quan đến các thiết bị di động được thành viên phong trào Hezbollah sử dụng.

Điều tra sơ bộ do Phái đoàn thường trực của Lebanon tại Liên hợp quốc (LHQ) công bố cùng ngày cho thấy, các thiết bị trên đã được gài sẵn thuốc nổ một cách chuyên nghiệp trước khi vào Lebanon và được kích nổ bằng cách gửi email đến những thiết bị đó.

20_9_2024_quocte_nothiebididong.jpg -0
Các nhân viên y tế đưa một người bị thương trong các vụ nổ tại Lebanon tới bệnh viện.

Nhà lãnh đạo Hezbollah Hassan Nasrallah đã mô tả loạt tấn công trên là “hành động khủng bố, một vụ thảm sát, diệt chủng” của Israel và là một “lời tuyên chiến” sẽ đối mặt với “chỉ có sự trừng phạt”. Ông nhấn mạnh, kẻ thù đã cố gắng “phá hủy cơ cấu chỉ huy của Hezbollah và làm tổn thương các thủ lĩnh của tổ chức này cũng như gây hỗn loạn trong tổ chức của chúng ta” nhưng không thành công.

Ông cảnh báo rằng, “mặt trận Lebanon sẽ không dừng lại cho đến khi hành động của Israel gây hấn ở Gaza kết thúc”. Người Israel sẽ “không thể trở về” nhà của họ ở miền Bắc Israel chừng nào cuộc xâm lược ở Gaza vẫn tiếp tục, nhà lãnh đạo Hassan Nasrallah nói, đáp lại bình luận của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu trước đó một ngày rằng, Tel Avia sẽ “đưa cư dân phía Bắc” trở về ngôi nhà an toàn của họ. Ngoại trừ cố vấn của ông Benjamin Netanyahu, người đã có ám chỉ về trách nhiệm của Israel đối với vụ tấn công phá hoại hàng loạt, giới chức Israel đã không công khai phủ nhận hay xác nhận sự liên quan đến vụ việc. Một số chuyên gia mô tả loạt tấn công trên là một nỗ lực khác của Israel nhằm dụ Hezbollah vào một “cuộc chiến lớn”.

Trước bối cảnh nguy hiểm như vậy, cộng đồng quốc tế đã liên tục kêu gọi các bên liên quan cần hết sức kiềm chế, nhằm tránh leo thang thành một cuộc chiến toàn diện. Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ngày 19/9 (giờ địa phương) đã lên án mạnh mẽ vụ việc, tái khẳng định ủng hộ Lebanon và kêu gọi các tổ chức quốc tế có hành động thích hợp. Cùng ngày, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã điện đàm với các lãnh đạo chính trị và quân sự hàng đầu của Lebanon cũng như với Thủ tướng Benjamin Netanyahu, kêu gọi các bên kiềm chế. Ông yêu cầu lãnh đạo Lebanon truyền đạt thông điệp tới các nhóm vũ trang, bao gồm Hezbollah, tránh leo thang căng thẳng.

Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken cũng kêu gọi các bên liên quan kiềm chế và tránh leo thang xung đột tại Trung Đông. Phát biểu sau cuộc gặp với người đồng cấp Pháp Stephane Sejourne tại Paris, ông Antony Blinken nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giảm căng thẳng, đặc biệt trong bối cảnh quốc tế đang nỗ lực nhằm đạt được lệnh ngừng bắn tại Gaza. Về phần mình, Ngoại trưởng Stephane Sejourne cũng bày tỏ lo ngại về tình hình tại Trung Đông. Ông khẳng định Paris và Washington đang phối hợp gửi thông điệp giảm leo thang tới các bên và cảnh báo “Lebanon sẽ không thể hồi phục sau một cuộc chiến toàn diện”.

Tương tự, Ngoại trưởng Anh David Lammy cũng kêu gọi phong trào Hezbollah và lực lượng Israel lập tức ngừng bắn. Phát biểu sau cuộc gặp với những người đồng cấp Pháp, Mỹ và Italy tại Paris, ông nhấn mạnh: “Chúng tôi muốn thấy một giải pháp chính trị được đàm phán” để người Israel ở miền Bắc nước này và người Lebanon có thể trở về nhà.

Các vụ nổ trên đã đánh dấu một bước leo thang quan trọng trong cuộc xung đột tiêu hao giữa Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) và Hezbollah. Chúng không chỉ gây ra thương vong lớn mà còn làm tê liệt hệ thống liên lạc và chỉ huy của Hezbollah. Hàng nghìn thành viên của nhóm, bao gồm nhiều quan chức cấp cao đã bị thương. Các bệnh viện tại Lebanon đang phải đối mặt với lượng lớn thương vong, khiến hệ thống y tế rơi vào tình trạng quá tải. Điều này đặt ra một thách thức lớn cho Hezbollah trong việc tiếp tục duy trì hoạt động quân sự hiệu quả. Tuy nhiên, vụ việc có thể đẩy Hezbollah vào tình thế phải đưa ra một phản ứng cứng rắn để không mất mặt trước đối thủ và bảo vệ uy tín của mình.

Các chuyên gia dự đoán, nhà lãnh đạo Hassan Nasrallah có thể đang phối hợp với Iran để đưa ra quyết định cuối cùng về chiến lược phản ứng. Iran là một đồng minh quan trọng của Hezbollah và Đại sứ của nước Cộng hòa Hồi giáo tại Lebanon cũng đã bị thương trong các vụ nổ. Điều đó càng làm gia tăng tính phức tạp của tình hình và bất kỳ hành động quân sự nào từ phía Hezbollah cũng sẽ phải cân nhắc đến mối quan hệ này. Tuy nhiên, hiện Iran đang ở trong thế khó. Trong 2 tháng qua, Iran đang giải quyết vụ ám sát thủ lĩnh chính trị của Hamas tại Tehran.

Giờ đây, đại sứ của nước này lại nằm trong số những người bị nhắm mục tiêu ở Liban. Mặc dù Tehran đã lên án hành động của Israel, nhưng các chuyên gia tin rằng, cuộc xung đột quân sự trực tiếp với Israel là điều không thể xảy ra. Mặc dù vậy, Iran có thể khởi xướng các hành động trả đũa thông qua các lực lượng ủy nhiệm, như Hezbollah, để củng cố ảnh hưởng trong khu vực.

Về phía Israel, họ cũng đứng trước hai lựa chọn quan trọng. Lựa chọn đầu tiên là tạm dừng và chờ đợi, tận dụng sự bất lợi hiện tại của Hezbollah và tìm cách giảm bớt căng thẳng trong khu vực. Đây có thể là cơ hội để Israel giải quyết các vấn đề chính trị và quân sự ở phía Bắc, trong khi tiếp tục theo dõi tình hình ở Gaza. Tuy nhiên, lựa chọn này có nguy cơ không mang lại kết quả lâu dài, bởi khả năng thành công trong việc duy trì hòa bình với Hezbollah là rất thấp.

Lựa chọn thứ hai, mạo hiểm hơn, là Israel có thể lợi dụng sự bối rối và tổn thương của Hezbollah sau các vụ nổ để thực hiện các cuộc tấn công mới nhằm làm suy yếu thêm lực lượng này. Hành động đó có thể làm giảm khả năng quân sự của Hezbollah và hạn chế sự liên kết của nhóm với các cuộc xung đột ở Gaza. Tuy nhiên, việc gây áp lực thêm lên Hezbollah có thể dẫn đến một cuộc xung đột quy mô lớn, không chỉ với Hezbollah mà còn với toàn bộ phe người Shiite trong khu vực, bao gồm cả Iran.

Dù Hezbollah có phản ứng ngay lập tức hay không, các vụ nổ đã đẩy hai bên vào một quỹ đạo đối đầu ngày càng nguy hiểm. Nguy cơ về một cuộc chiến tranh toàn diện giữa Israel và Hezbollah đang trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết. Với tình hình ở Gaza vẫn căng thẳng, bất kỳ sự leo thang nào ở phía Bắc cũng có thể khiến Israel phải đối mặt với một cuộc xung đột trên nhiều mặt trận, từ Lebanon đến Syria và cả Gaza. Và cuộc xung đột giữa Israel và Hezbollah không chỉ đơn thuần là vấn đề nội bộ giữa hai bên mà còn có sự tham gia của các cường quốc khu vực và quốc tế như Iran. Điều này khiến tình hình trở nên phức tạp và khó lường, khi mỗi động thái quân sự đều có thể kéo theo sự tham gia của nhiều bên liên quan, đẩy khu vực vào tình trạng bất ổn lâu dài.

Tóm lại, vụ nổ hàng nghìn máy nhắn tin và bộ đàm của Hezbollah đã gây ra một bước ngoặt lớn trong cuộc xung đột kéo dài giữa nhóm này và Israel. Trong khi Hezbollah phải đối mặt với tổn thất nặng nề và mất khả năng tổ chức phản ứng tức thì Israel cũng đang cân nhắc các lựa chọn chiến lược tiếp theo. Cả hai bên đều đang bước trên một lằn ranh nguy hiểm và nếu không có sự kiềm chế và đối thoại, cả hai sẽ bị kéo vào một cuộc xung đột quân sự kéo dài với hậu quả sâu rộng đối với sự ổn định và an ninh của Trung Đông.

Khổng Hà (tổng hợp)

Các tin khác

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Châu Âu đang phải đối mặt với một trong những mùa hè khắc nghiệt nhất trong nhiều năm trở lại đây khi các đợt nắng nóng kéo dài liên tiếp đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức báo động, trong khi nhiều khu vực khác lại hứng chịu các cơn dông, mưa đá và thời tiết cực đoan. Từ Tây Ban Nha, Pháp đến khu vực Balkan, lực lượng cứu hỏa và chính quyền các nước đang phải chạy đua với thời gian nhằm kiểm soát các thảm họa thiên nhiên ngày càng nghiêm trọng.

Xung đột Mỹ - Iran: Hỏa lực lấn át ngoại giao

Xung đột Mỹ - Iran: Hỏa lực lấn át ngoại giao

Xung đột Mỹ - Iran đang lan rộng từ các mục tiêu quân sự sang hạ tầng dân sự và năng lượng, làm gia tăng nguy cơ đẩy Trung Đông vào một cuộc khủng hoảng an ninh, nhân đạo và kinh tế, bất chấp các nỗ lực ngoại giao nhằm hạ nhiệt căng thẳng.