Bước ngoặt nguy hiểm đe dọa sự ổn định của Trung Đông

Tính đến chiều tối 20/9, có 37 người đã thiệt mạng và 2.931 người bị thương trong vụ hàng loạt máy nhắn tin, bộ đàm và các thiết bị điện tử khác phát nổ tại Lebanon trong hai ngày 17-18/9. Các vụ nổ được xác nhận có liên quan đến các thiết bị di động được thành viên phong trào Hezbollah sử dụng.

Điều tra sơ bộ do Phái đoàn thường trực của Lebanon tại Liên hợp quốc (LHQ) công bố cùng ngày cho thấy, các thiết bị trên đã được gài sẵn thuốc nổ một cách chuyên nghiệp trước khi vào Lebanon và được kích nổ bằng cách gửi email đến những thiết bị đó.

20_9_2024_quocte_nothiebididong.jpg -0
Các nhân viên y tế đưa một người bị thương trong các vụ nổ tại Lebanon tới bệnh viện.

Nhà lãnh đạo Hezbollah Hassan Nasrallah đã mô tả loạt tấn công trên là “hành động khủng bố, một vụ thảm sát, diệt chủng” của Israel và là một “lời tuyên chiến” sẽ đối mặt với “chỉ có sự trừng phạt”. Ông nhấn mạnh, kẻ thù đã cố gắng “phá hủy cơ cấu chỉ huy của Hezbollah và làm tổn thương các thủ lĩnh của tổ chức này cũng như gây hỗn loạn trong tổ chức của chúng ta” nhưng không thành công.

Ông cảnh báo rằng, “mặt trận Lebanon sẽ không dừng lại cho đến khi hành động của Israel gây hấn ở Gaza kết thúc”. Người Israel sẽ “không thể trở về” nhà của họ ở miền Bắc Israel chừng nào cuộc xâm lược ở Gaza vẫn tiếp tục, nhà lãnh đạo Hassan Nasrallah nói, đáp lại bình luận của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu trước đó một ngày rằng, Tel Avia sẽ “đưa cư dân phía Bắc” trở về ngôi nhà an toàn của họ. Ngoại trừ cố vấn của ông Benjamin Netanyahu, người đã có ám chỉ về trách nhiệm của Israel đối với vụ tấn công phá hoại hàng loạt, giới chức Israel đã không công khai phủ nhận hay xác nhận sự liên quan đến vụ việc. Một số chuyên gia mô tả loạt tấn công trên là một nỗ lực khác của Israel nhằm dụ Hezbollah vào một “cuộc chiến lớn”.

Trước bối cảnh nguy hiểm như vậy, cộng đồng quốc tế đã liên tục kêu gọi các bên liên quan cần hết sức kiềm chế, nhằm tránh leo thang thành một cuộc chiến toàn diện. Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ngày 19/9 (giờ địa phương) đã lên án mạnh mẽ vụ việc, tái khẳng định ủng hộ Lebanon và kêu gọi các tổ chức quốc tế có hành động thích hợp. Cùng ngày, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã điện đàm với các lãnh đạo chính trị và quân sự hàng đầu của Lebanon cũng như với Thủ tướng Benjamin Netanyahu, kêu gọi các bên kiềm chế. Ông yêu cầu lãnh đạo Lebanon truyền đạt thông điệp tới các nhóm vũ trang, bao gồm Hezbollah, tránh leo thang căng thẳng.

Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken cũng kêu gọi các bên liên quan kiềm chế và tránh leo thang xung đột tại Trung Đông. Phát biểu sau cuộc gặp với người đồng cấp Pháp Stephane Sejourne tại Paris, ông Antony Blinken nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giảm căng thẳng, đặc biệt trong bối cảnh quốc tế đang nỗ lực nhằm đạt được lệnh ngừng bắn tại Gaza. Về phần mình, Ngoại trưởng Stephane Sejourne cũng bày tỏ lo ngại về tình hình tại Trung Đông. Ông khẳng định Paris và Washington đang phối hợp gửi thông điệp giảm leo thang tới các bên và cảnh báo “Lebanon sẽ không thể hồi phục sau một cuộc chiến toàn diện”.

Tương tự, Ngoại trưởng Anh David Lammy cũng kêu gọi phong trào Hezbollah và lực lượng Israel lập tức ngừng bắn. Phát biểu sau cuộc gặp với những người đồng cấp Pháp, Mỹ và Italy tại Paris, ông nhấn mạnh: “Chúng tôi muốn thấy một giải pháp chính trị được đàm phán” để người Israel ở miền Bắc nước này và người Lebanon có thể trở về nhà.

Các vụ nổ trên đã đánh dấu một bước leo thang quan trọng trong cuộc xung đột tiêu hao giữa Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) và Hezbollah. Chúng không chỉ gây ra thương vong lớn mà còn làm tê liệt hệ thống liên lạc và chỉ huy của Hezbollah. Hàng nghìn thành viên của nhóm, bao gồm nhiều quan chức cấp cao đã bị thương. Các bệnh viện tại Lebanon đang phải đối mặt với lượng lớn thương vong, khiến hệ thống y tế rơi vào tình trạng quá tải. Điều này đặt ra một thách thức lớn cho Hezbollah trong việc tiếp tục duy trì hoạt động quân sự hiệu quả. Tuy nhiên, vụ việc có thể đẩy Hezbollah vào tình thế phải đưa ra một phản ứng cứng rắn để không mất mặt trước đối thủ và bảo vệ uy tín của mình.

Các chuyên gia dự đoán, nhà lãnh đạo Hassan Nasrallah có thể đang phối hợp với Iran để đưa ra quyết định cuối cùng về chiến lược phản ứng. Iran là một đồng minh quan trọng của Hezbollah và Đại sứ của nước Cộng hòa Hồi giáo tại Lebanon cũng đã bị thương trong các vụ nổ. Điều đó càng làm gia tăng tính phức tạp của tình hình và bất kỳ hành động quân sự nào từ phía Hezbollah cũng sẽ phải cân nhắc đến mối quan hệ này. Tuy nhiên, hiện Iran đang ở trong thế khó. Trong 2 tháng qua, Iran đang giải quyết vụ ám sát thủ lĩnh chính trị của Hamas tại Tehran.

Giờ đây, đại sứ của nước này lại nằm trong số những người bị nhắm mục tiêu ở Liban. Mặc dù Tehran đã lên án hành động của Israel, nhưng các chuyên gia tin rằng, cuộc xung đột quân sự trực tiếp với Israel là điều không thể xảy ra. Mặc dù vậy, Iran có thể khởi xướng các hành động trả đũa thông qua các lực lượng ủy nhiệm, như Hezbollah, để củng cố ảnh hưởng trong khu vực.

Về phía Israel, họ cũng đứng trước hai lựa chọn quan trọng. Lựa chọn đầu tiên là tạm dừng và chờ đợi, tận dụng sự bất lợi hiện tại của Hezbollah và tìm cách giảm bớt căng thẳng trong khu vực. Đây có thể là cơ hội để Israel giải quyết các vấn đề chính trị và quân sự ở phía Bắc, trong khi tiếp tục theo dõi tình hình ở Gaza. Tuy nhiên, lựa chọn này có nguy cơ không mang lại kết quả lâu dài, bởi khả năng thành công trong việc duy trì hòa bình với Hezbollah là rất thấp.

Lựa chọn thứ hai, mạo hiểm hơn, là Israel có thể lợi dụng sự bối rối và tổn thương của Hezbollah sau các vụ nổ để thực hiện các cuộc tấn công mới nhằm làm suy yếu thêm lực lượng này. Hành động đó có thể làm giảm khả năng quân sự của Hezbollah và hạn chế sự liên kết của nhóm với các cuộc xung đột ở Gaza. Tuy nhiên, việc gây áp lực thêm lên Hezbollah có thể dẫn đến một cuộc xung đột quy mô lớn, không chỉ với Hezbollah mà còn với toàn bộ phe người Shiite trong khu vực, bao gồm cả Iran.

Dù Hezbollah có phản ứng ngay lập tức hay không, các vụ nổ đã đẩy hai bên vào một quỹ đạo đối đầu ngày càng nguy hiểm. Nguy cơ về một cuộc chiến tranh toàn diện giữa Israel và Hezbollah đang trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết. Với tình hình ở Gaza vẫn căng thẳng, bất kỳ sự leo thang nào ở phía Bắc cũng có thể khiến Israel phải đối mặt với một cuộc xung đột trên nhiều mặt trận, từ Lebanon đến Syria và cả Gaza. Và cuộc xung đột giữa Israel và Hezbollah không chỉ đơn thuần là vấn đề nội bộ giữa hai bên mà còn có sự tham gia của các cường quốc khu vực và quốc tế như Iran. Điều này khiến tình hình trở nên phức tạp và khó lường, khi mỗi động thái quân sự đều có thể kéo theo sự tham gia của nhiều bên liên quan, đẩy khu vực vào tình trạng bất ổn lâu dài.

Tóm lại, vụ nổ hàng nghìn máy nhắn tin và bộ đàm của Hezbollah đã gây ra một bước ngoặt lớn trong cuộc xung đột kéo dài giữa nhóm này và Israel. Trong khi Hezbollah phải đối mặt với tổn thất nặng nề và mất khả năng tổ chức phản ứng tức thì Israel cũng đang cân nhắc các lựa chọn chiến lược tiếp theo. Cả hai bên đều đang bước trên một lằn ranh nguy hiểm và nếu không có sự kiềm chế và đối thoại, cả hai sẽ bị kéo vào một cuộc xung đột quân sự kéo dài với hậu quả sâu rộng đối với sự ổn định và an ninh của Trung Đông.

Khổng Hà (tổng hợp)

Các tin khác

Khi doanh nghiệp trở thành giao điểm trong đàm phán Mỹ - Trung

Khi doanh nghiệp trở thành giao điểm trong đàm phán Mỹ - Trung

Chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump vào trung tuần tháng 5 được xem là một trong những sự kiện ngoại giao quan trọng nhất giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới trong thời gian qua. Theo các chuyên gia, khác với các cuộc gặp thượng đỉnh trước đây vốn tập trung nhiều vào cạnh tranh chiến lược, lần này yếu tố kinh tế và lợi ích doanh nghiệp đang nổi lên như ưu tiên hàng đầu của Washington.

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump từ ngày 13-15/5 tới đang thu hút sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng quốc tế. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục gia tăng, hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh được đánh giá khó tạo ra đột phá mang tính lịch sử, nhưng vẫn được kỳ vọng sẽ góp phần duy trì các “lan can an toàn”, hạn chế nguy cơ đối đầu vượt tầm kiểm soát và tạo thêm dư địa ổn định cho kinh tế toàn cầu.

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

Sự hiện diện của người đứng đầu WHO diễn ra ngay trước thời điểm sơ tán hành khách khỏi con tàu du lịch MV Hondius, nơi phát hiện virus Hanta khiến ba người tử vong, không chỉ mang tính chất giám sát chuyên môn mà còn là một động thái chính trị và nhân đạo quan trọng nhằm đảm bảo sự an toàn tuyệt đối cho cư dân địa phương cũng như gần 150 hành khách đang mắc kẹt trên tàu.

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

Liên minh châu Âu (EU), Brazil và Trung Quốc mới đây chính thức ra mắt “Liên minh mở về thị trường carbon bắt buộc” trong lễ ký kết diễn ra tại thành phố Florence của Italy, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực tăng cường hợp tác quốc tế nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp.

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều chuyên gia nhận định ổ dịch virus Hanta trên tàu du lịch vượt Đại Tây Dương nguy hiểm, nhưng không lây lan như virus SARS-CoV-2 gây ra đại dịch COVID-19. Hiện các nước đang khẩn trương truy vết tiếp xúc để hạn chế tối đa số ca mắc mới.

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang đẩy khu vực châu Á – nơi tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất thế giới – vào một phép thử về năng lực ứng phó khủng hoảng năng lượng. Trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng, nhiều chính phủ trong khu vực đang gấp rút triển khai các biện pháp nhằm tìm kiếm nguồn thay thế, ổn định thị trường và giảm thiểu tác động lan tỏa đến tăng trưởng kinh tế.

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Iran ngày 4/5 phát đi cảnh báo cứng rắn đối với các lực lượng Mỹ, yêu cầu không tiến vào eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ triển khai chiến dịch hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt trong khu vực do ảnh hưởng của xung đột Mỹ - Israel với Iran.

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Liên minh giữa Mỹ và châu Âu, với nòng cốt là NATO, nhiều thập niên được xem là trụ cột bảo đảm an ninh phương Tây. Tuy nhiên, những bất đồng ngày càng sâu sắc liên quan tới tình hình Trung Đông đang khiến mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương rạn nứt.

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Trong bối cảnh chảo lửa Trung Đông vẫn chưa hạ nhiệt, hồ sơ hạt nhân Iran một lần nữa trở thành tâm điểm của các nỗ lực ngoại giao quốc tế. Mới đây, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết đang tiến hành đàm phán với Nga và một số quốc gia về khả năng đưa uranium làm giàu ra khỏi lãnh thổ Iran. Động thái này diễn ra khi Washington liên tục đặt điều kiện Tehran phải từ bỏ kho dự trữ và đình chỉ việc làm giàu uranium như một chìa khóa then chốt cho bất kỳ giải pháp hòa bình nào.

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn kéo dài tại khu vực Trung Đông và tác động lan rộng tới kinh tế toàn cầu.

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố rời Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và cơ chế OPEC+ sau 60 năm là thành viên, nhấn mạnh ưu tiên lợi ích quốc gia. Động thái này được giới phân tích đánh giá có thể tạo hiệu ứng dây chuyền trong nội bộ liên minh dầu mỏ, đồng thời làm gia tăng những toan tính địa chính trị và mang lại ưu thế cho Mỹ.

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Căng thẳng ngoại giao và quân sự giữa Pakistan và Afghanistan vừa có bước leo thang nguy hiểm mới khi hai bên liên tiếp cáo buộc nhau tiến hành các cuộc tấn công xuyên biên giới, đe dọa phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh được thiết lập hồi tháng 3 vừa qua.

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Người Palestine tại khu vực Deir al-Balah thuộc dải Gaza lần đầu tiên tham gia một cuộc bầu cử địa phương sau hai thập kỷ gián đoạn, động thái được mô tả là bước tiến trong nỗ lực khôi phục đời sống chính trị và các thiết chế dân sự tại vùng lãnh thổ bị xung đột tàn phá.

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Gần hai tháng kể từ ngày xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra tại Trung Đông, Tehran được cho là vẫn đang vận dụng chiến thuật bất đối xứng, tận dụng lợi thế địa lý và khả năng gây gián đoạn để bù đắp chênh lệch sức mạnh. Tuy nhiên, gần đây, khi Washington tuyên bố phong tỏa các cảng biển Iran và triển khai đồng thời ba nhóm tàu sân bay cùng hàng chục nghìn binh sĩ tới khu vực – đặt ra một câu hỏi lớn rằng liệu Tehran có thể cầm cự được bao lâu trong vòng siết ngày càng khép chặt tại eo biển Hormuz?

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Truyền thông Hàn Quốc dẫn lời Tổng thống Lee Jae Myung ví von dòng sông Hàn và sông Hồng như đang hòa nhịp, biểu trưng cho sự gắn kết giữa hai dân tộc. Trong khi đó, dư luận nước này cũng đặc biệt chú ý tới chia sẻ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi so sánh tương đậu nành Doenjang với tương Bần Việt Nam – càng ủ lâu càng đậm đà, như một ẩn dụ cho tình hữu nghị Việt Nam – Hàn Quốc ngày càng bền chặt theo thời gian.

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

Liên minh châu Âu (EU) nhóm họp thượng đỉnh đột xuất với nội dung then chốt xoay quanh cách thức vận dụng điều khoản phòng thủ chung giữa các thành viên khi một nước bị tấn công quân sự. Đây được xem là chủ đề nóng bỏng ở thời điểm quan hệ xuyên Đại Tây Dương có những rạn nứt.

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) thứ 10 sẽ bắt đầu vào năm 2027, trong bối cảnh tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh đối mặt nhiều khó khăn, từ xung đột vũ trang leo thang đến khủng hoảng niềm tin và tài chính chưa từng có. Đây không chỉ là một cuộc bầu cử nhân sự, mà là cuộc đua tìm kiếm một “kiến trúc sư” đủ tầm vóc để tái thiết lập trật tự thế giới trong một kỷ nguyên đầy biến động.

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Những hình ảnh vệ tinh mới nhất được công bố bởi Cơ quan Vũ trụ châu Âu cho thấy các vệt dầu loang diện rộng trên vịnh Ba Tư có thể quan sát rõ từ không gian. Diễn biến này không chỉ phản ánh mức độ nghiêm trọng của ô nhiễm môi trường biển, mà còn làm dấy lên lo ngại về những tác động lâu dài đối với hệ sinh thái, chuỗi cung ứng năng lượng và an ninh khu vực.