Bức tranh nghệ thuật thế giới năm 2021: Sức bật văn hóa mang tên châu Á

Năm 2021 khép lại với nhiều "dấu ấn Châu Á" ở khắp các lĩnh vực nghệ thuật từ điện ảnh, truyền hình, âm nhạc đến các cuộc thi nhan sắc... Các chuyên gia nhận định rằng, Châu Á đang là ẩn số thú vị, mảnh đất đầy tiềm năng để phát huy những giá trị nghệ thuật đặc sắc.

1. Dấu ấn đậm nét trong môn nghệ thuật thứ 7

Tại Lễ trao giải Oscar danh giá năm 2021, nữ đạo diễn người Trung Quốc 38 tuổi Chloé Zhao đã giành được giải thưởng "Đạo diễn xuất sắc nhất". Đồng thời bộ phim "Nomadland" về đề tài du mục của cô cũng giành thêm hai tượng vàng là "Phim hay nhất" và "Nữ chính xuất sắc nhất".

Bức tranh nghệ thuật thế giới năm 2021: Sức bật văn hóa mang tên châu Á -0

Chloé Zhao sinh ra và lớn lên ở Bắc Kinh, Trung Quốc trước khi đi du học nước ngoài vào năm 14 tuổi. Cô theo học làm phim ở New York và từng gây chú ý với một số dự án phim độc lập như "Songs My Brothers Taught Me" và "The Rider".  Chiến thắng của đạo diễn Chloé Zhao đã làm nên lịch sử khi trở thành nữ đạo diễn Châu Á đầu tiên giành tượng vàng Oscar. Đồng thời, cô cũng là nữ đạo diễn thứ hai giành giải Oscar trong lịch sử 93 năm lễ trao giải được tổ chức. Cũng trong lễ trao giải Oscar năm nay, một người phụ nữ Châu Á khác là nữ diễn viên Hàn Quốc Youn Yuh Jung, 73 tuổi được vinh danh ở hạng mục "Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất" với vai người bà trong phim "Minari" (đạo diễn Lee Isaac Chung). Bà Youn Yuh Jung trở thành nữ diễn viên Hàn Quốc đầu tiên được đề cử và giành được tượng Oscar.

Tại Liên hoan phim Cannes (tổ chức tháng 7/2021), những đại diện của điện ảnh Châu Á gây chú ý với khán giả và giới phê bình nghệ thuật. Đó là "Drive my car" của đạo diễn Ryusuke Hamaguchi (Nhật Bản) - người đã giành giải thưởng lớn tại Liên hoan phim Berlin với tác phẩm "Wheel of fortune and fantasy"; "Memoria" của đạo diễn Thái Lan Apichatpong Weerasetthakul, người từng giành giải "Cành cọ Vàng" tại liên hoan phim Cannes năm 2010 với tác phẩm phim tâm linh mang tên "Uncle Boomee who can recall his past lives"; phim đầu tay "Gaey Wa'r" của đạo diễn Na Jiazo (Trung Quốc), "In front of your face" của đạo diễn kỳ cựu người Hàn Quốc Hong Sang Soo; tác phẩm về đề tài thảm họa "Emergency declaration" của đạo diễn Han Jae Rim (Hàn Quốc); "Ripples of life" của đạo diễn Wei Shujun, "I'm so sorry" của đạo diễn Zhao Liang (Trung Quốc)…

2021 là năm thứ hai liên tiếp, Trung Quốc vượt Mỹ để trở thành thị trường điện ảnh lớn nhất thế giới. Đây cũng là thị trường sở hữu tác phẩm điện ảnh có doanh thu cao nhất thế giới. Dự án "Hồ Trường Tân" đã vượt mặt "No Time To Die" của Mỹ với gần 900 triệu USD để dẫn đầu thị trường điện ảnh thế giới. Điều đáng quan tâm là doanh thu của các bộ phim Trung Quốc gần như đến hoàn toàn từ thị trường nội địa, trong khi phim của kinh đô điện ảnh Hollywood thường đạt doanh thu lớn ở các phòng vé quốc tế.

2. Phim truyền hình Châu Á lên ngôi

Đáng chú ý nhất chính là hiện tượng phim "Squid Games - Trò chơi con mực" của đạo diễn Hwang Dong Hyuk (Hàn Quốc) được phát hành trên Netflix, tạo nên "cơn sốt" trên khắp thị trường Châu Á, Châu Âu và Châu Mỹ. Với 9 tập phim, kinh phí sản xuất hơn 20 triệu USD, "Squid Games" mang về khoản doanh thu khổng lồ lên tới gần 900 triệu USD. Kết quả thống kê cho thấy, hơn 142 triệu hộ gia đình trên toàn thế giới đã xem "Squid Games", lập kỷ lục phim có nhiều người xem nhất trong lịch sử Netflix.

Bức tranh nghệ thuật thế giới năm 2021: Sức bật văn hóa mang tên châu Á -0

"Squid Games" được cho là đã mở ra kỷ nguyên mới cho phim trực tuyến cũng như điện ảnh Hàn Quốc trên thị trường quốc tế. Điều đó làm thay đổi cách nhìn nhận về phim bản địa (phim nói tiếng địa phương, không nói tiếng Anh), phá bỏ rào cản, định kiến về phim không nói tiếng Anh.

Sau gần ba tháng phát hành, "Squid Games" vẫn giữ được thứ hạng cao tại bảng xếp hạng của các quốc gia. "Squid Games" vừa có chính thức ba đề cử ở giải thưởng "Quả cầu Vàng" năm 2022. Đặc biệt, đây là phim truyền hình Châu Á duy nhất góp mặt trong danh sách phim truyền hình xuất sắc, cũng là phim không nói tiếng Anh đầu tiên góp mặt ở hạng mục quan trong này.

Trong năm 2021, những bộ phim truyền hình Châu Á tiếp tục khẳng định sức hút trong khu vực và thế giới. Các nền tảng trực tuyến đã hỗ trợ cho phim truyền hình Châu Á tiếp cận hiệu quả hơn với các thị trường mới. Phim truyền hình Hàn Quốc rất được ưa chuộng ở thị trường Mỹ. Một số bộ phim Hàn sẽ được Mỹ "remake" trong thời gian tới. Giới chuyên môn cho rằng, phim truyền hình Hàn Quốc có sức hút về nội dung, cốt truyện chặt chẽ, sáng tạo, nhân vật đa dạng, nhiều nút thắt kịch tính khiến người xem có cảm giác "như đi tàu lượn cảm xúc". Tương tự như vậỵ, phim truyền hình Trung Quốc ngày càng mở rộng ra ngoài thị trường Châu Á. Các nhà làm phim Trung Quốc ngày càng đa dạng hóa nội dung để có thể tiếp cận thị trường phương Tây.

3. Ban nhạc Châu Á quyền lực nhất thế giới

Sự ảnh hưởng của âm nhạc Châu Á với thế giới trong những năm qua không thể không nhắc tới làn sóng âm nhạc Hàn Quốc, trong đó BTS là một điển hình. Năm 2021 tiếp tục là một năm đại thắng của ban nhạc nam đình đám này khi "càn quét" nhiều bảng xếp hạng âm nhạc danh giá. Tờ Korea Herald của Hàn Quốc cho hay, BTS được đánh giá là nhóm nhạc nam thành công nhất thế giới.

Bức tranh nghệ thuật thế giới năm 2021: Sức bật văn hóa mang tên châu Á -0

Năm 2020, BTS trở thành nghệ sĩ Hàn Quốc đầu tiên đứng đầu bảng xếp hạng âm nhạc Billboard Hot 100. Thành tích này tiếp tục được duy trì với hai ca khúc phát hành sau đó là "Butter" và "Permission To Dance". Với phần lớn khán giả, BTS là thần tượng âm nhạc thành công nhất từ trước đến nay. BTS cũng là nghệ sĩ đầu tiên và duy nhất đứng đầu bảng xếp hạng Billboard Social 50 trong 200 tuần.

Tại Lễ trao giải thưởng âm nhạc Billboard 2021 (Billboard Music Awards 2021) tổ chức tại Los Angeles, Mỹ cuối tháng 5/2021, BTS giành trọn bốn giải thưởng lớn gồm: "Ca khúc ăn khách nhất" (cho ca khúc "Dynamite"), "Cặp song ca/Nhóm nhạc hàng đầu", "Nghệ sĩ có doanh số bán đĩa cao nhất" và "Nghệ sĩ hàng đầu trên mạng xã hội" (Hạng mục do người hâm mộ bình chọn). Đây là năm thứ 5 liên tiếp, BTS được vinh danh là "Nghệ sĩ hàng đầu trên mạng xã hội". BTS được đánh giá là "nhóm nhạc nam quyền lực nhất thế giới".

4. Sắc đẹp Châu Á tiếp tục tỏa sáng

Trong năm 2021, có hai người đẹp Châu Á đăng quang tại hai cuộc thi nhan sắc lớn nhất hành tinh. "Hoa hậu Hoàn vũ - Miss Universe" 2021 là cuộc thi sắc đẹp có lịch sử và quy mô lớn nhất hiện nay. Người đẹp đến từ thành phố Chandigarh, Ấn Độ Harnaaz Sandhu đã giành giải cao nhất của cuộc thi năm nay. Chandigarh được đánh giá cao nhờ thần thái, vẻ đẹp Ấn Độ rạng rỡ cùng vóc dáng cân đối, sự thông minh, năng động trong ứng xử và giao thiệp.

Bức tranh nghệ thuật thế giới năm 2021: Sức bật văn hóa mang tên châu Á -0

Vượt qua 69 người đẹp đại diện các nước và vùng lãnh thổ trên thế giới tham gia đêm chung kết diễn ra tại Băngkok, Thái Lan, Nguyễn Thúc Thùy Tiên, người đẹp đến từ Việt Nam đã giành ngôi vị cao nhất của cuộc thi "Hoa hậu Hòa bình thế giới - Miss Grand International" 2021. Người đẹp khu vực Châu Á như Indonesia, Campuchia cũng lọt top 10 chung cuộc, đại diện Malaysia lọt top 3 trang phục dân tộc đẹp nhất. Đại diện Campuchia cũng đồng thời nhận giải thưởng được khán giả yêu thích nhất.

Tại cuộc thi Hoa hậu Trái đất (Miss Earth) 2021, người đẹp Thái Lan Baitong Jareerat Petsom giành Á hậu 3 (Miss Earth Fire). Ngoài ra, trong một số cuộc thi sắc đẹp khác, các đại diện Châu Á cũng đạt được thành tích rất ấn tượng.

Tường Phạm (Tổng hợp)

Các tin khác

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

"Sân nhà" đã không còn là lợi thế khi một loạt phim Việt phải sớm rút khỏi phòng vé vì doanh thu thấp. Tự "nâng chuẩn" chất lượng có lẽ là con đường duy nhất nếu phim Việt muốn giữ chân khán giả trong cuộc đua khốc liệt này.

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc 70 năm của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mà còn là lời tri ân dành cho các thế hệ thầy cô giáo, học sinh, người làm sách và những người đã góp phần vun đắp tri thức cho đất nước.

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Trong một thế giới mà trẻ em đang bị các thiết bị điện tử chi phối mạnh mẽ như hiện nay, việc làm thế nào để trẻ em có thói quen đọc sách, có cơ hội lớn lên cùng trang sách trong những mùa hè không chỉ là nỗ lực của phụ huynh mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng...

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh tự bạch: "Suốt một Đời Thơ xin tự nguyện làm một phu trầm để bóc dần vỏ bọc thời gian/ giữa đời ngậm ngải tìm trầm... Nghĩa Nhân". Đây có thể xem là tuyên ngôn tinh thần cho toàn bộ hành trình thơ của Vân Anh.

Họa sĩ Nguyễn Trường Linh Khúc lãng du trong cõi mộng tàn thu

Họa sĩ Nguyễn Trường Linh Khúc lãng du trong cõi mộng tàn thu

Gặp họa sĩ Nguyễn Trường Linh tại xưởng vẽ ở phố Tân Mai, Hoàng Mai, Hà Nội, tôi bất ngờ khi thấy anh thẫn thờ ngồi trước tác phẩm "Thương nhớ đồng quê". Tôi lặng lẽ ngồi kế bên ngắm hình những tàu lá chuối bị rách tả tơi vì mưa gió. Những viền vàng trên cây lá gợi nỗi buồn tàn úa man mác.

Đào Thu Hà: Nồng nàn như đất bazan, thênh thang như gió đại ngàn

Đào Thu Hà: Nồng nàn như đất bazan, thênh thang như gió đại ngàn

Đào Thu Hà vào Hội Nhà văn Việt Nam cùng năm với tôi. Hôm đấy, chúng tôi hẹn nhau ra Hà Nội trong một sáng cuối đông. Chuyến đi ngắn ngày nhưng đầy kỉ niệm. Buổi tối, chúng tôi lang thang cùng nhau ở Hà Nội, nói về văn chương và hành trình viết lách của nhau. Hóa ra cô gái đến từ núi đồi Gia Nghĩa (thuộc Đắk-Nông cũ) này khá đa năng với rất nhiều thể loại, và gặt hái nhiều thành công từ rất sớm.

Làng gốm bên dòng Đa Nhim

Làng gốm bên dòng Đa Nhim

Theo nhánh tẻ của sông Đa Nhim, dưới chân núi Pnum Trom Ủ (thuộc xã Quảng Lập, tỉnh Lâm Đồng) có plei (buôn) Krănggọ nổi tiếng với nghề làm gốm mộc của người Churu. Theo lý giải của những người già, “Krăng” là tên ông chủ đất khi xưa, “gọ” chỉ cái nồi đất. Tên buôn làng từ thuở xa xưa đã gắn với nghề gốm.

Âm nhạc - thể thao kết nối thế giới

Âm nhạc - thể thao kết nối thế giới

Tại World Cup 2026, âm nhạc lần đầu tiên trở thành tiếng nói quan trọng, song hành cùng thể thao như ngôn ngữ chung để truyền tải thông điệp đặc biệt về tinh thần đoàn kết, sự cống hiến không ngừng và tôn vinh nhiều nền văn hóa đa dạng. Điều đó đã được phản ánh qua một bộ sưu tập nhạc nền đồ sộ cùng tham vọng biến sự kiện “thể thao vua” trở thành sân khấu giải trí hàng đầu thế giới.

Bốn xu hướng mở ra “Bản đồ Ẩm thực Tương lai” của Việt Nam

Bốn xu hướng mở ra “Bản đồ Ẩm thực tương lai” của Việt Nam

Tại Future Menus 2026, đơn vị tổ chức đã giới thiệu bốn xu hướng được dự báo sẽ dẫn đầu thị trường ẩm thực toàn cầu trong thời gian tới. Đó là những xu hướng gợi mở giúp ngành ẩm thực Việt Nam phát triển. Bởi ẩm thực là một kênh hữu hiệu để thu hút du lịch và quảng bá văn hóa Việt ra thế giới.

Chinh phục những địa hạt mới

Chinh phục những địa hạt mới

Vừa qua, bộ phim “Ốc mượn hồn” đã có màn ra mắt ấn tượng với khán giả cả nước. Không chỉ mang đến cho khán giả trải nghiệm điện ảnh mới mẻ, bộ phim còn là dấu ấn mới trên hành trình làm nghệ thuật của đạo diễn Đinh Tuấn Vũ, sau 7 năm xa màn ảnh rộng.

Gomshow có những suất diễn định kỳ tại Hà Nội là nỗ lực của cả ê kíp.

Từ vở ballet “Gat” đến câu chuyện phát triển công nghiệp văn hóa

Những chuyển động ballet đương đại hòa cùng hình ảnh chiếc mũ Gat truyền thống của Hàn Quốc trên sân khấu Nhà hát Hồ Gươm trong chương trình “Mùa Hàn Quốc 2026” gợi cho chúng ta, những khán giả Việt Nam, nhiều suy ngẫm. Đó không chỉ là một đêm diễn nghệ thuật mà là một lát cắt cho thấy cách Hàn Quốc đang kể câu chuyện văn hóa của mình với thế giới - bằng ngôn ngữ nghệ thuật hiện đại, mới mẻ, mang tính toàn cầu.

AI và sự hủy hoại của sáng tạo tự thân

AI và sự hủy hoại của sáng tạo tự thân

Nhà văn - dịch giả Trần Tiễn Cao Đăng trong nhiều bài viết và những cuộc đàm luận sâu về chủ đề lạm dụng AI trong viết sáng tạo, ông đã cảnh báo việc lạm dụng AI trong sáng tác là hành vi tự hủy hoại sự sáng tạo của người viết, đồng thời đặt ra vấn đề trách nhiệm của tác giả, biên tập và các thiết chế văn học trước làn sóng “chữ nghĩa AI” đang lan rộng. Nhà thơ Nguyễn Bích Hạnh cũng có nhiều ý kiến sâu sắc về vấn nạn sáng tạo văn chương lạm dụng AI. Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện ngắn với nhà văn Trần Tiễn Cao Đăng và nhà thơ Nguyễn Bích Hạnh về chủ đề này.

LHP Cannes 2026: Vệt vàng son của Cành cọ vàng

LHP Cannes 2026: Vệt vàng son của Cành cọ vàng

Sau một tuần tranh giải căng thẳng, cuối tuần qua, “Fjord” của nhà làm phim Romania Cristian Mungiu đã chính thức trở thành tác phẩm tiếp theo đoạt giải Cành cọ vàng danh giá tại LHP Cannes 2026. Càng đặc biệt hơn khi đây không phải thành công riêng lẻ, mà qua đó cho thấy chuỗi thành tích đặc biệt của đạo diễn này, nữ diễn viên chính Renate Reinsve lẫn nhà phân phối phim NEON.

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Có thể nói, sân khấu kịch thiếu nhi 2026 đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ để bắt nhịp với xu hướng nghe nhìn của thời đại. Bên cạnh những kịch mục đa dạng như nhạc kịch, tạp kỹ, năm nay, sân khấu hè còn có sự tham gia của các loại hình nghệ thuật truyền thống như múa rối, tuồng, chèo, với sự kết hợp giữa công nghệ và di sản.

Yêu miền quê sinh thành

Yêu miền quê sinh thành

“Hãy xem rất nhiều phim tài liệu, ký sự và hãy đọc các truyện ngắn, hoặc hãy nhìn vào những tác phẩm ảnh nghệ thuật với phong cách “đời thường” của nhà báo, đạo diễn Phùng Tùng Thiện, ta có thể thấu cảm được sự tài hoa của tác giả, và niềm xúc cảm về tình đất, tình người”. Đó là lời giới thiệu của ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp trên Tạp chí Văn nghệ Đồng Tháp tháng 11/2025 về nhà báo, đạo diễn đa tài Phùng Thùng Thiện.

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Mặc dù đã sắp khởi quay nhưng ê kíp sản xuất phim “Đất đỏ” vẫn chưa tìm được diễn viên ưng ý để đảm nhiệm vai nhân vật nữ anh hùng Võ Thị Sáu. Với những bộ phim tái hiện những câu chuyện có thật, việc lựa chọn diễn viên cho các vai diễn có nguyên mẫu ngoài đời luôn là một thử thách không nhỏ với nhà sản xuất. Phía sau thành công của một bộ phim là bài toán khó mang tên “chọn đúng diễn viên”.