Bức tranh nghệ thuật thế giới năm 2021: Sức bật văn hóa mang tên châu Á

Năm 2021 khép lại với nhiều "dấu ấn Châu Á" ở khắp các lĩnh vực nghệ thuật từ điện ảnh, truyền hình, âm nhạc đến các cuộc thi nhan sắc... Các chuyên gia nhận định rằng, Châu Á đang là ẩn số thú vị, mảnh đất đầy tiềm năng để phát huy những giá trị nghệ thuật đặc sắc.

1. Dấu ấn đậm nét trong môn nghệ thuật thứ 7

Tại Lễ trao giải Oscar danh giá năm 2021, nữ đạo diễn người Trung Quốc 38 tuổi Chloé Zhao đã giành được giải thưởng "Đạo diễn xuất sắc nhất". Đồng thời bộ phim "Nomadland" về đề tài du mục của cô cũng giành thêm hai tượng vàng là "Phim hay nhất" và "Nữ chính xuất sắc nhất".

Bức tranh nghệ thuật thế giới năm 2021: Sức bật văn hóa mang tên châu Á -0

Chloé Zhao sinh ra và lớn lên ở Bắc Kinh, Trung Quốc trước khi đi du học nước ngoài vào năm 14 tuổi. Cô theo học làm phim ở New York và từng gây chú ý với một số dự án phim độc lập như "Songs My Brothers Taught Me" và "The Rider".  Chiến thắng của đạo diễn Chloé Zhao đã làm nên lịch sử khi trở thành nữ đạo diễn Châu Á đầu tiên giành tượng vàng Oscar. Đồng thời, cô cũng là nữ đạo diễn thứ hai giành giải Oscar trong lịch sử 93 năm lễ trao giải được tổ chức. Cũng trong lễ trao giải Oscar năm nay, một người phụ nữ Châu Á khác là nữ diễn viên Hàn Quốc Youn Yuh Jung, 73 tuổi được vinh danh ở hạng mục "Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất" với vai người bà trong phim "Minari" (đạo diễn Lee Isaac Chung). Bà Youn Yuh Jung trở thành nữ diễn viên Hàn Quốc đầu tiên được đề cử và giành được tượng Oscar.

Tại Liên hoan phim Cannes (tổ chức tháng 7/2021), những đại diện của điện ảnh Châu Á gây chú ý với khán giả và giới phê bình nghệ thuật. Đó là "Drive my car" của đạo diễn Ryusuke Hamaguchi (Nhật Bản) - người đã giành giải thưởng lớn tại Liên hoan phim Berlin với tác phẩm "Wheel of fortune and fantasy"; "Memoria" của đạo diễn Thái Lan Apichatpong Weerasetthakul, người từng giành giải "Cành cọ Vàng" tại liên hoan phim Cannes năm 2010 với tác phẩm phim tâm linh mang tên "Uncle Boomee who can recall his past lives"; phim đầu tay "Gaey Wa'r" của đạo diễn Na Jiazo (Trung Quốc), "In front of your face" của đạo diễn kỳ cựu người Hàn Quốc Hong Sang Soo; tác phẩm về đề tài thảm họa "Emergency declaration" của đạo diễn Han Jae Rim (Hàn Quốc); "Ripples of life" của đạo diễn Wei Shujun, "I'm so sorry" của đạo diễn Zhao Liang (Trung Quốc)…

2021 là năm thứ hai liên tiếp, Trung Quốc vượt Mỹ để trở thành thị trường điện ảnh lớn nhất thế giới. Đây cũng là thị trường sở hữu tác phẩm điện ảnh có doanh thu cao nhất thế giới. Dự án "Hồ Trường Tân" đã vượt mặt "No Time To Die" của Mỹ với gần 900 triệu USD để dẫn đầu thị trường điện ảnh thế giới. Điều đáng quan tâm là doanh thu của các bộ phim Trung Quốc gần như đến hoàn toàn từ thị trường nội địa, trong khi phim của kinh đô điện ảnh Hollywood thường đạt doanh thu lớn ở các phòng vé quốc tế.

2. Phim truyền hình Châu Á lên ngôi

Đáng chú ý nhất chính là hiện tượng phim "Squid Games - Trò chơi con mực" của đạo diễn Hwang Dong Hyuk (Hàn Quốc) được phát hành trên Netflix, tạo nên "cơn sốt" trên khắp thị trường Châu Á, Châu Âu và Châu Mỹ. Với 9 tập phim, kinh phí sản xuất hơn 20 triệu USD, "Squid Games" mang về khoản doanh thu khổng lồ lên tới gần 900 triệu USD. Kết quả thống kê cho thấy, hơn 142 triệu hộ gia đình trên toàn thế giới đã xem "Squid Games", lập kỷ lục phim có nhiều người xem nhất trong lịch sử Netflix.

Bức tranh nghệ thuật thế giới năm 2021: Sức bật văn hóa mang tên châu Á -0

"Squid Games" được cho là đã mở ra kỷ nguyên mới cho phim trực tuyến cũng như điện ảnh Hàn Quốc trên thị trường quốc tế. Điều đó làm thay đổi cách nhìn nhận về phim bản địa (phim nói tiếng địa phương, không nói tiếng Anh), phá bỏ rào cản, định kiến về phim không nói tiếng Anh.

Sau gần ba tháng phát hành, "Squid Games" vẫn giữ được thứ hạng cao tại bảng xếp hạng của các quốc gia. "Squid Games" vừa có chính thức ba đề cử ở giải thưởng "Quả cầu Vàng" năm 2022. Đặc biệt, đây là phim truyền hình Châu Á duy nhất góp mặt trong danh sách phim truyền hình xuất sắc, cũng là phim không nói tiếng Anh đầu tiên góp mặt ở hạng mục quan trong này.

Trong năm 2021, những bộ phim truyền hình Châu Á tiếp tục khẳng định sức hút trong khu vực và thế giới. Các nền tảng trực tuyến đã hỗ trợ cho phim truyền hình Châu Á tiếp cận hiệu quả hơn với các thị trường mới. Phim truyền hình Hàn Quốc rất được ưa chuộng ở thị trường Mỹ. Một số bộ phim Hàn sẽ được Mỹ "remake" trong thời gian tới. Giới chuyên môn cho rằng, phim truyền hình Hàn Quốc có sức hút về nội dung, cốt truyện chặt chẽ, sáng tạo, nhân vật đa dạng, nhiều nút thắt kịch tính khiến người xem có cảm giác "như đi tàu lượn cảm xúc". Tương tự như vậỵ, phim truyền hình Trung Quốc ngày càng mở rộng ra ngoài thị trường Châu Á. Các nhà làm phim Trung Quốc ngày càng đa dạng hóa nội dung để có thể tiếp cận thị trường phương Tây.

3. Ban nhạc Châu Á quyền lực nhất thế giới

Sự ảnh hưởng của âm nhạc Châu Á với thế giới trong những năm qua không thể không nhắc tới làn sóng âm nhạc Hàn Quốc, trong đó BTS là một điển hình. Năm 2021 tiếp tục là một năm đại thắng của ban nhạc nam đình đám này khi "càn quét" nhiều bảng xếp hạng âm nhạc danh giá. Tờ Korea Herald của Hàn Quốc cho hay, BTS được đánh giá là nhóm nhạc nam thành công nhất thế giới.

Bức tranh nghệ thuật thế giới năm 2021: Sức bật văn hóa mang tên châu Á -0

Năm 2020, BTS trở thành nghệ sĩ Hàn Quốc đầu tiên đứng đầu bảng xếp hạng âm nhạc Billboard Hot 100. Thành tích này tiếp tục được duy trì với hai ca khúc phát hành sau đó là "Butter" và "Permission To Dance". Với phần lớn khán giả, BTS là thần tượng âm nhạc thành công nhất từ trước đến nay. BTS cũng là nghệ sĩ đầu tiên và duy nhất đứng đầu bảng xếp hạng Billboard Social 50 trong 200 tuần.

Tại Lễ trao giải thưởng âm nhạc Billboard 2021 (Billboard Music Awards 2021) tổ chức tại Los Angeles, Mỹ cuối tháng 5/2021, BTS giành trọn bốn giải thưởng lớn gồm: "Ca khúc ăn khách nhất" (cho ca khúc "Dynamite"), "Cặp song ca/Nhóm nhạc hàng đầu", "Nghệ sĩ có doanh số bán đĩa cao nhất" và "Nghệ sĩ hàng đầu trên mạng xã hội" (Hạng mục do người hâm mộ bình chọn). Đây là năm thứ 5 liên tiếp, BTS được vinh danh là "Nghệ sĩ hàng đầu trên mạng xã hội". BTS được đánh giá là "nhóm nhạc nam quyền lực nhất thế giới".

4. Sắc đẹp Châu Á tiếp tục tỏa sáng

Trong năm 2021, có hai người đẹp Châu Á đăng quang tại hai cuộc thi nhan sắc lớn nhất hành tinh. "Hoa hậu Hoàn vũ - Miss Universe" 2021 là cuộc thi sắc đẹp có lịch sử và quy mô lớn nhất hiện nay. Người đẹp đến từ thành phố Chandigarh, Ấn Độ Harnaaz Sandhu đã giành giải cao nhất của cuộc thi năm nay. Chandigarh được đánh giá cao nhờ thần thái, vẻ đẹp Ấn Độ rạng rỡ cùng vóc dáng cân đối, sự thông minh, năng động trong ứng xử và giao thiệp.

Bức tranh nghệ thuật thế giới năm 2021: Sức bật văn hóa mang tên châu Á -0

Vượt qua 69 người đẹp đại diện các nước và vùng lãnh thổ trên thế giới tham gia đêm chung kết diễn ra tại Băngkok, Thái Lan, Nguyễn Thúc Thùy Tiên, người đẹp đến từ Việt Nam đã giành ngôi vị cao nhất của cuộc thi "Hoa hậu Hòa bình thế giới - Miss Grand International" 2021. Người đẹp khu vực Châu Á như Indonesia, Campuchia cũng lọt top 10 chung cuộc, đại diện Malaysia lọt top 3 trang phục dân tộc đẹp nhất. Đại diện Campuchia cũng đồng thời nhận giải thưởng được khán giả yêu thích nhất.

Tại cuộc thi Hoa hậu Trái đất (Miss Earth) 2021, người đẹp Thái Lan Baitong Jareerat Petsom giành Á hậu 3 (Miss Earth Fire). Ngoài ra, trong một số cuộc thi sắc đẹp khác, các đại diện Châu Á cũng đạt được thành tích rất ấn tượng.

Tường Phạm (Tổng hợp)

Các tin khác

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp điện ảnh đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức nghệ thuật.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, báo chí nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

“Cuộc thi dịch Văn học Việt - Trung, Trung - Việt” năm 2026 vừa chính thức khởi động tại TP Hồ Chí Minh. Bước qua mùa giải thứ hai, cuộc thi không chỉ là nơi giao lưu văn chương giữa hai nước mà còn được kỳ vọng trở thành mảnh đất màu mỡ để phát hiện và bồi dưỡng những “mầm xanh” dịch thuật.

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Khi đến thăm họa sĩ Tô Chiêm sau cơn đột quỵ cách đây 2 năm, tôi không hình dung có một ngày lại được trò chuyện và chia sẻ với anh trong sự kiện trưng bày nghệ thuật “Khói” với tâm thế của một người họa sĩ điềm tĩnh trở lại với hội họa sau tất cả.

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Những năm gần đây, với sự ra đời của show diễn thực cảnh được tổ chức tại các địa điểm du lịch đã đem đến cho khán giả là khách du lịch nhiều trải nghiệm mới mẻ. Việc tổ chức các show diễn thực cảnh tại các địa chỉ du lịch nổi tiếng đang được xem là hoạt động tích cực không chỉ để thu hút khách du lịch mà còn là dấu ấn của sự kết nối giữa du lịch với văn hóa và di sản.

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Những năm gần đây, giới xuất bản thế giới đã liên tục cảnh báo về mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo (AI) đến quá trình sáng tạo, trong việc các “ông lớn công nghệ” sử dụng trái phép vô số tác phẩm để huấn luyện thuật toán cũng như thực trạng ngày càng khó phân biệt đâu là tác phẩm đến từ con người, đâu là sản phẩm đến từ máy móc…

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Giữa những ngày tháng tư lịch sử, một loạt sản phẩm âm nhạc mang tinh thần yêu nước ra mắt công chúng đã tạo nên điểm nhấn đặc biệt trong đời sống âm nhạc. Nỗ lực làm mới cảm hứng truyền thống bằng những sáng tạo độc đáo và hơi thở hiện đại góp phần lan tỏa tình yêu Tổ quốc một cách gần gũi và giàu cảm xúc.

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Việt Nam và New Zealand đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên vẫn có một khoảng trống lớn trong giao lưu văn chương giữa hai nước. Không chờ đợi sự thúc đẩy và đầu tư từ phía Chính phủ hai bên, các nhà thơ của hai nước sau hơn một năm kết nối, đã tổ chức được bước đi đầu tiên khởi động cho việc giới thiệu tác phẩm văn chương cho nhau, và xúc tiến các hoạt động chung nhằm thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết và thấu hiểu tâm hồn của nhau.

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Trong nhiều thập kỷ, bảo tàng và các không gian di sản chủ yếu tồn tại như những “kho lưu trữ sống” - nơi hiện vật được bảo quản cẩn trọng, nhưng lại mang tính tĩnh, đôi khi tạo cảm giác xa cách với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Hành trình gieo những yêu thương

Hành trình gieo những yêu thương

Dọc dãy hành lang dài của bệnh viện, nghệ sĩ Nguyệt Thu trong bộ quần áo bệnh nhân đã chơi bản nhạc chữa lành "Secret garden". Giữa lằn ranh sinh tử, âm nhạc, kỳ diệu thay, đã giúp trái tim chị khỏe lại. Khán giả của chị là những bệnh nhân, bác sĩ...

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giữa không gian rực rỡ và tiếng nhạc Latin cuồng nhiệt tại thủ đô Manila, Philippines vào những ngày tháng 4 năm 2026, quốc kỳ Việt Nam đã ba lần được kéo lên ở vị trí cao nhất.

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Điện ảnh Việt được ví như người khổng lồ đang vươn vai thức giấc. Thế nhưng “người khổng lồ” ấy vẫn chưa có một “đại bản doanh” đúng nghĩa để thỏa sức tung hoành. Đôi chân “người khổng lồ” vẫn chật vật trong những phim trường nhỏ lẻ hoặc bối cảnh tạm bợ, quay xong rồi dỡ bỏ.

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Những năm gần đây, tại Hà Nội, mô hình sân khấu học đường đang được quan tâm, xây dựng như một hướng tiếp cận mới trong giáo dục thẩm mỹ cho lứa tuổi học sinh. Việc đưa nghệ thuật sân khấu đến với học đường không chỉ là "gieo mầm" tình yêu nghệ thuật cho thế hệ tương lai mà còn mở ra cơ hội cho ngành sân khấu khi đưa nghệ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ.

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" là tiểu thuyết đầu tay của nhà văn Trương Vân Ngọc (sinh năm 1973, quê Hưng Yên, hiện công tác tại Hà Nội)  viết về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân, sách đoạt giải C cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện ký đề tài "Vì An ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" do Bộ công an và Hội nhà văn Việt Nam tổ chức năm 2025, được Nhà xuất bản Công an Nhân dân tuyển chọn và ấn hành tháng 12 năm 2025.

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Trong đời sống văn học, có một dòng chảy lặng lẽ nhưng lại đóng vai trò khá quan trọng trong đời sống, đó chính là tiểu thuyết lịch sử. Lấy chất liệu từ lịch sử, tái hiện lịch sử qua những trang văn chính là những đóng góp thầm lặng, tích cực của các nhà văn cho bề dày truyền thống văn hóa nước nhà...

Dán nhãn độ tuổi cho MV: Khi “tấm biển cảnh báo” còn bỏ ngỏ

Dán nhãn độ tuổi cho MV: Khi “tấm biển cảnh báo” còn bỏ ngỏ

Nếu việc dán nhãn phân loại độ tuổi đã trở thành điều kiện bắt buộc với tác phẩm điện ảnh, xuất bản... trước khi đến tay công chúng thì ở lĩnh vực âm nhạc, tấm biển cảnh báo này gần như bỏ ngỏ. Thế nên không lạ khi làng nhạc liên tục vấp phải tranh cãi vì những MV có nội dung người lớn.