Bốn bài học từ thực tế chống dịch COVID-19 của Hàn Quốc

Hàn Quốc đang chứng kiến sự đảo chiều trong diễn biến dịch COVID-19, với số ca nhiễm mới trong gần 2 tuần qua đều dưới mức 100 ca. New York Times đã đúc kết bốn "bí kíp" giúp ổ dịch COVID-19 lớn thứ 2 châu Á này có thể mau chóng kiểm soát tình hình dịch bệnh trong nước.

Nhân viên y tế tích cực vào cuộc. Ảnh: Getty
Nhân viên y tế tích cực vào cuộc. Ảnh: Getty

Can thiệp nhanh trước khi trở thành khủng hoảng

Chỉ một tuần sau khi Hàn Quốc phát hiện ca lây nhiễm virus SARS-CoV-2 gây viêm đường hô hấp cấp COVID-19 đầu tiên vào cuối tháng 1 vừa qua, các quan chức nước này đã chủ động gặp gỡ với đại diện một số công ty y tế.

Họ đã kêu gọi các công ty phát triển ngay lập tức bộ dụng cụ xét nghiệm virus SARS-CoV-2 để tiến hành sản xuất hàng loạt, đồng thời cam kết sẽ trình phê duyệt gấp việc sản xuất này, mở đường cho một chiến dịch lớn về sau.

Trong vòng 2 tuần, mặc dù các ca nhiễm được xác nhận tại Hàn Quốc vẫn đang dừng ở mức 2 con số, hàng nghìn bộ dụng cụ xét nghiệm virus đã được đóng gói và chuyển đi hàng ngày, phục vụ chiến dịch xét nghiệm quy mô lớn. 

Cũng vào cuối tháng 1, Hàn Quốc nhanh chóng áp dụng các biện pháp khẩn cấp tại ổ dịch Daegu, nơi bệnh nhân siêu lây nhiễm cố 31 được phát hiện liên quan đến một nhà thờ thuộc giáo phái Shincheonji. Thành phố Daegu cũng là mái nhà chung của 2,5 triệu dân. 

"Hàn Quốc có thể đối phó được mà không cần hạn chế đi lại bởi chúng tôi biết về nguồn lây nhiễm chính - một nhà thờ thuộc giáo phái - từ khá sớm", ông Ki Mo-ran, một nhà dịch tễ học, tư vấn cho chính phủ về công tác chống COVID-19, cho biết. "Nếu chúng ta biết về điều này muộn hơn, mọi thứ có thể đã tệ hơn rất nhiều", ông nói. 

Phương pháp xét nghiệm không yêu cầu công dân ra khỏi xe. Ảnh: BBC
Phương pháp xét nghiệm không yêu cầu công dân ra khỏi xe. Ảnh: BBC

Xét nghiệm sớm, thường xuyên và an toàn

Số người dân được xét nghiệm COVID-19 tại Hàn Quốc cao hơn bất kỳ quốc gia nào khác hiện nay. Đất nước này đã tiến hành xét nghiệm ơn 300.000 người kể từ khi dịch bệnh xảy ra, cao hơn tới 40 lần so với tỷ lệ bình quân đầu người của Mỹ.

"Việc xét nghiệm được coi là trọng tâm vì nó dẫn đến việc phát hiện bệnh sớm, giảm thiểu sự lây lan và nhanh chóng điều trị những trường hợp nhiễm virus", Bộ trưởng Ngoại giao Hàn Quốc Kang Kyung-wha cho biết, khẳng định việc xét nghiệm "là chìa khóa phía sau tỷ lệ tử vong thấp".

Để tránh việc quá tải tại bệnh viện và phòng khám, Hàn Quốc đã mở 600 trung tâm xét nghiệm "dã chiến", được thiết kế để có thể sàng lọc càng nhiều người càng tốt, càng nhanh càng tốt, và giữ an toàn cho nhân viên y tế bằng cách giảm thiểu tiếp xúc.

Ít nhất 50 trạm lái xe đã được thiết lập mô hình kiểm dịch mới, cho phép người dân có thể kiểm tra sức khỏe mà không cần rời khỏi xe. Lái xe được phát bảng câu hỏi y tế, đo nhiệt độ từ xa và lấy mẫu xét nghiệm. Tất cả quy trình gói gọn trong 10 phút, kết quả sẽ có sau 1 tiếng đồng hồ. 

Người nước ngoài được yêu cầu tải ứng dụng điện thoại hướng dẫn cách tự kiểm tra triệu chứng COVID-19 của bản thân. Các khách sạn và văn phòng, tòa nhà lớn cũng được yêu cầu sử dụng máy ảnh nhiệt để xác định người có triệu chứng sốt. Nhiều nhà hàng tiến hành kiểm tra nhiệt độ khách hàng trước khi vào cửa. 

Người dân đến xét nghiệm tại các trung tâm xét nghiệm "dã chiến". Ảnh: Getty
Người dân đến xét nghiệm tại các trung tâm xét nghiệm "dã chiến". Ảnh: Getty

Truy tìm dấu vết, cách ly và giám sát

Khi phát hiện một trường hợp dương tính với SARS-CoV-2, nhân viên y tế Hàn Quốc ngay lập tức tìm kiếm mọi hoạt động và di chuyển gần đây của bệnh nhân để tiến hành kiểm tra trực tiếp, từ đó cách ly nếu cần thiết bất cứ ai từng tiếp xúc với bệnh nhân.

Trước đây, Hàn Quốc đã từng phát triển một ứng dụng truy tìm nguồn gốc liên lạc trong đại dịch MERS. Giờ đây, các nhân viên y tế một lần nữa có thể sử dụng ứng dụng này, theo đó theo sát chuyển động của người bệnh bằng camera an ninh, dữ liệu thẻ tín dụng, thậm chí là định vị GPS từ điện thoại và xe riêng.

"Chúng tôi điều tra dịch tễ học như những cảnh sát điều tra", ông Ky cho biết. "Sau đó, chúng tôi đã sửa đổi luật để ưu tiên an sinh xã hội hơn là quyền riêng tư cá nhân, vào thời điểm dịch bệnh đang khủng hoảng như hiện nay", ông nói thêm.

Điện thoại di động sẽ lập tức thông báo khẩn cấp nếu như có một trường hợp mới nhiễm COVID-19 xuất hiện tại một khu vực dân cư nào đó. Các ứng dụng điện thoại và website cũng cập nhật thông tin chính xác từng giờ về hành trình của người nhiễm COVID-19, bao gồm cả chuyến xe buýt họ thi, thời gian bắt đầu di chuyển, kể cả khi họ đeo khẩu trang.

Những trường hợp nghi liên lạc với người lây nhiễm sẽ được nhắn tin yêu cầu đến cơ sở xét nghiệm để kiểm tra. Và đặc biệt, theo New York Times, người Hàn Quốc đồng ý việc mất đi quyền riêng tư, như một sự đánh đổi cần thiết để chống COVID-19, vì tất cả đều coi đây là tình trạng khẩn cấp quốc gia.

Bằng cách xác định và điều trị lây nhiễm sớm, tách biệt các trường hợp thành các loại từ nhẹ đến nặng, Hàn Quốc đã giúp giảm thiểu tình trạng quá tải, tạo điều kiện cho hệ thống y tế tập trung điều trị bệnh nhân lây nhiễm nặng, giúp tỉ lệ tử vong dừng ở mức 1%.

Người dân giữ khoảng cách kể cả khi xếp hàng mua khẩu trang. Ảnh: Getty
Người dân giữ khoảng cách kể cả khi xếp hàng mua khẩu trang. Ảnh: Getty

Tranh thủ sự giúp đỡ của cộng đồng

Dù có thiết bị hiện đại, bộ xét nghiệm cho kết quả nhanh, nhưng mọi cơ sở y tế vẫn yêu cầu phải có người giám sát và thực hiện các công việc từ khai báo y tế, đo nhiệt độ, tới làm xét nghiệm. Số nhân viên y tế không thể đủ để làm việc này. Và đây là lúc người dân tình nguyện tham gia. 

Chính phủ Hàn Quốc cho rằng, việc có thể vượt qua đại dịch hay không phụ thuộc rất nhiều vào việc cung cấp thông tin đầy đủ cho nhân dân và đề nghị sự hợp tác từ phía họ, từ những động thái đơn giản như khai báo y tế.

Mọi lúc, mọi nơi, trên truyền hình, trong tàu điện ngầm, tin nhắn điện thoại, chính phủ Hàn Quốc liên tục nhắc nhở người dân nâng cao sự tự giác, luôn đeo khẩu trang, giữ khoảng cách khi tiếp xúc và cập nhật thông tin mỗi ngày. 

Điều này đã đem lại hiệu quả tích cực. Theo một cuộc khảo sát do New York Times cập nhật, người dân Hàn Quốc đa số ủng hộ nỗ lực của chính phủ, tin tưởng vào giải pháp mà nhà nước đưa ra; tỉ lệ hoảng loạn và mua hàng tích trữ đều ở mức thấp.

Những người bị cách ly được chính phủ yêu cầu tải một ứng dụng khác, thông báo cho chính quyền địa phương nếu có trường hợp trốn cách ly. Người trốn cách ly sẽ bị xử phạt tới 2.500 USD.

"Sự tin tưởng của cộng đồng đã giúp nâng cao nhân thức người dân cũng như tinh thần hợp tác tự nguyện, cộng hưởng cùng những nổ lực tập thể của chúng tôi", Thứ trưởng Ngoại giao Hàn Quốc Lee Tae-ho cho biết.

An Nhiên (Theo NY Times)

Các tin khác

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Phát biểu ngay tại căn cứ liên hợp Andrews khi vừa đặt chân tới Mỹ hôm 23/9 (giờ địa phương), Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho hay, thế giới đang phát triển, thời đại đang thay đổi, nhưng quy luật lịch sử về việc Trung Quốc và Mỹ chung sống hòa bình không thay đổi, nguyện vọng tốt đẹp của nhân dân hai nước về tăng cường giao lưu hữu nghị không thay đổi, kỳ vọng chung của cộng đồng quốc tế đối với Trung Quốc và Mỹ cũng không thay đổi.

Trẻ em Gaza trở lại trường giữa đống đổ nát

Trẻ em Gaza trở lại trường giữa đống đổ nát

Hàng trăm nghìn trẻ tại dải Gaza trở lại trường học trực tiếp lần đầu tiên sau gần 3 năm do ảnh hưởng của chiến sự. Những lớp học trong lều bạt mở ra hy vọng khôi phục việc học, nhưng cũng cho thấy những thách thức lớn phía trước đối với giáo dục và quá trình tái thiết Gaza.

Đại hội đồng LHQ 2026: Tâm điểm ngoại giao quốc tế và bài toán tương lai

Đại hội đồng LHQ 2026: Tâm điểm ngoại giao quốc tế và bài toán tương lai

Hàng trăm nhà lãnh đạo, quan chức ngoại giao sẽ hội tụ tại New York trong tuần này để tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc (LHQ) khóa 81, trong bối cảnh cộng đồng quốc tế đối mặt nhiều vấn đề cấp bách liên quan đến xung đột, an ninh, chủ nghĩa đa phương và những tác động ngày càng rõ nét của trí tuệ nhân tạo (AI).

Iran trước bài toán biến địa lý thành lợi thế logistics

Iran trước bài toán biến địa lý thành lợi thế logistics

Sở hữu biên giới trên bộ với 7 quốc gia, Iran từng kỳ vọng mạng lưới đường bộ, đường sắt và các cảng phía Bắc có thể giúp giảm sức ép khi hoạt động thương mại đường biển bị phong tỏa. Tuy nhiên, tình trạng xe tải mắc kẹt tại nhiều cửa khẩu đang cho thấy khoảng cách giữa lợi thế địa lý trên bản đồ và khả năng chuyển hóa lợi thế đó thành năng lực vận tải thực tế vẫn còn rất lớn.

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Google ngày 19/9 xác nhận mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) Gemini đã truy cập trái phép vào hệ thống của 3 công ty trong quá trình kiểm thử an ninh mạng hồi tháng 5. Mặc dù Google cho biết mô hình đã dừng hoạt động sau khi nhận ra các hệ thống này không thuộc môi trường thử nghiệm và không gây thiệt hại, vụ việc tiếp tục làm gia tăng quan ngại về khả năng kiểm soát các hệ thống AI ngày càng có tính tự chủ cao.

Châu Âu chưa tìm được tiếng nói chung về ngân sách dài hạn

Châu Âu chưa tìm được tiếng nói chung về ngân sách dài hạn

Đức, Đan Mạch, Phần Lan, Hà Lan và Áo đề nghị giảm hàng trăm tỷ euro trong đề xuất ngân sách dài hạn gần 2.000 tỷ euro của Liên minh châu Âu (EU) giai đoạn 2028-2034, trong bối cảnh các nước thành viên tranh luận về việc phân bổ nguồn lực cho quốc phòng, năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo và vấn đề di cư.

Vai trò chiến lược của tuyến dẫn dầu Đông - Tây giữa khủng hoảng Hormuz

Vai trò chiến lược của tuyến dẫn dầu Đông - Tây giữa khủng hoảng Hormuz

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright ngày 16/9 cho biết, dầu thô có thể được bơm trở lại qua đường ống Đông – Tây của Arab Saudi trong vài ngày thay vì mất nhiều tuần như một số dự báo, sau khi phải tạm đóng vì hứng chịu các cuộc tấn công bằng UAV của Houthi. Thông tin này tiếp tục cho thấy vai trò của tuyến đường ống chiến lược trong bối cảnh khủng hoảng Hormuz.

Nga-Ukraine hé mở cánh cửa đàm phán

Nga-Ukraine hé mở cánh cửa đàm phán

Tiến trình đàm phán hướng tới khả năng chấm dứt xung đột Nga-Ukraine đang xuất hiện những tín hiệu tích cực mới khi cả Kiev và Moskva cùng phát đi thông điệp sẵn sàng nối lại tiếp xúc ba bên với sự trung gian của Mỹ.

Căng thẳng Trung Đông: Ngoại giao đình trệ, rủi ro năng lượng toàn cầu leo thang

Căng thẳng Trung Đông: Ngoại giao đình trệ, rủi ro năng lượng toàn cầu leo thang

Những nỗ lực ngoại giao tại khu vực Trung Đông dường như đang chững lại sau khi cuộc đàm phán quan trọng giữa Iran và các cường quốc Vùng Vịnh bị trì hoãn. Cùng lúc đó, một loạt các cuộc tấn công mới nhằm vào hai tuyến đường trung chuyển dầu mỏ huyết mạch của khu vực đang đẩy những lo ngại về an ninh nguồn cung năng lượng toàn cầu lên cao. 

Hai “nút thắt” siết dòng năng lượng toàn cầu

Hai “nút thắt” siết dòng năng lượng toàn cầu

Trong khi eo biển Hormuz tiếp tục chịu tác động từ xung đột Mỹ-Iran, đà tiến công của Houthi tại Yemen đang đẩy Bab el-Mandeb vào vòng xoáy bất ổn, làm gia tăng sức ép lên các tuyến vận chuyển dầu mỏ và hàng hóa của thế giới.

25 năm sau thảm họa 11/9: Khi ký ức lịch sử trở thành nội dung trên mạng xã hội

25 năm sau thảm họa 11/9: Khi ký ức lịch sử trở thành nội dung trên mạng xã hội

25 năm sau các vụ tấn công khủng bố ngày 11/9/2001, những hình ảnh máy bay đâm vào tòa tháp đôi Trung tâm Thương mại Thế giới (WTC) và các công trình đổ sập vẫn tiếp tục được chia sẻ rộng rãi trên Internet. Đáng chú ý, ngày càng nhiều người trẻ đang lần đầu tiên được xem những nội dung từng gây chấn động thế giới, qua đó đặt ra câu hỏi về cách một thế hệ mới tiếp nhận và ghi nhớ một trong những sự kiện nổi bật nhất đầu thế kỷ XXI.

Mỹ - Iran tăng cường tập kích tàu bè, triển vọng đàm phán mờ nhạt

Mỹ - Iran tăng cường tập kích tàu bè, triển vọng đàm phán mờ nhạt

Mỹ và Iran liên tiếp tiến hành các cuộc tập kích nhằm vào tàu bè quanh eo biển Hormuz, đẩy giá dầu vượt 100 USD/thùng. Trong khi Tehran đưa ra hàng loạt điều kiện để chấm dứt xung đột và cảnh báo mở rộng vùng hạn chế hàng hải, Washington cho biết hiện chưa ưu tiên giải pháp ngoại giao.

Mỹ hé lộ 170.000 trang tài liệu về hậu quả vụ khủng bố 11/9

Mỹ hé lộ 170.000 trang tài liệu về hậu quả vụ khủng bố 11/9

Chỉ vài ngày trước lễ kỷ niệm 25 năm vụ khủng bố ngày 11/9/2001, chính quyền thành phố New York (Mỹ) đã công bố khoảng 170.000 trang tài liệu trước đây chưa được tiết lộ, cho thấy giới chức từng lo ngại về những mối đe dọa đến sức khỏe do chất lượng không khí sau khi Trung tâm Thương mại Thế giới (WTC) sụp đổ.

Iran và bài toán thực thi “vùng hạn chế” tại eo biển Hormuz

Iran và bài toán thực thi “vùng hạn chế” tại eo biển Hormuz

Gần đây, Iran tuyên bố sẽ thiết lập một “vùng hạn chế” mới quanh eo biển Hormuz. Thực tế, Tehran thời gian qua đã cho thấy khả năng gây gián đoạn đáng kể đối với hoạt động đi lại qua eo biển. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định, Iran sẽ phải đối mặt với rất nhiều thách thức nếu thực sự muốn áp đặt quyền kiểm soát eo biển, đặc biệt với những tàu được quân đội Mỹ hộ tống.

Tình hình thành trì Ali al-Taher làm phức tạp thêm căng thẳng Trung Đông

Tình hình thành trì Ali al-Taher làm phức tạp thêm căng thẳng Trung Đông

Việc Israel tuyên bố kiểm soát tác chiến mạng lưới đường hầm tại Ali al-Taher, vốn được Hezbollah xây dựng trong khoảng hai thập kỷ, đang đẩy mặt trận Lebanon vào một giai đoạn nhạy cảm mới. Diễn biến này càng đáng chú ý trong bối cảnh Iran từng chuyển tới Mỹ cảnh báo về nguy cơ phức tạp hóa tình hình tại khu vực này.