Bộ phim "Trạng Tí phiêu lưu ký" trước khi chiếu tết đã vướng mắc bản quyền

Ngô Thanh Vân vừa công bố khởi chiếu bộ phim Trạng Tí phiêu lưu ký vào ngày 12/2/2021 (mùng 1 Tết Tân Sửu) thì gặp vướng mắc về bản quyền. Bởi lẽ, bộ phim “Trạng Tí phiêu liêu ký” được làm từ bộ tranh truyện “Thần đồng đất Việt” từng diễn ra cuộc chiến pháp lý giữa họa sĩ Lê Linh và Công ty Phan Thị.

Ngô Thanh Vân không chỉ là một diễn viên nổi tiếng được xưng tụng “đả nữ” của màn ảnh Việt, mà còn là một nhà sản xuất “mát tay”. Ngô Thanh Vân đã đầu tư làm nhiều bộ phim ăn khách như “Tấm Cám - chuyện chưa kể”, “Cô Ba Sài Gòn”, “Về quê ăn Tết”, “Hai Phượng”…  

Ngô Thanh Vân hợp tác với đạo diễn Phan Gia Nhật Linh để thực hiện bộ phim “Trạng Tí phiêu lưu ký” với hy vọng sẽ có một tác phẩm cổ tích dành cho thiếu nhi. Vì vậy, Ngô Thanh Vân không ngần ngại bỏ ra một khoản tiền khá lớn để có bối cảnh và trang phục gây ấn tượng mạnh mẽ.

Bộ phim “Trạng Tí phiêu lưu ký” xoay quanh bốn nhân vật trẻ con là Tí, Sửu, Dần, Mẹo. Ngoài bốn diễn viên nhí đảm nhận bốn vai chính là Hữu Khang, Bảo Tiên, Vương Hoàng Long và Đức Anh, bộ phim “Trạng Tí phiêu lưu ký” còn có sự góp mặt của nhiều diễn viên được yêu thích như Nghệ sĩ Nhân dân Trung Anh, Nghệ sĩ Ưu tú Quang Thắng, Phi Phụng, Oanh Kiều, Hiếu Hiền, Xuân Nghị… 

Ngô Thanh Vân khẳng định bộ phim “Trạng Tí phiêu lưu ký” là dự án tốn kém nhất của mình từ trước đến nay. Sau nhiều lần thương thảo với đơn vị phát hành, bộ phim “Trạng Tí phiêu lưu ký” được ấn định khởi chiếu vào ngày 12/2/2021, tức mùng 1 Tết Tân Sửu. Tuy nhiên, khi vừa có lịch ra rạp, thì bộ phim “Trạng Trí phiêu lưu ký” lại phải đối mặt với rắc rối bản quyền.

Bộ phim “Trạng Tí phiêu lưu ký” dự kiến ra rạp mùng 1 Tết Tân Sửu.
Bộ phim “Trạng Tí phiêu lưu ký” dự kiến ra rạp mùng 1 Tết Tân Sửu. 

Bộ phim “Trạng Tí phiêu lưu ký” được dựa theo bộ truyện tranh “Thần đồng đất Việt”. Bốn nhân vật Tí, Sửu, Dần, Mẹo đều tuân thủ tích cách và hành động từ bộ truyện tranh “Thần đồng đất Việt”. Ngô Thanh Vân mua bản quyền “Thần đồng đất Việt” từ Công ty Phan Thị, nhưng hiện nay người sở hữu hình ảnh Tí, Sửu, Dần, Mẹo là họa sĩ Lê Linh. 

Vướng mắc bản quyền của bộ phim “Trạng Tí phiêu lưu ký” hoàn toàn ở thế bị động, vì bộ truyện tranh “Thần đồng đất Việt” là cuộc chiến pháp lý dằng dai giữa Công ty Phan Thị và họa sĩ Lê Linh. Sau 12 năm tranh chấp quyết liệt thì cuối 2019, Tòa án Nhân dân TP Hồ Chí Minh đã ra phán quyết công nhận họa sĩ Lê Linh là tác giả duy nhất của 4 hình tượng Tí, Sửu, Dần, Mẹo trong bộ truyện tranh “Thần đồng đất Việt, còn Công ty Phan Thị chỉ là chủ sở hữu.

Bộ phim “Trạng Tí phiêu lưu ký” đưa bốn nhân vật Tí, Sửu, Dần, Mẹo lên màn ảnh, mà không có ý kiến đồng ý của họa sĩ Lê Linh, thì có vi phạm bản quyền không? Phía Ngô Thanh Vân cũng ý thức được điều này, nên khi vụ kiện tác quyền bộ truyện tranh “Thần đồng đất Việt” ngã ngũ, thì ê-kíp làm phim “Trạng Tí phiêu lưu ký” đã chủ động liên hệ với họa sĩ Lê Linh để thỏa thuận. 

Tuy nhiên, họa sĩ Lê Linh đã từ chối mọi đề nghị về quyền lợi do Ngô Thanh Vân đưa ra. Nếu họa sĩ Lê Linh có những hành động pháp lý cực đoan, thì bộ phim “Trạng Tí phiêu lưu ký” cũng sẽ rơi vào chuyến phiêu lưu khác.  

Rất thiện chí, Ngô Thanh Vân cho rằng: “Tôi làm việc với bên Công ty Phan Thị hết 2 năm để có thể mua được bản quyền, lúc đó là năm 2016. Đến năm 2018 mới đi đến thỏa thuận cho tôi mua 5 tập truyện để làm phim. Lúc này, là nhà sản xuất, tôi mua tác quyền từ người sở hữu bộ truyện và nội dung câu chuyện trong thời gian đó. Lúc ấy, tôi vẫn không biết gì đến việc tranh chấp giữa công ty phát hành truyện và tác giả sáng tác. Nội dung tôi có mua và trả tiền theo đúng Luật Sở hữu trí tuệ, nên việc người nào tố tôi ăn cắp là không đúng”.

Vụ kiện bản quyền bộ truyện tranh “Thần đồng đất Việt” rất ầm ĩ. Là một ngôi sao trong giới show biz, mà Ngô Thanh Vân nói không hay biết gì thì e chừng cũng khó thuyết phục công chúng. Thế nhưng, điều đáng mừng là họa sĩ Lê Linh vẫn chưa bày tỏ thái độ bất bình gì. 

Họa sĩ Lê Linh cho biết: “Khi phiên tòa đang diễn ra, chị Ngô Thanh Vân có cho người tới nói chuyện nhưng tôi đang bận đấu với Công ty Phan Thị nên không có thời gian suy nghĩ chuyện khác. Sau khi phiên tòa kết thúc, tôi cũng từ chối vì lý do nếu tôi nhận quyền lợi thì khác nào làm lợi cho Công ty Phan Thị, mà Công ty Phan Thị đang mắc nợ tôi quá nhiều. Hơn nữa, tuy tên tôi được ghi rất rõ trên truyện cũng như trên giấy tờ pháp lý của Công ty Phan Thị, nhưng mãi sau này chị Ngô Thanh Vân mới liên hệ thì cũng hơi lạ lùng. Theo tôi, việc đó chỉ mang tính thủ tục, đối phó công luận... nên làm việc với chị Ngô Thanh Vân cũng chẳng có ý nghĩa gì”.

Diễn viên Ngô Thanh Vân.
Diễn viên Ngô Thanh Vân.

Khi được hỏi về mối quan hệ còn nhiều nghi ngại giữa bộ phim “Trạng Tí phiêu lưu ký” và bộ truyện tranh “Thần đồng đất Việt” , họa sĩ Lê Linh chia sẻ: “Bây giờ có đề nghị gì thì cũng đâu có ý nghĩa. Bộ phim đã được họ làm xong từ lâu rồi. Đối với một người làm sáng tạo, một sản phẩm để phục vụ công chúng muốn tôi tham gia, góp ý... thì nên mời từ đầu để mình thực sự có đóng góp nhất định. Còn đối với “Trạng Tí phiêu lưu ký”, tôi không có chút đóng góp nào nên cũng không liên quan hay có ý kiến gì về bộ phim”. 

Tuy nhiên, khi nhớ lại hành trình dằng dặc kiện tụng của mình với Công ty Phan Thị mà bản quyền làm phim “Trạng Tí phiêu lưu ký” lại nằm ngoài tầm kiểm soát, họa sĩ Lê Linh cảm thán: “Bắt tay hợp tác tạo ra một siêu phẩm điện ảnh thì sao, thành công rực rỡ thì sao... Tiền bản quyền cũng sẽ lại tuôn vào túi bọn ác khiến cho chúng vốn đã mạnh lại càng thêm mạnh... Nghĩ đến chặng đường 12 năm khổ ải, tôi thấy không có một chút động lực nào cho việc cộng tác".

Trên nhiều diễn đàn điện ảnh, công chúng tỏ ra bất mãn với góc khuất bản quyền của bộ phim “Trạng Tí phiêu lưu ký”. Thế nhưng, giới luật sư có cách nhìn hoàn toàn khác. 

Theo quy định của pháp luật, quyền tác giả đối với tác phẩm bao gồm quyền nhân thân và quyền tài sản. Chủ sở hữu quyền tác giả có quyền làm tác phẩm phái sinh. Khoản 8 Điều 4 Luật Sở hữu trí tuệ quy định: “Tác phẩm phái sinh là tác phẩm dịch từ ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác, tác phẩm phóng tác, cải biên, chuyển thể, biên soạn, chú giải, tuyển chọn”. Do đó, chuyển thể là một hình thức của tác phẩm phái sinh và đây là quyền của chủ sở hữu quyền tác giả. 

Bên cạnh đó, pháp luật cũng quy định, chủ sở hữu quyền tác giả có thể là cá nhân, tổ chức mà không nhất thiết phải là tác giả. Đối với hợp đồng mua bản quyền chuyển thể giữa nhà sản xuất phim “Trạng Tí phiêu lưu lý” và Công ty Phan Thị, thì đây là hợp đồng độc lập của các tổ chức với nhau. 

Nếu đối tượng của hợp đồng là tác phẩm chuyển thể từ các tác phẩm truyện tranh thì cần xác định tác phẩm truyện tranh gốc có thuộc quyền sở hữu của Công ty Phan Thị hay không. Trường hợp, tác phẩm gốc do Công ty Phan Thị là chủ sở hữu thì đơn vị này hoàn toàn có quyền làm tác phẩm phái sinh, tức là chuyển thể sang hình thức kịch bản phim, sau đó hoàn toàn có thể chuyển nhượng, cho phép... tổ chức, cá nhân khác sử dụng kịch bản này. 

Chỉ cần lưu ý, việc làm tác phẩm phái sinh phải đảm bảo không gây phương hại đến quyền tác giả đối với tác phẩm gốc, tức là đảm bảo quyền nhân thân của tác giả.

Gia Quan

Các tin khác

Phim "Mưa đỏ" ghi dấu ấn của điện ảnh Việt ở đề tài chiến tranh cách mạng.

Khát vọng trở thành ngành công nghiệp văn hóa

40 năm đổi mới - một chặng đường đánh dấu nhiều cột mốc của điện ảnh Việt Nam từ một nền điện ảnh bao cấp sang cơ chế thị trường. Tại hội thảo "Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm đổi mới", tổ chức trong khuôn khổ Liên hoan phim Châu Á - Đà Nẵng (DANAFF) Tiến sĩ Ngô Phương Lan - Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam - Giám đốc DANAFF nhận định: "40 năm trước, Đổi mới không chỉ mở ra một giai đoạn phát triển mới về kinh tế - xã hội, mà còn mở ra những không gian sáng tạo mới cho văn học, nghệ thuật. Tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, phản ánh đúng sự thật đã trở thành động lực quan trọng để văn nghệ sĩ khám phá sâu hơn đời sống con người, những chuyển động của xã hội và những khát vọng của dân tộc trong thời kỳ mới".

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Bộ phim truyền hình "Tận hiến" (Điện ảnh CAND sản xuất) vừa khép lại hành trình phát sóng nhưng dư âm mà bộ phim mang lại vẫn tiếp tục lắng đọng trong lòng khán giả. Giữa dòng chảy của điện ảnh chính luận, "Tận hiến" tạo dấu ấn không chỉ bởi câu chuyện về những chiến sĩ tình báo CAND hoạt động và sẵn sàng hy sinh trong thầm lặng mà còn ở cách làm phim giàu tâm huyết và khát vọng.

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Có một số bạn yêu thơ hỏi tôi về việc: "Các nhà thơ trẻ hiện nay quan tâm đến hình tượng thơ trong sáng tác như thế nào?". Theo tôi, việc xây dựng hình tượng thơ có vai trò đặc biệt quan trọng trong sáng tác thơ ca của những người viết, bởi hình tượng thơ chính là nơi nhà thơ gửi gắm tư tưởng, cảm xúc, cách nhìn về con người và cuộc đời.

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Nằm trong các hoạt động kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026), Hội sách Thiếu nhi Thành phố Hồ Chí Minh lần 6 - năm 2026 với chủ đề: “Em vui đọc sách, học bao điều hay” vừa được khai mạc với nhiều hoạt động phong phú, sáng tạo dành cho thiếu nhi, phụ huynh, giáo viên và cộng đồng.

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Truyện tranh là một thị trường đang bị bỏ ngỏ ở Việt Nam. Điều chúng ta thiếu không phải là những tác giả tài năng mà là một hệ sinh thái đủ mạnh để nuôi dưỡng, bảo vệ và phát triển các giá trị sáng tạo. Những vấn đề này được đặt ra trong tọa đàm "Kiến tạo hệ sinh thái sáng tạo truyện tranh cho người Việt" diễn ra mới đây tại Hà Nội.

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

Gần đây, nhiều hoạt động lan tỏa và tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống, di sản mang đậm sắc màu dân tộc như vẻ đẹp của tranh Đông Hồ đã thu hút sự quan tâm của giới trẻ...

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Vừa lên sóng những tập đầu tiên, bộ phim truyền hình “Lửa trắng” đã thu hút sự quan tâm của đông đảo khán giả. Từ việc khai thác cuộc đấu tranh chống tội phạm ma túy trong thời đại số, bộ phim khắc họa chân dung người chiến sĩ CAND với sự dũng cảm, bản lĩnh và trí tuệ cùng những thông điệp nhân văn sâu sắc.

Hoạt hình Việt ra thế giới

Hoạt hình Việt ra thế giới

Lần đầu tiên, một bộ phim hoạt hình dài của Việt Nam "Trạng Quỳnh nhí: Truyền thuyết Kim Ngưu" được mời tham dự Annecy International Animation Film Festival - liên hoan phim hoạt hình lớn nhất hành tinh. Theo đạo diễn Trịnh Lâm Tùng, đây là cơ hội để những người làm hoạt hình Việt Nam được cất lên tiếng nói của mình, được giới thiệu những giá trị văn hóa mà chúng ta đã gìn giữ qua biết bao thế hệ.

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Đà Nẵng sẽ trở thành tâm điểm của điện ảnh khu vực khi đăng cai "Liên hoan phim châu Á - Đà Nẵng" (DANAFF) lần thứ IV (diễn ra từ ngày 28/6 đến ngày 4/7). Với chủ đề “Nhịp cầu từ châu Á ra thế giới”, DANAFF năm nay được tổ chức quy mô hơn, nhiều hoạt động chuyên sâu hơn và định hướng rõ nét trong việc thúc đẩy công nghiệp điện ảnh Việt Nam hội nhập quốc tế.

Một số tác phẩm của hoạ sĩ Bùi Xuân Phái đã được sử dụng trong nhiều sản phẩm âm nhạc.

Bản quyền tác phẩm hội họa trong sáng tạo đương đại

Mới đây, việc ê-kíp sản xuất MV của ca sĩ Sơn Tùng M-TP sử dụng hình ảnh tác phẩm “Tàn Chỉ” của họa sĩ Lệ Giang không xin phép, cũng như nhiều sản phẩm nghệ thuật, quảng cáo, điện ảnh từng khai thác tranh của các họa sĩ đã đặt ra câu hỏi: Sử dụng tác phẩm hội họa trong sáng tạo nghệ thuật như thế nào, đâu là ranh giới giữa cảm hứng sáng tạo và hành vi xâm phạm bản quyền?

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

"Sân nhà" đã không còn là lợi thế khi một loạt phim Việt phải sớm rút khỏi phòng vé vì doanh thu thấp. Tự "nâng chuẩn" chất lượng có lẽ là con đường duy nhất nếu phim Việt muốn giữ chân khán giả trong cuộc đua khốc liệt này.

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc 70 năm của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mà còn là lời tri ân dành cho các thế hệ thầy cô giáo, học sinh, người làm sách và những người đã góp phần vun đắp tri thức cho đất nước.

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Trong một thế giới mà trẻ em đang bị các thiết bị điện tử chi phối mạnh mẽ như hiện nay, việc làm thế nào để trẻ em có thói quen đọc sách, có cơ hội lớn lên cùng trang sách trong những mùa hè không chỉ là nỗ lực của phụ huynh mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng...

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh tự bạch: "Suốt một Đời Thơ xin tự nguyện làm một phu trầm để bóc dần vỏ bọc thời gian/ giữa đời ngậm ngải tìm trầm... Nghĩa Nhân". Đây có thể xem là tuyên ngôn tinh thần cho toàn bộ hành trình thơ của Vân Anh.