Tình thế đầy nguy hiểm của lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc tại Lebanon

Hai thành viên của phái bộ gìn giữ hòa bình (GGHB) của Liên hợp quốc (LHQ) hoạt động dọc biên giới Lebanon với Israel đã bị thương hôm 10/10 sau khi xe tăng của Israel bắn vào một trong những tháp quan sát của nhóm.

Đây là sự cố nghiêm trọng nhất liên quan đến lực lượng quốc tế kể từ khi Israel cảnh báo lực lượng này phải di dời khỏi các vị trí ở Lebanon gần nơi mà họ cho biết các chiến binh Hezbollah đã phóng tên lửa vào miền Bắc Israel.

Tình thế đầy nguy hiểm của lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc tại Lebanon -0
UNIFIL tuần tra tại biên giới Lebanon - Israel ở Marjayoun.

Lực lượng GGHB của LHQ tại Lebanon, hay còn gọi là Lực lượng Lâm thời của LHQ ở Lebanon (UNIFIL), đã hoạt động từ năm 1978 với mục tiêu đảm bảo ổn định và hòa bình trong khu vực biên giới phía Nam. UNIFIL được giao một loạt nhiệm vụ từ việc giám sát Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) rút lui khỏi Lebanon vào năm 2006, đến việc hỗ trợ Quân đội Lebanon (LAF) đảm bảo khu vực phi quân sự ở miền Nam Lebanon. Nhưng nhiệm vụ này ngày càng trở nên khó khăn khi Hezbollah ngày càng mở rộng ảnh hưởng và LAF không muốn đối đầu trực tiếp với phong trào vũ trang này. Theo một sĩ quan đã nghỉ hưu của Quân đội Ireland - một phần quan trọng của UNIFIL, đã có mặt ở miền Nam Lebanon trong hơn 45 năm, LAF thường né tránh tiến vào các khu vực do Hezbollah kiểm soát. Mặc dù UNIFIL có trách nhiệm giám sát và ngăn chặn vũ khí trái phép, nhưng họ thực tế không có sức mạnh để đối đầu trực tiếp với Hezbollah. Điều này tạo ra một nghịch lý khi lực lượng GGHB phải làm việc trong một môi trường mà họ không thể kiểm soát hoàn toàn.

Trong khi đó, Hezbollah, tổ chức vũ trang mạnh mẽ và có ảnh hưởng lớn trong khu vực, đã phát triển nhanh chóng kể từ sau cuộc xung đột với Israel vào năm 2006 và hiện nay họ không ngừng gia tăng các hoạt động quân sự gần biên giới Israel. Trước bối cảnh này, UNIFIL bị đe dọa bởi các cuộc tấn công từ cả hai phía. Năm 2022, binh nhì Sean Rooney, một thành viên của Quân đội Ireland, đã thiệt mạng khi xe của anh bị tấn công bởi những kẻ có liên hệ với Hezbollah. Gần đây nhất, ngày 11/10, binh sĩ Israel một lần nữa nổ súng vào một đài quan sát tại đại bản doanh của UNIFIL ở khu vực Naqoura, phía Nam Lebanon, giáp biên giới Israel. Vụ tấn công khiến hai binh sĩ của UNIFIL bị thương, song chưa rõ mức độ nguy hiểm. Đây là lần thứ hai liên tiếp trong 24 giờ qua, Quân đội Israel tấn công vào căn cứ chính của UNIFIL ở phía Nam Lebanon. Trước đó, hôm 10/10, hai nhân viên của UNIFIL đã bị thương sau vụ xe tăng Israel bắn và đâm vào một tháp canh trong đại bản doanh của UNIFIL. Vụ việc này là một minh chứng rõ ràng cho mối nguy hiểm mà lực lượng LHQ đang phải đối mặt hằng ngày. “Bất kỳ cuộc tấn công cố ý nào vào lực lượng GGHB đều là hành vi vi phạm nghiêm trọng luật nhân đạo quốc tế”, lực lượng LHQ cho biết trong một tuyên bố và lưu ý rằng, họ đang theo dõi Quân đội Israel.

Hàng loạt các nước và các tổ chức quốc tế đã lên tiếng chỉ trích hành động của Israel. Người phát ngôn UNIFIL Andrea Tenenti nhấn mạnh: “Điều này rất đáng lo ngại, không chỉ vì lực lượng GGHB ở đó và rất có thể là một cuộc tấn công có chủ đích nhằm vào lực lượng của chúng tôi. Đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng luật nhân đạo quốc tế và vi phạm Nghị quyết 1701 của Hội đồng Bảo an”.

Sau khi đưa cáo buộc trên đối với Israel, LHQ nhận định sự an toàn và an ninh của UNIFIL đang “ngày càng bị đe dọa”, tuy nhiên UNIFIL tuyên bố sẽ vẫn ở lại bất chấp các cuộc tấn công của Israel. Cụ thể, Người phát ngôn Andrea Tenenti cho biết, 50 quốc gia đóng góp cho lực lượng này nhất trí sẽ tiếp tục ở lại bất chấp các cuộc tấn công của Israel. Hơn 10.400 binh sĩ UNIFIL vẫn sẽ được triển khai tại khu vực giữa sông Litani ở phía Bắc và Đường Xanh - ranh giới được LHQ công nhận giữa Lebanon và Israel. Theo ông, UNIFIL vẫn còn nhiều việc quan trọng phải làm để hỗ trợ các tổ chức phi chính phủ địa phương và các cơ quan của LHQ mang thực phẩm và nước đến tất cả các ngôi làng này. “Hàng nghìn người đã rời đi, nhưng hàng nghìn người vẫn mắc kẹt. Vì vậy, việc giải quyết xung đột là rất quan trọng. Điều đó thực sự rất, rất khó khăn”, ông Andrea Tenenti nói.

Lebanon cũng lên án mạnh mẽ vụ tấn công và chỉ trích Israel vì hành vi vi phạm chủ quyền của nước này. Chính phủ Lebanon gọi hành động này là một “cuộc tấn công trắng trợn” vào sự an toàn của các binh sĩ quốc tế, đồng thời yêu cầu cộng đồng quốc tế can thiệp để ngăn chặn tình trạng leo thang bạo lực. Iran, quốc gia hậu thuẫn cho lực lượng Hezbollah, đã chỉ trích Israel một cách mạnh mẽ và cho rằng, vụ tấn công vào lực lượng GGHB là một hành động khiêu khích nguy hiểm. Tehran cáo buộc Israel sử dụng bạo lực không chỉ chống lại Lebanon mà còn chống lại các nỗ lực của cộng đồng quốc tế trong việc duy trì hòa bình tại khu vực.

Các quốc gia châu Âu như Pháp và Đức, Italy thì nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tôn trọng luật pháp quốc tế và yêu cầu Israel chịu trách nhiệm nếu cáo buộc tấn công được xác nhận. Trong khi đó, Mỹ kêu gọi các bên kiềm chế và không để tình hình leo thang. Mỹ bày tỏ “quan ngại sâu sắc” trước các báo cáo cho biết Israel đã nổ súng vào trụ sở lực lượng GGHB LHQ. Bộ Ngoại giao Mỹ đã kêu gọi Israel hợp tác với LHQ để tiến hành điều tra toàn diện nhằm xác định chính xác nguyên nhân của sự việc, đồng thời cảnh báo về nguy cơ xung đột vượt khỏi tầm kiểm soát nếu không có các biện pháp ngăn chặn kịp thời.

Nga và Trung Quốc, hai thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an LHQ, cũng đã bày tỏ quan ngại về diễn biến mới này, trong đó kêu gọi các bên liên quan giữ bình tĩnh và không để tình hình thêm phức tạp. Đại diện thường trực của Trung Quốc tại LHQ Phó Thông ngày 11/10 bày tỏ quan ngại sâu sắc và lên án mạnh mẽ việc Quân đội Israel tấn công các vị trí và tòa tháp của UNIFIL làm bị thương các nhân viên của họ.

Theo ông, bất kỳ cuộc tấn công có chủ ý nào nhằm vào lực lượng GGHB đều vi phạm nghiêm trọng luật nhân đạo quốc tế và các nghị quyết của Hội đồng Bảo an, do vậy phải chấm dứt ngay lập tức. Bắc Kinh yêu cầu điều tra, truy cứu trách nhiệm và thực hiện các biện pháp ngăn chặn các vụ việc tương tự xảy ra, đồng thời tái khẳng định việc các bên xung đột phải đảm bảo một cách hiệu quả an toàn cho tất cả nhân viên và tài sản của LHQ, bao gồm cả UNIFIL. Về phần mình, phía Israel đã phủ nhận hoàn toàn cáo buộc rằng họ cố ý tấn công lực lượng GGHB LHQ, khẳng định rằng, quân đội của họ đang tiến hành các cuộc tấn công tự vệ để đối phó với mối đe dọa từ các tay súng Hezbollah. Người phát ngôn Quân đội Israel tuyên bố, bất kỳ thiệt hại nào đối với lực lượng GGHB LHQ đều là vô tình và không chủ ý. Israel cũng cam kết sẽ hợp tác với LHQ để điều tra làm rõ vụ việc.

Ngoài mối đe dọa trực tiếp từ các cuộc giao tranh, UNIFIL còn phải đối mặt với những thách thức hậu cần nghiêm trọng. Các căn cứ của họ, có cơ sở gần biên giới, phụ thuộc vào việc tiếp tế nước, lương thực và nhiên liệu. Trong trường hợp giao tranh diễn ra dữ dội, việc đảm bảo các nguồn cung này có thể trở nên khó khăn. Thông thường, việc di chuyển giữa các căn cứ mất khoảng 40 phút, nhưng trong thời gian giao chiến, có thể kéo dài đến nhiều ngày. Một ví dụ khác là khi IDF tiến hành các cuộc tấn công vào Lebanon, họ có thể xây dựng các căn cứ tạm thời gần các đồn của UNIFIL, tạo áp lực buộc lực lượng GGHB phải rút lui. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến tinh thần của các binh sĩ, mà còn làm phức tạp hóa nhiệm vụ của họ khi phải liên tục điều chỉnh theo tình hình chiến sự.

Với sự leo thang căng thẳng giữa Israel và Hezbollah, tương lai của UNIFIL tại Lebanon đang trở nên không chắc chắn. Mặc dù họ được giao nhiệm vụ quan trọng trong việc duy trì hòa bình, nhưng thực tế cho thấy họ không có đủ quyền lực hay công cụ để kiểm soát hoàn toàn tình hình. Các cuộc giao tranh giữa Quân đội Israel và Hezbollah có thể bùng nổ bất cứ lúc nào, và việc Quân đội Ireland, cùng các lực lượng khác của UNIFIL, bị kẹt giữa hai bên chỉ là một trong nhiều thách thức mà họ phải đối mặt.

Khổng Hà (tổng hợp)

Các tin khác

Tìm lời giải cho khoảng trống thực thi tại COP17

Tìm lời giải cho khoảng trống thực thi tại COP17

Hội nghị lần thứ 17 các bên tham gia Công ước về Đa dạng sinh học (COP17) tại Yerevan, Armenia, mở ra cuộc rà soát toàn cầu đầu tiên về tiến độ thực hiện Khung đa dạng sinh học Côn Minh – Montreal. Khi thời hạn năm 2030 đang đến gần, hội nghị được kỳ vọng sẽ thúc đẩy những giải pháp thiết thực để đưa các cam kết vào cuộc sống.

Các quốc gia đang phát triển đối mặt giữa "bão" khủng hoảng

Các quốc gia đang phát triển đối mặt giữa "bão" khủng hoảng

Hội nghị của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) diễn ra vào tuần trước đã khép lại mà không mang đến bất kỳ giải pháp mới nào cho các quốc gia đang phát triển, giữa bối cảnh thế giới bủa vây bởi các cuộc chiến tranh có nguy cơ lan rộng ở Trung Đông, xung đột dai dẳng tại Ukraine, gánh nặng trả nợ tăng cao và nguy cơ hình thành bong bóng trí tuệ nhân tạo (AI).

Thách thức từ đề xuất tổ chức thượng đỉnh Mỹ - Nga - Ukraine bên lề G20

Thách thức từ đề xuất tổ chức thượng đỉnh Mỹ - Nga - Ukraine bên lề G20

Đề xuất mới đây của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky về việc tổ chức cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Nga - Ukraine bên lề Hội nghị G20 vào tháng 12 tới đang mở ra kỳ vọng về một bước đột phá ngoại giao. Tuy nhiên, trong bối cảnh quan hệ giữa Kiev và Washington xuất hiện thêm những bất đồng, triển vọng hiện thực hóa sáng kiến này vẫn đối mặt với không ít trở ngại.

Người dân Gaza sắp bước vào mùa Đông khắc nghiệt

Người dân Gaza sắp bước vào mùa Đông khắc nghiệt

Các chuyến hàng thương mại vào dải Gaza bị đình trệ khiến nguồn cung lương thực và nhu yếu phẩm sụt giảm, trong bối cảnh khoảng 2 triệu người Palestine tại đây thiếu nơi trú ẩn, thuốc men và các vật dụng cần thiết để vượt qua mùa Đông.

Những thách thức với hệ thống phòng không tỉ USD của Arab Saudi

Những thách thức với hệ thống phòng không tỉ USD của Arab Saudi

Các cuộc tập kích liên tiếp bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV) của Houthi nhằm vào Arab Saudi đang đặt ra những thách thức mới với năng lực phòng không của Riyadh, đồng thời phản ánh tính phức tạp của việc bảo vệ hạ tầng trọng yếu trong bối cảnh xung đột khu vực leo thang.

El Niño đe dọa mùa màng và nguồn cung lương thực từ Đông Nam Á

El Niño đe dọa mùa màng và nguồn cung lương thực từ Đông Nam Á

Hiện tượng El Niño đang mạnh lên, làm gia tăng nguy cơ nắng nóng cực đoan, hạn hán, cháy rừng và lũ lụt tại nhiều khu vực trên thế giới. Đông Nam Á được đánh giá là một trong những khu vực có thể chịu tác động nặng nề, đặc biệt về sản xuất nông nghiệp.

Lo ngại về an ninh gia tăng sau các vụ tấn công sân bay Arab Saudi

Lo ngại về an ninh gia tăng sau các vụ tấn công sân bay Arab Saudi

Liên tiếp nhiều vụ tấn công nhằm vào sân bay quốc tế King Khalid tại thủ đô Riyadh của Arab Saudi, đỉnh điểm là vụ xảy ra đêm 10/10, không chỉ khiến nhiều người thiệt mạng mà còn gióng lên lời cảnh báo về nguy cơ mất an ninh nghiêm trọng. Sự việc này đang đe dọa trực tiếp đến sự ổn định của cả khu vực Trung Đông, đồng thời đặt ra dấu hỏi lớn về năng lực phòng thủ của vương quốc này trước những mối đe dọa tấn công.

Châu Âu và mối lo thiếu khí đốt trước mùa Đông lạnh giá

Châu Âu và mối lo thiếu khí đốt trước mùa Đông lạnh giá

Liên minh châu Âu (EU) có thể đối mặt với tình trạng thiếu hụt khí đốt tương đương 12-15% nhu cầu nếu mùa Đông năm nay xuất hiện các đợt rét nghiêm trọng, trong bối cảnh lượng khí dự trữ của khối thấp hơn đáng kể so với cùng kỳ các năm trước đó.

Điều kiện mới của Washington phá thế bế tắc với Tehran?

Điều kiện mới của Washington phá thế bế tắc với Tehran?

Sau nhiều tháng xung đột, Washington hôm 7/10 (giờ địa phương) bất ngờ phát đi tín hiệu mới về chương trình hạt nhân Iran. Giới phân tích nhận định, động thái này có thể mở ra dư địa thỏa hiệp giữa hai bên, dù những rào cản đối với một thỏa thuận vẫn chưa được tháo gỡ.

EU chuẩn bị hành trang cho việc mở rộng liên minh

EU chuẩn bị hành trang cho việc mở rộng liên minh

Ủy ban châu Âu (EC) vừa công bố các định hướng và bước đi nhằm chuẩn bị cho khả năng Liên minh châu Âu (EU) tiếp nhận thêm thành viên, tập trung vào điều chỉnh cơ chế quản trị, bảo đảm các giá trị chung và cách thức phân bổ nguồn lực tài chính.

Giao tranh ở Yemen tăng nhiệt, Arab Saudi cân nhắc mở chiến dịch mới

Giao tranh ở Yemen tăng nhiệt, Arab Saudi cân nhắc mở chiến dịch mới

Giao tranh giữa Houthi và quân đội Yemen tiếp tục leo thang, trong khi Arab Saudi được cho là đang chuẩn bị một chiến dịch quân sự mới nhằm giành lại các vị trí chiến lược gần eo biển Bab el-Mandeb. Diễn biến này làm gia tăng nguy cơ xung đột lan rộng và đe dọa hoạt động xuất khẩu năng lượng trong khu vực.

G7 xả kho dầu, thị trường năng lượng vẫn chưa hết sức ép

G7 xả kho dầu, thị trường năng lượng vẫn chưa hết sức ép

G7 quyết định giải phóng 100 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược, trong khi Nga cân nhắc nới lỏng hạn chế xuất khẩu diesel, góp phần giảm sức ép lên thị trường năng lượng. Tuy nhiên, nguy cơ gián đoạn nguồn cung vẫn hiện hữu khi xung đột Trung Đông tiếp tục ảnh hưởng đến hoạt động lọc dầu và vận tải biển.

Châu Âu trước sức ép xả kho diesel từ phía bên kia Đại Tây Dương

Châu Âu trước sức ép xả kho diesel từ phía bên kia Đại Tây Dương

Thông tin về việc đề nghị giải phóng tới 120 triệu thùng diesel trong 6 tháng, đi kèm khả năng Mỹ hạn chế xuất khẩu nhiên liệu, đang đặt châu Âu vào thế khó. Đằng sau bài toán giá cả là câu hỏi lớn hơn về khả năng tự chủ và sức chống chịu của an ninh năng lượng châu Âu.

Leo thang căng thẳng Nga-NATO xung quanh Kaliningrad

Leo thang căng thẳng Nga-NATO xung quanh Kaliningrad

Nga phản đối các hoạt động quân sự gia tăng của NATO và cảnh báo sẽ đáp trả cứng rắn nếu khối tìm cách cô lập vùng lãnh thổ Kaliningrad bên bờ biển Baltic với phần còn lại của Nga.

Iraq và những thách thức an ninh hậu Mỹ rút quân

Iraq và những thách thức an ninh hậu Mỹ rút quân

Việc quân đội Mỹ hoàn tất rút khỏi Iraq ngày 30/9 khép lại một giai đoạn kéo dài hơn hai thập niên, đồng thời mở ra một chặng đường mới đối với Baghdad. Từ duy trì sức ép với IS, củng cố năng lực an ninh đến xử lý quan hệ với các đối tác bên ngoài, Iraq đang đứng trước yêu cầu tự chủ lớn hơn trong một môi trường khu vực nhiều biến động.

“Thế tiến thoái lưỡng nan về bằng chứng” trong kiểm soát AI

“Thế tiến thoái lưỡng nan về bằng chứng” trong kiểm soát AI

Sự bất định về mức độ nguy hiểm của trí tuệ nhân tạo đang đặt các nhà hoạch định chính sách trước một “thế tiến thoái lưỡng nan về bằng chứng”. Hành động quá sớm có thể kìm hãm đổi mới, nhưng chờ đến khi rủi ro được chứng minh đầy đủ có thể đã quá muộn.