Tình thế đầy nguy hiểm của lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc tại Lebanon

Hai thành viên của phái bộ gìn giữ hòa bình (GGHB) của Liên hợp quốc (LHQ) hoạt động dọc biên giới Lebanon với Israel đã bị thương hôm 10/10 sau khi xe tăng của Israel bắn vào một trong những tháp quan sát của nhóm.

Đây là sự cố nghiêm trọng nhất liên quan đến lực lượng quốc tế kể từ khi Israel cảnh báo lực lượng này phải di dời khỏi các vị trí ở Lebanon gần nơi mà họ cho biết các chiến binh Hezbollah đã phóng tên lửa vào miền Bắc Israel.

Tình thế đầy nguy hiểm của lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc tại Lebanon -0
UNIFIL tuần tra tại biên giới Lebanon - Israel ở Marjayoun.

Lực lượng GGHB của LHQ tại Lebanon, hay còn gọi là Lực lượng Lâm thời của LHQ ở Lebanon (UNIFIL), đã hoạt động từ năm 1978 với mục tiêu đảm bảo ổn định và hòa bình trong khu vực biên giới phía Nam. UNIFIL được giao một loạt nhiệm vụ từ việc giám sát Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) rút lui khỏi Lebanon vào năm 2006, đến việc hỗ trợ Quân đội Lebanon (LAF) đảm bảo khu vực phi quân sự ở miền Nam Lebanon. Nhưng nhiệm vụ này ngày càng trở nên khó khăn khi Hezbollah ngày càng mở rộng ảnh hưởng và LAF không muốn đối đầu trực tiếp với phong trào vũ trang này. Theo một sĩ quan đã nghỉ hưu của Quân đội Ireland - một phần quan trọng của UNIFIL, đã có mặt ở miền Nam Lebanon trong hơn 45 năm, LAF thường né tránh tiến vào các khu vực do Hezbollah kiểm soát. Mặc dù UNIFIL có trách nhiệm giám sát và ngăn chặn vũ khí trái phép, nhưng họ thực tế không có sức mạnh để đối đầu trực tiếp với Hezbollah. Điều này tạo ra một nghịch lý khi lực lượng GGHB phải làm việc trong một môi trường mà họ không thể kiểm soát hoàn toàn.

Trong khi đó, Hezbollah, tổ chức vũ trang mạnh mẽ và có ảnh hưởng lớn trong khu vực, đã phát triển nhanh chóng kể từ sau cuộc xung đột với Israel vào năm 2006 và hiện nay họ không ngừng gia tăng các hoạt động quân sự gần biên giới Israel. Trước bối cảnh này, UNIFIL bị đe dọa bởi các cuộc tấn công từ cả hai phía. Năm 2022, binh nhì Sean Rooney, một thành viên của Quân đội Ireland, đã thiệt mạng khi xe của anh bị tấn công bởi những kẻ có liên hệ với Hezbollah. Gần đây nhất, ngày 11/10, binh sĩ Israel một lần nữa nổ súng vào một đài quan sát tại đại bản doanh của UNIFIL ở khu vực Naqoura, phía Nam Lebanon, giáp biên giới Israel. Vụ tấn công khiến hai binh sĩ của UNIFIL bị thương, song chưa rõ mức độ nguy hiểm. Đây là lần thứ hai liên tiếp trong 24 giờ qua, Quân đội Israel tấn công vào căn cứ chính của UNIFIL ở phía Nam Lebanon. Trước đó, hôm 10/10, hai nhân viên của UNIFIL đã bị thương sau vụ xe tăng Israel bắn và đâm vào một tháp canh trong đại bản doanh của UNIFIL. Vụ việc này là một minh chứng rõ ràng cho mối nguy hiểm mà lực lượng LHQ đang phải đối mặt hằng ngày. “Bất kỳ cuộc tấn công cố ý nào vào lực lượng GGHB đều là hành vi vi phạm nghiêm trọng luật nhân đạo quốc tế”, lực lượng LHQ cho biết trong một tuyên bố và lưu ý rằng, họ đang theo dõi Quân đội Israel.

Hàng loạt các nước và các tổ chức quốc tế đã lên tiếng chỉ trích hành động của Israel. Người phát ngôn UNIFIL Andrea Tenenti nhấn mạnh: “Điều này rất đáng lo ngại, không chỉ vì lực lượng GGHB ở đó và rất có thể là một cuộc tấn công có chủ đích nhằm vào lực lượng của chúng tôi. Đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng luật nhân đạo quốc tế và vi phạm Nghị quyết 1701 của Hội đồng Bảo an”.

Sau khi đưa cáo buộc trên đối với Israel, LHQ nhận định sự an toàn và an ninh của UNIFIL đang “ngày càng bị đe dọa”, tuy nhiên UNIFIL tuyên bố sẽ vẫn ở lại bất chấp các cuộc tấn công của Israel. Cụ thể, Người phát ngôn Andrea Tenenti cho biết, 50 quốc gia đóng góp cho lực lượng này nhất trí sẽ tiếp tục ở lại bất chấp các cuộc tấn công của Israel. Hơn 10.400 binh sĩ UNIFIL vẫn sẽ được triển khai tại khu vực giữa sông Litani ở phía Bắc và Đường Xanh - ranh giới được LHQ công nhận giữa Lebanon và Israel. Theo ông, UNIFIL vẫn còn nhiều việc quan trọng phải làm để hỗ trợ các tổ chức phi chính phủ địa phương và các cơ quan của LHQ mang thực phẩm và nước đến tất cả các ngôi làng này. “Hàng nghìn người đã rời đi, nhưng hàng nghìn người vẫn mắc kẹt. Vì vậy, việc giải quyết xung đột là rất quan trọng. Điều đó thực sự rất, rất khó khăn”, ông Andrea Tenenti nói.

Lebanon cũng lên án mạnh mẽ vụ tấn công và chỉ trích Israel vì hành vi vi phạm chủ quyền của nước này. Chính phủ Lebanon gọi hành động này là một “cuộc tấn công trắng trợn” vào sự an toàn của các binh sĩ quốc tế, đồng thời yêu cầu cộng đồng quốc tế can thiệp để ngăn chặn tình trạng leo thang bạo lực. Iran, quốc gia hậu thuẫn cho lực lượng Hezbollah, đã chỉ trích Israel một cách mạnh mẽ và cho rằng, vụ tấn công vào lực lượng GGHB là một hành động khiêu khích nguy hiểm. Tehran cáo buộc Israel sử dụng bạo lực không chỉ chống lại Lebanon mà còn chống lại các nỗ lực của cộng đồng quốc tế trong việc duy trì hòa bình tại khu vực.

Các quốc gia châu Âu như Pháp và Đức, Italy thì nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tôn trọng luật pháp quốc tế và yêu cầu Israel chịu trách nhiệm nếu cáo buộc tấn công được xác nhận. Trong khi đó, Mỹ kêu gọi các bên kiềm chế và không để tình hình leo thang. Mỹ bày tỏ “quan ngại sâu sắc” trước các báo cáo cho biết Israel đã nổ súng vào trụ sở lực lượng GGHB LHQ. Bộ Ngoại giao Mỹ đã kêu gọi Israel hợp tác với LHQ để tiến hành điều tra toàn diện nhằm xác định chính xác nguyên nhân của sự việc, đồng thời cảnh báo về nguy cơ xung đột vượt khỏi tầm kiểm soát nếu không có các biện pháp ngăn chặn kịp thời.

Nga và Trung Quốc, hai thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an LHQ, cũng đã bày tỏ quan ngại về diễn biến mới này, trong đó kêu gọi các bên liên quan giữ bình tĩnh và không để tình hình thêm phức tạp. Đại diện thường trực của Trung Quốc tại LHQ Phó Thông ngày 11/10 bày tỏ quan ngại sâu sắc và lên án mạnh mẽ việc Quân đội Israel tấn công các vị trí và tòa tháp của UNIFIL làm bị thương các nhân viên của họ.

Theo ông, bất kỳ cuộc tấn công có chủ ý nào nhằm vào lực lượng GGHB đều vi phạm nghiêm trọng luật nhân đạo quốc tế và các nghị quyết của Hội đồng Bảo an, do vậy phải chấm dứt ngay lập tức. Bắc Kinh yêu cầu điều tra, truy cứu trách nhiệm và thực hiện các biện pháp ngăn chặn các vụ việc tương tự xảy ra, đồng thời tái khẳng định việc các bên xung đột phải đảm bảo một cách hiệu quả an toàn cho tất cả nhân viên và tài sản của LHQ, bao gồm cả UNIFIL. Về phần mình, phía Israel đã phủ nhận hoàn toàn cáo buộc rằng họ cố ý tấn công lực lượng GGHB LHQ, khẳng định rằng, quân đội của họ đang tiến hành các cuộc tấn công tự vệ để đối phó với mối đe dọa từ các tay súng Hezbollah. Người phát ngôn Quân đội Israel tuyên bố, bất kỳ thiệt hại nào đối với lực lượng GGHB LHQ đều là vô tình và không chủ ý. Israel cũng cam kết sẽ hợp tác với LHQ để điều tra làm rõ vụ việc.

Ngoài mối đe dọa trực tiếp từ các cuộc giao tranh, UNIFIL còn phải đối mặt với những thách thức hậu cần nghiêm trọng. Các căn cứ của họ, có cơ sở gần biên giới, phụ thuộc vào việc tiếp tế nước, lương thực và nhiên liệu. Trong trường hợp giao tranh diễn ra dữ dội, việc đảm bảo các nguồn cung này có thể trở nên khó khăn. Thông thường, việc di chuyển giữa các căn cứ mất khoảng 40 phút, nhưng trong thời gian giao chiến, có thể kéo dài đến nhiều ngày. Một ví dụ khác là khi IDF tiến hành các cuộc tấn công vào Lebanon, họ có thể xây dựng các căn cứ tạm thời gần các đồn của UNIFIL, tạo áp lực buộc lực lượng GGHB phải rút lui. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến tinh thần của các binh sĩ, mà còn làm phức tạp hóa nhiệm vụ của họ khi phải liên tục điều chỉnh theo tình hình chiến sự.

Với sự leo thang căng thẳng giữa Israel và Hezbollah, tương lai của UNIFIL tại Lebanon đang trở nên không chắc chắn. Mặc dù họ được giao nhiệm vụ quan trọng trong việc duy trì hòa bình, nhưng thực tế cho thấy họ không có đủ quyền lực hay công cụ để kiểm soát hoàn toàn tình hình. Các cuộc giao tranh giữa Quân đội Israel và Hezbollah có thể bùng nổ bất cứ lúc nào, và việc Quân đội Ireland, cùng các lực lượng khác của UNIFIL, bị kẹt giữa hai bên chỉ là một trong nhiều thách thức mà họ phải đối mặt.

Khổng Hà (tổng hợp)

Các tin khác

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump từ ngày 13-15/5 tới đang thu hút sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng quốc tế. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục gia tăng, hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh được đánh giá khó tạo ra đột phá mang tính lịch sử, nhưng vẫn được kỳ vọng sẽ góp phần duy trì các “lan can an toàn”, hạn chế nguy cơ đối đầu vượt tầm kiểm soát và tạo thêm dư địa ổn định cho kinh tế toàn cầu.

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

Sự hiện diện của người đứng đầu WHO diễn ra ngay trước thời điểm sơ tán hành khách khỏi con tàu du lịch MV Hondius, nơi phát hiện virus Hanta khiến ba người tử vong, không chỉ mang tính chất giám sát chuyên môn mà còn là một động thái chính trị và nhân đạo quan trọng nhằm đảm bảo sự an toàn tuyệt đối cho cư dân địa phương cũng như gần 150 hành khách đang mắc kẹt trên tàu.

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

Liên minh châu Âu (EU), Brazil và Trung Quốc mới đây chính thức ra mắt “Liên minh mở về thị trường carbon bắt buộc” trong lễ ký kết diễn ra tại thành phố Florence của Italy, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực tăng cường hợp tác quốc tế nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp.

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều chuyên gia nhận định ổ dịch virus Hanta trên tàu du lịch vượt Đại Tây Dương nguy hiểm, nhưng không lây lan như virus SARS-CoV-2 gây ra đại dịch COVID-19. Hiện các nước đang khẩn trương truy vết tiếp xúc để hạn chế tối đa số ca mắc mới.

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang đẩy khu vực châu Á – nơi tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất thế giới – vào một phép thử về năng lực ứng phó khủng hoảng năng lượng. Trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng, nhiều chính phủ trong khu vực đang gấp rút triển khai các biện pháp nhằm tìm kiếm nguồn thay thế, ổn định thị trường và giảm thiểu tác động lan tỏa đến tăng trưởng kinh tế.

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Iran ngày 4/5 phát đi cảnh báo cứng rắn đối với các lực lượng Mỹ, yêu cầu không tiến vào eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ triển khai chiến dịch hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt trong khu vực do ảnh hưởng của xung đột Mỹ - Israel với Iran.

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Liên minh giữa Mỹ và châu Âu, với nòng cốt là NATO, nhiều thập niên được xem là trụ cột bảo đảm an ninh phương Tây. Tuy nhiên, những bất đồng ngày càng sâu sắc liên quan tới tình hình Trung Đông đang khiến mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương rạn nứt.

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Trong bối cảnh chảo lửa Trung Đông vẫn chưa hạ nhiệt, hồ sơ hạt nhân Iran một lần nữa trở thành tâm điểm của các nỗ lực ngoại giao quốc tế. Mới đây, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết đang tiến hành đàm phán với Nga và một số quốc gia về khả năng đưa uranium làm giàu ra khỏi lãnh thổ Iran. Động thái này diễn ra khi Washington liên tục đặt điều kiện Tehran phải từ bỏ kho dự trữ và đình chỉ việc làm giàu uranium như một chìa khóa then chốt cho bất kỳ giải pháp hòa bình nào.

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn kéo dài tại khu vực Trung Đông và tác động lan rộng tới kinh tế toàn cầu.

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố rời Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và cơ chế OPEC+ sau 60 năm là thành viên, nhấn mạnh ưu tiên lợi ích quốc gia. Động thái này được giới phân tích đánh giá có thể tạo hiệu ứng dây chuyền trong nội bộ liên minh dầu mỏ, đồng thời làm gia tăng những toan tính địa chính trị và mang lại ưu thế cho Mỹ.

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Căng thẳng ngoại giao và quân sự giữa Pakistan và Afghanistan vừa có bước leo thang nguy hiểm mới khi hai bên liên tiếp cáo buộc nhau tiến hành các cuộc tấn công xuyên biên giới, đe dọa phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh được thiết lập hồi tháng 3 vừa qua.

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Người Palestine tại khu vực Deir al-Balah thuộc dải Gaza lần đầu tiên tham gia một cuộc bầu cử địa phương sau hai thập kỷ gián đoạn, động thái được mô tả là bước tiến trong nỗ lực khôi phục đời sống chính trị và các thiết chế dân sự tại vùng lãnh thổ bị xung đột tàn phá.

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Gần hai tháng kể từ ngày xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra tại Trung Đông, Tehran được cho là vẫn đang vận dụng chiến thuật bất đối xứng, tận dụng lợi thế địa lý và khả năng gây gián đoạn để bù đắp chênh lệch sức mạnh. Tuy nhiên, gần đây, khi Washington tuyên bố phong tỏa các cảng biển Iran và triển khai đồng thời ba nhóm tàu sân bay cùng hàng chục nghìn binh sĩ tới khu vực – đặt ra một câu hỏi lớn rằng liệu Tehran có thể cầm cự được bao lâu trong vòng siết ngày càng khép chặt tại eo biển Hormuz?

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Truyền thông Hàn Quốc dẫn lời Tổng thống Lee Jae Myung ví von dòng sông Hàn và sông Hồng như đang hòa nhịp, biểu trưng cho sự gắn kết giữa hai dân tộc. Trong khi đó, dư luận nước này cũng đặc biệt chú ý tới chia sẻ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi so sánh tương đậu nành Doenjang với tương Bần Việt Nam – càng ủ lâu càng đậm đà, như một ẩn dụ cho tình hữu nghị Việt Nam – Hàn Quốc ngày càng bền chặt theo thời gian.

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

Liên minh châu Âu (EU) nhóm họp thượng đỉnh đột xuất với nội dung then chốt xoay quanh cách thức vận dụng điều khoản phòng thủ chung giữa các thành viên khi một nước bị tấn công quân sự. Đây được xem là chủ đề nóng bỏng ở thời điểm quan hệ xuyên Đại Tây Dương có những rạn nứt.

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) thứ 10 sẽ bắt đầu vào năm 2027, trong bối cảnh tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh đối mặt nhiều khó khăn, từ xung đột vũ trang leo thang đến khủng hoảng niềm tin và tài chính chưa từng có. Đây không chỉ là một cuộc bầu cử nhân sự, mà là cuộc đua tìm kiếm một “kiến trúc sư” đủ tầm vóc để tái thiết lập trật tự thế giới trong một kỷ nguyên đầy biến động.

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Những hình ảnh vệ tinh mới nhất được công bố bởi Cơ quan Vũ trụ châu Âu cho thấy các vệt dầu loang diện rộng trên vịnh Ba Tư có thể quan sát rõ từ không gian. Diễn biến này không chỉ phản ánh mức độ nghiêm trọng của ô nhiễm môi trường biển, mà còn làm dấy lên lo ngại về những tác động lâu dài đối với hệ sinh thái, chuỗi cung ứng năng lượng và an ninh khu vực.

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Tổng thống Donald Trump ngày 21/4 tuyên bố gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran, trong khi chính quyền Washington đồng thời áp đặt một vòng trừng phạt mới nhằm gia tăng sức ép đối với Tehran trước thềm các cuộc đàm phán quan trọng dự kiến diễn ra tại Pakistan. Động thái này phản ánh chiến lược vừa kiềm chế xung đột quân sự, vừa tăng đòn bẩy kinh tế nhằm buộc Iran nhượng bộ trên bàn thương lượng.