IPEF và kỳ vọng đối phó với những thách thức chưa từng có

Khuôn khổ kinh tế Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương vì thịnh vượng (IPEF) là một khuôn khổ kinh tế được thiết kế nhằm giải quyết những thách thức kinh tế của thế kỷ XXI, từ việc thiết lập những quy tắc cho lộ trình kinh tế số cho tới đảm bảo chuỗi cung ứng an toàn và linh hoạt, hỗ trợ kiến tạo những khoản đầu tư lớn cần thiết cho các cơ sở hạ tầng năng lượng sạch và chuyển đổi sang năng lượng sạch, cũng như nâng cao tiêu chuẩn vì sự minh bạch, hệ thống thuế công bằng và chống tham nhũng.

Lễ công bố khởi động thảo luận về IPEF đã diễn ra chiều 23/5 ở Tokyo (Nhật Bản) theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến. Theo Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ Jake Sullivan, IPEF là một phần trong cam kết của Tổng thống Mỹ Joe Biden nhằm đặt các gia đình và người lao động Mỹ ở trung tâm của chính sách kinh tế và đối ngoại của Washington, cũng như tăng cường quan hệ với đồng minh và đối tác vì mục đích gia tăng sự thịnh vượng chung và định nghĩa những thập niên tới gắn với đổi mới công nghệ trong nền kinh tế toàn cầu, đặc biệt là tại khu vực quan trọng nhất - Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương - trong những thập niên tới.

8-1.jpg -0
Các nhà lãnh đạo tham gia sự kiện công bố IPEF ở Tokyo. Ảnh: Reuters.

Ông khẳng định, IPEF không phải là một thỏa thuận thương mại truyền thống “lặp lại những điều đã cũ”. Nó được thiết kế như một hướng tiếp cận linh hoạt và đổi mới hơn, phản ánh thực tế rằng các nền kinh tế đều đã và đang thay đổi. Những vấn đề cấp bách nhất cần ứng phó đã thay đổi và chúng ta cần một hướng tiếp cận mới nhằm đáp ứng các nhu cầu của người dân. Bằng cách tập trung vào những ưu tiên kinh tế ảnh hưởng tới tất cả các nền kinh tế, khuôn khổ này đã phản ánh thực tế chung mà các nước cùng đối mặt, đó là những vấn đề liên quan đến biến đổi khí hậu, công nghệ sạch, gián đoạn chuỗi cung ứng cũng như nhu cầu cần hợp tác hiệu quả hơn trong nền kinh tế sản xuất công nghệ cao. Nội dung thảo luận trong thời gian tới của IPEF sẽ tập trung vào bốn trụ cột là thương mại, chuỗi cung ứng, năng lượng sạch, phi carbon hóa và cơ sở hạ tầng, thuế và chống tham nhũng.

Đối với chuỗi cung ứng, chúng ta đều thấy rõ cái giá phải trả của việc chuỗi cung ứng không bền vững. Và đại dịch COVID-19 đã phơi bày rõ điều này. Chẳng hạn, trong đại dịch COVID-19, trong khi quá trình đóng gói chất bán dẫn ở Malaysia phải đóng cửa do đại dịch COVID-19 thì hàng nghìn công nhân ở Michigan, Mỹ trong các nhà máy sản xuất tự động cũng không có việc làm. Vấn đề đặt ra là nếu các bên minh bạch hơn, liên lạc thường xuyên hơn, chia sẻ dữ liệu nhiều hơn và thiết lập một hệ thống cảnh báo sớm thì điều này sẽ không xảy ra.

Ở IPEF, các quốc gia đang tìm cách phát triển một thỏa thuận chuỗi cung ứng dự đoán hiệu quả hơn và quan trọng hơn là ngăn chặn sự gián đoạn trong chuỗi cung ứng. Đối với trụ cột năng lượng sạch và cơ sở hạ tầng, IPEF cũng đang tìm kiếm một thỏa thuận nhằm theo đuổi những cam kết cụ thể và tham vọng như đặt mục tiêu về năng lượng thay thế, loại bỏ việc sử dụng nhiên liệu carbon, đặt các tiêu chuẩn về hiệu suất năng lượng và đưa ra những biện pháp mới nhằm ứng phó với sự phát thải khí methane.

Cuối cùng, đối với trụ cột thương mại liên quan đến thuế và chống tham nhũng, IPEF sẽ làm việc để đảm bảo các bên đều thực hiện cùng một bộ quy tắc bởi tham nhũng sẽ kéo lùi nền kinh tế của mọi quốc gia. IPEF cũng tìm kiếm những cam kết để xây dựng hệ thống thuế hiệu quả, chống rửa tiền và chống tham nhũng phù hợp với giá trị của các bên.

IPEF là một khuôn khổ bao gồm những nền kinh tế khác nhau đại diện cho 40% GDP toàn cầu. Hơn hết, khuôn khổ này bao gồm một số nền kinh tế phát triển nhanh nhất và năng động nhất trên thế giới. Theo ông Jake Sullivan, sự đa dạng của các thành viên cũng nhất quán với 2 tầm nhìn của IPEF và phù hợp với cấu trúc 4 trụ cột được xây dựng với sự linh động và sáng tạo để thích ứng với sự đa dạng của các quốc gia này. Chiếm 60% dân số thế giới, Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương được dự báo là khu vực đóng góp lớn nhất vào sự tăng trưởng toàn cầu trong 30 năm tới. Thương mại với Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương đã hỗ trợ hơn 3 triệu việc làm cho người Mỹ cũng như là nguồn cung cấp gần 900 tỷ USD đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Mỹ. Trong khi đó, đầu tư trực tiếp nước ngoài trong khu vực này từ Mỹ là hơn 969 tỷ USD năm 2020 và gần gấp đối trong thập kỷ qua.

Không giống như CPTPP và RCEP, 2 khối thương mại lớn nhất ở châu Á, IPEF sẽ không giảm thuế giữa các quốc gia tham gia. Thay vào đó, nó tìm kiếm sự hợp tác trên những trụ cột chiến lược như tính bền vững của chuỗi cung ứng và kinh tế số. Sự ra đời của IPEF cũng khác với các thỏa thuận thương mại tự do truyền thống, vốn cần nhiều năm để đàm phán và yêu cầu sự thông qua của những nước tham gia. Wendy Cutler, Phó Chủ tịch Viện Chính sách Xã hội châu Á nhận định rằng, IPEF là “một hướng tiếp cận theo từng bước”.

Bộ Công nghiệp và Thương mại Philippines cho biết: “Các điều khoản về những mục tiêu của IPEF như thúc đẩy tính bền vững, bao trùm, cạnh tranh cũng như công nghệ, đổi mới, kinh tế số, chuyển đổi năng lượng, các mục tiêu về khí hậu hay phát triển công bằng đều phù hợp với những ưu tiên về thương mại của Philippines”. Trong khi đó, Tổng thống Indonesia Joko Widodo nhận định trong Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ - ASEAN hồi tuần trước rằng sự hợp tác trong khuôn khổ IPEF “phải bao trùm”.

Khổng Hà (tổng hợp)

Các tin khác

Nga và Ukraine nối lại đàm phán hòa bình tại Abu Dhabi

Nga và Ukraine nối lại đàm phán hòa bình tại Abu Dhabi

Ngày 10/11, các quan chức Nga và Ukraine đã có cuộc gặp tại Abu Dhabi (Các tiểu Vương quốc Arab Thống nhất - UAE) trong vòng đàm phán hòa bình đầu tiên kể từ tháng 2, đánh dấu một nỗ lực mới nhằm chấm dứt chiến sự dưới sự thúc đẩy của các đặc phái viên do Tổng thống Mỹ Donald Trump tiến cử. 

COP31: Thế giới khẩn trương thúc đẩy hành động ứng phó biến đổi khí hậu

COP31: Thế giới khẩn trương thúc đẩy hành động ứng phó biến đổi khí hậu

Trong bối cảnh thế giới đang phải đối mặt với nhiều cuộc khủng hoảng đan xen, từ xung đột vũ trang, lạm phát gia tăng đến những bất định do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra, các nhà lãnh đạo Liên hợp quốc (LHQ) và đại diện chính phủ nhiều nước nhấn mạnh sự cần thiết phải duy trì ưu tiên đối với vấn đề khí hậu.

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Hội đồng quản trị Tập đoàn công nghệ Nvidia mới đây cho biết đã mở cuộc điều tra độc lập sau khi xuất hiện thông tin Giám đốc điều hành Jensen Huang có thể là mục tiêu của tình báo nước ngoài. Vụ việc đặt ra câu hỏi về cách Mỹ bảo vệ công nghệ chiến lược khi những thông tin này nằm trong tay doanh nghiệp tư nhân.

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ đang mở rộng chiến dịch phong tỏa Iran, từ các cảng biển sang các tuyến vận tải đường bộ và khu vực biển Caspi, nhằm siết chặt nguồn cung vũ khí, công nghệ và tài chính của Tehran. Động thái diễn ra trong bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz tiếp tục gia tăng, các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại và mục tiêu quân sự diễn ra liên tiếp, trong khi những nỗ lực ngoại giao vẫn chưa tạo được đột phá.

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Mới đây, một số tòa soạn báo chí và đài truyền hình tại Ireland và Bulgaria đã nhận được những lời đe dọa đánh bom qua thư điện tử. Đến nay, dù chưa có bất kỳ thiết bị nổ nào được tìm thấy, sự việc đã làm dấy lên những lo ngại sâu sắc trong giới chức châu Âu về một chiến dịch "chiến tranh lai" tinh vi, được thiết kế nhằm gây bất ổn và gieo rắc nỗi sợ hãi trong lòng xã hội phương Tây.

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Theo tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trong 15 năm qua, thế giới hầu như không đạt được tiến bộ nào trong việc khuyến khích thanh thiếu niên vận động, trong đó các em gái là nhóm bị tụt lại xa nhất. Ông Ghebreyesus khẳng định, giải pháp không nằm ở việc yêu cầu thanh thiếu niên phải nỗ lực hơn.

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ ngày 3/11 đã giúp đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện, chấm dứt thế đa số của đảng Cộng hòa tại Quốc hội. Kết quả này được dự báo sẽ tác động sâu rộng đến chính sách đối ngoại và kinh tế của chính quyền Tổng thống Donald Trump, từ chiến sự Mỹ - Iran, tình hình Ukraine đến thương mại toàn cầu và ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI).

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Chỉ bằng cách điều khiển nhiệt độ các hệ thống làm lạnh từ xa, tin tặc đã gây thiệt hại lớn cho hàng loạt siêu thị châu Âu. Những cuộc tấn công này không chỉ phơi bày lỗ hổng công nghệ mà còn đặt ra câu hỏi về khả năng bảo vệ chuỗi cung ứng thực phẩm trước các mối đe dọa an ninh mạng ngày càng phức tạp.

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 sẽ quyết định quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ trong hai năm cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump. Khi chi phí sinh hoạt trở thành mối quan tâm hàng đầu của cử tri, cuộc đua cũng đặt ra câu hỏi về khả năng chuyển tăng trưởng kinh tế thành những cải thiện thiết thực trong đời sống.

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Các nỗ lực tiếp xúc thông qua trung gian Qatar đang mở ra cơ hội ngoại giao mới giữa Mỹ và Iran, trong bối cảnh hai bên vẫn duy trì lập trường cứng rắn và chuẩn bị cho khả năng xung đột quân sự tái bùng phát. Bất đồng về các điều kiện đàm phán, chương trình hạt nhân và quyền kiểm soát eo biển Hormuz tiếp tục là những trở ngại lớn đối với triển vọng đạt được thỏa thuận.

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Không chỉ củng cố những mối quan hệ chính trị và an ninh truyền thống, Nga đang tìm cách tạo dựng ảnh hưởng lâu dài tại châu Phi thông qua thương mại, năng lượng và công nghệ. Hội nghị thượng đỉnh tại Moskva cho thấy bước chuyển đáng chú ý trong định hướng hợp tác giữa hai bên.

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Hội nghị Ngoại trưởng Nhóm các nền kinh tế lớn (G20) tại Atlanta, Mỹ, dự kiến khép lại ngày 31/10 (giờ địa phương) với tuyên bố của nước chủ trì thay cho thông cáo chung. Bất đồng về Ukraine, Trung Đông và chính sách thương mại tiếp tục cản trở đồng thuận, trong khi sức ép lên năng lượng, lương thực và chuỗi cung ứng đòi hỏi các bên tìm hướng phối hợp.

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran đã tăng lên ít nhất 47,1 tỷ USD, theo báo cáo mới nhất của Lầu Năm Góc gửi Quốc hội Mỹ. Con số này vượt xa các dự báo trước đó, làm dấy lên lo ngại về khả năng duy trì chiến dịch quân sự, gây thêm sức ép đối với ngân sách liên bang và trở thành bất lợi chính trị đối với Tổng thống Donald Trump trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Kết quả kiểm phiếu mới nhất của cuộc bầu cử Quốc hội Israel tiếp tục cho thấy chưa khối chính trị nào giành được đa số cần thiết để thành lập chính phủ. Trong khi các bên bắt đầu thăm dò khả năng hợp tác, Tổng thống Isaac Herzog kêu gọi lãnh đạo các chính đảng giữ tinh thần cởi mở nhằm tránh phải tổ chức một cuộc bầu cử khác.

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Các bộ trưởng và quan chức an ninh cấp cao từ Pakistan, Arab Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ – ba quốc gia thành viên của Hiệp ước Phòng thủ Chung Mecca – hiện đang có mặt tại thủ đô Tehran (Iran) để thảo luận về các vấn đề an ninh khu vực. Động thái ngoại giao khẩn trương này diễn ra trong bối cảnh xuất hiện nhiều mối đe dọa về các cuộc không kích mới của Mỹ nhằm vào Iran.

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Việc hệ thống vệ tinh Starlink và phiên bản quân sự Starshield tại Ukraine bị hạn chế tốc độ trong hơn một tuần đã gây gián đoạn một số hoạt động quân sự của Kiev, đồng thời làm gia tăng căng thẳng giữa Ukraine, tỷ phú Elon Musk và chính quyền Mỹ.

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Ngày 23/10, ngoại trưởng 8 quốc gia gồm Anh, Pháp, Đức, Thổ Nhĩ Kỳ, Arab Saudi, Pakistan, Ai Cập và Italy đã nhóm họp tại Istanbul để thảo luận về tình hình eo biển Hormuz và những diễn biến an ninh khu vực. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh nguy cơ đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran tiếp tục gia tăng, làm dấy lên lo ngại về những hệ lụy đối với Trung Đông cũng như nền kinh tế thế giới.