Bất đồng ngáng trở nỗ lực chia sẻ bản quyền vaccine ngừa COVID-19

Các thành viên Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) chưa đạt được đồng thuận về đề xuất đình chỉ quyền sở hữu trí tuệ đối với vaccine ngừa COVID-19, trong động thái khiến nhiều chuyên gia lo ngại có thể làm chậm nỗ lực sớm tiêm chủng đầy đủ cho người dân toàn cầu.

Đại Hội đồng WTO trong hai ngày 27 và 28/7 nhóm họp tại trụ sở ở Geneva, Thụy Sĩ để tiếp tục xem xét thỏa thuận miễn trừ quyền sở hữu trí tuệ đối với vaccine ngừa COVID-19, trong bối cảnh dịch bệnh vẫn diễn biến phức tạp và biến chủng Delta của virus SARS-CoV-2 đang lây lan nhanh ở hầu hết các quốc gia, Economic Times đưa tin.

Phát biểu với báo giới sau ngày làm việc 27/7, người phát ngôn WTO Keith Rockwell cho biết, cuộc thảo luận ở Geneva tập trung vào một số nội dung như thời hạn miễn trừ áp dụng bản quyền, phạm vi dược phẩm áp dụng và cách thức vận dụng các điều khoản. Ông Rockwell khẳng định, tất cả 164 quốc gia thành viên WTO đều đồng tình rằng việc tăng sản lượng vaccine ngừa COVID-19 là điều cần thiết, nhưng lại bất đồng về cách thức để đạt được mục tiêu đó. Trong khi phần lớn các quốc gia tin việc miễn trừ bản quyền sẽ giúp các nước nhanh chóng sản xuất lượng lớn vaccine phục vụ chủng ngừa quy mô lớn, thì một số nước lại quả quyết rằng, bản quyền không phải rào cản chủ chốt trong việc gia tăng sản lượng.

Bất đồng giữa các quốc gia về vấn đề chia sẻ bản quyền vaccine có thể ảnh hưởng đến nỗ lực thúc đẩy tiêm chủng toàn cầu. Ảnh: Reuters.
Bất đồng giữa các quốc gia về vấn đề chia sẻ bản quyền vaccine có thể ảnh hưởng đến nỗ lực thúc đẩy tiêm chủng toàn cầu. Ảnh: Reuters.

Ý tưởng về miễn trừ sở hữu trí tuệ với vaccine ngừa COVID-19 lần đầu được Ấn Độ và Nam Phi đưa ra các diễn đàn toàn cầu hồi tháng 10/2020. Đến nay, hơn 100 quốc gia, bao gồm Nga, Mỹ, Trung Quốc và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ủng hộ ý tưởng này và kì vọng việc miễn trừ bản quyền vaccine sẽ mở đường để các nước có nhu cầu và năng lực, đặc biệt là các nước đang phát triển, tự sản xuất vaccine. Tuy nhiên, các "đại gia" ngành dược và một số nước chủ nhà của các nhà sản xuất vaccine chưa ủng hộ ý tưởng vì lo ngại việc miễn trừ bản quyền có thể triệt tiêu động lực đổi mới, sáng tạo.

Ông Rockwell tiết lộ, đề xuất trên hiện đang vấp phải sự phản đối của một loạt quốc gia châu Âu, Nhật Bản và Hàn Quốc. "Đây là một vấn đề nhạy cảm", ông Rockwell nói, cho biết thêm các thành viên WTO sẽ tiếp tục gặp gỡ vào tháng 9 và tháng 10 tới để thảo luận về chủ đề tăng cường phân phối vaccine ngừa COVID-19.

Số liệu từ Our World in Data chỉ ra rằng, tới ngày 28/7 (giờ Việt Nam), gần 4 tỷ liều vaccine ngừa COVID-19 đã được tiêm trên toàn cầu, nhưng chưa đến 1% trong đó được tiêm cho người dân ở 29 quốc gia nghèo nhất, vốn chiếm 9% dân số thế giới, trong khi các quốc gia phát triển hơn đã chủng ngừa cho phần lớn công dân trưởng thành. Giới quan sát đánh giá, tuy các nước giàu đang cố gắng chia sẻ vaccine với các quốc gia nghèo khó hơn, nhưng quá trình này diễn ra còn chậm vì thiếu hụt nguồn cung.

Trong khi đó, theo người phát ngôn WTO Rockwell, một số nước như Ấn Độ, Nam Phi, Thái Lan, Maroc, Ai Cập hay Senegal và  hiện đang dư thừa năng lực sản xuất dược phẩm, nhưng lại chưa được tiếp cận đầy đủ với công nghệ và bí quyết điều chế vaccine ngừa COVID-19. Ông Rockwell nhấn mạnh vấn đề đặt ra hiện nay là làm sao khai thác nguồn lực chưa được sử dụng đó càng sớm càng tốt.

Được biết, cách đây vài ngày, WHO đã trấn an các hãng dược phẩm rằng đề xuất tạm thời đỉnh chỉ bản quyền đối với vaccine ngừa COVID-19 không đồng nghĩa với một nỗ lực "giật" quyền sở hữu trí tuệ mà chỉ nhằm kiểm soát dịch càng sớm càng tốt. Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus cho biết, việc miễn trừ quyền sở hữu trí tuệ với vaccine chỉ cần được áp dụng trong một khoảng thời gian ngắn từ một đến hai năm chứ không phải vĩnh viễn.

"COVID-19 đã khiến hơn 4 triệu người tử vong và con số này có thể tiếp tục tăng", ông Tedros cảnh báo. Người đứng đầu WHO nhấn mạnh, việc tạm thời từ bỏ bản quyền vaccine sẽ giúp hiện thực hóa mục tiêu có được 11 tỷ liều vaccine để tiêm cho khoảng 70% người dân toàn thế giới vào giữa năm 2022.

Theo Reuters, ngay trước thềm cuộc gặp ở Geneva, Đại diện Thương mại Mỹ Katherine Tai cũng lên tiếng xác nhận Washington đang tham gia đối thoại với các nước nhằm cải thiện việc cung cấp và phân phối vaccine ngừa COVID-19, bao gồm đề xuất đình chỉ quyền sở hữu trí tuệ vaccine. "Đây là thời điểm quan trọng để WTO cho thấy tổ chức này có thể đẩy lùi cuộc khủng hoảng toàn cầu và hành động hiệu quả để cải thiện cuộc sống của người dân", bà Tai nói.

Nguy cơ xuất hiện biến chủng đáng sợ hơn Delta

Trong bối cảnh tình hình dịch bệnh COVID-19 trên toàn cầu chưa lắng dịu, CNN ngày 28/7 (giờ Hà Nội) dẫn lời bà Rochelle Walensky, Giám đốc Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh (CDC) Mỹ cảnh báo virus SARS-CoV-2 có thể sẽ tiếp tục đột biến vào tạo ra biến thể mới nguy hiểm hơn.

"Các loại vaccine hiện nay có hiệu quả tốt trong việc bảo vệ chúng ta không mắc bệnh nghiêm trọng và hạn chế tử vong do COVID-19, nhưng mối lo ngại lớn là biến chủng tiếp theo sẽ xuất hiện và có khả năng kháng vaccine", bà Rochelle Walensky nói.

Cùng ngày, CDC Mỹ xác nhận, những người nhiễm biến chủng Delta của virus SARS-CoV-2, dù đã tiêm vaccine hay chưa, đều có tải lượng virus cao hơn so với nhiễm những biến chủng khác. Delta hiện được xác định là "tác giả" của phần lớn số ca nhiễm mới được ghi nhận trên toàn cầu. Đáng lo ngại, một số quốc gia gần đây đã phát hiện biến chủng Delta cũng đang biến đổi theo hướng dễ lây lan và nguy hiểm hơn.

Theo CNN, phiên bản mới của biến chủng Delta, được định danh là Delta Plus (tên gọi khác là B.1.617.2.1 hoặc AY.1) đang có dấu hiệu lan rộng ở Anh, Mỹ và Ấn Độ và Nepal.

Thái Hà

Các tin khác

Khi doanh nghiệp trở thành giao điểm trong đàm phán Mỹ - Trung

Khi doanh nghiệp trở thành giao điểm trong đàm phán Mỹ - Trung

Chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump vào trung tuần tháng 5 được xem là một trong những sự kiện ngoại giao quan trọng nhất giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới trong thời gian qua. Theo các chuyên gia, khác với các cuộc gặp thượng đỉnh trước đây vốn tập trung nhiều vào cạnh tranh chiến lược, lần này yếu tố kinh tế và lợi ích doanh nghiệp đang nổi lên như ưu tiên hàng đầu của Washington.

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump từ ngày 13-15/5 tới đang thu hút sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng quốc tế. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục gia tăng, hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh được đánh giá khó tạo ra đột phá mang tính lịch sử, nhưng vẫn được kỳ vọng sẽ góp phần duy trì các “lan can an toàn”, hạn chế nguy cơ đối đầu vượt tầm kiểm soát và tạo thêm dư địa ổn định cho kinh tế toàn cầu.

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

Sự hiện diện của người đứng đầu WHO diễn ra ngay trước thời điểm sơ tán hành khách khỏi con tàu du lịch MV Hondius, nơi phát hiện virus Hanta khiến ba người tử vong, không chỉ mang tính chất giám sát chuyên môn mà còn là một động thái chính trị và nhân đạo quan trọng nhằm đảm bảo sự an toàn tuyệt đối cho cư dân địa phương cũng như gần 150 hành khách đang mắc kẹt trên tàu.

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

Liên minh châu Âu (EU), Brazil và Trung Quốc mới đây chính thức ra mắt “Liên minh mở về thị trường carbon bắt buộc” trong lễ ký kết diễn ra tại thành phố Florence của Italy, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực tăng cường hợp tác quốc tế nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp.

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều chuyên gia nhận định ổ dịch virus Hanta trên tàu du lịch vượt Đại Tây Dương nguy hiểm, nhưng không lây lan như virus SARS-CoV-2 gây ra đại dịch COVID-19. Hiện các nước đang khẩn trương truy vết tiếp xúc để hạn chế tối đa số ca mắc mới.

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang đẩy khu vực châu Á – nơi tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất thế giới – vào một phép thử về năng lực ứng phó khủng hoảng năng lượng. Trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng, nhiều chính phủ trong khu vực đang gấp rút triển khai các biện pháp nhằm tìm kiếm nguồn thay thế, ổn định thị trường và giảm thiểu tác động lan tỏa đến tăng trưởng kinh tế.

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Iran ngày 4/5 phát đi cảnh báo cứng rắn đối với các lực lượng Mỹ, yêu cầu không tiến vào eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ triển khai chiến dịch hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt trong khu vực do ảnh hưởng của xung đột Mỹ - Israel với Iran.

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Liên minh giữa Mỹ và châu Âu, với nòng cốt là NATO, nhiều thập niên được xem là trụ cột bảo đảm an ninh phương Tây. Tuy nhiên, những bất đồng ngày càng sâu sắc liên quan tới tình hình Trung Đông đang khiến mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương rạn nứt.

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Trong bối cảnh chảo lửa Trung Đông vẫn chưa hạ nhiệt, hồ sơ hạt nhân Iran một lần nữa trở thành tâm điểm của các nỗ lực ngoại giao quốc tế. Mới đây, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết đang tiến hành đàm phán với Nga và một số quốc gia về khả năng đưa uranium làm giàu ra khỏi lãnh thổ Iran. Động thái này diễn ra khi Washington liên tục đặt điều kiện Tehran phải từ bỏ kho dự trữ và đình chỉ việc làm giàu uranium như một chìa khóa then chốt cho bất kỳ giải pháp hòa bình nào.

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn kéo dài tại khu vực Trung Đông và tác động lan rộng tới kinh tế toàn cầu.

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố rời Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và cơ chế OPEC+ sau 60 năm là thành viên, nhấn mạnh ưu tiên lợi ích quốc gia. Động thái này được giới phân tích đánh giá có thể tạo hiệu ứng dây chuyền trong nội bộ liên minh dầu mỏ, đồng thời làm gia tăng những toan tính địa chính trị và mang lại ưu thế cho Mỹ.

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Căng thẳng ngoại giao và quân sự giữa Pakistan và Afghanistan vừa có bước leo thang nguy hiểm mới khi hai bên liên tiếp cáo buộc nhau tiến hành các cuộc tấn công xuyên biên giới, đe dọa phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh được thiết lập hồi tháng 3 vừa qua.

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Người Palestine tại khu vực Deir al-Balah thuộc dải Gaza lần đầu tiên tham gia một cuộc bầu cử địa phương sau hai thập kỷ gián đoạn, động thái được mô tả là bước tiến trong nỗ lực khôi phục đời sống chính trị và các thiết chế dân sự tại vùng lãnh thổ bị xung đột tàn phá.

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Gần hai tháng kể từ ngày xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra tại Trung Đông, Tehran được cho là vẫn đang vận dụng chiến thuật bất đối xứng, tận dụng lợi thế địa lý và khả năng gây gián đoạn để bù đắp chênh lệch sức mạnh. Tuy nhiên, gần đây, khi Washington tuyên bố phong tỏa các cảng biển Iran và triển khai đồng thời ba nhóm tàu sân bay cùng hàng chục nghìn binh sĩ tới khu vực – đặt ra một câu hỏi lớn rằng liệu Tehran có thể cầm cự được bao lâu trong vòng siết ngày càng khép chặt tại eo biển Hormuz?

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Truyền thông Hàn Quốc dẫn lời Tổng thống Lee Jae Myung ví von dòng sông Hàn và sông Hồng như đang hòa nhịp, biểu trưng cho sự gắn kết giữa hai dân tộc. Trong khi đó, dư luận nước này cũng đặc biệt chú ý tới chia sẻ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi so sánh tương đậu nành Doenjang với tương Bần Việt Nam – càng ủ lâu càng đậm đà, như một ẩn dụ cho tình hữu nghị Việt Nam – Hàn Quốc ngày càng bền chặt theo thời gian.

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

Liên minh châu Âu (EU) nhóm họp thượng đỉnh đột xuất với nội dung then chốt xoay quanh cách thức vận dụng điều khoản phòng thủ chung giữa các thành viên khi một nước bị tấn công quân sự. Đây được xem là chủ đề nóng bỏng ở thời điểm quan hệ xuyên Đại Tây Dương có những rạn nứt.