Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.

Những vận động đương thời

Với tình hình căng thẳng từng ngày, không quá khó đoán một trong những gương mặt “giữ chuỗi” nổi bật là đương kim Tổng thống Donald Trump với nhiều động thái gây tranh luận, gần nhất là vấn đề có liên quan đến Iran và eo biển Hormuz. Danh sách lần này cũng bao gồm 4 thành viên khác trong chính quyền của ông, trong đó bao gồm cả người đứng sau chính sách đối ngoại.

Với một nước Mỹ phân cực, những thành viên của đảng Dân chủ có đường lối trái ngược cũng được đề cập. Bên cạnh đó, những nhà lãnh đạo không ngại phản bác “chủ nghĩa bá quyền” nói chung và chính sách thuế mới nói riêng cũng đã góp mặt, có thể kể đến Thủ tướng Mark Carney của Canada, Mette Frederiksen của Đan Mạch cũng như nữ Tổng thống Claudia Sheinbaum của Mexico. 

4 tên tu%3fi zoe saldaña, luke combs, wagner moura và nikki glaser tr%3f thành guong m%3ft trang bìa c%3fa t%3fp chí time trong s%3f d%3fc bi%3ft.jpg -0
4 tên tuổi: Zoe Saldana, Luke Combs, Wagner Moura và Nikki Glaser trở thành gương mặt trang bìa của tạp chí TIME trong số đặc biệt.

Bên cạnh giới chính trị, danh sách cũng ghi nhận Shirin Ebadi - người đoạt giải Nobel Hòa bình với các hoạt động bảo vệ phụ nữ và trẻ em Iran, Lauren Petracca với nỗ lực kêu gọi phi hình sự hóa những người nhập cư trước áp lực của ICE - Cơ quan Hải quan và Di trú Mỹ.

Cũng không thể không nhắc đến nhân vật lớn tuổi nhất - bà Dolores Huerta ở tuổi 96 với những hoạt động giúp nông dân và công nhân của các xí nghiệp ở nhiều quốc gia giành được mức lương và sự bảo vệ tốt hơn.

Hướng về bình đẳng giới, nhà hoạt động nhân quyền Sabrina Walter cũng đã có các hoạt động cần thiết, khiến Nam Phi coi bạo lực giới là vấn đề quốc gia. Trong khi đó Mamadou Amadou Ly đã làm việc đầy nhiệt huyết để tăng cường giáo dục ở Tây và Trung Phi bằng mô hình giáo dục song ngữ hài hòa giữa ngôn ngữ bản địa và tiếng Pháp toàn cầu...

Năm nay, danh sách cũng cho thấy sự tập trung vào các lĩnh vực sẽ định hình tương lai, bao gồm Trí tuệ nhân tạo (AI), Khí hậu, Sức khỏe và Từ thiện. Có thể kể đến vợ chồng doanh nhân Michael và Susan Dell - những người nỗ lực hết mình để biến “giấc mơ Mỹ” không còn xa vời với những đứa trẻ và các gia đình còn nhiều khó khăn.

Trong khi Sundar Pichai - CEO của Google từ năm 2015 - được gọi tên với sự linh hoạt, giúp “ông lớn” này hòa vào dòng chảy AI qua hàng loạt ứng dụng như Google AI Studio, NotebookLM, Gemini CLI... thì Dario và Daniela Amodei cũng xuất hiện với chatbot AI Claude nổi tiếng.

Ở khía cạnh sức khỏe, 2 bác sĩ Kiran Musunuru và Rebecca Ahrens-Nicklas góp phần đưa công nghệ chỉnh sửa gen không còn nằm trên giấy tờ mà áp dụng thành công trong thực tế, từ đó mở ra cánh cửa y học cá nhân hóa cho hàng nghìn trẻ em cũng được xướng tên…

Hướng đến tương lai, những cá nhân với các bước đi tiên phong cũng được ghi nhận. Đó là Reid Wiseman - người dẫn đầu sứ mệnh Artemis II là tiền đề cho việc con người sinh sống và làm việc trên bề mặt Mặt Trăng, đánh dấu sự trở lại nơi này sau hơn nửa thế kỷ trong sứ mệnh có sự tham gia của con người.

Đó cũng là Tony Tyson với sáng kiến Khảo sát di sản không gian và thời gian, khi dùng máy ảnh có độ phân giải kỷ lục 3.200 megapixel để ghi lại những thay đổi phức tạp của vũ trụ, từ đó mở ra những hiểu biết mới về cõi bao la và mang lại một kho dữ liệu khổng lồ cho các nhà khoa học. Trong khi đó Luciano Moreira cũng được gọi tên với phương pháp nuôi muỗi Wolbachia nhằm tạo ra những con muỗi không thể truyền các bệnh nguy hiểm như sốt xuất huyết...

Nghệ thuật không biên giới

Trong giới nghệ thuật, năm nay các lĩnh vực văn chương, âm nhạc, điện ảnh cũng đã gọi tên những cá nhân vô cùng xứng đáng. Với văn chương, 3 nhà văn nữ Tayari Jones, Freida McFadden và Lý Dực Vân đã được tôn vinh.

Nếu Jones cho thấy sự tập trung vào cộng đồng người Mỹ gốc Phi và những áp bức mà mình phải chịu, thì McFadden góp mặt như một trong những nhà văn thành công bậc nhất sau trường hợp của J.K.Rowling với hàng loạt tiểu thuyết trinh thám đứng đầu các bảng xếp hạng bán chạy cũng như phim chuyển thể tiểu thuyết “Cô hầu gái” gây sốt phòng vé.

Lý Dực Vân được gọi tên không chỉ bởi sức mạnh văn chương mà còn là nghị lực cá nhân, khi vượt qua nỗi mất mát sau cái chết liên tiếp của hai cậu con trai vì tự tử, được bà ghi lại một cách xúc động trong hai tác phẩm tự truyện gần nhất.

Ở mảng diễn xuất, những tên tuổi nổi bật trong năm 2025 và đầu năm 2026 đã được gọi tên. Trong đó Zoe Saldana đã trở thành gương mặt trang bìa, được vinh danh trong hạng mục “Titans” (“Người khổng lồ”) ghi dấu cho sự bền bỉ và không ngừng nỗ lực suốt thời gian qua. Cô được giới thiệu bởi James Cameron - đạo diễn của 3 phần “Avatar” mà mình là diễn viên chính, trong đó phần mới nhất “Fire and Ash” đã trở thành bom tấn phòng vé.

Trước đó vào năm 2025, cô cũng nhận tượng Oscar đầu tiên trong sự nghiệp cho vai phụ trong phim nhạc kịch “Emilia Perez”. Điều này cho thấy sự chuyển mình đa dạng trong nhiều thể loại phim ảnh, từ chính kịch đến hành động, từ phim truyền thống đến tiên phong áp dụng công nghệ cao…

Cũng xuất thân từ khu vực Nam Mỹ như Saldana là nam tài tử Brazil Wagner Moura. Năm qua anh gây chú ý khi giành giải Nam chính xuất sắc nhất tại LHP Cannes, giải Quả cầu vàng cũng như được đề cử Oscar cho vai chính trong phim “The Secret Agent”. Từ bước đệm này, cánh cửa cho Moura ở Hollywood đang rộng mở hơn bao giờ hết khi gần đây anh bật mí sẽ tham gia bom tấn “The Last Day” với minh tinh Alicia Vikander. Điều này cho thấy sau nhiều thập kỷ đấu tranh không ngừng, các tài năng từng là “ngoại cuộc” đang có nhiều cơ hội hơn ở thánh đường điện ảnh này.

Ngoài Moura thì các tên tuổi như Alan Cumming, Ethan Hawke, Noah Wyle, Benicio Del Toro... cũng xuất hiện với các vai diễn trong nhiều tác phẩm gây được tiếng vang trong năm vừa qua, lần lượt là “The Traitors”, “Blue Moon”, “The Pitt”, “One Battle After Another”... Cuối cùng, việc đạo diễn người Iran Jafar Panahi được gọi tên là sự vinh danh vô cùng xứng đáng, khi dẫu đoạt Cành cọ vàng tại LHP Cannes 2025 với “It Was Just An Accident”, nhưng ông vẫn chịu cảnh tù tội tại quê nhà vì làm phim ở nước ngoài, qua đó cho thấy sự dũng cảm của một nghệ sĩ khi dám cất lên tiếng nói lương tri.

Ở phía nữ giới, trong khi Dakota Johnson được Taylor Swift giới thiệu với hàng loạt vai diễn ở đa dạng nhân vật, tính cách, thì Kate Hudson - người xuất hiện trong bảng đề cử Nữ chính xuất sắc nhất tại giải Oscar vừa qua cho phim “Song Sung Blue” - cũng được nhắc đến. Có sự nghiệp trải dài suốt nhiều thập kỷ, Hudson là bằng chứng cho những nỗ lực bền bỉ và tình yêu nghệ thuật, khi không chỉ đóng góp cho môn nghệ thuật thứ 7 mà còn đồng thời là âm nhạc.

Nữ diễn viên hài Nikki Glaser cũng là một cái tên khác, bên cạnh Hilary Duff và Victoria Beckham khi đã gần 3 thập kỷ kể từ lần đầu xuất hiện nhưng họ luôn gây ấn tượng mỗi lần trở lại với điều mới mẻ ở nhiều vai trò, từ nhà sản xuất đến nhà thiết kế thời trang, từ ngôi sao điện ảnh đến cựu thành viên nhóm nhạc nữ được yêu thích đặc biệt.

Với âm nhạc, danh sách năm nay bao gồm nghệ sĩ nhạc Country Luke Combs với những bản hit được yêu cầu thường xuyên trên radio, Noah Kahan nổi tiếng với phong cách âm nhạc tiếp nối Bob Dylan, Joni Mitchell, nghệ sĩ R&B/Soul đang lên Anderson Paak và Coco Jones, Rauw Alejandro như người giới thiệu thêm nữa âm nhạc Latinh ra thế giới và Jennie - thành viên nhóm Blackpink nổi tiếng toàn cầu, với bản hit mùa hè “Karma”...

Danh sách này cho thấy cánh cửa ngày càng rộng mở với các nghệ sĩ quốc tế, khi nếu trước đây hào quang chỉ dành cho các tên tuổi Âu - Mỹ, thì theo thời gian, cơ hội đang được chia đều cho các nghệ sĩ đến từ nhiều quốc gia và nhiều nền văn hóa khác.

Năm nay cũng ghi dấu sự góp mặt của 3 nữ vận động viên trẻ gây được dấu ấn từ Olympic mùa đông 2026, gồm Alysa Liu, Hilary Knight và Chloe Kim. Từ mái tóc màu vân gỗ, các trang phục thi đấu đậm chất thời trang đã đưa Alysa Liu trở thành gương mặt được chờ đón tại các sự kiện thời trang đến việc không ngại bóc trần áp lực thi đấu lên sức khỏe của Chloe Kim, việc lên tiếng đòi mức lương bình đẳng cho các vận động viên nữ của Hilary...

Có thể nói những cá nhân này đã định nghĩa lại khái niệm và vai trò của các vận động viên thể thao, khi họ không chỉ xuất hiện trên sân băng, sàn đấu, mà còn không ngừng mở rộng sức ảnh hưởng ra các mảng khác.

Thế hệ trẻ năm nay cũng gọi tên Balendra Shah - người được bầu làm Thủ tướng Nepal sau các cuộc biểu tình của thế hệ gen Z tại nước này ở tuổi 35, qua đó cho thấy thời đại của những tiếng nói mới đang đến, từ đó tạo ra những vận động và nhãn quan mới mẻ.

Đoàn Tuấn Anh

Các tin khác

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

"Sân nhà" đã không còn là lợi thế khi một loạt phim Việt phải sớm rút khỏi phòng vé vì doanh thu thấp. Tự "nâng chuẩn" chất lượng có lẽ là con đường duy nhất nếu phim Việt muốn giữ chân khán giả trong cuộc đua khốc liệt này.

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc 70 năm của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mà còn là lời tri ân dành cho các thế hệ thầy cô giáo, học sinh, người làm sách và những người đã góp phần vun đắp tri thức cho đất nước.

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Trong một thế giới mà trẻ em đang bị các thiết bị điện tử chi phối mạnh mẽ như hiện nay, việc làm thế nào để trẻ em có thói quen đọc sách, có cơ hội lớn lên cùng trang sách trong những mùa hè không chỉ là nỗ lực của phụ huynh mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng...

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh tự bạch: "Suốt một Đời Thơ xin tự nguyện làm một phu trầm để bóc dần vỏ bọc thời gian/ giữa đời ngậm ngải tìm trầm... Nghĩa Nhân". Đây có thể xem là tuyên ngôn tinh thần cho toàn bộ hành trình thơ của Vân Anh.

Họa sĩ Nguyễn Trường Linh Khúc lãng du trong cõi mộng tàn thu

Họa sĩ Nguyễn Trường Linh Khúc lãng du trong cõi mộng tàn thu

Gặp họa sĩ Nguyễn Trường Linh tại xưởng vẽ ở phố Tân Mai, Hoàng Mai, Hà Nội, tôi bất ngờ khi thấy anh thẫn thờ ngồi trước tác phẩm "Thương nhớ đồng quê". Tôi lặng lẽ ngồi kế bên ngắm hình những tàu lá chuối bị rách tả tơi vì mưa gió. Những viền vàng trên cây lá gợi nỗi buồn tàn úa man mác.

Đào Thu Hà: Nồng nàn như đất bazan, thênh thang như gió đại ngàn

Đào Thu Hà: Nồng nàn như đất bazan, thênh thang như gió đại ngàn

Đào Thu Hà vào Hội Nhà văn Việt Nam cùng năm với tôi. Hôm đấy, chúng tôi hẹn nhau ra Hà Nội trong một sáng cuối đông. Chuyến đi ngắn ngày nhưng đầy kỉ niệm. Buổi tối, chúng tôi lang thang cùng nhau ở Hà Nội, nói về văn chương và hành trình viết lách của nhau. Hóa ra cô gái đến từ núi đồi Gia Nghĩa (thuộc Đắk-Nông cũ) này khá đa năng với rất nhiều thể loại, và gặt hái nhiều thành công từ rất sớm.

Làng gốm bên dòng Đa Nhim

Làng gốm bên dòng Đa Nhim

Theo nhánh tẻ của sông Đa Nhim, dưới chân núi Pnum Trom Ủ (thuộc xã Quảng Lập, tỉnh Lâm Đồng) có plei (buôn) Krănggọ nổi tiếng với nghề làm gốm mộc của người Churu. Theo lý giải của những người già, “Krăng” là tên ông chủ đất khi xưa, “gọ” chỉ cái nồi đất. Tên buôn làng từ thuở xa xưa đã gắn với nghề gốm.

Âm nhạc - thể thao kết nối thế giới

Âm nhạc - thể thao kết nối thế giới

Tại World Cup 2026, âm nhạc lần đầu tiên trở thành tiếng nói quan trọng, song hành cùng thể thao như ngôn ngữ chung để truyền tải thông điệp đặc biệt về tinh thần đoàn kết, sự cống hiến không ngừng và tôn vinh nhiều nền văn hóa đa dạng. Điều đó đã được phản ánh qua một bộ sưu tập nhạc nền đồ sộ cùng tham vọng biến sự kiện “thể thao vua” trở thành sân khấu giải trí hàng đầu thế giới.

Bốn xu hướng mở ra “Bản đồ Ẩm thực Tương lai” của Việt Nam

Bốn xu hướng mở ra “Bản đồ Ẩm thực tương lai” của Việt Nam

Tại Future Menus 2026, đơn vị tổ chức đã giới thiệu bốn xu hướng được dự báo sẽ dẫn đầu thị trường ẩm thực toàn cầu trong thời gian tới. Đó là những xu hướng gợi mở giúp ngành ẩm thực Việt Nam phát triển. Bởi ẩm thực là một kênh hữu hiệu để thu hút du lịch và quảng bá văn hóa Việt ra thế giới.

Chinh phục những địa hạt mới

Chinh phục những địa hạt mới

Vừa qua, bộ phim “Ốc mượn hồn” đã có màn ra mắt ấn tượng với khán giả cả nước. Không chỉ mang đến cho khán giả trải nghiệm điện ảnh mới mẻ, bộ phim còn là dấu ấn mới trên hành trình làm nghệ thuật của đạo diễn Đinh Tuấn Vũ, sau 7 năm xa màn ảnh rộng.

Gomshow có những suất diễn định kỳ tại Hà Nội là nỗ lực của cả ê kíp.

Từ vở ballet “Gat” đến câu chuyện phát triển công nghiệp văn hóa

Những chuyển động ballet đương đại hòa cùng hình ảnh chiếc mũ Gat truyền thống của Hàn Quốc trên sân khấu Nhà hát Hồ Gươm trong chương trình “Mùa Hàn Quốc 2026” gợi cho chúng ta, những khán giả Việt Nam, nhiều suy ngẫm. Đó không chỉ là một đêm diễn nghệ thuật mà là một lát cắt cho thấy cách Hàn Quốc đang kể câu chuyện văn hóa của mình với thế giới - bằng ngôn ngữ nghệ thuật hiện đại, mới mẻ, mang tính toàn cầu.

AI và sự hủy hoại của sáng tạo tự thân

AI và sự hủy hoại của sáng tạo tự thân

Nhà văn - dịch giả Trần Tiễn Cao Đăng trong nhiều bài viết và những cuộc đàm luận sâu về chủ đề lạm dụng AI trong viết sáng tạo, ông đã cảnh báo việc lạm dụng AI trong sáng tác là hành vi tự hủy hoại sự sáng tạo của người viết, đồng thời đặt ra vấn đề trách nhiệm của tác giả, biên tập và các thiết chế văn học trước làn sóng “chữ nghĩa AI” đang lan rộng. Nhà thơ Nguyễn Bích Hạnh cũng có nhiều ý kiến sâu sắc về vấn nạn sáng tạo văn chương lạm dụng AI. Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện ngắn với nhà văn Trần Tiễn Cao Đăng và nhà thơ Nguyễn Bích Hạnh về chủ đề này.

LHP Cannes 2026: Vệt vàng son của Cành cọ vàng

LHP Cannes 2026: Vệt vàng son của Cành cọ vàng

Sau một tuần tranh giải căng thẳng, cuối tuần qua, “Fjord” của nhà làm phim Romania Cristian Mungiu đã chính thức trở thành tác phẩm tiếp theo đoạt giải Cành cọ vàng danh giá tại LHP Cannes 2026. Càng đặc biệt hơn khi đây không phải thành công riêng lẻ, mà qua đó cho thấy chuỗi thành tích đặc biệt của đạo diễn này, nữ diễn viên chính Renate Reinsve lẫn nhà phân phối phim NEON.

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Có thể nói, sân khấu kịch thiếu nhi 2026 đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ để bắt nhịp với xu hướng nghe nhìn của thời đại. Bên cạnh những kịch mục đa dạng như nhạc kịch, tạp kỹ, năm nay, sân khấu hè còn có sự tham gia của các loại hình nghệ thuật truyền thống như múa rối, tuồng, chèo, với sự kết hợp giữa công nghệ và di sản.

Yêu miền quê sinh thành

Yêu miền quê sinh thành

“Hãy xem rất nhiều phim tài liệu, ký sự và hãy đọc các truyện ngắn, hoặc hãy nhìn vào những tác phẩm ảnh nghệ thuật với phong cách “đời thường” của nhà báo, đạo diễn Phùng Tùng Thiện, ta có thể thấu cảm được sự tài hoa của tác giả, và niềm xúc cảm về tình đất, tình người”. Đó là lời giới thiệu của ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp trên Tạp chí Văn nghệ Đồng Tháp tháng 11/2025 về nhà báo, đạo diễn đa tài Phùng Thùng Thiện.

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Mặc dù đã sắp khởi quay nhưng ê kíp sản xuất phim “Đất đỏ” vẫn chưa tìm được diễn viên ưng ý để đảm nhiệm vai nhân vật nữ anh hùng Võ Thị Sáu. Với những bộ phim tái hiện những câu chuyện có thật, việc lựa chọn diễn viên cho các vai diễn có nguyên mẫu ngoài đời luôn là một thử thách không nhỏ với nhà sản xuất. Phía sau thành công của một bộ phim là bài toán khó mang tên “chọn đúng diễn viên”.