Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.

Những vận động đương thời

Với tình hình căng thẳng từng ngày, không quá khó đoán một trong những gương mặt “giữ chuỗi” nổi bật là đương kim Tổng thống Donald Trump với nhiều động thái gây tranh luận, gần nhất là vấn đề có liên quan đến Iran và eo biển Hormuz. Danh sách lần này cũng bao gồm 4 thành viên khác trong chính quyền của ông, trong đó bao gồm cả người đứng sau chính sách đối ngoại.

Với một nước Mỹ phân cực, những thành viên của đảng Dân chủ có đường lối trái ngược cũng được đề cập. Bên cạnh đó, những nhà lãnh đạo không ngại phản bác “chủ nghĩa bá quyền” nói chung và chính sách thuế mới nói riêng cũng đã góp mặt, có thể kể đến Thủ tướng Mark Carney của Canada, Mette Frederiksen của Đan Mạch cũng như nữ Tổng thống Claudia Sheinbaum của Mexico. 

4 tên tu%3fi zoe saldaña, luke combs, wagner moura và nikki glaser tr%3f thành guong m%3ft trang bìa c%3fa t%3fp chí time trong s%3f d%3fc bi%3ft.jpg -0
4 tên tuổi: Zoe Saldana, Luke Combs, Wagner Moura và Nikki Glaser trở thành gương mặt trang bìa của tạp chí TIME trong số đặc biệt.

Bên cạnh giới chính trị, danh sách cũng ghi nhận Shirin Ebadi - người đoạt giải Nobel Hòa bình với các hoạt động bảo vệ phụ nữ và trẻ em Iran, Lauren Petracca với nỗ lực kêu gọi phi hình sự hóa những người nhập cư trước áp lực của ICE - Cơ quan Hải quan và Di trú Mỹ.

Cũng không thể không nhắc đến nhân vật lớn tuổi nhất - bà Dolores Huerta ở tuổi 96 với những hoạt động giúp nông dân và công nhân của các xí nghiệp ở nhiều quốc gia giành được mức lương và sự bảo vệ tốt hơn.

Hướng về bình đẳng giới, nhà hoạt động nhân quyền Sabrina Walter cũng đã có các hoạt động cần thiết, khiến Nam Phi coi bạo lực giới là vấn đề quốc gia. Trong khi đó Mamadou Amadou Ly đã làm việc đầy nhiệt huyết để tăng cường giáo dục ở Tây và Trung Phi bằng mô hình giáo dục song ngữ hài hòa giữa ngôn ngữ bản địa và tiếng Pháp toàn cầu...

Năm nay, danh sách cũng cho thấy sự tập trung vào các lĩnh vực sẽ định hình tương lai, bao gồm Trí tuệ nhân tạo (AI), Khí hậu, Sức khỏe và Từ thiện. Có thể kể đến vợ chồng doanh nhân Michael và Susan Dell - những người nỗ lực hết mình để biến “giấc mơ Mỹ” không còn xa vời với những đứa trẻ và các gia đình còn nhiều khó khăn.

Trong khi Sundar Pichai - CEO của Google từ năm 2015 - được gọi tên với sự linh hoạt, giúp “ông lớn” này hòa vào dòng chảy AI qua hàng loạt ứng dụng như Google AI Studio, NotebookLM, Gemini CLI... thì Dario và Daniela Amodei cũng xuất hiện với chatbot AI Claude nổi tiếng.

Ở khía cạnh sức khỏe, 2 bác sĩ Kiran Musunuru và Rebecca Ahrens-Nicklas góp phần đưa công nghệ chỉnh sửa gen không còn nằm trên giấy tờ mà áp dụng thành công trong thực tế, từ đó mở ra cánh cửa y học cá nhân hóa cho hàng nghìn trẻ em cũng được xướng tên…

Hướng đến tương lai, những cá nhân với các bước đi tiên phong cũng được ghi nhận. Đó là Reid Wiseman - người dẫn đầu sứ mệnh Artemis II là tiền đề cho việc con người sinh sống và làm việc trên bề mặt Mặt Trăng, đánh dấu sự trở lại nơi này sau hơn nửa thế kỷ trong sứ mệnh có sự tham gia của con người.

Đó cũng là Tony Tyson với sáng kiến Khảo sát di sản không gian và thời gian, khi dùng máy ảnh có độ phân giải kỷ lục 3.200 megapixel để ghi lại những thay đổi phức tạp của vũ trụ, từ đó mở ra những hiểu biết mới về cõi bao la và mang lại một kho dữ liệu khổng lồ cho các nhà khoa học. Trong khi đó Luciano Moreira cũng được gọi tên với phương pháp nuôi muỗi Wolbachia nhằm tạo ra những con muỗi không thể truyền các bệnh nguy hiểm như sốt xuất huyết...

Nghệ thuật không biên giới

Trong giới nghệ thuật, năm nay các lĩnh vực văn chương, âm nhạc, điện ảnh cũng đã gọi tên những cá nhân vô cùng xứng đáng. Với văn chương, 3 nhà văn nữ Tayari Jones, Freida McFadden và Lý Dực Vân đã được tôn vinh.

Nếu Jones cho thấy sự tập trung vào cộng đồng người Mỹ gốc Phi và những áp bức mà mình phải chịu, thì McFadden góp mặt như một trong những nhà văn thành công bậc nhất sau trường hợp của J.K.Rowling với hàng loạt tiểu thuyết trinh thám đứng đầu các bảng xếp hạng bán chạy cũng như phim chuyển thể tiểu thuyết “Cô hầu gái” gây sốt phòng vé.

Lý Dực Vân được gọi tên không chỉ bởi sức mạnh văn chương mà còn là nghị lực cá nhân, khi vượt qua nỗi mất mát sau cái chết liên tiếp của hai cậu con trai vì tự tử, được bà ghi lại một cách xúc động trong hai tác phẩm tự truyện gần nhất.

Ở mảng diễn xuất, những tên tuổi nổi bật trong năm 2025 và đầu năm 2026 đã được gọi tên. Trong đó Zoe Saldana đã trở thành gương mặt trang bìa, được vinh danh trong hạng mục “Titans” (“Người khổng lồ”) ghi dấu cho sự bền bỉ và không ngừng nỗ lực suốt thời gian qua. Cô được giới thiệu bởi James Cameron - đạo diễn của 3 phần “Avatar” mà mình là diễn viên chính, trong đó phần mới nhất “Fire and Ash” đã trở thành bom tấn phòng vé.

Trước đó vào năm 2025, cô cũng nhận tượng Oscar đầu tiên trong sự nghiệp cho vai phụ trong phim nhạc kịch “Emilia Perez”. Điều này cho thấy sự chuyển mình đa dạng trong nhiều thể loại phim ảnh, từ chính kịch đến hành động, từ phim truyền thống đến tiên phong áp dụng công nghệ cao…

Cũng xuất thân từ khu vực Nam Mỹ như Saldana là nam tài tử Brazil Wagner Moura. Năm qua anh gây chú ý khi giành giải Nam chính xuất sắc nhất tại LHP Cannes, giải Quả cầu vàng cũng như được đề cử Oscar cho vai chính trong phim “The Secret Agent”. Từ bước đệm này, cánh cửa cho Moura ở Hollywood đang rộng mở hơn bao giờ hết khi gần đây anh bật mí sẽ tham gia bom tấn “The Last Day” với minh tinh Alicia Vikander. Điều này cho thấy sau nhiều thập kỷ đấu tranh không ngừng, các tài năng từng là “ngoại cuộc” đang có nhiều cơ hội hơn ở thánh đường điện ảnh này.

Ngoài Moura thì các tên tuổi như Alan Cumming, Ethan Hawke, Noah Wyle, Benicio Del Toro... cũng xuất hiện với các vai diễn trong nhiều tác phẩm gây được tiếng vang trong năm vừa qua, lần lượt là “The Traitors”, “Blue Moon”, “The Pitt”, “One Battle After Another”... Cuối cùng, việc đạo diễn người Iran Jafar Panahi được gọi tên là sự vinh danh vô cùng xứng đáng, khi dẫu đoạt Cành cọ vàng tại LHP Cannes 2025 với “It Was Just An Accident”, nhưng ông vẫn chịu cảnh tù tội tại quê nhà vì làm phim ở nước ngoài, qua đó cho thấy sự dũng cảm của một nghệ sĩ khi dám cất lên tiếng nói lương tri.

Ở phía nữ giới, trong khi Dakota Johnson được Taylor Swift giới thiệu với hàng loạt vai diễn ở đa dạng nhân vật, tính cách, thì Kate Hudson - người xuất hiện trong bảng đề cử Nữ chính xuất sắc nhất tại giải Oscar vừa qua cho phim “Song Sung Blue” - cũng được nhắc đến. Có sự nghiệp trải dài suốt nhiều thập kỷ, Hudson là bằng chứng cho những nỗ lực bền bỉ và tình yêu nghệ thuật, khi không chỉ đóng góp cho môn nghệ thuật thứ 7 mà còn đồng thời là âm nhạc.

Nữ diễn viên hài Nikki Glaser cũng là một cái tên khác, bên cạnh Hilary Duff và Victoria Beckham khi đã gần 3 thập kỷ kể từ lần đầu xuất hiện nhưng họ luôn gây ấn tượng mỗi lần trở lại với điều mới mẻ ở nhiều vai trò, từ nhà sản xuất đến nhà thiết kế thời trang, từ ngôi sao điện ảnh đến cựu thành viên nhóm nhạc nữ được yêu thích đặc biệt.

Với âm nhạc, danh sách năm nay bao gồm nghệ sĩ nhạc Country Luke Combs với những bản hit được yêu cầu thường xuyên trên radio, Noah Kahan nổi tiếng với phong cách âm nhạc tiếp nối Bob Dylan, Joni Mitchell, nghệ sĩ R&B/Soul đang lên Anderson Paak và Coco Jones, Rauw Alejandro như người giới thiệu thêm nữa âm nhạc Latinh ra thế giới và Jennie - thành viên nhóm Blackpink nổi tiếng toàn cầu, với bản hit mùa hè “Karma”...

Danh sách này cho thấy cánh cửa ngày càng rộng mở với các nghệ sĩ quốc tế, khi nếu trước đây hào quang chỉ dành cho các tên tuổi Âu - Mỹ, thì theo thời gian, cơ hội đang được chia đều cho các nghệ sĩ đến từ nhiều quốc gia và nhiều nền văn hóa khác.

Năm nay cũng ghi dấu sự góp mặt của 3 nữ vận động viên trẻ gây được dấu ấn từ Olympic mùa đông 2026, gồm Alysa Liu, Hilary Knight và Chloe Kim. Từ mái tóc màu vân gỗ, các trang phục thi đấu đậm chất thời trang đã đưa Alysa Liu trở thành gương mặt được chờ đón tại các sự kiện thời trang đến việc không ngại bóc trần áp lực thi đấu lên sức khỏe của Chloe Kim, việc lên tiếng đòi mức lương bình đẳng cho các vận động viên nữ của Hilary...

Có thể nói những cá nhân này đã định nghĩa lại khái niệm và vai trò của các vận động viên thể thao, khi họ không chỉ xuất hiện trên sân băng, sàn đấu, mà còn không ngừng mở rộng sức ảnh hưởng ra các mảng khác.

Thế hệ trẻ năm nay cũng gọi tên Balendra Shah - người được bầu làm Thủ tướng Nepal sau các cuộc biểu tình của thế hệ gen Z tại nước này ở tuổi 35, qua đó cho thấy thời đại của những tiếng nói mới đang đến, từ đó tạo ra những vận động và nhãn quan mới mẻ.

Đoàn Tuấn Anh

Các tin khác

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Những người trẻ thế hệ 8x, 9x, 2000 đang lựa chọn cách tiếp cận lịch sử theo cách riêng của mình. Với họ, lịch sử là những câu chuyện được kể lại sống động trên các nền tảng số, hay những bộ phim, những bài hát, những tiểu thuyết hấp dẫn và ý nghĩa... giúp họ hiểu hơn về đất nước mình.

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

Bắt đầu lên sóng truyền hình ANTV (thứ Bảy, Chủ nhật) từ ngày 22/8 và trên kênh HTV9 (thứ Hai, thứ Ba) từ ngày 24/8, bộ phim truyền hình "Kế hoạch CM12" đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm của công chúng. Không chỉ khắc họa những cuộc đấu trí căng thẳng, "Kế hoạch CM12" còn làm nổi bật bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh thầm lặng của những cán bộ, chiến sĩ CAND trong hành trình bảo vệ An ninh Tổ quốc từ những ngày đầu đất nước thống nhất.

Trưởng thành cùng lực lượng

Trưởng thành cùng lực lượng

Trong hơn 80 năm xây dựng, phấn đấu và trưởng thành của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam, có thể nói rằng, văn học nghệ thuật về lực lượng công an với sứ mệnh của mình đã góp phần đáng kể vào sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc, vì cuộc sống bình yên, hạnh phúc của nhân dân…

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Mới đây, việc 2 bộ phim kinh dị "BACKROOMS" và "Obsession" thắng lớn phòng vé đã gây ra nhiều bất ngờ. Bên cạnh việc được thực hiện bởi các nhà sáng tạo nội dung tuy không chuyên về điện ảnh nhưng lại mang đến sự mới mẻ, thích thú, thì thực tế này cũng cho thấy thể loại thriller/mystery hay giật gân/bí ẩn đang được yêu thích hơn bao giờ hết cả trong phim ảnh cũng như văn chương.

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Được đầu tư hoành tráng, công phu và giàu sáng tạo, các chương trình nghệ thuật về Công an nhân dân (CAND) thời gian qua không chỉ góp phần làm mới nghệ thuật chính luận mà còn lan tỏa sâu sắc hình tượng người chiến sĩ CAND bản lĩnh, nhân văn, gần gũi trong lòng công chúng.

Xứ thơ, xứ biển, xứ biên thùy

Xứ thơ, xứ biển, xứ biên thùy

Nằm ở một góc trời Tây Nam của Tổ quốc, Hà Tiên (thuộc tỉnh An Giang) sở hữu một địa thế kỳ lạ đến mức người xưa phải ví nơi đây như một “Việt Nam thu nhỏ” khi vừa có biển, có núi, có sông, có hang động, có đầm phá và có cả đường biên giới. Nhưng cái làm nên hồn cốt của Hà Tiên không chỉ là cảnh sắc thiên nhiên. Đi qua 3 thế kỷ thăng trầm, Hà Tiên đã hóa thân từ một xứ thơ lãng mạn bậc nhất trời Nam, bước qua những đau thương của lịch sử, để rồi vươn mình trỗi dậy trở thành một đô thị cửa ngõ hiện đại, canh giữ biên cương bờ cõi.

Tôi tự “đặt hàng” mình

Tôi tự “đặt hàng” mình

Nhạc sĩ Minh Đạo là một gương mặt nổi bật trong làng âm nhạc Việt Nam với vai trò sáng tác, nhà sản xuất, phối khí, chỉ huy và giám đốc âm nhạc ở nhiều chương trình, các vở nhạc kịch lớn. Gần đây, những ca khúc của anh trong các bộ phim do Điện ảnh CAND sản xuất như “Đội điều tra số 7”, “Tận hiến”... nhận được sự yêu mến của đông đảo khán giả. Phóng viên Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng nhạc sĩ Minh Đạo.

Giữ bình yên đại ngàn bằng lòng dân và trách nhiệm

Giữ bình yên đại ngàn bằng lòng dân và trách nhiệm

Là dự án phim ý nghĩa nhân kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân, "Trời cao nguyên xanh" không chỉ khắc họa cuộc chiến bền bỉ, thầm lặng nhưng không kém phần gian nan của các chiến sĩ Công an mà còn mang đến cho khán giả hành trình giàu cảm xúc về lòng dân, tinh thần đoàn kết và khát vọng bình yên cho bầu trời cao nguyên xanh.

Ước hẹn từ quá khứ

Ước hẹn từ quá khứ

Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” đã thu hút sự quan tâm của quần chúng nhân dân trong những ngày qua

Phim "Mưa đỏ" ghi dấu ấn của điện ảnh Việt ở đề tài chiến tranh cách mạng.

Khát vọng trở thành ngành công nghiệp văn hóa

40 năm đổi mới - một chặng đường đánh dấu nhiều cột mốc của điện ảnh Việt Nam từ một nền điện ảnh bao cấp sang cơ chế thị trường. Tại hội thảo "Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm đổi mới", tổ chức trong khuôn khổ Liên hoan phim Châu Á - Đà Nẵng (DANAFF) Tiến sĩ Ngô Phương Lan - Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam - Giám đốc DANAFF nhận định: "40 năm trước, Đổi mới không chỉ mở ra một giai đoạn phát triển mới về kinh tế - xã hội, mà còn mở ra những không gian sáng tạo mới cho văn học, nghệ thuật. Tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, phản ánh đúng sự thật đã trở thành động lực quan trọng để văn nghệ sĩ khám phá sâu hơn đời sống con người, những chuyển động của xã hội và những khát vọng của dân tộc trong thời kỳ mới".

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Bộ phim truyền hình "Tận hiến" (Điện ảnh CAND sản xuất) vừa khép lại hành trình phát sóng nhưng dư âm mà bộ phim mang lại vẫn tiếp tục lắng đọng trong lòng khán giả. Giữa dòng chảy của điện ảnh chính luận, "Tận hiến" tạo dấu ấn không chỉ bởi câu chuyện về những chiến sĩ tình báo CAND hoạt động và sẵn sàng hy sinh trong thầm lặng mà còn ở cách làm phim giàu tâm huyết và khát vọng.

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Có một số bạn yêu thơ hỏi tôi về việc: "Các nhà thơ trẻ hiện nay quan tâm đến hình tượng thơ trong sáng tác như thế nào?". Theo tôi, việc xây dựng hình tượng thơ có vai trò đặc biệt quan trọng trong sáng tác thơ ca của những người viết, bởi hình tượng thơ chính là nơi nhà thơ gửi gắm tư tưởng, cảm xúc, cách nhìn về con người và cuộc đời.

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Nằm trong các hoạt động kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026), Hội sách Thiếu nhi Thành phố Hồ Chí Minh lần 6 - năm 2026 với chủ đề: “Em vui đọc sách, học bao điều hay” vừa được khai mạc với nhiều hoạt động phong phú, sáng tạo dành cho thiếu nhi, phụ huynh, giáo viên và cộng đồng.

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Truyện tranh là một thị trường đang bị bỏ ngỏ ở Việt Nam. Điều chúng ta thiếu không phải là những tác giả tài năng mà là một hệ sinh thái đủ mạnh để nuôi dưỡng, bảo vệ và phát triển các giá trị sáng tạo. Những vấn đề này được đặt ra trong tọa đàm "Kiến tạo hệ sinh thái sáng tạo truyện tranh cho người Việt" diễn ra mới đây tại Hà Nội.