Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.

Những vận động đương thời

Với tình hình căng thẳng từng ngày, không quá khó đoán một trong những gương mặt “giữ chuỗi” nổi bật là đương kim Tổng thống Donald Trump với nhiều động thái gây tranh luận, gần nhất là vấn đề có liên quan đến Iran và eo biển Hormuz. Danh sách lần này cũng bao gồm 4 thành viên khác trong chính quyền của ông, trong đó bao gồm cả người đứng sau chính sách đối ngoại.

Với một nước Mỹ phân cực, những thành viên của đảng Dân chủ có đường lối trái ngược cũng được đề cập. Bên cạnh đó, những nhà lãnh đạo không ngại phản bác “chủ nghĩa bá quyền” nói chung và chính sách thuế mới nói riêng cũng đã góp mặt, có thể kể đến Thủ tướng Mark Carney của Canada, Mette Frederiksen của Đan Mạch cũng như nữ Tổng thống Claudia Sheinbaum của Mexico. 

4 tên tu%3fi zoe saldaña, luke combs, wagner moura và nikki glaser tr%3f thành guong m%3ft trang bìa c%3fa t%3fp chí time trong s%3f d%3fc bi%3ft.jpg -0
4 tên tuổi: Zoe Saldana, Luke Combs, Wagner Moura và Nikki Glaser trở thành gương mặt trang bìa của tạp chí TIME trong số đặc biệt.

Bên cạnh giới chính trị, danh sách cũng ghi nhận Shirin Ebadi - người đoạt giải Nobel Hòa bình với các hoạt động bảo vệ phụ nữ và trẻ em Iran, Lauren Petracca với nỗ lực kêu gọi phi hình sự hóa những người nhập cư trước áp lực của ICE - Cơ quan Hải quan và Di trú Mỹ.

Cũng không thể không nhắc đến nhân vật lớn tuổi nhất - bà Dolores Huerta ở tuổi 96 với những hoạt động giúp nông dân và công nhân của các xí nghiệp ở nhiều quốc gia giành được mức lương và sự bảo vệ tốt hơn.

Hướng về bình đẳng giới, nhà hoạt động nhân quyền Sabrina Walter cũng đã có các hoạt động cần thiết, khiến Nam Phi coi bạo lực giới là vấn đề quốc gia. Trong khi đó Mamadou Amadou Ly đã làm việc đầy nhiệt huyết để tăng cường giáo dục ở Tây và Trung Phi bằng mô hình giáo dục song ngữ hài hòa giữa ngôn ngữ bản địa và tiếng Pháp toàn cầu...

Năm nay, danh sách cũng cho thấy sự tập trung vào các lĩnh vực sẽ định hình tương lai, bao gồm Trí tuệ nhân tạo (AI), Khí hậu, Sức khỏe và Từ thiện. Có thể kể đến vợ chồng doanh nhân Michael và Susan Dell - những người nỗ lực hết mình để biến “giấc mơ Mỹ” không còn xa vời với những đứa trẻ và các gia đình còn nhiều khó khăn.

Trong khi Sundar Pichai - CEO của Google từ năm 2015 - được gọi tên với sự linh hoạt, giúp “ông lớn” này hòa vào dòng chảy AI qua hàng loạt ứng dụng như Google AI Studio, NotebookLM, Gemini CLI... thì Dario và Daniela Amodei cũng xuất hiện với chatbot AI Claude nổi tiếng.

Ở khía cạnh sức khỏe, 2 bác sĩ Kiran Musunuru và Rebecca Ahrens-Nicklas góp phần đưa công nghệ chỉnh sửa gen không còn nằm trên giấy tờ mà áp dụng thành công trong thực tế, từ đó mở ra cánh cửa y học cá nhân hóa cho hàng nghìn trẻ em cũng được xướng tên…

Hướng đến tương lai, những cá nhân với các bước đi tiên phong cũng được ghi nhận. Đó là Reid Wiseman - người dẫn đầu sứ mệnh Artemis II là tiền đề cho việc con người sinh sống và làm việc trên bề mặt Mặt Trăng, đánh dấu sự trở lại nơi này sau hơn nửa thế kỷ trong sứ mệnh có sự tham gia của con người.

Đó cũng là Tony Tyson với sáng kiến Khảo sát di sản không gian và thời gian, khi dùng máy ảnh có độ phân giải kỷ lục 3.200 megapixel để ghi lại những thay đổi phức tạp của vũ trụ, từ đó mở ra những hiểu biết mới về cõi bao la và mang lại một kho dữ liệu khổng lồ cho các nhà khoa học. Trong khi đó Luciano Moreira cũng được gọi tên với phương pháp nuôi muỗi Wolbachia nhằm tạo ra những con muỗi không thể truyền các bệnh nguy hiểm như sốt xuất huyết...

Nghệ thuật không biên giới

Trong giới nghệ thuật, năm nay các lĩnh vực văn chương, âm nhạc, điện ảnh cũng đã gọi tên những cá nhân vô cùng xứng đáng. Với văn chương, 3 nhà văn nữ Tayari Jones, Freida McFadden và Lý Dực Vân đã được tôn vinh.

Nếu Jones cho thấy sự tập trung vào cộng đồng người Mỹ gốc Phi và những áp bức mà mình phải chịu, thì McFadden góp mặt như một trong những nhà văn thành công bậc nhất sau trường hợp của J.K.Rowling với hàng loạt tiểu thuyết trinh thám đứng đầu các bảng xếp hạng bán chạy cũng như phim chuyển thể tiểu thuyết “Cô hầu gái” gây sốt phòng vé.

Lý Dực Vân được gọi tên không chỉ bởi sức mạnh văn chương mà còn là nghị lực cá nhân, khi vượt qua nỗi mất mát sau cái chết liên tiếp của hai cậu con trai vì tự tử, được bà ghi lại một cách xúc động trong hai tác phẩm tự truyện gần nhất.

Ở mảng diễn xuất, những tên tuổi nổi bật trong năm 2025 và đầu năm 2026 đã được gọi tên. Trong đó Zoe Saldana đã trở thành gương mặt trang bìa, được vinh danh trong hạng mục “Titans” (“Người khổng lồ”) ghi dấu cho sự bền bỉ và không ngừng nỗ lực suốt thời gian qua. Cô được giới thiệu bởi James Cameron - đạo diễn của 3 phần “Avatar” mà mình là diễn viên chính, trong đó phần mới nhất “Fire and Ash” đã trở thành bom tấn phòng vé.

Trước đó vào năm 2025, cô cũng nhận tượng Oscar đầu tiên trong sự nghiệp cho vai phụ trong phim nhạc kịch “Emilia Perez”. Điều này cho thấy sự chuyển mình đa dạng trong nhiều thể loại phim ảnh, từ chính kịch đến hành động, từ phim truyền thống đến tiên phong áp dụng công nghệ cao…

Cũng xuất thân từ khu vực Nam Mỹ như Saldana là nam tài tử Brazil Wagner Moura. Năm qua anh gây chú ý khi giành giải Nam chính xuất sắc nhất tại LHP Cannes, giải Quả cầu vàng cũng như được đề cử Oscar cho vai chính trong phim “The Secret Agent”. Từ bước đệm này, cánh cửa cho Moura ở Hollywood đang rộng mở hơn bao giờ hết khi gần đây anh bật mí sẽ tham gia bom tấn “The Last Day” với minh tinh Alicia Vikander. Điều này cho thấy sau nhiều thập kỷ đấu tranh không ngừng, các tài năng từng là “ngoại cuộc” đang có nhiều cơ hội hơn ở thánh đường điện ảnh này.

Ngoài Moura thì các tên tuổi như Alan Cumming, Ethan Hawke, Noah Wyle, Benicio Del Toro... cũng xuất hiện với các vai diễn trong nhiều tác phẩm gây được tiếng vang trong năm vừa qua, lần lượt là “The Traitors”, “Blue Moon”, “The Pitt”, “One Battle After Another”... Cuối cùng, việc đạo diễn người Iran Jafar Panahi được gọi tên là sự vinh danh vô cùng xứng đáng, khi dẫu đoạt Cành cọ vàng tại LHP Cannes 2025 với “It Was Just An Accident”, nhưng ông vẫn chịu cảnh tù tội tại quê nhà vì làm phim ở nước ngoài, qua đó cho thấy sự dũng cảm của một nghệ sĩ khi dám cất lên tiếng nói lương tri.

Ở phía nữ giới, trong khi Dakota Johnson được Taylor Swift giới thiệu với hàng loạt vai diễn ở đa dạng nhân vật, tính cách, thì Kate Hudson - người xuất hiện trong bảng đề cử Nữ chính xuất sắc nhất tại giải Oscar vừa qua cho phim “Song Sung Blue” - cũng được nhắc đến. Có sự nghiệp trải dài suốt nhiều thập kỷ, Hudson là bằng chứng cho những nỗ lực bền bỉ và tình yêu nghệ thuật, khi không chỉ đóng góp cho môn nghệ thuật thứ 7 mà còn đồng thời là âm nhạc.

Nữ diễn viên hài Nikki Glaser cũng là một cái tên khác, bên cạnh Hilary Duff và Victoria Beckham khi đã gần 3 thập kỷ kể từ lần đầu xuất hiện nhưng họ luôn gây ấn tượng mỗi lần trở lại với điều mới mẻ ở nhiều vai trò, từ nhà sản xuất đến nhà thiết kế thời trang, từ ngôi sao điện ảnh đến cựu thành viên nhóm nhạc nữ được yêu thích đặc biệt.

Với âm nhạc, danh sách năm nay bao gồm nghệ sĩ nhạc Country Luke Combs với những bản hit được yêu cầu thường xuyên trên radio, Noah Kahan nổi tiếng với phong cách âm nhạc tiếp nối Bob Dylan, Joni Mitchell, nghệ sĩ R&B/Soul đang lên Anderson Paak và Coco Jones, Rauw Alejandro như người giới thiệu thêm nữa âm nhạc Latinh ra thế giới và Jennie - thành viên nhóm Blackpink nổi tiếng toàn cầu, với bản hit mùa hè “Karma”...

Danh sách này cho thấy cánh cửa ngày càng rộng mở với các nghệ sĩ quốc tế, khi nếu trước đây hào quang chỉ dành cho các tên tuổi Âu - Mỹ, thì theo thời gian, cơ hội đang được chia đều cho các nghệ sĩ đến từ nhiều quốc gia và nhiều nền văn hóa khác.

Năm nay cũng ghi dấu sự góp mặt của 3 nữ vận động viên trẻ gây được dấu ấn từ Olympic mùa đông 2026, gồm Alysa Liu, Hilary Knight và Chloe Kim. Từ mái tóc màu vân gỗ, các trang phục thi đấu đậm chất thời trang đã đưa Alysa Liu trở thành gương mặt được chờ đón tại các sự kiện thời trang đến việc không ngại bóc trần áp lực thi đấu lên sức khỏe của Chloe Kim, việc lên tiếng đòi mức lương bình đẳng cho các vận động viên nữ của Hilary...

Có thể nói những cá nhân này đã định nghĩa lại khái niệm và vai trò của các vận động viên thể thao, khi họ không chỉ xuất hiện trên sân băng, sàn đấu, mà còn không ngừng mở rộng sức ảnh hưởng ra các mảng khác.

Thế hệ trẻ năm nay cũng gọi tên Balendra Shah - người được bầu làm Thủ tướng Nepal sau các cuộc biểu tình của thế hệ gen Z tại nước này ở tuổi 35, qua đó cho thấy thời đại của những tiếng nói mới đang đến, từ đó tạo ra những vận động và nhãn quan mới mẻ.

Đoàn Tuấn Anh

Các tin khác

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, báo chí nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

“Cuộc thi dịch Văn học Việt - Trung, Trung - Việt” năm 2026 vừa chính thức khởi động tại TP Hồ Chí Minh. Bước qua mùa giải thứ hai, cuộc thi không chỉ là nơi giao lưu văn chương giữa hai nước mà còn được kỳ vọng trở thành mảnh đất màu mỡ để phát hiện và bồi dưỡng những “mầm xanh” dịch thuật.

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Khi đến thăm họa sĩ Tô Chiêm sau cơn đột quỵ cách đây 2 năm, tôi không hình dung có một ngày lại được trò chuyện và chia sẻ với anh trong sự kiện trưng bày nghệ thuật “Khói” với tâm thế của một người họa sĩ điềm tĩnh trở lại với hội họa sau tất cả.

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Những năm gần đây, với sự ra đời của show diễn thực cảnh được tổ chức tại các địa điểm du lịch đã đem đến cho khán giả là khách du lịch nhiều trải nghiệm mới mẻ. Việc tổ chức các show diễn thực cảnh tại các địa chỉ du lịch nổi tiếng đang được xem là hoạt động tích cực không chỉ để thu hút khách du lịch mà còn là dấu ấn của sự kết nối giữa du lịch với văn hóa và di sản.

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Những năm gần đây, giới xuất bản thế giới đã liên tục cảnh báo về mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo (AI) đến quá trình sáng tạo, trong việc các “ông lớn công nghệ” sử dụng trái phép vô số tác phẩm để huấn luyện thuật toán cũng như thực trạng ngày càng khó phân biệt đâu là tác phẩm đến từ con người, đâu là sản phẩm đến từ máy móc…

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Giữa những ngày tháng tư lịch sử, một loạt sản phẩm âm nhạc mang tinh thần yêu nước ra mắt công chúng đã tạo nên điểm nhấn đặc biệt trong đời sống âm nhạc. Nỗ lực làm mới cảm hứng truyền thống bằng những sáng tạo độc đáo và hơi thở hiện đại góp phần lan tỏa tình yêu Tổ quốc một cách gần gũi và giàu cảm xúc.

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Việt Nam và New Zealand đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên vẫn có một khoảng trống lớn trong giao lưu văn chương giữa hai nước. Không chờ đợi sự thúc đẩy và đầu tư từ phía Chính phủ hai bên, các nhà thơ của hai nước sau hơn một năm kết nối, đã tổ chức được bước đi đầu tiên khởi động cho việc giới thiệu tác phẩm văn chương cho nhau, và xúc tiến các hoạt động chung nhằm thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết và thấu hiểu tâm hồn của nhau.

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Trong nhiều thập kỷ, bảo tàng và các không gian di sản chủ yếu tồn tại như những “kho lưu trữ sống” - nơi hiện vật được bảo quản cẩn trọng, nhưng lại mang tính tĩnh, đôi khi tạo cảm giác xa cách với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Hành trình gieo những yêu thương

Hành trình gieo những yêu thương

Dọc dãy hành lang dài của bệnh viện, nghệ sĩ Nguyệt Thu trong bộ quần áo bệnh nhân đã chơi bản nhạc chữa lành "Secret garden". Giữa lằn ranh sinh tử, âm nhạc, kỳ diệu thay, đã giúp trái tim chị khỏe lại. Khán giả của chị là những bệnh nhân, bác sĩ...

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giữa không gian rực rỡ và tiếng nhạc Latin cuồng nhiệt tại thủ đô Manila, Philippines vào những ngày tháng 4 năm 2026, quốc kỳ Việt Nam đã ba lần được kéo lên ở vị trí cao nhất.

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Điện ảnh Việt được ví như người khổng lồ đang vươn vai thức giấc. Thế nhưng “người khổng lồ” ấy vẫn chưa có một “đại bản doanh” đúng nghĩa để thỏa sức tung hoành. Đôi chân “người khổng lồ” vẫn chật vật trong những phim trường nhỏ lẻ hoặc bối cảnh tạm bợ, quay xong rồi dỡ bỏ.

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Những năm gần đây, tại Hà Nội, mô hình sân khấu học đường đang được quan tâm, xây dựng như một hướng tiếp cận mới trong giáo dục thẩm mỹ cho lứa tuổi học sinh. Việc đưa nghệ thuật sân khấu đến với học đường không chỉ là "gieo mầm" tình yêu nghệ thuật cho thế hệ tương lai mà còn mở ra cơ hội cho ngành sân khấu khi đưa nghệ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ.

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" là tiểu thuyết đầu tay của nhà văn Trương Vân Ngọc (sinh năm 1973, quê Hưng Yên, hiện công tác tại Hà Nội)  viết về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân, sách đoạt giải C cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện ký đề tài "Vì An ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" do Bộ công an và Hội nhà văn Việt Nam tổ chức năm 2025, được Nhà xuất bản Công an Nhân dân tuyển chọn và ấn hành tháng 12 năm 2025.

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Trong đời sống văn học, có một dòng chảy lặng lẽ nhưng lại đóng vai trò khá quan trọng trong đời sống, đó chính là tiểu thuyết lịch sử. Lấy chất liệu từ lịch sử, tái hiện lịch sử qua những trang văn chính là những đóng góp thầm lặng, tích cực của các nhà văn cho bề dày truyền thống văn hóa nước nhà...

Dán nhãn độ tuổi cho MV: Khi “tấm biển cảnh báo” còn bỏ ngỏ

Dán nhãn độ tuổi cho MV: Khi “tấm biển cảnh báo” còn bỏ ngỏ

Nếu việc dán nhãn phân loại độ tuổi đã trở thành điều kiện bắt buộc với tác phẩm điện ảnh, xuất bản... trước khi đến tay công chúng thì ở lĩnh vực âm nhạc, tấm biển cảnh báo này gần như bỏ ngỏ. Thế nên không lạ khi làng nhạc liên tục vấp phải tranh cãi vì những MV có nội dung người lớn.

Cyberpunk Việt: Những linh hồn lạc giữa kỷ nguyên số

Cyberpunk Việt: Những linh hồn lạc giữa kỷ nguyên số

Có một dòng văn học vừa lạ vừa quen đang âm thầm chảy trong lòng đô thị Việt. Những con hẻm ướt ánh đèn neon, tiếng rao hàng rong lẫn trong tiếng ù ù của máy chủ, quá khứ và tương lai va vào nhau chẳng một lời báo trước. Đó là cyberpunk, thứ ánh sáng le lói phản chiếu nỗi cô đơn của con người giữa thời đại số.

Từ kho tư liệu gia đình đến bảo tàng âm nhạc số

Từ kho tư liệu gia đình đến bảo tàng âm nhạc số

Từ những bản tổng phổ viết tay đến hàng trăm bản thu âm trải dài nhiều thập kỷ, di sản âm nhạc của nhạc sĩ Hoàng Vân hôm nay đang tiếp tục được tái hiện trong một không gian số mới. Với phiên bản giao diện ra mắt, hoangvan.org không chỉ là một trang web tư liệu, mà dần trở thành một bảo tàng âm nhạc trực tuyến, nơi di sản được lưu giữ, tổ chức và lan tỏa tới công chúng trong nước và quốc tế.