Trong bối cảnh địa chính trị và lạm phát quốc tế nhiều bất ổn, đặc biệt xung đột quân sự diễn ra ở nhiều nơi, phức tạp, kéo dài và biến động giá nhiên liệu, chi phí logistics đường biển gia tăng, tiêu dùng trên thế giới chậm phục hồi,… làm đứt gãy chuỗi cung ứng, gia tăng lạm phát, nguy cơ gây rủi ro cho ANKT toàn cầu, tác động sâu sắc đến tình hình kinh tế - xã hội của Việt Nam nhưng trong 9 tháng năm 2026, Quảng Ninh vẫn tiếp tục khẳng định vị thế của một "đầu tàu" tăng trưởng năng động khi vươn lên dẫn đầu toàn quốc với tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 12,54% (riêng quý III/2026 ước tăng 15,04%).
Những con số ấn tượng đó không chỉ mang ý nghĩa thống kê đơn thuần mà còn phản ánh bức tranh tổng thể về sự bứt phá nội lực mạnh mẽ của Đảng bộ, cả hệ thống chính trị, các lực lượng vũ trang, cộng đồng doanh nghiệp và đồng bào các dân tộc trong thành phố, quyết vượt lên mọi khó khăn, thách thức, thậm chí là áp lực tăng trưởng và những biến động, "rung lắc" từ bên ngoài.
Từ góc nhìn, cách tiếp cận bảo đảm ANKT và sự phát triển bền vững cho Quảng Ninh vươn tầm, chúng tôi xin tổng hợp, đánh giá toàn diện, sâu sắc giải mã tăng trưởng từ bài học quản trị nguồn lực và an ninh phát triển - động lực thúc đẩy đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số mà Đảng, Nhà nước đề ra.
1. Điều hành linh hoạt - cốt lõi của bảo đảm ANKT từ sớm, từ xa
An ninh kinh tế không chỉ là phòng ngừa, ngăn chặn các nguy cơ bất ổn, rủi ro hay các tác động tiêu cực truyền thống và phi truyền thống mà trước hết phải là sự chủ động tạo dựng tiềm lực, bảo đảm sự ổn định bền vững và duy trì đà tăng trưởng liên tục. Bài học kinh nghiệm rút ra trong lãnh đạo, điều hành của Quảng Ninh 9 tháng qua cho thấy: Việc địa phương chủ động xây dựng và điều hành kịch bản tăng trưởng kinh tế chi tiết theo từng tháng, từng quý — sẵn sàng điều chỉnh dư địa bù đắp ngay khi một ngành, lĩnh vực gặp khó khăn (như biến động trong nhập khẩu xăng dầu hay chính sách thuế) đã thể hiện tư duy quản trị rủi ro chủ động.
Thực chất, quản trị phát triển chính là quản trị sự thay đổi. Một khi địa phương nắm chắc "kịch bản", đánh giá đo đếm được theo các chỉ số KPI, gắn rõ trách nhiệm người đứng đầu theo nguyên tắc "rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ kết quả" thì tính chủ động được nâng lên tối đa, triệt tiêu sự thụ động, né tránh hay lúng túng trước các biến động bất lợi của tình hình trong nước và quốc tế.
2. Giải phóng gần 10.000 ha đất: Khơi thông "mạch máu" đầu tư và quy hoạch đi trước một bước
Dưới góc nhìn an ninh nguồn lực, đất đai và không gian phát triển vừa là tài nguyên chiến lược, vừa là điểm nghẽn dễ phát sinh các vướng mắc, tiêu cực, khiếu kiện đông người, phức tạp nếu không được quản trị tốt và khai thác khoa học.
Thực tế điều hành ở Quảng Ninh đã cho thấy bài học bài bản: Quy hoạch phải đi trước một bước. Việc hoàn thành quy hoạch thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến 2050 và định hình các mô hình tăng trưởng mới (như Khu hợp tác kinh tế qua biên giới Móng Cái - Đông Hưng, cơ chế đặc thù Vân Đồn, Công viên biển Bái Tử Long, phát triển kinh tế di sản công nghiệp văn hóa...) đã tạo ra hành lang pháp lý minh bạch, định hướng dòng vốn đầu tư chủ động, lành mạnh.
Đặc biệt, việc kiên quyết tháo gỡ điểm nghẽn trong giải phóng mặt bằng khi tập trung nguồn lực giải phóng gần 10.000 ha đất tại 32 dự án động lực (đã hoàn thành khoảng 90%, tức 9.000 ha đất sạch), đồng thời rà soát xử lý dứt điểm 150/198 dự án chậm triển khai tồn đọng nhiều năm chính là hành động "giải độc" cho dòng vốn, đưa tài nguyên đất đai từ trạng thái "đóng băng" trở lại phục vụ phát triển. Quỹ đất sạch sẵn sàng chính là giải pháp hữu hiệu nhất để thu hút các nhà đầu tư chiến lược, cắt giảm chi phí cơ hội và ngăn chặn các nguy cơ đầu cơ, trục lợi.
3. Mở rộng hạ tầng sản xuất và chìa khóa "cải cách hành chính"
Sự chủ động phát triển hạ tầng sản xuất thông qua việc thành lập mới và khởi công hàng loạt cụm công nghiệp (hướng tới mục tiêu mỗi địa bàn có hạ tầng sản xuất tiệm cận đồng bộ), bước đi đúng đắn nhằm phân bổ lại lực lượng sản xuất, thu hút các doanh nghiệp vừa và nhỏ, giải quyết việc làm tại chỗ và giảm bớt áp lực đô thị hóa tự phát.
Tuy nhiên, "hạ tầng cứng" chỉ phát huy tác dụng khi đi đôi với "hạ tầng mềm" — đó là cải cách hành chính. Việc Quảng Ninh cắt giảm tới 40% thời gian giải quyết đối với 1.249 thủ tục hành chính do Trung ương quy định và giảm 39% thời gian đối với các thủ tục sản xuất, kinh doanh đã thực sự tạo ra bước đột phá. Cắt giảm thủ tục không chỉ là giảm thời gian hay chi phí cho doanh nghiệp, mà quan trọng hơn, đó là giải pháp căn cơ để phòng ngừa nhũng nhiễu, tiêu cực, xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, an toàn. Tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng và trước hạn đạt 99,7% là thước đo niềm tin của người dân và cộng đồng doanh nghiệp đối với bộ máy công quyền.
4. Từ góc nhìn chuyên gia: Động lực tăng trưởng chất lượng cao và thể chế đồng bộ
Đánh giá về mô hình bứt phá của Quảng Ninh, chuyên gia kinh tế - TS. Cấn Văn Lực từng nhấn mạnh rằng: Tăng trưởng bền vững không thể dựa mãi vào khai thác tài nguyên thô hay ưu đãi thuần túy, mà phải dựa trên ba trụ cột: Nâng cao năng suất lao động, đẩy mạnh chuyển đổi số/chuyển đổi xanh và tối ưu hóa hiệu quả sử dụng vốn đầu tư (ICOR).
Từ lý luận này chiếu vào thực tiễn Quảng Ninh, có thể thấy rõ địa phương đã giải quyết hài hòa bài toán chuyển đổi phương thức phát triển từ "nâu" sang "xanh". Việc chủ động tái cơ cấu ngành công nghiệp (tăng nhanh tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo, giảm dần sự phụ thuộc vào than - khoáng sản) kết hợp với phát triển dịch vụ - du lịch đẳng cấp quốc tế chính là hiện thực hóa quan điểm phát triển chất lượng cao.
Chuyên gia Cấn Văn Lực cũng khẳng định, việc Quảng Ninh giữ vững vị trí top đầu cả nước về các chỉ số PCI, PAR Index, SIPAS nhiều năm liên tiếp là bằng chứng cho thấy thể chế và năng lực điều hành địa phương hoàn toàn có thể trở thành "lợi thế cạnh tranh tuyệt đối", tạo ra "sức đề kháng" mạnh mẽ trước các cú sốc kinh tế bên ngoài.
5. Chuyển hóa đà tăng trưởng thành an ninh xã hội và lòng dân
Gốc rễ của an ninh quốc gia, an ninh kinh tế chính là "an ninh nhân dân", là sự đồng lòng và niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và chính quyền. Tăng trưởng kinh tế cao sẽ mất đi ý nghĩa trọn vẹn nếu người dân không phải là chủ thể thụ hưởng trực tiếp những thành quả đó.
Quảng Ninh đã thể hiện quan điểm phát triển rất nhân văn và tiến bộ: Mọi chính sách tăng trưởng đều quay trở lại phục vụ an sinh xã hội. Những chính sách cụ thể như cho mượn sách giáo khoa miễn phí, cấp sữa học đường, hỗ trợ tiền ăn trưa cho học sinh vùng sâu, vùng xa, hải đảo và con em công nhân khu công nghiệp, thí điểm xe buýt đưa đón học sinh miễn phí, xây dựng trường học/bệnh viện hiện đại hay hoàn thành mục tiêu nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe toàn dân... là những minh chứng sâu sắc cho tư duy "không để ai bị bỏ lại phía sau".
6. Quyết tâm quý IV/2026: Đẩy mạnh các đột phá để giữ vững mục tiêu tăng trưởng trên 15%
Để giữ vững vị thế đầu tàu và phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng GRDP quý IV/2026 trên 15%, làm đòn bẩy đưa tăng trưởng cả năm 2026 đạt và vượt mục tiêu trên 13%, Quảng Ninh cần tập trung triển khai đồng bộ các định hướng chiến lược trọng tâm sau:
Một là, đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công và thu hút FDI chất lượng cao, xem giải ngân đầu tư công là "mồi lửa" kích thích đầu tư tư nhân. Tập trung dồn lực hoàn thành dứt điểm công tác giải phóng mặt bằng còn lại của các dự án trọng điểm, tạo nguồn lực đất sạch để đón dòng vốn FDI thế hệ mới vào các lĩnh vực bán dẫn, công nghệ cao, năng lượng sạch và logistics.
Hai là, thúc đẩy trụ cột công nghiệp chế biến, chế tạo và bảo đảm an ninh năng lượng: Phát huy tối đa công suất của các nhà máy, dự án mới đi vào hoạt động trong các KCN, KKT; tháo gỡ triệt để vướng mắc về nguồn nguyên vật liệu san lấp, thủ tục môi trường, PCCC. Đảm bảo cung ứng điện, nhiên liệu an toàn, liên tục cho sản xuất kinh doanh, không để xảy ra đứt gãy đà tăng trưởng công nghiệp.
Ba là, bứt phá kinh tế dịch vụ, du lịch mùa cao điểm cuối năm, đẩy mạnh các chương trình kích cầu du lịch thu đông, du lịch MICE, du lịch biên giới; đa dạng hóa sản phẩm du lịch đêm, trải nghiệm văn hóa di sản, đặc biệt di sản Vịnh Hạ Long, Bái Tử Long, du lịch tâm linh Yên Tử. Mở rộng thị trường khách quốc tế chất lượng cao, kết nối các tuyến du lịch đường biển, đường hàng không qua Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn và Cảng tàu khách quốc tế Hạ Long.
Bốn là, siết chặt kỷ cương, kiểm soát rủi ro an ninh kinh tế: Tăng cường công tác nắm tình hình, chủ động phát hiện, ngăn chặn từ sớm các nguy cơ trục lợi chính sách, gian lận thương mại, buôn lậu qua biên giới, vi phạm pháp luật về môi trường, đầu tư, đất đai. Đảm bảo môi trường kinh doanh an toàn, lành mạnh, minh bạch cho doanh nghiệp và nhà đầu tư.
Bài học thực tiễn về quản trị nguồn lực và an ninh phát triển từ Quảng Ninh — địa bàn có vị trí chiến lược đặc biệt về kinh tế, quốc phòng, an ninh và đối ngoại ở vùng Đông Bắc Tổ quốc khẳng định: Khi tư duy quản trị được đổi mới theo hướng hành động, lấy quy hoạch làm định hướng, lấy cải cách thủ tục làm chìa khóa, lấy việc tháo gỡ điểm nghẽn nguồn lực làm đột phá và lấy an sinh nhân dân làm mục tiêu cao nhất, Quảng Ninh không chỉ tạo ra những "kỷ lục" về tăng trưởng kinh tế, mà quan trọng hơn là xây dựng được một thế trận an ninh "lòng dân" phát triển vững chắc.
