Trong suốt tiến trình lãnh đạo cách mạng, từ những ngày đầu giương cao ngọn cờ đấu tranh giành độc lập, giải phóng dân tộc đến các cuộc kháng chiến trường kỳ và công cuộc kiến thiết đất nước, công tác tư tưởng của Đảng luôn giữ vị thế là một bộ phận chiến lược đặc biệt quan trọng, đảm nhận sứ mệnh tiên phong định hướng nhận thức, đồng hành kiến tạo trong tổ chức thực hiện và đúc rút thực tiễn để bồi đắp nền tảng lý luận, qua đó củng cố vững chắc niềm tin và kết tinh khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Nhìn lại chặng đường 40 năm đổi mới, công tác tư tưởng đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh lịch sử, tạo động lực tinh thần to lớn để đất nước đạt được những thành tựu có ý nghĩa lịch sử. Tuy nhiên, bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, trước những biến động sâu sắc của cục diện quốc tế và yêu cầu phát triển bứt phá, công tác tư tưởng cũng bộc lộ những điểm nghẽn cần tháo gỡ. Tư duy lãnh đạo ở một số cấp ủy còn biểu hiện “khoán trắng”; phương thức quản lý thông tin mang nặng tính hành chính trong khi năng lực định hướng dư luận xã hội còn hạn chế; công tác đấu tranh phản bác đôi khi chưa đủ tầm sắc bén trước các chiến dịch tác động tâm lý tinh vi của các thế lực thù địch.
Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về “Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới” ra đời chính là kết tinh của tầm nhìn chiến lược sâu sắc, bản lĩnh chính trị vững vàng và tư duy đổi mới mạnh mẽ của Đảng ta. Tiếp cận tổng thể định hướng chiến lược đó cho thấy một hệ thống quan điểm, mục tiêu và giải pháp đồng bộ, đòi hỏi toàn bộ hệ thống chính trị phải khẩn trương chuyển hóa thành hành động thực tiễn sắc bén.
Tư duy chiến lược, tầm nhìn đột phá và tính logic chặt chẽ trong cấu trúc chiến lược mới
Nghiên cứu toàn diện định hướng chiến lược mới của Đảng, có thể thấy rõ tính logic biện chứng, chặt chẽ và nhất quán xuyên suốt từ tư duy lý luận đến các giải pháp thực thi. Sự chuyển dịch tư duy chiến lược được định hình bằng sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa tầm nhìn vĩ mô và sự thấu triệt thực tiễn cơ sở thông qua các nội dung cốt lõi gắn kết liền mạch với nhau. Trước hết, tư duy cốt lõi mang tính bước ngoặt nằm ở sự chuyển dịch từ “quản lý thông tin” sang “dẫn dắt nhận thức xã hội, củng cố niềm tin của nhân dân và tạo đồng thuận xã hội”.
Thực tiễn cho thấy các thế lực phản động, thù địch đang gia tăng thực hiện các hình thái “chiến tranh thông tin” và “chiến tranh nhận thức” với quy mô toàn cầu, tận dụng triệt để Trí tuệ nhân tạo (AI) và các thuật toán mạng xã hội để xây dựng những kịch bản chống phá tinh vi nhằm nhồi sọ, bẻ cong sự thật, gieo rắc hoài nghi từ gốc rễ. Trọng tâm cốt lõi của mặt trận này chính là mưu đồ thúc đẩy “diễn biến hòa bình”, tiếp tay cho các biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” từ bên trong nội bộ ta trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội.
Trước những thủ đoạn tấn công có hệ thống đó, nếu ta vẫn duy trì tư duy hành chính kiểu “quản lý, cấm đoán” hay cách làm bị động chạy theo xử lý sự vụ, chúng ta chắc chắn sẽ rơi vào thế chiến lược yếu. Vì vậy, chuyển trọng tâm sang dẫn dắt nhận thức đòi hỏi hệ thống phải có năng lực nhận diện từ sớm các kịch bản chống phá, chủ động đi trước một bước bằng thông tin minh bạch, chính thống và có sức thuyết phục cao, qua đó vô hiệu hóa mọi âm mưu thao túng tâm lý, giữ vững an ninh tư tưởng từ cơ sở.
Để hiện thực hóa sự chuyển dịch tư duy đó, phương châm chỉ đạo xuyên suốt được xác định là “chủ động - sắc bén - thuyết phục - hiệu quả”, kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống”, trong đó lấy “xây” làm gốc. Tư duy logic ở đây rất rõ ràng: “Xây” là bồi đắp niềm tin, bản lĩnh văn hóa Đảng, xây dựng môi trường xã hội lành mạnh và nâng cao sức đề kháng tư tưởng cho toàn dân; còn “Chống” là kiên quyết đấu tranh không khoan nhượng với chiến lược diễn biến hòa bình, ngăn chặn và đẩy lùi hiện tượng “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” ngay từ manh nha ban đầu, triệt tiêu các thủ đoạn chiến tranh nhận thức, chiến tranh thông tin của kẻ địch.
Lấy “xây” làm gốc chính là tạo ra “kháng thể” tự nhiên vững chắc nhất, khiến các chiến dịch phá hoại tư tưởng tự triệt tiêu chứ không chỉ dựa vào các biện pháp hành chính mang tính tình thế. Sự gắn kết logic tiếp theo được thể hiện qua mối quan hệ nhân quả biện chứng giữa mục tiêu chiến lược và các khâu đột phá về hạ tầng, dữ liệu, con người cùng công tác giáo dục thế hệ trẻ. Các mục tiêu đặt ra đến năm 2030, như 100% cấp xã có lực lượng chuyên trách, kiểm soát và phản bác kịp thời các quan điểm sai trái, hay hình thành hệ sinh thái dữ liệu số dùng chung toàn quốc, không nằm trên giấy mà được bảo đảm thực thi bằng các giải pháp đột phá về hạ tầng kỹ thuật và cơ chế.
Đặc biệt, xuất phát từ tầm nhìn, quan điểm chỉ đạo chiến lược của Đảng, công tác tư tưởng không thể chung chung mà phải đi thẳng vào gốc rễ con người thông qua tinh thần nêu gương sáng ngời của đội ngũ cán bộ, đảng viên, người đứng đầu (thể hiện toàn diện từ đạo đức, trí tuệ, năng lực quản lý, chuyên môn đến phong cách gần gũi, gắn bó máu thịt với nhân dân) và chiến lược giáo dục lý tưởng cách mạng. Nguyên tắc “nói đi đôi với làm”, sự nêu gương thực chất của người đứng đầu chính là sức thuyết phục mạnh mẽ nhất, làm lu mờ mọi luận điệu xuyên tạc, triệt tiêu môi trường dung dưỡng “tự diễn biến”.
Song song với đó, Đảng ta đặc biệt trăn trở trước thực trạng một bộ phận thế hệ trẻ hôm nay đang là tâm điểm tác động ráo riết của các hình thái chiến tranh nhận thức, chịu sự tác động tiêu cực, ăn mòn của “rác văn hóa”, thông tin độc hại, dẫn đến hiện tượng phai nhạt lý tưởng, thậm chí lãng quên lịch sử đấu tranh hào hùng và hy sinh xương máu của cha anh. Do đó, đổi mới căn bản phương thức giáo dục chính trị, thiết kế các sản phẩm tuyên truyền chuyên biệt, sinh động, chạm đến cảm xúc của tuổi trẻ chính là “chìa khóa” để bồi đắp lòng yêu nước, khát vọng cống hiến, giúp thế hệ chủ nhân tương lai của đất nước có đủ “sức đề kháng” trước các mưu đồ chuyển hóa tư tưởng.
Từ nền tảng đó, khi hệ thống thông tin cơ sở được số hóa, kết nối liên thông, kết hợp cùng các giải pháp giáo dục thế hệ trẻ sâu sắc và sự nêu gương thực chất của cán bộ, đảng viên, việc đưa chủ trương của Đảng bám sâu vào từng địa bàn dân cư mới thực sự mang lại hiệu quả bền vững. Tư duy chiến lược của Đảng còn thể hiện qua quan điểm lấy con người làm trung tâm, coi hiệu quả kinh tế - xã hội và an sinh là thước đo thực chất của công tác tư tưởng. Tư tưởng chỉ thông, lòng dân chỉ vững khi các chủ trương, nghị quyết được cụ thể hóa bằng những thành quả phát triển thiết thực, khi mọi quyền lợi chính đáng của người dân được chăm lo và các vấn đề bức xúc từ cơ sở được giải quyết dứt điểm. Chính sự đồng bộ giữa kinh tế, văn hóa, quốc phòng, an ninh và tư tưởng sẽ tạo nên sức mạnh tổng hợp, củng cố vững chắc “thế trận lòng dân” trong tình hình mới.
Yêu cầu hành động đối với các chủ thể và vai trò tiên phong của lực lượng Công an nhân dân
Trên cơ sở mối quan hệ biện chứng và tầm nhìn chiến lược của Đảng, yêu cầu đặt ra cho toàn bộ hệ thống chính trị là phải nhanh chóng chuyển hóa Nghị quyết thành hành động thực tiễn với nguyên tắc “6 rõ” (rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền). Các ban, bộ, ngành, địa phương phải khẩn trương thể chế hóa bằng các chương trình hành động sát thực tế, khắc phục triệt để tình trạng “khoán trắng”, kiên quyết đưa tiêu chí nêu gương, đạo đức công vụ và trách nhiệm lãnh đạo công tác tư tưởng vào đánh giá cán bộ hằng năm. Các cơ quan báo chí, truyền thông, giáo dục phải đổi mới mạnh mẽ mô hình quản trị, chủ động xây dựng các hệ sinh thái nội dung sạch, số hóa các giá trị lịch sử truyền thống để làm chủ mặt trận tư tưởng, định hướng và thu hút giới trẻ.
Trong chiến lược tổng thể đó, giữ vai trò lá chắn thép và thanh bảo kiếm bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ chính là lực lượng Công an nhân dân. Đứng ở tuyến đầu của mặt trận an ninh tư tưởng, đối phó trực diện với các chiến dịch “chiến tranh thông tin”, “chiến tranh nhận thức”, đập tan âm mưu diễn biến hòa bình và ngăn chặn “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” của các thế lực thù địch, lực lượng Công an nhân dân phải đi đầu trong việc cụ thể hóa các yêu cầu chiến lược thông qua những nhiệm vụ trọng tâm sau:
Một là, chủ động nắm chắc tình hình từ sớm, từ xa, đấu tranh ngăn chặn hiệu quả các âm mưu phá hoại tư tưởng và làm sạch môi trường hoạt động chung. Trên không gian mạng, lực lượng An ninh mạng cần phối hợp chặt chẽ với các lực lượng trong Ngành và các cơ quan tuyên giáo, cơ quan chức năng của các bộ, ngành để vận hành thông suốt hệ thống kỹ thuật nghiệp vụ chuyên ngành; kịp thời phát hiện, xác minh, truy nguồn và bóc gỡ tận gốc các hội nhóm, tài khoản tán phát thông tin xấu độc, “rác văn hóa”, xuyên tạc đường lối của Đảng, bôi nhọ lãnh tụ, cán bộ. Chủ động xây dựng các kịch bản phản ứng khủng hoảng thông tin nhanh nhạy, vô hiệu hóa kịp thời các chiến dịch thao túng nhận thức và kịch bản chống phá nhắm vào giới trẻ từ bên ngoài.
Hai là, phát huy vai trò chủ trì tham mưu thể chế hóa các quy chế bảo đảm an ninh tư tưởng. Bám sát các phân công nhiệm vụ, lực lượng Công an chủ trì xây dựng và hoàn thiện Quy chế bảo đảm an ninh tư tưởng và phản ứng khủng hoảng thông tin; thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ, liên thông từ Trung ương đến cơ sở với các lực lượng quân đội, tuyên giáo và các ban, bộ, ngành để kịp thời xử lý các điểm nóng, giữ vững ổn định chính trị ngay từ cơ sở.
Ba là, siết chặt kỷ luật phát ngôn, nêu cao tinh thần nêu gương sáng ngời và “tự soi, tự sửa” trong toàn lực lượng. Mỗi cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân phải là một chiến sĩ chính trị kiên định, mẫu mực trong tu dưỡng đạo đức công vụ, có chuyên môn vững vàng, phong cách gần gũi, gắn bó máu thịt với nhân dân và chuẩn mực trong mọi lời nói, hành động. Kiên quyết đấu tranh không khoan nhượng với các biểu hiện suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ, giữ gìn sự trong sạch, vững mạnh của lực lượng.
Bốn là, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data). Đầu tư phát triển hạ tầng kỹ thuật an ninh hiện đại, bảo đảm an toàn thông tin và chủ quyền dữ liệu quốc gia; đồng thời chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng của Đảng, Nhà nước sản xuất, lan tỏa những sản phẩm truyền thông chính luận sắc sảo, nhân văn, nhất là các sản phẩm giáo dục truyền thống lịch sử với hình thức hiện đại, dễ tiếp cận để định hướng tư tưởng cho thế hệ trẻ, góp phần củng cố vững chắc niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng.
Triển khai đồng bộ, quyết liệt các định hướng chiến lược mới về công tác tư tưởng không chỉ là nhiệm vụ cấp bách trước mắt, mà còn là đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng nhằm củng cố vững chắc nền tảng chính trị - tư tưởng trong toàn Đảng, toàn dân, toàn quân và lực lượng Công an nhân dân. Bằng tầm nhìn nhạy bén, bản lĩnh kiên định và hành động thực chất, chúng ta sẽ hóa giải hiệu quả mọi mũi nhọn của chiến tranh thông tin, chiến tranh nhận thức, vô hiệu hóa tận gốc chiến lược diễn biến hòa bình cùng các biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”. Đó chính là cội nguồn sức mạnh nội sinh to lớn nhất, bảo đảm giữ vững ổn định chính trị từ gốc, đưa đất nước tự tin sải bước vững vàng vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, phát triển phồn vinh và hạnh phúc.
