Trong môi trường đặc biệt của công tác bảo vệ an ninh, trật tự và đấu tranh phòng, chống tội phạm, người cán bộ Công an được rèn luyện không chỉ bằng nghiệp vụ, mà còn bằng bản lĩnh, kỷ luật, ý thức pháp luật và trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước và nhân dân. Những giá trị ấy, qua năm tháng, trở thành một phần nhân cách.
Vì thế, khi một người đã hoàn thành nhiệm vụ trong lực lượng Công an nhân dân (CAND), điều còn lại không chỉ là những năm tháng đã qua, mà là vốn sống, kinh nghiệm, uy tín và một hệ giá trị nghề nghiệp có thể tiếp tục đóng góp cho cộng đồng. Nhìn về cựu CAND trong kỷ nguyên mới, vì vậy, phải nhìn từ nguồn lực đang hiện hữu, không chỉ từ quá khứ đã cống hiến.
Một nguồn lực xã hội đặc thù
Nghề Công an đòi hỏi mỗi cán bộ, chiến sĩ phải trải qua quá trình tuyển chọn, đào tạo và thử thách lâu dài. Trong môi trường đó, kỷ luật không chỉ là yêu cầu tổ chức; bản lĩnh không chỉ là phẩm chất cá nhân; tinh thần phục vụ nhân dân không chỉ là khẩu hiệu. Tất cả được hình thành qua những tình huống, những lựa chọn mà không phải nghề nào cũng có.
Nguồn lực ấy gồm kiến thức pháp luật, kinh nghiệm thực tiễn, năng lực vận động quần chúng và trên hết là những phẩm chất đã được tôi luyện trong kỷ luật. Nó được tích lũy qua cả cuộc đời công tác, không thể tạo ra bằng một chương trình ngắn hạn. Bài toán của giai đoạn mới không phải là tạo ra một vai trò mới bằng mọi giá, mà là tạo cơ chế để những giá trị đã tích lũy được dùng đúng chỗ, đúng người, đúng việc.
Một tổ chức ra đời từ nhu cầu thực tiễn
Trong bối cảnh ấy, sự ra đời của Hội Cựu CAND Việt Nam tháng 8/2023 có ý nghĩa vượt lên trên việc có thêm một tổ chức hội. Hội tạo ra không gian chung để tập hợp các thế hệ cựu Công an, chăm lo hội viên, giữ gìn truyền thống và phát huy kinh nghiệm, trí tuệ của lực lượng này.
Theo số liệu Hội công bố, đến ngày 31/5/2026, toàn quốc đã kết nạp thêm 7.630 hội viên, nâng tổng số lên 151.892 hội viên, sinh hoạt tại 2.616 Hội và chi hội cấp xã; trong đó có gần 300 sĩ quan cấp tướng. Cũng đến thời điểm này, 17/34 địa phương đã có Hội cấp xã tổ chức Đại hội thành lập nhiệm kỳ 2026–2031. Đáng chú ý hơn con số quy mô là con số về vị thế: theo báo cáo tổng kết năm 2025, hơn 23.000 hội viên đang giữ các chức vụ do cấp ủy Đảng, chính quyền và Công an giao; và đến tháng 8/2026, 17 Hội cấp tỉnh đã được công nhận là tổ chức được Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ.
Những con số ấy nói lên một điều: một nhu cầu xã hội đã được chuyển hóa thành tổ chức, và tổ chức ấy đang được Đảng, Nhà nước tin cậy giao nhiệm vụ. Giá trị của Hội không ở chỗ có thêm một nơi sinh hoạt, mà ở khả năng kết nối một nguồn lực đang phân tán thành sức mạnh có tổ chức, dưới sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng.
Vị thế không chỉ đến từ quá khứ
Câu hỏi quan trọng của giai đoạn mới là: vị thế của cựu CAND được xác lập bằng điều gì?
Không thể chỉ bằng chức vụ, quân hàm hay vị trí từng đảm nhiệm. Những yếu tố ấy thuộc về quá khứ. Vị thế hôm nay phải được tạo dựng từ phẩm chất, uy tín và những đóng góp có ích cho cộng đồng.
Thực tiễn đã trả lời. Cựu Công an tham gia công tác Đảng, chính quyền, đoàn thể; tuyên truyền pháp luật, hòa giải, phòng ngừa tội phạm, xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc. Hội Cựu CAND TP Hồ Chí Minh đến giữa năm 2026 có 13.360 hội viên, trong đó hơn 2.000 người đang tham gia công tác Đảng, chính quyền và đoàn thể ở cơ sở.
Có một mặt trận mà cựu Công an giữ lợi thế không ai thay được: mặt trận tư tưởng ở khu dân cư. Người từng làm nghề an ninh nhận ra sớm hơn ai hết một luận điệu sai trái, một tin giả; và với uy tín tích lũy cả đời, tiếng nói của họ với bà con có sức thuyết phục mà văn bản không có được. Khi Bộ Công an và Hội đã ký Quy chế phối hợp trong công tác bảo đảm an ninh, trật tự, cựu Công an không còn là "người ngoài cuộc có thiện chí", mà là một mắt xích được xác định trong thế trận an ninh nhân dân.
Sứ mệnh ấy không phải là thay thế lực lượng đang công tác, càng không phải kéo dài một chức năng đã kết thúc. Đó là tiếp tục phụng sự bằng kinh nghiệm và uy tín; là làm cầu nối giữa chính quyền, Công an và nhân dân bằng sự am hiểu con người.
Tổ chức thống nhất để tạo sức mạnh
Nếu coi cựu Công an là một nguồn lực đặc thù thì tổ chức Hội chính là phương thức để nguồn lực ấy được kết nối và phát huy.
Việc chuyển sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp đặt ra yêu cầu mới. Riêng Hà Nội năm 2025 đã hoàn thành đại hội thành lập 126 chi hội cấp xã, phường theo địa giới mới. Từ đó, cần tiếp tục hoàn thiện một hệ thống Hội thống nhất, liên thông từ Trung ương đến cơ sở, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp của cấp ủy Đảng và sự phối hợp chặt chẽ với Công an cùng cấp.
Cần nhấn mạnh: thống nhất tổ chức không đồng nghĩa với mở rộng bộ máy. Giá trị của nó nằm ở sự đồng bộ về mục tiêu và phương thức hoạt động, ở thông tin thông suốt, ở đầu mối rõ ràng để tập hợp hội viên. Một lực lượng đông đảo nhưng phân tán sẽ khó tạo ra sức mạnh tương xứng.
Không phải thêm tầng nấc, mà tạo sự thông suốt; không phải tăng hình thức, mà tăng năng lực tổ chức; không phải quản lý nhiều hơn, mà kết nối tốt hơn.
Chăm lo để gắn bó, tạo điều kiện để cống hiến
Một Hội có sức sống trước hết phải quan tâm thực chất đến hội viên. Thăm hỏi, chúc thọ, trợ cấp khi khó khăn là đạo lý cần thiết. Nhưng chính sách hội viên phải đi xa hơn: chăm lo để gắn bó, tạo điều kiện để tiếp tục cống hiến.
Mỗi hội viên là một vốn sống: người có chuyên môn sâu, người có kinh nghiệm quản lý, người am hiểu địa bàn, người giỏi hòa giải. Có cơ chế kết nối phù hợp, những vốn quý ấy sẽ không bị lãng phí.
Và truyền thống không thể chỉ tồn tại trong những cuộc gặp mặt hay ngày kỷ niệm. Nó phải được nhìn thấy trong cách mỗi hội viên sống hôm nay: bản lĩnh trước khó khăn, kỷ luật trong hành động, liêm chính trong đời sống, gần gũi và tôn trọng nhân dân. Mỗi cựu Công an có thể trở thành một "địa chỉ sống" của truyền thống. Và khi người đi trước gặp thế hệ trẻ với tri thức mới, công nghệ mới, đó là sự tiếp nối về giá trị, không phải sự hoài niệm về quá khứ.
Đại hội II: xác lập một tầm nhìn mới
Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Cựu CAND Việt Nam lần thứ II, nhiệm kỳ 2026–2031 diễn ra trong 2 ngày 2 - 3/10/2026. Đó là dấu mốc để xác định hướng đi cho giai đoạn mới.
Sau hơn ba năm, Hội đã có nền tảng đáng kể. Nhưng quy mô chỉ là điều kiện; điều quyết định là chất lượng tổ chức và khả năng phát huy con người. Nhiệm kỳ mới cần hướng tới một Hội có tổ chức ngày càng thống nhất, hoạt động ngày càng thực chất, chính sách hội viên ngày càng nhân văn, và nguồn lực hội viên được phát huy đúng khả năng.
Suy cho cùng, xây dựng Hội không phải là mục tiêu cuối cùng. Mục tiêu sâu xa hơn là để những phẩm chất được hun đúc trong một nghề đặc thù tiếp tục có ích cho xã hội và đất nước.
Thượng tá Nguyễn Văn Hùng, Ủy viên Ban Thường vụ Hội cựu CAND Việt Nam, Trưởng Ban Kinh tế - Tài chính trao tặng kinh phí xây nhà tình nghĩa cho gia đình chị Nguyễn Thị Bích Tuyền ở xã Gò Công Đông, tỉnh Đồng Tháp.
Rời nhiệm sở không có nghĩa là rời trách nhiệm.
Vị thế của cựu CAND vì thế không được đo bằng những gì đã làm trong quá khứ, mà bằng khả năng biến kinh nghiệm thành giá trị, biến truyền thống thành hành động, biến trách nhiệm đã hun đúc qua nghề nghiệp thành những đóng góp mới trong kỷ nguyên mới.
