Australia và Trung Quốc khẩu chiến vì nguồn gốc COVID-19

Quan hệ giữa Canberra và Bắc Kinh vốn căng thẳng trong suốt mấy năm gần đây giờ đang có chiều hướng ngày càng xấu thêm khi trong các tuyên bố mới đây, các quan chức cấp cao hai nước liên tiếp chỉ trích qua lại và không có dấu hiệu nhượng bộ liên quan đến vấn đề nguồn gốc của đại dịch COVID-19 và cách xử lí dịch của Trung Quốc.

Tờ The Guardian dẫn số liệu từ Trung Quốc cho biết, kể từ khi đại dịch COVID-19 bùng phát, Chủ tịch Tập Cận Bình đã có các cuộc nói chuyện, gửi điện thăm hỏi và lời chia buồn tới nhà lãnh đạo của gần 40 quốc gia và các tổ chức quốc tế bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh. 

Về phần mình, trong tuần trước, Thủ tướng Australia Scott Morrison cũng “khá bận rộn” khi đã có cuộc điện đàm với các nhà lãnh đạo Mỹ, Pháp, Đức và một số quốc gia khác để tìm kiếm sự ủng hộ về sáng kiến mở một cuộc điều tra quốc tế độc lập về nguồn gốc dịch COVID-19 và trách nhiệm của các bên liên quan khi để dịch bệnh lây lan trên phạm vi toàn cầu. 

Ngoại trưởng Australia Marise Payne. (Ảnh: Getty)
Ngoại trưởng Australia Marise Payne. (Ảnh: Getty)

Tuy nhiên, điều đáng chú ý ở đây là, hai nhà lãnh đạo Australia - Trung Quốc đã không có cuộc gọi nào dành cho nhau và các quan chức cấp cao hai nước liên tục “lời qua tiếng lại”, đây như một dấu hiệu cho thấy quan hệ Bắc Kinh – Canberra đang ngày càng xấu đi.

Lời kêu gọi mở cuộc điều tra quốc tế của Australia hôm 19-4 vừa qua diễn ra trong bối cảnh những chỉ trích ngày càng tăng trong những tuần gần đây từ Tổng thống Donald Trump, khi ông hôm 18-4 đã cảnh báo rằng Trung Quốc sẽ phải gánh hậu quả nếu “cố ý” gây ra COVID-19. 

Trả lời câu hỏi của phóng viên về vấn đề này tại cuộc họp báo thường ngày hôm 20-3, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Cảnh Sảng bày tỏ “sự quan ngại sâu sắc và kiên quyết phản đối việc này”. Phát biểu của phía Australia về việc nghi ngờ tính minh bạch của Trung Quốc là “hoàn toàn không có cơ sở thực tế và nó thể hiện sự thiếu tôn trọng đối với sự hy sinh của người dân Trung Quốc”, ông Cảnh Sảng nhấn mạnh.

Mới đây nhất, trong một cuộc trả lời phỏng vấn đăng tải ngày 27-4 trên Australia Financial Review (AFR), đại sứ Trung Quốc tại Australia Thành Cạnh Nghiệp nói rằng việc Thủ tướng Australia Scott Morrison thúc đẩy mở một cuộc điều tra quốc tế về COVID-19 là “nguy hiểm”, “mang động cơ chính trị” và sẽ làm giảm nỗ lực chống lại virus. 

Đại sứ Trung Quốc cũng lên tiếng cảnh báo chính phủ Morrison rằng việc theo đuổi một cuộc điều tra toàn cầu về COVID-19 có thể châm ngòi cho làn sóng “tẩy chay” của sinh viên và du khách Trung Quốc tới Australia, đồng thời ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu các nông sản như rượu vang, thịt bò của Australia sang nước này.

“Đó là hình thức xúi giục có chủ đích của một số thế lực ở Washington. Một số người đang cố đổ lỗi cho Trung Quốc vì những vấn đề của họ và làm chệch hướng chú ý. Bởi vậy, với những gì chính phủ Australia đã thực hiện, đề xuất này là hợp tác với các thế lực ở Washington và khởi động chiến dịch chính trị chống lại Trung Quốc”, ông Thành nói. 

Phản pháo ngay sau đó trước những lời đe doạ này, Ngoại trưởng Australia Marise Payne đã chỉ trích nhà ngoại giao Trung Quốc vì đã kết nối vấn đề kinh tế và cuộc điều tra về COVID-19. “Chính phủ Australia bác bỏ bất cứ gợi ý nào rằng đe dọa về kinh tế là cách phản ứng phù hợp đối với một kêu gọi điều tra như vậy, trong khi điều cần thiết là hợp tác toàn cầu”, bà Payne nói.

Đại dịch COVID-19 đã và đang bùng phát trên gần như mọi khu vực trên thế giới gây ra nhiều thiệt hại nghiêm trọng về sức khỏe và kinh tế. Với thực tại này, nhiều quốc gia đang hướng mũi dùi về phía Trung Quốc - nơi dịch bệnh xuất hiện lần đầu tiên để yêu cầu bồi thường tổn thất thời gian qua. 

Những sự tức giận này đáng lý ra sẽ phải được “kết tủa” thông qua sự ủng hộ rộng rãi và thực chất hơn dành cho sáng kiến của Australia, tuy nhiên điều đó chưa xảy ra.

Điện Elysee ngày 23-4 cho biết, sau cuộc điện đàm với Thủ tướng Australia Scott Morrison bàn về vấn đề COVID-19, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron điều quan trọng hiện nay là các nước phải đồng loạt hành động phòng chống dịch bệnh, trước khi tìm hiểu ai là người có lỗi. "Không có thời gian để nói về điều này. Song ông ấy (Tổng thống Macron) cũng tái khẳng định sự cần thiết của việc minh bạch cho tất cả các bên", quan chức điện Elysee cho biết. 

Về phần mình, Thủ tướng Đức Merkel cho biết cũng đã nói chuyện với người đồng cấp Australia về đại dịch COVID-19. "Vào một thời điểm thích hợp, sẽ cần có phân tích về mọi giai đoạn của dịch. Tất cả chúng ta cần phải biết về những gì đã xảy ra, hậu quả của chúng. Và tất nhiên chúng ta cần sự minh bạch", Phát ngôn viên của chính phủ Đức Steffen Seibert nói. 

Một phát ngôn viên của Thủ tướng Anh Boris Johnson nói rằng sẽ có lúc Anh nhìn lại những bài học rút ra từ cuộc khủng hoảng này, nhưng giờ các bộ trưởng phải tập trung chống dịch bệnh.

Có thể nói rằng, trong bối cảnh dịch COVID-19 vẫn đang diễn biến phức tạp trên toàn thế giới khi đã lây nhiễm tới hơn 3 triệu người và khiến hơn 207.000 người tử vong, động thái trên của Đức, Pháp, Anh cho thấy các nước đều muốn đặt ưu tiên phòng chống dịch lên hàng đầu và để lại những vấn đề thứ yếu lại tới khi dịch bệnh kết thúc.  

“Thật lấy làm lạ khi Australia đã công khai sáng kiến kêu gọi điều tra về nguồn gốc COVID-19 trước khi xây dựng ‘nền móng’ hỗ trợ cho ý tưởng này. Thay vì di chuyển theo từng bước với nhiều quốc gia có cùng chí hướng, Australia chỉ xoay quanh một vài người ủng hộ”, chuyên gia cấp cao Richard McGregor thuộc Viện nghiên cứu Lowy bình luận.

“Hiện tại, Bắc Kinh giống như người cho bạn mượn một cuốn sách mang tên COVID-19 và kêu gọi bạn bỏ qua các chương mở đầu kinh hoàng để lật thẳng đến trang cuối cùng, nơi cả thế giới đang theo dõi ‘người anh hùng’ này tỏa sáng trong cuộc chiến chống dịch bệnh. Nói cách khác, Bắc Kinh muốn nói về cách Trung Quốc đánh bại virus, chứ không phải cách virus thoát khỏi Vũ Hán vào tháng Một và lan rộng khắp thế giới ra sao”, ông McGregor nhận định, đồng thời cho rằng Bắc Kinh sẵn sàng “đối đầu” với những ai dám đặt câu hỏi về câu chuyện kể của mình.

Cao Trung (Tổng hợp)

Các tin khác

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Giữa thời điểm Iran đứng trước những quyết định then chốt về eo biển Hormuz và đàm phán với Mỹ, việc Lãnh tụ tối cao đưa cựu Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran Mohsen Rezaei trở lại trung tâm hoạch định an ninh phản ánh những tính toán đáng chú ý của Tehran.

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Châu Âu đang phải đối mặt với một trong những mùa hè khắc nghiệt nhất trong nhiều năm trở lại đây khi các đợt nắng nóng kéo dài liên tiếp đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức báo động, trong khi nhiều khu vực khác lại hứng chịu các cơn dông, mưa đá và thời tiết cực đoan. Từ Tây Ban Nha, Pháp đến khu vực Balkan, lực lượng cứu hỏa và chính quyền các nước đang phải chạy đua với thời gian nhằm kiểm soát các thảm họa thiên nhiên ngày càng nghiêm trọng.