Ẩu thành quen

Sáng nay tôi bất ngờ được người bạn chìa cho xem tin nhắn rất dài của nhà thơ L. về việc trong chương trình "Quán Thanh Xuân" số tháng 10 đã cho rằng "tôi không nhắc đến nhà thơ Nguyễn Vĩnh Tiến trong phần sáng tác bài "Giấc mơ trưa", quy chụp tôi là giả vờ quên, lờ nhà thơ đi để "ôm cả lãi danh". Đó là nguyên văn những giãi bày, chia sẻ của nữ nhạc sỹ Giáng Son, đăng tải công khai trên tài khoản facebook cá nhân của chị cách đây vài hôm. Trong đó, chị cũng có mong muốn nhà thơ Nguyễn Vĩnh Tiến lên tiếng để minh định cho mình.

Ngay sau chia sẻ này, nhạc sỹ Võ Thiện Thanh cũng có những tâm sự, với những lời lẽ có thể nói là bộc lộ hết sự đau xót trước sự lặng im đáng sợ của những người thấy cái sai, cái chưa đúng chuẩn. Đại ý, nhạc sỹ Võ Thiện Thanh bày tỏ rằng "khi một người bạn tri kỉ, một đồng tác giả đáng mến với bạn, một người viết nhạc tử tế ít ỏi giữa thời đại hỗn mang, đang có nguy cơ bị vùi dập vì sự cẩu thả của nhà đài, mà bạn vẫn lặng im, thì đó là sự im lặng thật đáng sợ. Con tằm còn không thương lấy phận nhả tơ, thì làm sao mong người đời không bạc bẽo với lũ nhộng?".

Sự thật tồn tại quá lâu chính là sự cẩu thả của những người mang danh làm biên tập âm nhạc của các chương trình phát sóng truyền hình. Gần như tháng nào cũng có chuyện một đồng tác giả bị bỏ quên trong phần giới thiệu một tác phẩm. Nó phổ biến đến độ nhiều đồng tác giả không buồn lên tiếng nữa (cũng có thể Nguyễn Vĩnh Tiến rơi vào trường hợp này chăng?) hoặc có hiếm hoi một ai đó lên tiếng thì lập tức bị coi là "gàn dở" . Họ có thể bị vào "danh sách đen" của vài biên tập viên quyền lực.

Cách đây vài năm, một chương trình gameshow ca nhạc đã sử dụng tác phẩm chung của hai đồng tác giả nhưng lại chỉ để tên một tác giả duy nhất, là người nổi tiếng hơn. Đồng tác giả còn lại bèn lên facebook có ý chê trách những người có trách nhiệm trực tiếp tới việc lựa chọn tác phẩm trình diễn. Theo ông, một Giám đốc âm nhạc lành nghề thì không thể bỏ sót tên tác giả. Đó là dấu hiệu của cẩu thả và vô trách nhiệm. Lập tức, vị Giám đốc âm nhạc kia đăng đàn phản pháo, với lời lẽ gay gắt hướng đến tác giả, quy hoàn toàn trách nhiệm cho những người trong ê kíp của nhà đài. Cuộc tranh cãi rất may đã không xảy ra, nhưng vị tác giả kia có lời thề sẽ không bao giờ làm việc chung với Giám đốc âm nhạc cẩu thả ấy nữa.

Tất cả những chuyện thành cơm bữa này đều cho thấy một điểm rất đáng lưu tâm, ấy là ý thức chuyên nghiệp của những người khoác danh Giám đốc âm nhạc, biên tập âm nhạc của các nhà đài. Thực sự, họ không cố ý bỏ qua một tác giả nào cả nhưng do cách làm việc thiếu cặn kẽ, thiếu chi tiết, thiếu cẩn trọng mà họ đã vô tình để sót. Quan trọng nhất là sau đó, họ không có lời xin lỗi công khai, cũng không chịu rút kinh nghiệm để dẫn đến chuyện cẩu thả kia trở thành thói quen theo kiểu xuề xoà "có sót một tí thì chẳng chết ai".

Một trong những thứ được quốc tế quan tâm nhất trong việc hợp tác thương mại, đầu tư… ở thời đại này chính là sở hữu trí tuệ. Quốc gia nào càng có hiện tượng vi phạm sở hữu trí tuệ thì càng khó có được các đối tác tốt từ những vùng, quốc gia khác. Và ở Việt Nam, vi phạm sở hữu trí tuệ vốn vẫn đang là một nhức nhối lớn. Vậy thì muốn giải quyết nó, phải bắt đầu từ những việc nhỏ nhất, từ những người trực tiếp chịu trách nhiệm như các biên tập nhà đài. Và hơn hết, chính những tác giả cần phải biết dẹp đi nỗi ngại va chạm, nỗi sợ bị cô lập để lên tiếng đòi hỏi sự chính đáng cho mình mới mong diệt được cái sự ẩu đã thành quen.

Văn Đoàn

Các tin khác

Phim "Mưa đỏ" ghi dấu ấn của điện ảnh Việt ở đề tài chiến tranh cách mạng.

Khát vọng trở thành ngành công nghiệp văn hóa

40 năm đổi mới - một chặng đường đánh dấu nhiều cột mốc của điện ảnh Việt Nam từ một nền điện ảnh bao cấp sang cơ chế thị trường. Tại hội thảo "Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm đổi mới", tổ chức trong khuôn khổ Liên hoan phim Châu Á - Đà Nẵng (DANAFF) Tiến sĩ Ngô Phương Lan - Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam - Giám đốc DANAFF nhận định: "40 năm trước, Đổi mới không chỉ mở ra một giai đoạn phát triển mới về kinh tế - xã hội, mà còn mở ra những không gian sáng tạo mới cho văn học, nghệ thuật. Tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, phản ánh đúng sự thật đã trở thành động lực quan trọng để văn nghệ sĩ khám phá sâu hơn đời sống con người, những chuyển động của xã hội và những khát vọng của dân tộc trong thời kỳ mới".

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Bộ phim truyền hình "Tận hiến" (Điện ảnh CAND sản xuất) vừa khép lại hành trình phát sóng nhưng dư âm mà bộ phim mang lại vẫn tiếp tục lắng đọng trong lòng khán giả. Giữa dòng chảy của điện ảnh chính luận, "Tận hiến" tạo dấu ấn không chỉ bởi câu chuyện về những chiến sĩ tình báo CAND hoạt động và sẵn sàng hy sinh trong thầm lặng mà còn ở cách làm phim giàu tâm huyết và khát vọng.

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Có một số bạn yêu thơ hỏi tôi về việc: "Các nhà thơ trẻ hiện nay quan tâm đến hình tượng thơ trong sáng tác như thế nào?". Theo tôi, việc xây dựng hình tượng thơ có vai trò đặc biệt quan trọng trong sáng tác thơ ca của những người viết, bởi hình tượng thơ chính là nơi nhà thơ gửi gắm tư tưởng, cảm xúc, cách nhìn về con người và cuộc đời.

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Nằm trong các hoạt động kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026), Hội sách Thiếu nhi Thành phố Hồ Chí Minh lần 6 - năm 2026 với chủ đề: “Em vui đọc sách, học bao điều hay” vừa được khai mạc với nhiều hoạt động phong phú, sáng tạo dành cho thiếu nhi, phụ huynh, giáo viên và cộng đồng.

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Truyện tranh là một thị trường đang bị bỏ ngỏ ở Việt Nam. Điều chúng ta thiếu không phải là những tác giả tài năng mà là một hệ sinh thái đủ mạnh để nuôi dưỡng, bảo vệ và phát triển các giá trị sáng tạo. Những vấn đề này được đặt ra trong tọa đàm "Kiến tạo hệ sinh thái sáng tạo truyện tranh cho người Việt" diễn ra mới đây tại Hà Nội.

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

Gần đây, nhiều hoạt động lan tỏa và tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống, di sản mang đậm sắc màu dân tộc như vẻ đẹp của tranh Đông Hồ đã thu hút sự quan tâm của giới trẻ...

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Vừa lên sóng những tập đầu tiên, bộ phim truyền hình “Lửa trắng” đã thu hút sự quan tâm của đông đảo khán giả. Từ việc khai thác cuộc đấu tranh chống tội phạm ma túy trong thời đại số, bộ phim khắc họa chân dung người chiến sĩ CAND với sự dũng cảm, bản lĩnh và trí tuệ cùng những thông điệp nhân văn sâu sắc.

Hoạt hình Việt ra thế giới

Hoạt hình Việt ra thế giới

Lần đầu tiên, một bộ phim hoạt hình dài của Việt Nam "Trạng Quỳnh nhí: Truyền thuyết Kim Ngưu" được mời tham dự Annecy International Animation Film Festival - liên hoan phim hoạt hình lớn nhất hành tinh. Theo đạo diễn Trịnh Lâm Tùng, đây là cơ hội để những người làm hoạt hình Việt Nam được cất lên tiếng nói của mình, được giới thiệu những giá trị văn hóa mà chúng ta đã gìn giữ qua biết bao thế hệ.

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Đà Nẵng sẽ trở thành tâm điểm của điện ảnh khu vực khi đăng cai "Liên hoan phim châu Á - Đà Nẵng" (DANAFF) lần thứ IV (diễn ra từ ngày 28/6 đến ngày 4/7). Với chủ đề “Nhịp cầu từ châu Á ra thế giới”, DANAFF năm nay được tổ chức quy mô hơn, nhiều hoạt động chuyên sâu hơn và định hướng rõ nét trong việc thúc đẩy công nghiệp điện ảnh Việt Nam hội nhập quốc tế.

Một số tác phẩm của hoạ sĩ Bùi Xuân Phái đã được sử dụng trong nhiều sản phẩm âm nhạc.

Bản quyền tác phẩm hội họa trong sáng tạo đương đại

Mới đây, việc ê-kíp sản xuất MV của ca sĩ Sơn Tùng M-TP sử dụng hình ảnh tác phẩm “Tàn Chỉ” của họa sĩ Lệ Giang không xin phép, cũng như nhiều sản phẩm nghệ thuật, quảng cáo, điện ảnh từng khai thác tranh của các họa sĩ đã đặt ra câu hỏi: Sử dụng tác phẩm hội họa trong sáng tạo nghệ thuật như thế nào, đâu là ranh giới giữa cảm hứng sáng tạo và hành vi xâm phạm bản quyền?

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

"Sân nhà" đã không còn là lợi thế khi một loạt phim Việt phải sớm rút khỏi phòng vé vì doanh thu thấp. Tự "nâng chuẩn" chất lượng có lẽ là con đường duy nhất nếu phim Việt muốn giữ chân khán giả trong cuộc đua khốc liệt này.

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc 70 năm của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mà còn là lời tri ân dành cho các thế hệ thầy cô giáo, học sinh, người làm sách và những người đã góp phần vun đắp tri thức cho đất nước.

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Trong một thế giới mà trẻ em đang bị các thiết bị điện tử chi phối mạnh mẽ như hiện nay, việc làm thế nào để trẻ em có thói quen đọc sách, có cơ hội lớn lên cùng trang sách trong những mùa hè không chỉ là nỗ lực của phụ huynh mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng...

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh tự bạch: "Suốt một Đời Thơ xin tự nguyện làm một phu trầm để bóc dần vỏ bọc thời gian/ giữa đời ngậm ngải tìm trầm... Nghĩa Nhân". Đây có thể xem là tuyên ngôn tinh thần cho toàn bộ hành trình thơ của Vân Anh.