Ấn tượng Tam Kỳ và ngôi làng bích họa độc đáo

Người ta hình dung thành phố Tam Kỳ hiện lên với ba ngọn núi mỗi khi dong thuyền đánh cá trở về. Một trong ba ngọn núi của Tam Kỳ bất ngờ hiện lên một công trình kiến trúc lịch sử kỳ lạ nhất mà không nơi nào sánh được. Đó là Khu công viên Tượng đài “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng”. Nhiều người khó ngờ những nhà hoạch định khi tạo nên bước ngoặt cho thị xã mới được nâng cấp lên thành phố loại hai này.

Đây là khu kiến trúc tượng đài lớn nhất khu vực Đông Nam Á, với diện tích rộng 15ha trên đỉnh núi Cấm (cách trung tâm thành phố 5km). Khu tượng đài “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng” gây ngạc nhiên cho bất cứ ai đến đây bởi quy mô đồ sộ của nó. Hình tượng bà mẹ anh hùng được làm bằng đá sa thạch có chiều cao 18,5m, rộng 84,7m và dài 117m.

Đây là tác phẩm điêu khắc, tạo hình từ nguyên mẫu bà mẹ anh hùng Nguyễn Thị Thứ, quê ở xã Điện Thắng, Điện Bàn, Quảng Nam. Mẹ Thứ có tới 11 người con, cháu đã hy sinh để bảo vệ Tổ quốc, và là “Bà mẹ Việt Nam anh hùng” tiêu biểu nhất trong cả nước. Công trình được khởi công từ năm 2009. Nhưng sau nhiều khó khăn về kinh tế và tiến độ thi công, cho tới tháng 3-2015 công trình mới được coi là hoàn thành cơ bản các hạng mục.

Từ đó chân dung khổng lồ “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng” trở thành điểm nhấn của thành phố Tam Kỳ và khu đài tưởng niệm được công nhận là “Công trình Văn hóa cấp quốc gia”. Đáng chú ý, bên trong Nhà tưởng niệm có hàng trăm bia ghi danh gần 50.000 Bà mẹ Việt Nam Anh hùng trên khắp cả nước.

Bãi biển Tam Thanh rất đẹp, thu hút nhiều du khách.
Bãi biển Tam Thanh rất đẹp, thu hút nhiều du khách.

Đặc biệt, phía trước khối tượng đài khổng lồ, là quảng trường có 30 ô thảm cỏ xanh, tượng trưng cho 30 năm trường kỳ kháng chiến, 30 năm các mẹ chờ đợi những người con chiến thắng trở về. Đây là bố cục thể hiện tư tưởng và linh hồn của khu đài tưởng niệm mà nhà điêu khắc, họa sĩ Đinh Gia Thắng đã trao gửi vào tác phẩm: “Mẹ sinh ra mảnh đất anh hùng, rồi sinh ra những người con anh hùng và sẽ lại hóa thân vào đất, vào non nước Việt Nam. Mẹ sẽ sống mãi ngàn đời, vẫn tiếp thêm nguồn sức mạnh cho các thế hệ trẻ trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”.

Khu tượng đài “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng” không còn sự khô cứng khi hòa nhập vào khu công viên rộng lớn với những hàng cây và cột đá, cùng những vườn hoa được trang trí nhiều họa tiết tượng trưng cho 54 dân tộc sống trên khắp đất nước.

Ngay trước mặt khối tượng đài là một hồ nước rộng hơn 1.000 mét vuông. Riêng những cột trụ huyền thoại cao 9m, được sắp đặt phía trước tượng đài, tạo ấn tượng uy nghiêm nhưng hài hòa làm nên cảnh quan hấp dẫn về những khối đá tạo hình kỳ thú. Đây là những cột đá lớn khắc ghi công lao to lớn của các bà mẹ anh hùng, cùng những chân dung phác họa hồn hậu, ấm áp tình người.

Song song với nghệ thuật khắc họa tạo hình bên ngoài, không gian phía trong khối tượng còn dành diện tích 1.800 mét vuông trưng bày hàng vạn tư liệu, hình ảnh và hiện vật về các Bà mẹ Việt Nam Anh hùng tiêu biểu trong cả nước. Toàn bộ công trình điêu khắc này đã trở thành quảng trường chính cho thành phố tổ chức các lễ hội và sự kiện lớn hằng năm.

Khu tượng đài trên núi Cấm đã trở thành một công viên và một quảng trường văn hóa đậm dấu ấn lịch sử đầu tiên và lớn nhất trong cả nước mà thành phố Tam Kỳ lấy làm tự hào. Và đó cũng chính là điểm nhấn cho một thành phố lớn đang hình thành trong tương lai.

Trước đây nói đến thành phố Tam Kỳ là ai cũng nhớ đến bãi biển Tam Thanh, cách núi Cấm chừng 3 cây số. Cho dù dọc bờ biển kéo dài từ Đà Nẵng đến Tam Kỳ có nhiều bãi biển nổi tiếng, nhưng Tam Thanh lại nổi trội hơn cả ở độ cát mịn nhỏ đi giữa nắng không bỏng chân và sóng vỗ hiền hòa.

Làng biển Tam Thanh bị kẹp giữa con sông và biển nên được coi là cồn đảo xinh xắn với bãi cát trắng kéo dài gần 10 cây số. Cho dù nơi đây đã có khu nghỉ dưỡng cao cấp kế bên nhưng bãi biển Tam Thanh vẫn còn “xưa cũ” ẩn giấu tiềm năng du lịch trong tương lai. Đặc biệt mới đây làng chài Tam Thanh lại nổi bật với những sắc màu trên các tường nhà. Làng như được khoác tấm áo mới, có thêm sức thu hút với du khách, mỗi khi đến thành phố trẻ Tam Kỳ.

Con đường đi ra bãi biển Tam Thanh giờ được hòa sắc với những bức tranh sơn dầu chạy dọc khắp làng. Khi chúng tôi đến Tam Thanh đúng dịp thành phố tổ chức cuộc thi ảnh về làng chài này. Những tấm ảnh về người lao động nơi đây được bày dọc  đường đi. Chúng được bày bên những bức tranh màu vẽ trên tường nhà, bên hàng rào, hay trên những chiếc thuyền thúng trên bãi cát.

Nhiều bức tranh sinh động về chính những người dân và học sinh của làng. Những chân dung thật, giống như ngoài đời, cùng với con thuyền hay quầy bánh của họ vẫn bày bán hằng ngày. Đó là những nụ cười chào đón chúng tôi khi mới bước chân đến làng. Một không khí khác lạ, bởi mới chỉ cách đây hơn một năm thôi, con đường nhỏ của làng vắng hoe, với những đôi mắt trẻ con buồn ngơ ngác…

Giờ đây người ta gọi Tam Thanh là làng bích họa duy nhất trong cả nước, với hơn 100 tác phẩm được các họa sĩ Hàn Quốc và Việt Nam vẽ lên các tường nhà dân, hoặc trên các xóm ngõ bãi thuyền bỏ hoang. Tuy không có độ lớn khổng lồ về cầu trúc như khu tượng đài “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng” nhưng làng bích họa lại có diện tích rộng không kém. Những bức họa khổ lớn chạy khắp đường làng ngõ xóm tạo nên khu văn hóa mỹ thuật làng độc đáo của thành phố Tam Kỳ.

Đây là dự án được triển khai từ cuối tháng 6-2016, sau một năm khánh thành khu tượng đài mẹ anh hùng, và trở thành cuộc giao lưu mỹ thuật quốc tế tại Tam Thanh. Đặc biệt những chiếc thuyền thúng cũ hay rách nát được huy động xếp thành con đường dẫn ra bãi biển. Các họa sĩ đã vẽ lên những chiếc thuyền đó những hình họa thân quen. Đó là những cây xanh hay những tấm lưới và đàn cá nhảy dưới ánh nắng xôn xao.

Đây là con đường thuyền thúng lạ mắt hấp dẫn du khách bên cạnh những chân dung hiền lành chất phác của làng chài nghèo. Một công trình nghệ thuật “Làng bích họa” được hình thành nhanh chóng trong thời gian vài tháng nhưng lại được đánh giá là sản phẩm du lịch có một không hai ở nước ta.

Tác giả bên bức họa trên tường trong ngôi làng bích họa.
Tác giả bên bức họa trên tường trong ngôi làng bích họa.

Cách đây không lâu, ngôi nhà của ông Nguyễn Hồng Thanh bị hỏng và phải xây dựng lại, nhưng ông đã giữ lại bức tường đã có tranh vẽ để làm kỷ niệm, ngôi nhà mới được xây lui vào phía trong. Đó chính là bức tranh trẻ em trong xóm chơi bóng và một bức tranh con chó đúng của gia đình chủ nhân cũng được gìn giữ như một kỷ vật khá độc đáo trong ngôi làng này. Những tác phẩm hội họa và nhiếp ảnh đã hòa vào bản nhạc quê hương nơi đây, với dòng sông yên bình êm ả và sóng biển rì rào suốt ngày đêm. Đó chính là những bản tình ca nơi xứ biển Tam Kỳ.

Từ xa xưa, Quảng Nam nổi tiếng với trò chơi ca nhạc Bài Chòi. Đất biển Tam Thanh, thành phố Tam Kỳ cũng là nơi chơi ca Bài Chòi thứ thiệt. Chúng tôi đang đi dọc đường làng thì tại ngôi nhà văn hóa xã, những người dẫn trò đang tập luyện để tối ra đình làng tổ chức cuộc chơi.

Thực tế đây là trò hát về con người và những sinh hoạt văn hóa, lao động cộng đồng khắp miền Trung Nam Bộ. Bên cạnh đó dùng lời hát về con bài để dụ người chơi nhập cuộc, học lại những điều nhân nghĩa, lẽ sống đã được ông cha truyền lại trong dân gian bao đời nay.

Bên cạnh đó, người chơi tập trung nghe hát mà tìm ra vận may với lá bài của mình, thông qua lời ca để lĩnh thưởng đầu năm. Màu sắc văn hóa ca nhạc, mang ý nghĩa nhân văn trong trò chơi ca Bài Chòi, đã trở thành Di sản văn hóa phi vật thể nhân loại được thế giới công nhận.

Chúng tôi nghe tiếng đàn sáo rộn ràng, hòa lẫn làn sóng biển xôn xao, với cảm giác bâng khuâng một buổi chiều xuân. Con đường nghệ thuật của làng như được tấu lên những điệu hò, điệu lý ân cần về lẽ sống tình yêu và hạnh phúc lứa đôi. Câu hát về con bài “Bảy Liễu” cứ văng vẳng đâu đây như một lời nhắn nhủ sự đời: “Em nghe anh tỏ lời này. Em đòi để bỏ chuyện rày sao nên. Tào khang nghĩa ở cho bền. Liễu mai hòa hợp đôi bên thuận hòa”. Đó chính là lời người dân Tam Kỳ gửi lại cho mỗi du khách đến đây, với những sắc màu và giai điệu biển thơ mộng, êm đềm.

Vương Tâm

Các tin khác

80 năm kết nối những tâm hồn nghệ thuật

80 năm kết nối những tâm hồn nghệ thuật

Trải qua 80 năm xây dựng và trưởng thành, Báo Công an nhân dân (CAND) không chỉ là tiếng nói của lực lượng CAND, mà còn là địa chỉ tin cậy, gắn bó của nhiều thế hệ văn nghệ sĩ cả nước. Từ những trang viết, cuộc trò chuyện đến sự đồng hành trong các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, tình cảm chân thành mà giới văn nghệ sĩ dành cho Báo CAND đã góp phần bồi đắp mối gắn kết bền chặt giữa báo chí với đời sống văn học, nghệ thuật, giữa người cầm bút với những người làm nghệ thuật. Qua năm tháng, sự tin yêu, trân trọng và đồng hành ấy đã trở thành một phần ý nghĩa trong hành trình phát triển của tờ báo. Sức lan tỏa của một cơ quan báo chí không chỉ ở những trang viết mà còn ở khả năng kết nối con người bằng niềm tin và những giá trị nhân văn.

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh: Tôi bị cuốn hút bởi hình tượng người chiến sĩ công an

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh: Tôi bị cuốn hút bởi hình tượng người chiến sĩ công an

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh hiện là Phó trưởng đoàn Kịch cổ điển, Nhà hát Kịch Việt Nam. Anh được biết đến là một nghệ sĩ có nhiều khám phá độc đáo, mới mẻ với kịch đương đại, lịch sử, thiếu nhi. "Bén duyên" và bị cuốn hút với các vở diễn về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân (CAND) đã giúp anh có nhiều trải nghiệm mới mẻ. Phóng viên Chuyên đề Văn nghệ Công an có cuộc trò chuyện với NSND Tạ Tuấn Minh.

Khi yêu thương nối dài qua năm tháng...

Khi yêu thương nối dài qua năm tháng...

Từ những giai điệu thấm đẫm tình quê hương đến những câu chuyện lay động lòng người, chương trình nghệ thuật "Kết nối yêu thương" gửi đi thông điệp giản dị mà sâu sắc: Không ai nên đơn độc trước nghịch cảnh. Đằng sau mỗi người phụ nữ đau yếu, mỗi em nhỏ mang bệnh hiểm nghèo là một phận đời cần được chở che, một ước mơ cần được níu giữ. Khi những trái tim cùng rung lên nhịp đập yêu thương, nghệ thuật không chỉ chạm đến cảm xúc mà còn khơi dậy trách nhiệm cộng đồng, thắp lên hy vọng cho những cuộc đời còn nhiều gian khó.

Cuộc đối thoại tinh tế của các nền văn hóa

Cuộc đối thoại tinh tế của các nền văn hóa

Liên hoan phim (LHP) Tài liệu châu Âu – Việt Nam lần thứ 16 (diễn ra từ ngày 18 đến ngày 26/9) quy tụ 25 tác phẩm điện ảnh tài liệu đặc sắc đến từ Việt Nam và các quốc gia châu Âu. Đây không chỉ là “bữa tiệc” điện ảnh, mở ra cơ hội giao lưu, hợp tác giữa những người làm nghề mà còn là cầu nối để dòng phim đặc biệt này đến gần với công chúng hơn.

Ca sĩ Tùng Dương đã tổ chức riêng nhiều live concert.

Từ “độc đạo” đến đại chúng

25 năm trong nghề, Tùng Dương đã có một hành trình đặc biệt mà không nhiều nghệ sĩ thế hệ anh có thể làm được. Đó là hành trình của một nghệ sĩ luôn muốn bước ra khỏi vùng an toàn, không ngừng thử nghiệm, tìm kiếm những giới hạn mới của giọng hát và tư duy âm nhạc. Nhưng cũng chính trên hành trình tưởng như ngày càng đi xa ấy, Tùng Dương lại ngày càng trở về gần hơn với những điều căn cốt: gia đình, tình yêu, con người, quê hương, đất nước, những giá trị đã làm nên căn tính của mình.

Buổi gặp gỡ báo chí giới thiệu chương trình “Phú Quang - Còn mãi một tình yêu” tại Nhà hát Hồ Gươm

Âm nhạc không chỉ là ký ức

Gần 5 năm sau ngày nhạc sĩ Phú Quang rời cõi tạm, những giai điệu của ông vẫn hiện diện trong đời sống âm nhạc Việt Nam. Năm 2026, ba người con của ông chính thức tiếp nhận di sản âm nhạc mà cha để lại. Nhưng câu chuyện di sản âm nhạc Phú Quang không chỉ là câu chuyện của một gia đình tiếp nhận một gia tài nghệ thuật. Nó đặt ra một vấn đề lớn hơn: làm thế nào để di sản âm nhạc của một nhạc sĩ được bảo vệ, được trao truyền và tiếp tục sống trong đời sống đương đại?

Từ lời khen - chê đến chiều sâu phê bình

Từ lời khen - chê đến chiều sâu phê bình

Ngày nay, nhiều tác phẩm điện ảnh ra đời nhận được sự bàn luận sôi nổi trên mạng xã hội cùng những bài review phim xuất hiện dày đặc. Tuy nhiên, giữa dòng chảy ồn ã ấy lại thiếu vắng những bài phê bình có chuyên môn, đi sâu vào ngôn ngữ điện ảnh, giá trị nghệ thuật và ý nghĩa văn hóa của tác phẩm. Để đời sống điện ảnh không chỉ dừng lại ở những lời khen - chê, đánh giá cực đoan, cần thêm những tiếng nói phê bình giàu tri thức, góp phần nâng cao thị hiếu và nuôi dưỡng tình yêu điện ảnh trong công chúng.

Khai thác văn hóa truyền thống, cần sự am hiểu sâu sắc

Khai thác văn hóa truyền thống, cần sự am hiểu sâu sắc

Việc đưa chất liệu truyền thống vào các sản phẩm nghệ thuật đang trở thành xu hướng và mở ra nhiều hướng sáng tạo, góp phần làm mới cách tiếp cận và lan tỏa những giá trị văn hóa Việt Nam. Tuy nhiên, điều này cũng yêu cầu nghệ sĩ cần sự hiểu biết, tôn trọng và trách nhiệm với những giá trị văn hóa mà sản phẩm khai thác.

“Vui bất tuyệt” hôm qua và hôm nay

“Vui bất tuyệt” hôm qua và hôm nay

“Vui bất tuyệt” của Tố Hữu - một trong những bài thơ tiêu biểu viết về Cách mạng Tháng Tám năm 1945, không chỉ là niềm vui của một cá nhân, hay của hàng chục triệu người, còn là niềm vui hồi sinh của một dân tộc vừa thoát khỏi ách nô lệ, giành lại quyền làm chủ vận mệnh. Cũng là niềm vui được cống hiến và kiến tạo tương lai. “Vui bất tuyệt” trở thành cảm hứng chung cho nhiều tác phẩm nổi tiếng cùng chủ đề.

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Những người trẻ thế hệ 8x, 9x, 2000 đang lựa chọn cách tiếp cận lịch sử theo cách riêng của mình. Với họ, lịch sử là những câu chuyện được kể lại sống động trên các nền tảng số, hay những bộ phim, những bài hát, những tiểu thuyết hấp dẫn và ý nghĩa... giúp họ hiểu hơn về đất nước mình.

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

Bắt đầu lên sóng truyền hình ANTV (thứ Bảy, Chủ nhật) từ ngày 22/8 và trên kênh HTV9 (thứ Hai, thứ Ba) từ ngày 24/8, bộ phim truyền hình "Kế hoạch CM12" đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm của công chúng. Không chỉ khắc họa những cuộc đấu trí căng thẳng, "Kế hoạch CM12" còn làm nổi bật bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh thầm lặng của những cán bộ, chiến sĩ CAND trong hành trình bảo vệ An ninh Tổ quốc từ những ngày đầu đất nước thống nhất.

Trưởng thành cùng lực lượng

Trưởng thành cùng lực lượng

Trong hơn 80 năm xây dựng, phấn đấu và trưởng thành của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam, có thể nói rằng, văn học nghệ thuật về lực lượng công an với sứ mệnh của mình đã góp phần đáng kể vào sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc, vì cuộc sống bình yên, hạnh phúc của nhân dân…

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Mới đây, việc 2 bộ phim kinh dị "BACKROOMS" và "Obsession" thắng lớn phòng vé đã gây ra nhiều bất ngờ. Bên cạnh việc được thực hiện bởi các nhà sáng tạo nội dung tuy không chuyên về điện ảnh nhưng lại mang đến sự mới mẻ, thích thú, thì thực tế này cũng cho thấy thể loại thriller/mystery hay giật gân/bí ẩn đang được yêu thích hơn bao giờ hết cả trong phim ảnh cũng như văn chương.

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Được đầu tư hoành tráng, công phu và giàu sáng tạo, các chương trình nghệ thuật về Công an nhân dân (CAND) thời gian qua không chỉ góp phần làm mới nghệ thuật chính luận mà còn lan tỏa sâu sắc hình tượng người chiến sĩ CAND bản lĩnh, nhân văn, gần gũi trong lòng công chúng.