Vụ tấn công thổi bùng căng thẳng Trung Đông

Tuyên bố đanh thép của Tổng thống Mỹ Joe Biden ngày 28/1 (giờ địa phương) về vụ tấn công khiến binh sỹ nước này thiệt mạng ở Jordan đang gián tiếp thổi bùng căng thẳng tại Trung Đông. Ngay cả khi Iran phủ nhận có liên quan đến vụ việc, những dự cảm chẳng lành vẫn xuất hiện trong khu vực vốn những ngày qua đã chẳng mấy bình yên.

Tổng thống Mỹ Joe Biden ngày 28/1 cho hay, ba binh sỹ nước này đã thiệt mạng và hơn 30 quân nhân khác bị thương trong một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) nhằm vào các lực lượng Mỹ đang đồn trú tại khu vực Đông Bắc Jordan, gần biên giới với Syria.

Trong khi đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận vụ tấn công xảy ra trong đêm vào Tháp 22, một tiền đồn nhỏ gần biên giới Syria, nằm trong mạng lưới phòng thủ Jordan. Theo CENTCOM, chiếc UAV tự sát đã lao vào khu vực sinh hoạt chung của lực lượng đồn trú, gây ra thương vong cao. Đáng chú ý, đây là lần đầu tiên lực lượng Mỹ ở Trung Đông ghi nhận thương vong kể từ khi chiến sự Gaza bùng phát ngày 7/10/2023. CENTCOM tuyên bố giữ kín danh tính các nạn nhân trong 24 giờ cho đến khi thân nhân của họ được thông báo tin buồn.

Vụ tấn công thổi bùng căng thẳng Trung Đông -0
Binh sĩ Mỹ tham gia tập trận chung với quân đội Jordan năm 2016. Ảnh: Reuters

Tổng thống Mỹ Joe Biden cho rằng, cuộc tấn công hôm 28/1 do các nhóm vũ trang cấp tiến thân Iran thực hiện, đồng thời tuyên bố sẽ đáp trả và buộc những kẻ đứng đằng sau phải chịu trách nhiệm. “Hôm nay, trái tim người Mỹ nặng trĩu, ba quân nhân Mỹ thiệt mạng và nhiều người bị thương trong một cuộc tấn công bằng UAV vào lực lượng của chúng tôi đóng quân ở Đông Bắc Jordan gần biên giới Syria. Chúng tôi vẫn đang thu thập thông tin về cuộc tấn công này và chúng tôi biết nó được thực hiện bởi các nhóm chiến binh cực đoan được Iran hậu thuẫn hoạt động ở Syria và Iraq”, ông chủ Nhà Trắng nhấn mạnh. Tổng thống Mỹ đồng thời tuyên bố nước này sẽ tiếp tục thực thi “cam kết với cuộc chiến chống khủng bố” và sẽ buộc mọi đối tượng liên quan đến vụ tấn công “phải chịu trách nhiệm vào thời điểm và cách thức” do Washington quyết định.

Thời gian qua, theo Lầu Năm Góc, các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, đặc biệt là ở Iraq và Syria, hứng chịu hàng loạt cuộc tập kích. Những vụ tập kích này nhằm phản đối vai trò hỗ trợ của Mỹ cho Israel liên quan đến xung đột giữa Israel và phong trào Hamas tại Dải Gaza.

Giới chức Mỹ cho biết lực lượng nước này tại Iraq và Syria đã bị tấn công hơn 158 lần bằng UAV, rocket hoặc tên lửa kể từ ngày 17/10, nhưng không có thiệt hại nghiêm trọng về con người hay hạ tầng. Ở chiều ngược lại, các lực lượng Mỹ và Anh đã tấn công các cơ sở của lực lượng Houthi ở Yemen nhằm đáp trả những vụ tấn công mà lực lượng này thực hiện trên tuyến vận tải Biển Đỏ. Lực lượng Houthi kiểm soát phần lớn lãnh thổ Yemen, tấn công những tàu có liên quan tới Israel trên Biển Đỏ để bày tỏ tình đoàn kết với người Palestine, qua đó yêu cầu chấm dứt xung đột bạo lực trên Dải Gaza. Tuy nhiên, đây là lần đầu tiên xảy ra trường hợp binh sĩ Mỹ ở Trung Đông thiệt mạng kể từ khi xung đột Israel-Hamas nổ ra.

Một loạt nghị sỹ Cộng hòa đã ngay lập tức chỉ trích chính quyền Tổng thống Biden trong việc ứng phó với các cuộc tấn công trong quá khứ có liên quan tới Iran, đồng thời hối thúc Nhà Trắng hành động mạnh mẽ hơn. Trong khi đó, các nhà lập pháp và một số quan chức chính quyền Mỹ bày tỏ lo ngại rằng các cuộc tấn công liên tiếp nhắm tới các căn cứ và binh sỹ Mỹ là dấu hiệu cho thấy nguy cơ cuộc xung đột giữa Israel và Hamas đang leo thang rộng rãi ra khu vực Trung Đông. Chia sẻ trên mạng xã hội X, Ngoại trưởng Anh David Cameron lên án cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào căn cứ quân sự của Mỹ ở Jordan, cho rằng Tehran có liên quan tới hoạt động của các nhóm vũ trang trong khu vực.

Phản ứng trước những tuyên bố từ phía Mỹ và đồng minh, Bộ Ngoại giao Iran bác bỏ mọi cáo buộc rằng Tehran có liên quan đến cuộc tấn công căn cứ của Mỹ ở Jordan khiến ba người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương xảy ra một ngày trước đó. Hãng thông tấn Iran (IRNA) dẫn tuyên bố của Bộ Ngoại giao Iran nêu rõ, các nhóm vũ trang trong khu vực quyết định và làm việc theo những nguyên tắc riêng, không phải theo chỉ đạo của Tehran. “Như chúng tôi đã nêu rõ trước đây, các nhóm phản kháng trong khu vực đang đáp trả tội ác chiến tranh và diệt chủng. Họ không nhận lệnh từ Iran. Các nhóm này đưa ra quyết định và hành động dựa trên các nguyên tắc và ưu tiên riêng, cũng như lợi ích của đất nước và nhân dân của họ”, hãng tin RT dẫn tuyên bố của Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Nasser Kanaani cho biết hôm 29/1.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Nasser Kanaani cảnh báo những cáo buộc và động thái thiếu thân thiện của một số quan chức phương Tây có thể đe dọa hòa bình, ổn định khu vực và quốc tế. Bên cạnh đó, người phát ngôn trên kêu gọi các nước phương Tây hướng sự tập trung vào việc ngăn chặn bạo lực trên Dải Gaza và tạo điều kiện cho các hoạt động cứu trợ nhân đạo cho người dân ở dải đất này. Sanam Vakil, chuyên gia về an ninh tại Viện Chatham ở Anh, nhận định Iran, có lẽ vẫn chủ trương "để xung đột diễn ra bên ngoài lãnh thổ", nhưng ván cược leo thang căng thẳng khu vực đang tiềm ẩn quá nhiều nguy cơ vượt tầm kiểm soát.

Về phía Mỹ, ông Charles Lister, chuyên gia cấp cao tại Viện Trung Đông có trụ sở tại Washington, cho rằng việc lính Mỹ thiệt mạng trong cuộc tấn công đồng nghĩa với việc Tổng thống Biden sẽ phải "phản ứng quyết liệt hơn tất cả những gì ông đã làm từ trước đến nay", điều mà có thể sẽ khiến căng thẳng tại Trung Đông lan rộng hơn.

An Nhiên

Các tin khác

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Châu Âu đang phải đối mặt với một trong những mùa hè khắc nghiệt nhất trong nhiều năm trở lại đây khi các đợt nắng nóng kéo dài liên tiếp đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức báo động, trong khi nhiều khu vực khác lại hứng chịu các cơn dông, mưa đá và thời tiết cực đoan. Từ Tây Ban Nha, Pháp đến khu vực Balkan, lực lượng cứu hỏa và chính quyền các nước đang phải chạy đua với thời gian nhằm kiểm soát các thảm họa thiên nhiên ngày càng nghiêm trọng.

Xung đột Mỹ - Iran: Hỏa lực lấn át ngoại giao

Xung đột Mỹ - Iran: Hỏa lực lấn át ngoại giao

Xung đột Mỹ - Iran đang lan rộng từ các mục tiêu quân sự sang hạ tầng dân sự và năng lượng, làm gia tăng nguy cơ đẩy Trung Đông vào một cuộc khủng hoảng an ninh, nhân đạo và kinh tế, bất chấp các nỗ lực ngoại giao nhằm hạ nhiệt căng thẳng.