Từ lời mời hấp dẫn đến chiếc bẫy được giăng sẵn
Vụ án liên quan đến Công ty Cổ phần Dịch vụ League Of Resorts (LORS) và các pháp nhân liên quan đang được Công an TP Hồ Chí Minh điều tra đã phơi bày một phương thức lừa đảo mới, tinh vi, được ngụy trang dưới vỏ bọc kinh doanh dịch vụ du lịch nghỉ dưỡng.
Bà H.T.T.T. (sinh năm 1958, ngụ TP Hồ Chí Minh), giáo viên tiểu học nghỉ hưu, là một trong những nạn nhân của đường dây này. Năm 2023, bà T. bỏ ra 250 triệu đồng tiền tích góp sau nhiều chục năm đứng lớp để mua một hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ Alma của Công ty Anma, có thời hạn 29 năm. Đầu năm 2024, bà nhận được cuộc gọi từ nhân viên Công ty LORS với nội dung doanh nghiệp muốn thuê lại quyền nghỉ dưỡng của bà trong 2 năm.
Tin tưởng lời giới thiệu, bà T. đến trụ sở công ty. Tuy nhiên, nội dung trao đổi hoàn toàn khác những gì được hứa hẹn qua điện thoại. “Nhân viên công ty nói tôi phải mua thêm một gói nghỉ dưỡng trị giá 30 triệu đồng thì họ mới hỗ trợ bán lại hợp đồng. Tôi nói không có tiền thì họ đề nghị trả góp, chỉ cần đóng trước 10 triệu đồng. Họ tư vấn rất chuyên nghiệp, nói rằng tôi sẽ được đi du lịch nhiều nơi trong vòng 3 năm nên cuối cùng tôi đồng ý ký hợp đồng”, bà T. kể lại.
Sau khi về nhà, bà T. có cảm giác bất an nên không tiếp tục thanh toán số tiền còn lại. Một thời gian sau, công ty tiếp tục liên hệ với lời hứa hoàn trả khoản tiền đã đóng. Nhưng, khi bà T. đến làm việc, thay vì hoàn tiền, nhân viên lại tiếp tục tìm cách thuyết phục bà nộp thêm 20 triệu đồng với lời hứa “công ty quảng giao rộng, có khả năng giới thiệu khách mua lại hợp đồng...
Câu chuyện của bà T. không phải trường hợp cá biệt. Theo cơ quan điều tra, có những khách hàng đã ký tới 5-6 hợp đồng khác nhau, với số tiền ngày càng tăng, trong hy vọng được hoàn vốn hoặc bán lại các gói nghỉ dưỡng đã mua.
Quá trình điều tra, Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP Hồ Chí Minh xác định các đối tượng đã xây dựng một quy trình dẫn dụ khách hàng hết sức bài bản.
Thiếu tá Trần Thanh Hậu, Phó Đội trưởng Đội Trọng án, Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP Hồ Chí Minh cho biết, một trong những thủ đoạn phổ biến là các nhân viên công ty liên tục dụ khách hàng nâng cấp hợp đồng với những lời hứa hẹn hấp dẫn như hỗ trợ chuyển nhượng, cam kết sinh lời hoặc hoàn vốn trong tương lai.
Trao đổi về vụ án này, Tiến sĩ, luật sư Lê Bá Thường, (Đoàn Luật sư TP Hồ Chí Minh), Giám đốc Công ty Luật TNHH MTV Dân Luật Tín Thành, cho biết các đối tượng đã cố ý ngay từ đầu thành lập nhiều công ty con, để lấy tư cách pháp nhân trong “chiến lược” lừa đảo khép kín những bị hại.
Khi ký được hợp đồng, các đối tượng sẽ tạo ra tình trạng các hợp đồng được mua bán, chuyển nhượng dễ dàng, nhưng thực tế chỉ là các công ty của chúng mua hay chuyển nhượng “khống” với nhau, các nạn nhân đa số là người già có nhu cầu đi du lịch nghỉ dưỡng, thấy giá rẻ hay được ưu đãi và nhất là được hứa hẹn có thể chuyển nhượng hay bán được hợp đồng nên dễ bị dụ dỗ rơi vào tròng của các đối tượng chủ ý giăng ra ngay từ đầu...
Theo luật sư Lê Bá Thường, người dân ký hợp đồng với điều khoản được tham gia kỳ nghỉ du lịch trong tương lai, nhưng thực tế họ đang mua ở ngay thời điểm hiện tại. Do đó, khi so sánh phí dịch vụ sử dụng trong tương lai với ngay lúc ký hợp đồng, người dân thấy sẽ rất thấp, từ khoảng 30 đến 70% giá trị mà trong tương lai họ phải trả khiến cho người nào cũng thích. Nhưng, họ không thấy được rằng, trong hợp đồng đó có những cái quyền, gọi là quyền miễn trừ của doanh nghiệp, cho nên khi xảy ra tranh chấp thì người dân hay du khách sẽ gặp rất nhiều khó khăn...
Vì thế, người dân cần thận trọng trước khi ký hợp đồng mua gói dịch vụ sở hữu kỳ nghỉ du lịch, cần tìm hiểu kỹ về tư cách pháp lý và khả năng cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp. Người dân cần yêu cầu đơn vị cung cấp dịch vụ phải cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác, thiết lập các điều khoản hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ phải rõ ràng, không có các điều khoản bất lợi cho người tiêu dùng...
“Khi khách hàng muốn rút tiền thì không rút được mà lại bị dẫn dắt tiếp tục nộp tiền vào các hợp đồng mới. Có người ký đến 5-6 hợp đồng với giá trị ngày càng lớn, tăng dần. Mục đích của bị hại là muốn rút tiền ra nhưng không rút được, lại phải tiếp tục nạp tiền và rốt cuộc không sử dụng được gói dịch vụ nào”, Thiếu tá Trần Thanh Hậu cho biết.
Đối với những khách hàng phản ứng mạnh hoặc nghi ngờ, các đối tượng lại sử dụng chiến thuật “xoa dịu”. Chúng đặt phòng khách sạn tại một địa điểm du lịch theo yêu cầu của khách hàng để tạo cảm giác doanh nghiệp đang thực hiện cam kết. Tuy nhiên, toàn bộ chi phí đi lại, ăn uống, tham quan đều do khách hàng tự chi trả. Mục đích cuối cùng vẫn là tạo niềm tin để khách hàng tiếp tục ký thêm hợp đồng hoặc giới thiệu người thân tham gia.
Đáng chú ý, các đối tượng thường kéo dài thời gian giải quyết yêu cầu hoàn tiền, tất toán hợp đồng bằng nhiều lý do khác nhau. Việc liên tục phải đi lại, làm việc nhiều lần khiến không ít nạn nhân mệt mỏi, chán nản và từ bỏ việc đòi quyền lợi. Theo cơ quan điều tra, đây là một trong những thủ đoạn giúp các đối tượng từng bước chiếm đoạt số tiền mà khách hàng đã bỏ ra.
Vỏ bọc doanh nghiệp và những “sản phẩm không có thật”
Trực tiếp chỉ đạo, tham gia đấu tranh triệt phá chuyên án, Thượng tá Đới Ngọc Thắng, Phó trưởng Phòng Cảnh sát hình sự, Công an TP Hồ Chí Minh đã vạch trần bản chất mang tính hệ thống của loại tội phạm này. Theo Thượng tá Đới Ngọc Thắng, đây là các đường dây tội phạm hoạt động tinh vi “núp bóng” doanh nghiệp. Chúng không phải kinh doanh dịch vụ du lịch kém chất lượng, mà bản chất là bán những thứ hoàn toàn không tồn tại trên thực tế nhằm chiếm đoạt tiền của nạn nhân.
“Các đối tượng dùng pháp nhân doanh nghiệp, văn phòng sang trọng và những lời hứa hẹn để giao dịch các giá trị không tồn tại trên thực tế; bán những cam kết sinh lời ảo, bán hợp đồng khách hàng mua lại không có thật, bán các gói dịch vụ mà bản thân họ không có năng lực hoặc không có ý định cung cấp. Chúng sử dụng cái không có để thao túng tâm lý, từ đó đánh tráo khái niệm và chiếm đoạt tiền thật của nạn nhân một cách có hệ thống”, Thượng tá Đới Ngọc Thắng nhấn mạnh.
Theo Thượng tá Thắng, cơ quan điều tra đã làm rõ, cấu trúc của các công ty “ma” này được tổ chức, phân công chặt chẽ như một doanh nghiệp thực thụ. Cụ thể, ban giám đốc đưa ra các chỉ đạo, chính sách không có thật và áp mức thưởng theo doanh số; quản lý cấp cao chuyên xử lý các trường hợp khách hàng khiếu nại; nhân viên cấp dưới được đào tạo bài bản để gọi điện dẫn dụ, liên tục nhắn tin mời chào người lớn tuổi tham dự hội thảo, sự kiện tri ân hoặc giới thiệu cơ hội đầu tư nâng cấp gói dịch vụ. Tại các buổi tư vấn, chúng dùng các biện pháp tác động tâm lý, tạo sự khan hiếm, tạo áp lực thời gian để ép khách hàng chuyển tiền ngay tại chỗ.
Điều đáng nói là hầu hết những lời hứa hấp dẫn nhất đều không được thể hiện trong hợp đồng. Thay vào đó, hợp đồng chỉ bao gồm những điều khoản có lợi cho doanh nghiệp, còn các cam kết miệng về lợi nhuận, chuyển nhượng hay hoàn tiền lại hoàn toàn không có giá trị pháp lý.
Sơ đồ chi tiết, phương thức thủ đoạn của đường dây lừa đảo
Cũng theo Thượng tá Thắng, khi các doanh nghiệp hoạt động gian dối lợi dụng mô hình kinh doanh để trục lợi sẽ khiến môi trường cạnh tranh không lành mạnh, gây ảnh hưởng tiêu cực đến uy tín của các doanh nghiệp làm ăn chân chính.
Một trong những khó khăn lớn nhất của cơ quan chức năng trong việc phát hiện, xử lý loại tội phạm này là việc các đối tượng nghiên cứu khá kỹ luật pháp, thực hiện toàn bộ giao dịch bằng các hợp đồng, chứng từ, hóa đơn, biên bản làm việc mang hình thức hợp pháp để biến tướng thành “quan hệ dân sự, hợp đồng kinh tế”. Trong khi đó, các cam kết hứa hẹn sinh lời của nhân viên tư vấn đều là “lời nói gió bay”, không hề có trong văn bản ký kết. Chính điều này khiến nhiều nạn nhân lầm tưởng đây chỉ là tranh chấp thương mại nên chậm trễ trình báo, thậm chí ngại va chạm pháp lý.
Theo Thượng tá Đới Ngọc Thắng, để ngăn chặn loại tội phạm núp bóng doanh nghiệp này, Công an TP Hồ Chí Minh khuyến cáo người dân cần đặc biệt thận trọng trước những lời mời gọi đầu tư, chuyển nhượng và nâng cấp hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ cam kết lợi nhuận cao bất thường. Trước khi quyết định ký kết bất kỳ hợp đồng nào, người dân cần tìm hiểu kỹ tư cách pháp lý của doanh nghiệp, tính pháp lý của sản phẩm, đọc kỹ các điều khoản về quyền lợi, trách nhiệm và điều kiện hoàn tiền...
