Từ vụ kiện bản quyền "Gạo nếp - Gạo tẻ"

"Gạo nếp - Gạo tẻ", một bộ phim truyền hình có kịch bản gốc của Hàn Quốc được Việt hoá bởi biên kịch Hoàng Anh, một biên kịch trẻ nhưng kỹ tính, đã trở thành một trong số hiếm phim truyền hình được yêu thích trên màn ảnh nhỏ thời gian qua. 

Nếu kiểm tra lại lịch sử "xu hướng" tìm kiếm ở mỗi đầu tuần suốt vài tháng qua, chúng ta sẽ nhận thấy "Gạo nếp - Gạo tẻ" luôn nằm ở tốp đầu. Điều đó chứng tỏ bộ phim đã thu hút sự quan tâm của khán giả đến mức nào.

Cũng chính sự quan tâm ấy của khán giả mà "Gạo nếp - Gạo tẻ" đã biến những diễn viên của mình trở thành ngôi sao trong thời gian ngắn. Điển hình là Thúy Ngân. Vốn dĩ là một hoa khôi, cô chỉ là người mới đến trong điện ảnh mà thôi. Nhưng sau khi hoá thân cực tốt vào vai Hân, Thúy Ngân đã trở thành một gương mặt quen thuộc, thậm chí nhiều người đã gọi cô là Hân khi gặp cô ở ngoài đời.

Những tưởng thành công ấy chỉ luôn mang lại những tín hiệu lạc quan mà thôi, nhưng không ai ngờ, song song với thành quả cũng có cả những rắc rối. Mà rắc rối lớn nhất "Gạo nếp - Gạo tẻ" gặp phải hiện nay là vụ vi phạm bản quyền trầm trọng buộc nhà sản xuất phải khởi kiện ra TAND quận 3 - TP Hồ Chí Minh.

Cụ thể, DIDTV, nhà sản xuất của "Gạo nếp - Gạo tẻ" đã khởi kiện FPT Telecom vì việc đơn vị này tự ý phát sóng "Gạo nếp - Gạo tẻ" trên kênh truyền hình trả tiền IPTV của họ cũng như trên nền tảng OTT FPTPlay.

Trước đây, DIDTV đã có công văn đề nghị ngưng phát sóng và FPT Telecom cũng đã có công văn hồi đáp cam kết không khai thác các nội dung trên nếu chưa được phép và đồng thời đề nghị được cho phép phát sóng với một mức kinh phí cụ thể cho mỗi tập. Nhưng mức kinh phí đề nghị này quá thấp nên bên DIDTV không chấp thuận.

Tuy nhiên, sau đó việc khai thác của FPT Telecom vẫn tiếp tục và điều đó dẫn tới khởi kiện của DIDTV với mức bồi thường là 120 triệu đồng/ tập, tương đương 9 tỷ 120 triệu đồng.

Vụ việc này sẽ còn kéo dài với các thủ tục pháp lý liên quan. Nhưng nó là "phát súng" đầu tiên để các cơ quan quản lý thông tin truyền thông cùng các cơ quan quản lý văn hoá phải thực sự quan tâm bởi nó có thể là tiền đề cho nhiều khởi kiện tiếp nối của các đơn vị tương tự.

Không thể phủ nhận, với việc các nền tảng OTT và nền tảng mạng xã hội hiện nay cho phép chia sẻ và khai thác doanh thu quảng cáo cùng các doanh thu khác từ các nội dung video, truyền hình truyền thống đã có bạn đồng hành mới trong việc phát hành những nội dung hình ảnh.

Nếu đếm sơ sơ, số lượng nền tảng OTT khai thác nội dung phim ảnh ở Việt Nam hiện nay phải lên tới hàng chục, nếu không nói là tới con số hàng trăm. Bên cạnh đó là lực lượng mạng xã hội, với số lượng người dùng đông khủng khiếp.

Chuyện cụ thể và gần nhất là tuyên bố sở hữu bản quyền bóng đá ngoại hạng Anh của Facebook chẳng hạn. Đó sẽ là sức ép cạnh tranh cực lớn với truyền hình trả tiền và nó cũng đòi hỏi yêu cầu thắt chặt kiểm soát bản quyền.

Trong thời gian gần đây, rất nhiều tài khoản Facebook đã bị khoá vĩnh viễn chỉ vì chia sẻ video bóng đá vi phạm bản quyền của bên thứ ba và việc này sẽ còn diễn tiến mạnh mẽ hơn nữa trong tương lai khi mỗi nội dung video là một tài sản thuộc sở hữu của một cá nhân hay tập thể nào đó. Một khi video ấy có khả năng mang lại doanh thu, chắc chắn nó cũng tạo ra tranh chấp nếu có hành vi vi phạm bản quyền xảy ra.

Và tình hình thực tế thì ở Việt Nam chưa đủ văn bản pháp quy để điều chỉnh các hoạt động truyền hình internet. Chính vì thế, chắc chắn sẽ có sự lúng túng của các cơ quan quản lý nhà nước và gây ra nhiều tranh chấp, tranh cãi ở tòa án mỗi khi xảy ra một vụ khởi kiện.

Trước tình hình này, việc gấp rút hoàn thiện các văn bản pháp quy, coi truyền hình internet cũng là một dạng truyền hình đặc biệt tồn tại song song như truyền hình truyền thống là việc phải làm dứt điểm và ưu tiên nhất. Nhất là khi các nền tảng khai thác ngày càng nhiều, số lượng nội dung ngày càng ồ ạt, ràng buộc của Việt Nam với quốc tế về sở hữu trí tuệ lại ngày càng được thắt chặt, việc kiểm soát bằng quy định pháp luật là rất quan trọng bởi nó không chỉ đưa ra các quy phạm hành xử chung mà nó còn có thể thiết lập một hàng rào hữu hiệu để kiểm soát, chắt lọc nhằm ngăn chặn những nội dung độc hại. 

Văn Đoàn

Các tin khác

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào đời sống thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.

“Những người lính của làng” - Bản hợp xướng đẹp & buồn

“Những người lính của làng” - Bản hợp xướng đẹp & buồn

Tập trường ca “Những người lính của làng” của nhà thơ Nguyễn Quang Thiều vừa được Nha xuất bản Hội Nhà văn ấn hành là một dấu ấn khá đặc biệt. Ở đó, hình tượng người lính không còn được khắc họa đơn tuyến như biểu tượng anh hùng thuần túy, mà trở thành một thực thể đa chiều - vừa bi tráng, vừa mong manh, vừa mang nỗi đau riêng tư, vừa hòa vào số phận dân tộc.

Cây bút "giải phẫu nội tâm"

Cây bút "giải phẫu nội tâm"

Tuy là đồng nghiệp và đồng hương Quảng Bình, nhưng mãi đến năm 2018, tôi mới được gặp và quen biết Nguyễn Hương Duyên, cây bút nữ văn xuôi "7x đời chót" đang làm Trưởng ban Thư ký tòa soạn tạp chí Nhật Lệ của Hội VHNT ở quê nhà.

"Ước vọng xanh" - tập thơ học đường giành Huy chương Vàng Dickens

"Ước vọng xanh" - tập thơ học đường giành Huy chương Vàng Dickens

Trong những ngày đầu năm 2026, giới văn chương Việt Nam, đặc biệt là vùng đất "sen bùi nhãn ngọt" Hưng Yên, đón nhận tin vui: Đại tá Công an - nhà thơ Văn Diên (hội viên Hội Nhà văn Việt Nam) đã chính thức được vinh danh Giải thưởng Văn học Quốc tế 2025 với Huy chương Vàng Dickens cho tập thơ thiếu nhi "Green Wishes" (Ước vọng xanh).

Trưa hè nhớ bát “chè hai”

Trưa hè nhớ bát “chè hai”

Một bữa nắng như chảo lửa nung cháy xứ Quảng, tôi ghé nhà bạn ở vùng trung du phía Tây Thăng Bình, nơi con sông Rù Rì chảy qua. Loáng thoáng trong câu chuyện quanh mâm giỗ, bà ngoại bạn thở than với mấy người già quê: “Trời ni mà có bát nước chè hai uống cái ực thì sướng phải biết!”.

Như thế nào là nghệ thuật?

Như thế nào là nghệ thuật?

Nghệ thuật (Tiếng Anh: Art), nếu chiết tự theo Hán Việt, đó là nuôi dưỡng, làm phát triển tài năng bên trong (tài nghệ) bằng các kỹ thuật, phương pháp. Sản phẩm nghệ thuật là hình thức hiện ra - kết quả của quá trình nuôi dưỡng tài năng cùng với các phương pháp biểu hiện tốt nhất có thể. Hiểu trên phương diện thực tế: nghệ thuật là sự biểu đạt thẩm mỹ thông qua các phương tiện/ chất liệu (ngôn ngữ, âm thanh, màu sắc, hình ảnh, hình khối, vũ đạo…).

Biết đủ để định vị bản thân

Biết đủ để định vị bản thân

Một sáng Chủ nhật thảnh thơi, tôi lại đem cuốn sách cũ ra đọc. Tiếng là những sách cũ, giấy đã sờn và rách gáy nhưng chữ nghĩa cổ nhân ngẫm ra thật thú vị. Trong "Đạo đức kinh", Lão Tử viết: "...Tri túc bất nhục, tri chỉ bất đài, khả dĩ trường cửu". Nghĩa là: Biết thế nào là đủ thì không nhục, biết lúc nào nên ngừng thì không nguy, may có thể sống lâu được".

Nhà báo Hồ Quang Lợi: Viết bằng cả trái tim

Nhà báo Hồ Quang Lợi: Viết bằng cả trái tim

Gần nửa thế kỷ cầm bút, 11 đầu sách đã xuất bản, 9 Giải thưởng Báo chí quốc gia - đó là những con số biết nói về một hành trình sáng tạo bền bỉ của nhà báo Hồ Quang Lợi. Nhưng, có lẽ, điều khiến độc giả nhớ nhất ở ông không chỉ là nhà báo với những bài bình luận quốc tế sắc sảo, mà còn trong tư cách nhà văn qua những trang viết chân dung đầy nhân văn về những con người "làm nên thời đại".

Đặng Thùy Tiên - “con ngựa” trên thảo nguyên Pu Ta Leng

Đặng Thùy Tiên - “con ngựa” trên thảo nguyên Pu Ta Leng

“Nơi tôi sống, núi rừng trùng điệp, màu xanh cây cối đã thành quen mắt. Từ khi tôi còn là một đứa trẻ bé tí theo mẹ đi chợ, những hoa văn thổ cẩm đã theo vào mắt tôi, cùng tôi khôn lớn”, nhà văn trẻ Đặng Thùy Tiên giới thiệu về mình. Nơi “núi rừng trùng điệp” ấy chính là thị trấn Tam Đường, nay là xã Bình Lư, tỉnh Lai Châu.

Nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung - ân nghĩa quê nhà

Nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung - ân nghĩa quê nhà

“Rộn ràng, rộn ràng hạnh phúc đang tràn dâng/ Nôn nao lâng lâng xao xuyến đến ngập lòng...” - nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung “chào sân” bằng bài hát vui vui. Không cần guitar đệm nhạc, chỉ có nhịp vỗ tay đã thấy rộn lên như trong một hội hôn. Hát xong, người nhạc sĩ đến từ miệt Sen hồng Đồng Tháp cúi đầu chào khán giả. Sau tràng pháo tay khích lệ, anh hát tiếp: “Nhớ không em! trò chơi đám cưới ngày xưa/ Tóc cô dâu thả suông kết bông mười giờ/ bên chú rể lưng trần, che lộng vàng lá chuối/ Xây tổ ấm uyên ương mơ ước ngày nên đôi...”.

Bút ký Tô Hoàng - làm mới cách viết về chiến tranh

Bút ký Tô Hoàng - làm mới cách viết về chiến tranh

Trong dòng chảy văn xuôi Việt Nam viết về chiến tranh và hậu chiến, có những tác phẩm không chọn giọng điệu sử thi lớn lao, cũng không cố dựng lên những tượng đài bất khả xâm phạm, mà lặng lẽ đi vào ký ức cá nhân, từ đó chạm đến phần sâu nhất của lịch sử dân tộc. Tác phẩm bút ký - tản văn “Lính già mau nhớ lâu quên” của nhà văn Tô Hoàng vừa được NXB Hội Nhà văn ấn hành tháng 2/2026 là một tập sách như thế.

Khi lịch sử trở thành câu hỏi của hiện tại

Khi lịch sử trở thành câu hỏi của hiện tại

“Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng”của tiến sĩ Nguyễn Thành Nam không chỉ kể lại lịch sử Việt Nam hơn một thế kỷ qua, mà còn đặt lịch sử vào một vai trò khác, như tấm gương để soi chiếu hiện tại. Khi các sự kiện và nhân vật được nhìn lại bằng những câu hỏi mới, lịch sử không còn là những mốc thời gian khép kín, mà trở thành nguồn bài học sống động, đặc biệt với người trẻ, trong việc hiểu mình đang ở đâu và nên đi về đâu.

Nguyễn Thu Hằng: Thắp mình cháy lên như một ngọn nến

Nguyễn Thu Hằng: Thắp mình cháy lên như một ngọn nến

Lần mới đây nhất tôi gặp lại nhà văn Nguyễn Thu Hằng chính là tại lễ tổng kết, trao giải Cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện và ký về đề tài "Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" lần thứ V, giai đoạn 2022-2025. Cuộc thi do Bộ Công an phối hợp với Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức. Ở cuộc thi này chị đã đoạt giải Nhất với tiểu thuyết “Chiều qua thị trấn”.

Trần Nhương với cảm hứng thi ca về đất nước, con người

Trần Nhương với cảm hứng thi ca về đất nước, con người

Trong thơ Việt Nam đương đại nửa sau thế kỷ XX, lớp nhà thơ trưởng thành từ chiến tranh đã tạo nên một diện mạo đặc biệt cho thi ca dân tộc. Họ mang đến cho thơ không chỉ cảm xúc mà còn là ký ức lịch sử, những trải nghiệm sống động của một thế hệ đã đi qua chiến tranh và bước vào công cuộc dựng xây đất nước.

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải: Kiến tạo "bảo tàng sống" về những cuộc đời vĩ đại

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải: Kiến tạo "bảo tàng sống" về những cuộc đời vĩ đại

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải là gương mặt quen thuộc trong làng văn, làng báo Việt Nam. Trải qua nhiều thăng trầm, bà khẳng định mình không chỉ là nhà báo tâm huyết mà còn là cây bút kiên trì với thể loại phi hư cấu, đặc biệt là những cuốn sách chân dung gây tiếng vang như tác phẩm về nhà tình báo huyền thoại Phạm Xuân Ẩn – cuốn sách được giới nghiên cứu quốc tế đánh giá cao, từng được dịch nhiều chương trên tạp chí The Consequence (Mỹ).

Tơ duyên trong chữ

Tơ duyên trong chữ

Tập tiểu luận phê bình "Duyên khởi đến cõi văn" (NXB Hội Nhà văn, 2025) của PGS.TS Hoàng Kim Ngọc là kết quả sau hơn 3 năm đọc, nghĩ và viết dưới ánh sáng của chữ duyên: “Hữu duyên, nhân duyên, thiện duyên và duyên khởi. Đó là sự gặp gỡ giữa nhà phê bình với nhà văn, giữa nhà văn với cõi văn linh diệu của họ” (Lời nói đầu).