Từ vụ kiện bản quyền "Gạo nếp - Gạo tẻ"

"Gạo nếp - Gạo tẻ", một bộ phim truyền hình có kịch bản gốc của Hàn Quốc được Việt hoá bởi biên kịch Hoàng Anh, một biên kịch trẻ nhưng kỹ tính, đã trở thành một trong số hiếm phim truyền hình được yêu thích trên màn ảnh nhỏ thời gian qua. 

Nếu kiểm tra lại lịch sử "xu hướng" tìm kiếm ở mỗi đầu tuần suốt vài tháng qua, chúng ta sẽ nhận thấy "Gạo nếp - Gạo tẻ" luôn nằm ở tốp đầu. Điều đó chứng tỏ bộ phim đã thu hút sự quan tâm của khán giả đến mức nào.

Cũng chính sự quan tâm ấy của khán giả mà "Gạo nếp - Gạo tẻ" đã biến những diễn viên của mình trở thành ngôi sao trong thời gian ngắn. Điển hình là Thúy Ngân. Vốn dĩ là một hoa khôi, cô chỉ là người mới đến trong điện ảnh mà thôi. Nhưng sau khi hoá thân cực tốt vào vai Hân, Thúy Ngân đã trở thành một gương mặt quen thuộc, thậm chí nhiều người đã gọi cô là Hân khi gặp cô ở ngoài đời.

Những tưởng thành công ấy chỉ luôn mang lại những tín hiệu lạc quan mà thôi, nhưng không ai ngờ, song song với thành quả cũng có cả những rắc rối. Mà rắc rối lớn nhất "Gạo nếp - Gạo tẻ" gặp phải hiện nay là vụ vi phạm bản quyền trầm trọng buộc nhà sản xuất phải khởi kiện ra TAND quận 3 - TP Hồ Chí Minh.

Cụ thể, DIDTV, nhà sản xuất của "Gạo nếp - Gạo tẻ" đã khởi kiện FPT Telecom vì việc đơn vị này tự ý phát sóng "Gạo nếp - Gạo tẻ" trên kênh truyền hình trả tiền IPTV của họ cũng như trên nền tảng OTT FPTPlay.

Trước đây, DIDTV đã có công văn đề nghị ngưng phát sóng và FPT Telecom cũng đã có công văn hồi đáp cam kết không khai thác các nội dung trên nếu chưa được phép và đồng thời đề nghị được cho phép phát sóng với một mức kinh phí cụ thể cho mỗi tập. Nhưng mức kinh phí đề nghị này quá thấp nên bên DIDTV không chấp thuận.

Tuy nhiên, sau đó việc khai thác của FPT Telecom vẫn tiếp tục và điều đó dẫn tới khởi kiện của DIDTV với mức bồi thường là 120 triệu đồng/ tập, tương đương 9 tỷ 120 triệu đồng.

Vụ việc này sẽ còn kéo dài với các thủ tục pháp lý liên quan. Nhưng nó là "phát súng" đầu tiên để các cơ quan quản lý thông tin truyền thông cùng các cơ quan quản lý văn hoá phải thực sự quan tâm bởi nó có thể là tiền đề cho nhiều khởi kiện tiếp nối của các đơn vị tương tự.

Không thể phủ nhận, với việc các nền tảng OTT và nền tảng mạng xã hội hiện nay cho phép chia sẻ và khai thác doanh thu quảng cáo cùng các doanh thu khác từ các nội dung video, truyền hình truyền thống đã có bạn đồng hành mới trong việc phát hành những nội dung hình ảnh.

Nếu đếm sơ sơ, số lượng nền tảng OTT khai thác nội dung phim ảnh ở Việt Nam hiện nay phải lên tới hàng chục, nếu không nói là tới con số hàng trăm. Bên cạnh đó là lực lượng mạng xã hội, với số lượng người dùng đông khủng khiếp.

Chuyện cụ thể và gần nhất là tuyên bố sở hữu bản quyền bóng đá ngoại hạng Anh của Facebook chẳng hạn. Đó sẽ là sức ép cạnh tranh cực lớn với truyền hình trả tiền và nó cũng đòi hỏi yêu cầu thắt chặt kiểm soát bản quyền.

Trong thời gian gần đây, rất nhiều tài khoản Facebook đã bị khoá vĩnh viễn chỉ vì chia sẻ video bóng đá vi phạm bản quyền của bên thứ ba và việc này sẽ còn diễn tiến mạnh mẽ hơn nữa trong tương lai khi mỗi nội dung video là một tài sản thuộc sở hữu của một cá nhân hay tập thể nào đó. Một khi video ấy có khả năng mang lại doanh thu, chắc chắn nó cũng tạo ra tranh chấp nếu có hành vi vi phạm bản quyền xảy ra.

Và tình hình thực tế thì ở Việt Nam chưa đủ văn bản pháp quy để điều chỉnh các hoạt động truyền hình internet. Chính vì thế, chắc chắn sẽ có sự lúng túng của các cơ quan quản lý nhà nước và gây ra nhiều tranh chấp, tranh cãi ở tòa án mỗi khi xảy ra một vụ khởi kiện.

Trước tình hình này, việc gấp rút hoàn thiện các văn bản pháp quy, coi truyền hình internet cũng là một dạng truyền hình đặc biệt tồn tại song song như truyền hình truyền thống là việc phải làm dứt điểm và ưu tiên nhất. Nhất là khi các nền tảng khai thác ngày càng nhiều, số lượng nội dung ngày càng ồ ạt, ràng buộc của Việt Nam với quốc tế về sở hữu trí tuệ lại ngày càng được thắt chặt, việc kiểm soát bằng quy định pháp luật là rất quan trọng bởi nó không chỉ đưa ra các quy phạm hành xử chung mà nó còn có thể thiết lập một hàng rào hữu hiệu để kiểm soát, chắt lọc nhằm ngăn chặn những nội dung độc hại. 

Văn Đoàn

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một công trình kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của dân tộc cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, dân tộc.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học nghệ thuật (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học nghệ thuật, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Nghệ thuật mới thơ Hai - Cư Việt Nam hiện đại

Nghệ thuật mới thơ Hai - Cư Việt Nam hiện đại

Mấy năm gần đây, ở Việt Nam xuất hiện những CLB thơ Hai-cư với nhiều người tham gia và đã có những cuộc thi thơ Hai-cư. Một số bạn yêu thơ hỏi tôi về thể loại thơ này và sự khác biệt giữa thơ Hai-cư Nhật Bản và Việt Nam.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử dân tộc.