#ký ức

Từ những lớp học dưới lòng đất, ánh đèn dầu, trang vở giấy đen đến bữa cơm độn mỳ trong những năm sơ tán, những câu chuyện tưởng đã lùi xa nay trở lại trong buổi tọa đàm “Lớp học thời chiến - Ký ức vùng sơ tán” diễn ra tại Bảo tàng Hà Nội. Đó không chỉ là cuộc gặp gỡ giữa những người từng trải qua chiến tranh, mà còn là hành trình trở về quá khứ qua ký ức của những người trong cuộc, giúp chúng ta hình dung rõ hơn cuộc sống của người dân Hà Nội trong những năm tháng gian khó.

Trời âm u, gió từ phía đồi thổi xuống lành lạnh, mùi hương trầm quyện với mùi đất ẩm sau một trận mưa nhỏ buổi trưa. Trong nhà kê một bộ loa nhỏ phát nhạc hiếu rè rè vì loa cũ, xen giữa đó thỉnh thoảng có tiếng một ông cụ hàng xóm ngồi ngoài hiên gõ mõ đều đều, chậm rãi

Nguyễn Đức Hạnh

Đêm nhạc Phú Quang – “Còn mãi một tình yêu”  diễn ra vào tối 12/10 tại Nhà hát Hồ Gươm không chỉ đưa khán giả trở về với những giai điệu đã làm nên một Phú Quang của Hà Nội, mà còn mở ra những ký ức riêng tư về người nhạc sĩ qua lời kể của bạn bè, đồng nghiệp và ba người con. 5 năm sau ngày ông rời xa, âm nhạc vẫn là sợi dây kết nối những người yêu thương, trong một cuộc hội ngộ đầy hoài niệm.

Bị kẻ khủng bố sát hại mà không xác định được danh tính. Bị hành hạ đến chết trong trại tập trung của phát xít Đức. Bị các tay súng Hamas sát hại dã man. Đó là những số phận mà họa sĩ pháp y Gil Jibli phải đối diện trong công việc của mình. Từ ký ức của các nhân chứng, người thân và những hình ảnh ít ỏi còn sót lại, ông từng bước tái hiện diện mạo những người đã khuất, giúp xác định danh tính của họ và lưu giữ ký ức về họ trước sự xóa nhòa của thời gian.

Những ngày này, tại nhiều di tích, trung tâm và không gian văn hóa khu vực phố cổ thuộc phường Hoàn Kiếm, TP Hà Nội, chuỗi hoạt động văn hóa Tết Trung thu truyền thống chủ đề “Lưu trăng phố cổ 2026” đang diễn ra với nhiều hoạt động trải nghiệm, giáo dục di sản dành cho người dân và du khách.

Lương Minh Cừ

Hoa sữa là loại cây đi vào thơ ca ở Hà Nội, nơi Thủ đô hoa lệ chứ không thể xuất hiện ở nơi khỉ ho cò gáy vắng người qua lại thế này. Nhưng, mặc nhiên, cây vẫn xanh tốt, hơn hẳn các loại cây gỗ khác ở quanh đây

Gần 10 năm, người đàn ông ở Cà Mau miệt mài sưu tầm hàng trăm chiếc cối xay bột cùng những nông cụ thô sơ. Với ông, đó không chỉ là những vật dụng nhuốm màu thời gian mà còn là ký ức về một thời cha ông khai hoang trên vùng đất phương Nam.

Tôi trở lại con đường Núi Đôi (Xã Sóc Sơn-Hà Nội), men theo đường dốc lên đỉnh núi. Những câu thơ bay lên bát ngát như ngày nào lớp học chúng tôi được nghe giáo sư Hoàng Như Mai giảng bài thơ “Núi Đôi” của cố nhà thơ Vũ Cao (1922-2007). Giọng ông sang sảng vang trên giảng đường: “Anh đi bộ đội sao trên mũ/ Mãi mãi là sao sáng dẫn đường/ Em sẽ là hoa trên đỉnh núi/ Bốn mùa thơm ngát cánh hoa thơm”. Những ký ức học trò trong tôi bỗng hiện về trên đỉnh núi mùa thu đầy hoa và búp lá non tơ...

Trong ngôi nhà bình yên ở xa thành phố ồn ào, Đại tá Phan Gia Liên treo rất nhiều bức ảnh gia đình. Phía trước là tủ sách cùng những kỷ vật được bà gìn giữ, nâng niu. Bà kể cho tôi câu chuyện về từng bức ảnh đen trắng được phóng to treo trên tường. Nhiều trong số đó do chính cha bà, Thiếu tướng - Phó thủ tướng Phan Trọng Tuệ chụp.

Hoàng Vũ Thuật

Hơn nửa thế kỷ, người con trai vẫn mòn mỏi tìm kiếm hình bóng ba mẹ qua ký ức rời rạc thời thơ ấu, những lá thư, dòng nhật ký và lời kể của đồng đội cũ. Suốt 70 năm cuộc đời, đó gần như là nơi duy nhất ông có thể gặp lại ba mẹ của mình...

Với hơn 300 năm hình thành và phát triển, giữa không gian hiện đại của miền nắng ấm phương Nam này vẫn còn đó những dấu tích trăm tuổi để nhắc nhớ thị dân về những giai đoạn lịch sử của vùng đất năng động, cởi mở, hào sảng và đầy trượng nghĩa.

Tập thơ 76 bài của tác giả Bùi Quảng Bạ, mở đầu là “Chiều cuối năm”. Tại sao là “Chiều cuối năm”? Bởi người viết xác định: Mình không còn trẻ nữa, đang ở tuổi xế chiều. Cái tuổi mà tâm trạng con người thường hướng về nỗi cô đơn, cảm giác bâng khuâng xa vắng, nỗi ám ảnh về sự héo tàn, mất mát và đầy tiếc nuối. Bài thơ cho phép liên tưởng đến sự gắn kết không thể tách rời với tên của tập thơ “Hoàng hôn làng” (cùng tên một bài thơ trong tập).

Một sáng hè vùng cao. Sương sớm tràn vào thung lũng, sà xuống gác chuông nhà thờ, mái vòm những ngôi nhà, biệt thự cổ nằm rải rác trên sườn núi. Mặt trời ló dạng. Sắc vàng ấm áp lan tỏa những khúc quanh con đường mòn ngoằn ngoèo trên triền đá. Âm thanh bừng thức phố núi. Hằng, nhân viên trực phòng tranh đón hai khách ngoại quốc, một nam một nữ bước vào.