Bảo tồn, sáng tạo các giá trị văn hóa truyền thống
Có mặt tại Trung tâm Văn hóa-Nghệ thuật, số 22 Hàng Buồm sáng 17/9, chúng tôi ghi nhận một không gian ngập tràn sắc màu rực rỡ của những chiếc đèn lồng, bộ đồ chơi trung thu truyền thống... cùng tiếng vót tre, bồi giấy, pha màu rộn rã để hoàn thiện tác phẩm.
Tại đây, các câu lạc bộ mỹ thuật do các họa sỹ, kiến trúc sư sáng lập gồm Thong Dong, Của Nả và The Annam cùng sự đồng hành của nhiều nghệ nhân, nhà nghiên cứu đã mang đến cho các người dân, du khách một thế giới đồ chơi Trung thu xưa phong phú.
Từ những chất liệu tự nhiên thân thuộc như tre, giấy, hồ dán..., các họa sỹ, kiến trúc sư đã cẩn trọng nghiên cứu tư liệu và kỹ thuật chế tác cổ truyền để vừa phục dựng nguyên bản, vừa phát triển các sản phẩm mới phù hợp với đời sống hiện đại nhưng vẫn giữ nguyên tinh thần và giá trị thẩm mỹ dân gian.
Hàng loạt món đồ chơi gắn liền với tuổi thơ của nhiều thế hệ người Hà Nội như đèn ông sao, đèn cá chép, đèn cua, đèn tôm, đầu sư tử hay mâm ngũ quả đã được tái hiện sinh động.
Trong đó, nhóm Của Nả do kiến trúc sư Trịnh Văn Khuê và bạn bè sáng lập tập trung khôi phục các mẫu đèn cổ như đèn Nhật-Nguyệt, Cuốn Thư, kéo quân bằng kỹ thuật nguyên bản. Chia sẻ với chúng tôi, kiến trúc sư Trịnh Văn Khuê cho biết, việc mang đến những sản phẩm đồ chơi trung thu truyền thống đến trung tâm nhằm quảng bá cho giới trẻ những sản phẩm đồ chơi trung thu truyền thống đã tồn tại từ bao đời nay của ông cha và hiện nay vẫn còn vẹn nguyên giá trị văn hóa.
Các sản phẩm đều do các bạn trẻ yêu văn hóa cùng nhau tập hợp lại để làm. Một sản phẩm như đèn cua có thể mất khoảng 3 tuần mới có thể hoàn thiện gồm cả thời gian lên ý tưởng, chẻ tre, đan khung, bồi giấy... Không chỉ được nghe giới thiệu về các sản phẩm, nhiều du khách còn rất háo hức và say mê trải nghiệm làm đèn lồng trung thu truyền thống, vẽ mặt nạ giấy bồi với các thành viên nhóm Của Nả.
Còn họa sỹ Nam Chi thuộc nhóm Thong Dong lại mang đến trung tâm bộ sưu tập mô hình đồ chơi trung thu xưa và các cỗ xe con giống. Để làm ra được các sản phẩm đồ chơi truyền thống này, nhóm Thong Dong đã đến nhiều di tích, tìm tòi và lên mẫu các sản phẩm để vẫn đảm bảo tính phục dựng lại vừa mang tính sáng tạo. Tất cả đồ chơi trung thu đều được làm thủ công tỉ mỉ với các chất liệu nhựa, gỗ và giấy bồi, sau đó phủ sơn.
Theo họa sỹ Nam Chi, việc mang đến trung tâm bộ đồ chơi trung thu truyền thống của người Việt xưa vừa để quảng bá các sản phẩm truyền thống đến cho du khách trong và ngoài nước, vừa giúp mọi người thấy được đồ chơi truyền thống của người Việt xưa tinh tế, giản dị nhưng rất thẩm mỹ và còn mang ý nghĩa riêng.
Háo hức ngắm nghía từng sản phẩm đồ chơi trung thu, chị Hoàng Oanh, trú tại quận Bồ Đề, TP Hà Nội chia sẻ, sự kiện không chỉ phục dựng những mô hình đồ chơi Trung thu truyền thống rực rỡ sắc màu mà còn khẳng định tinh thần chủ động và sáng tạo của thế hệ trẻ trong việc bảo tồn, sáng tạo và tiếp nối di sản văn hóa Thủ đô.
Lan tỏa nét đẹp văn hóa Trung thu truyền thống
Tại Ngôi nhà Di sản, số 87 Mã Mây, Tết Trung thu hiện lên trong không gian gia đình Hà Nội qua chủ đề “Đón Trăng”, kết hợp trải nghiệm làm bánh Trung thu và tìm hiểu các sản phẩm thủ công truyền thống. Anh Denise và chị Alexander, 2 du khách đến từ Đức rất háo hức được nhìn ngắm những sản phẩm đồ chơi Trung thu thủ công truyền thống của Việt Nam như chiếc trống bỏi nhỏ, mâm cỗ trông trăng đêm Rằm tháng 8, những chiếc đèn lồng giấy...
Anh Denise chia sẻ: “Chúng tôi rất vui vì đến Việt Nam đúng dịp Tết Trung thu đang đến gần nên được ngắm nhìn các sản phẩm đồ chơi trung thu thủ công truyền thống rất đẹp, tinh xảo. Thông qua đó, tôi cũng hiểu thêm nét đẹp văn hóa Tết Trung thu của người Việt Nam”.
Trung tâm Giao lưu Văn hóa Phố cổ Hà Nội, số 50 Đào Duy Từ lại mở ra câu chuyện về Rằm tháng Tám từ văn hóa nông nghiệp lúa nước. Còn tại Trung tâm Thông tin Văn hóa Hồ Gươm, số 2 Lê Thái Tổ, nghệ thuật tạo hình đầu sư tử truyền thống được giới thiệu cùng các tác phẩm của học sinh, sinh viên. Di tích số 28 Hàng Buồm mang đến không gian “Hương trầm với trăng xưa”, gợi lại nét đẹp của hương trầm trong mùa trăng đoàn viên....
Có thể nói, với sự kết hợp giữa không gian di sản, các hoạt động trải nghiệm... chương trình “Lưu trăng phố cổ 2026” đã mang đến thêm một cách khám phá Tết Trung thu truyền thống giữa lòng Thủ đô Hà Nội.
Chương trình “Lưu trăng phố cổ 2026” diễn ra từ ngày 27/8 - 30/9 kết nối 6 di tích, trung tâm và không gian văn hóa. Trong đó, mỗi địa điểm trở thành một “trạm kể chuyện” về Tết Trung thu, giúp người dân, du khách khám phá những lớp giá trị khác nhau của Tết Trung thu truyền thống. 6 di tích, trung tâm và không gian văn hóa gồm: Trung tâm Văn hóa-Nghệ thuật, số 22 Hàng Buồm; Trung tâm Giao lưu văn hóa phố cổ Hà Nội, số 50 Đào Duy Từ; Trung tâm Thông tin văn hóa Hồ Gươm, số 2 Lê Thái Tổ; di tích số 28 Hàng Buồm; Ngôi nhà Di sản, số 87 Mã Mây và di tích số 40 Lãn Ông.
