Trên những cung đường Trường Sơn huyền thoại - Bài 4

Những ngày đầu tháng 5 lịch sử, chúng tôi trở lại huyện miền núi A Lưới tìm gặp những nhân chứng lịch sử từng tham gia chiến đấu, góp sức mở đường Hồ Chí Minh cách đây đúng 60 năm về trước.

Trở lại thung lũng A Sầu

Bên trong căn nhà nằm gần tuyến đường Hồ Chí Minh, Đại tá Hồ Mạnh Khóa, nguyên Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Quân sự huyện A Lưới, nâng niu từng kỷ vật là những Huân chương Kháng chiến, Huân chương Chiến công được Đảng và Nhà nước trao tặng. 

Đã gần tuổi 80, nhưng ông Khóa vẫn còn khá minh mẫn. Ông nhớ rõ từng trận đánh dọc tuyến đường Trường Sơn huyền thoại năm xưa, đặc biệt là trận đánh vào căn cứ A Sầu...

Đại tá Hồ Mạnh Khóa (góc trái) kể về những trận đánh mở đường Hồ Chí Minh qua A Lưới.
Đại tá Hồ Mạnh Khóa (góc trái) kể về những trận đánh mở đường Hồ Chí Minh qua A Lưới.

Theo lời ông Khóa kể lại, nhận thấy A Lưới chiếm giữ vai trò quan trọng trên tuyến Trường Sơn, đặc biệt là khu vực thung lũng A Sầu, nên từ năm 1957 đến 1963, giặc lập 12 đồn bốt lớn nhỏ nhằm phong tỏa khu vực miền Tây Trị-Thiên. Bọn giặc tập trung lực lượng, hỏa lực tại 3 căn cứ quân sự lớn là A Sầu, A Lưới và A Co.

Để ngăn chặn quân ta mở đường Trường Sơn, giặc huy động lực lượng gồm pháo binh, thiết giáp, máy bay suốt ngày đêm đánh phá để ngăn chặn các tuyến vận tải của ta. Tuy nhiên, trước sự tấn công của quân chủ lực, bộ đội địa phương và dân quân du kích là đồng bào các dân tộc thiểu số ở A Lưới, các đồn bốt, căn cứ quân sự của Mỹ lần lượt bị tiêu diệt.

Thời điểm này, nhận định A Sầu (đóng tại sân bay A So, xã Đông Sơn) bao quanh đồi núi, dễ phòng thủ nên Mỹ co cụm rút về đây lập cứ điểm với lực lượng gồm 1 trung đoàn, 2 đại đội biệt kích cùng nhiều xe tăng, máy bay với sự chỉ huy của 3 cố vấn người Mỹ. 

“Đầu năm 1966, nhận lệnh cấp trên là bằng mọi giá phải tiêu diệt được cứ điểm A Sầu, khai thông đường 559 qua khu vực Trị- Thiên. Sau một thời gian dài chuẩn bị, 5h ngày 10-3-1966, các cánh quân của Sư đoàn 325B thuộc Quân đoàn 2 cùng bộ đội địa phương, quân và dân quận 1,3,4 A Lưới đã nổ súng tiến công vào cứ điểm này. Quân ta và địch chiến đấu giành nhau từng chiến hào, từng dây thép gai. Đến sáng 11-3-1966, toàn bộ hơn 1.000 lính Mỹ, ngụy bị tiêu diệt và bắt sống, cứ điểm A Sầu bị tiêu diệt. Chiến thắng vang dội này có công lao không nhỏ của lực lượng du kích đồng bào dân tộc thiểu số ở các xã Hương Lâm, Hồng Quảng, Hồng Hạ, Hồng Bắc…”, ông Khóa nhớ lại.

Cũng theo lời ông Khóa, chiến thắng cứ điểm A Sầu đã giải phóng 3 quận gồm 1, 3 và 4 ở miền Tây Trị-Thiên và toàn bộ vùng đất A Lưới. Đây được xem như là phát súng hiệu lệnh để tiến tới mở các lối vận tải trên tuyến đường mòn Hồ Chí Minh qua địa bàn A Lưới. 

Tuy nhiên, sau thất bại tại A Sầu, từ giữa năm 1966 đến năm 1972, vì muốn đánh chiếm lại các cứ điểm ở A Lưới và ngăn quân ta mở đường mòn Hồ Chí Minh nên địch đã huy động nhiều lượt máy bay ném bom và rải chất độc hóa học dioxin xuống A Lưới. 

“Bọn giặc lúc đó muốn ngăn chặn quân ta mở đường mòn theo dãy Trường Sơn, cũng như hòng cắt đứt các tuyến vận tải, chi viện cho chiến trường miền Nam”, ông Khóa nói.

Từng tham gia hàng trăm đợt gùi súng đạn, lương thực để tiếp tế cho quân chủ lực trên tuyến đường mòn Hồ Chí Minh qua địa phận huyện A Lưới, cựu chiến binh Hồ Chính Bắc nay đã 70 tuổi, là người có uy tín ở thôn Phú Thượng, xã Phú Vinh, huyện A Lưới, cũng không khỏi bùi ngùi xúc động. 

Ông Bắc kể, đầu năm 1967, Tư lệnh Trường Sơn Đoàn 559 Đồng Sỹ Nguyên cùng một số cán bộ vào A Lưới để khảo sát mở đường mòn Hồ Chí Minh. 

Tại đây, nói chuyện với bộ đội, dân quân đang làm nhiệm vụ ở thung lũng A Sầu, Tư lệnh Đồng Sỹ Nguyên khẳng định, muốn chi viện, đưa các quân đoàn chủ lực từ Bắc vào miền Nam thì tuyến đường Hồ Chí Minh qua A Lưới cần phải được mở thông suốt, tạo thế trận giao thông liên hoàn. Mà muốn làm được điều này thì cần có sự đoàn kết, nỗ lực của người dân địa phương, đặc biệt là đồng bào dân tộc các thiểu số ở A Lưới. 

“Với lời căn dặn ấy, lực lượng cách mạng đã thực hiện tuyên truyền đến các già làng, trưởng bản, người có uy tín trong cộng đồng và đồng bào dân tộc thiểu số để họ hiểu rõ mục đích của việc mở đường Hồ Chí Minh. Nhờ thế mà sau đó, người dân ở các bản làng ở Phú Vinh và nhiều xã khác ở A Lưới đã cùng tham gia vào việc mở đường, gùi hàng hóa, lương thực, súng đạn phục vụ cho công tác mở các tuyến vận tải trên đường mòn Hồ Chí Minh qua A Lưới”, ông Bắc nói.

Nhờ sự đoàn kết, giúp đỡ của đồng bào Pa Cô, Tà Ôi và các dân tộc thiểu số khác ở miền Tây Trị-Thiên, đến cuối năm 1967, tuyến đường Hồ Chí Minh đã được mở thông đến thị trấn A Lưới. Đến năm 1968, đường mở vào xã Hương Lâm và sau đó tiếp tục được mở qua đèo Ba Lạch, xã A Đớt, A Roàng và đến địa phận giáp tỉnh Quảng Nam. 

Anh hùng Hồ Vai nay đã 79 tuổi, hiện sống ở thị trấn A Lưới là một trong những người từng tham gia chỉ huy lực lượng bộ đội địa phương đánh nhiều trận vào căn cứ Mỹ -ngụy để bảo vệ tuyến đường Hồ Chí Minh. 

Theo lời ông Vai, ngoài việc hỗ trợ quân chủ lực, bộ đội địa phương đánh địch, người dân A Lưới đã góp sức cùng với bộ đội Trường Sơn mở đường Hồ Chí Minh. Từ năm 1959 đến 1975, đã có hơn 100km đường Hồ Chí Minh qua 16 xã thuộc địa phận A Lưới được khai mở, làm nhiệm vụ vận chuyển, giao thông liên lạc giữa hai miền Bắc-Nam và trực tiếp chi viện sức người, sức của cho chiến trường Trị- Thiên.

Trong chiến tranh lửa đạn đã xuất hiện những anh hùng như: Hồ Vai, Kan Lịch, Hồ A Nun, Cu Trip… Bên cạnh đó là gần 16 nghìn thanh niên ở A Lưới lên đường nhập ngũ, phối hợp với quân chủ lực tiêu diệt hơn 7.000 tên địch, bắn rơi 365 máy bay, phá hủy 60 xe quân sự và phương tiện các loại của giặc. Ngoài ra, quân và dân A Lưới đã đóng góp hơn 33 nghìn tấn lương thực, thực phẩm; 4.560 lượt dân công hỏa tuyến; 1,5 triệu ngày công phục vụ chiến đấu và góp công mở tuyến đường mòn huyền thoại Hồ Chí Minh để chi viện cho chiến trường miền Nam.

Anh Khoa

Các tin khác

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Ở những địa bàn rộng lớn và rất đặc thù như miền Trung, phóng viên thường trú là cầu nối đưa thông tin từ cơ sở đến tòa soạn nhanh, chính xác và khách quan. Gần dân để nghe, đi sâu thực tế để hiểu, kiểm chứng để phản ánh đúng những vấn đề người dân quan tâm – đó cũng là cách phóng viên Báo Công an nhân dân (CAND) đưa tiếng nói cơ sở đến bạn đọc, đồng thời góp phần giúp cơ quan chức năng kịp thời nhận diện và hành động.

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Chúng tôi có mặt tại Đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình (GGHB) số 1, Bộ Công an đóng tại Trung tâm Đào tạo và Phát triển năng lực GGHB, ở xã Hoàng Hoa Thám, Hưng Yên vào một ngày nắng lửa, khi cả đơn vị tổ chức diễn tập thực chiến chào đón Đoàn Tư lệnh Cảnh sát Liên hợp quốc (LHQ) đến thăm và làm việc. Cảm nhận rõ nhất là dấu ấn của một đơn vị trẻ, năng động, mang theo khát khao thực hiện sứ mệnh GGHB LHQ tại các địa bàn xa Tổ quốc.

Một lần đến Trường Sa…

Một lần đến Trường Sa…

Tôi đã đăng ký đi Trường Sa không chỉ một lần. Mỗi khi nghe tin có đoàn công tác chuẩn bị ra đảo, tôi lại đăng ký. Nhưng rồi vì nhiều lý do, tôi vẫn chưa thực hiện được ước nguyện. Có lúc tưởng như đã đến lượt mình, cuối cùng lại lỡ hẹn.

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ những bản tin đầu tiên với không ít va vấp, nghề báo đã đưa tôi đến Trường Sa, Làng Nủ, những sự kiện trọng đại của đất nước và rồi tới hiện trường động đất cách quê hương nửa vòng trái đất. Mỗi chuyến đi cho tôi thêm một cách hiểu về hai chữ “đưa tin”.

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

26 năm gắn bó với Báo CAND (tờ báo mà chúng tôi coi như ngôi nhà thứ hai và là một phần cuộc đời của mình) thì có tới 24 năm tôi là phóng viên theo dõi mảng giáo dục và đào tạo. Và đến bây giờ, tôi vẫn luôn thầm cảm ơn một cơ duyên may mắn vô hình nào đó đã đưa tôi đến với giáo dục, cho tôi cơ hội được đóng góp một phần nhỏ bé của mình trong sự nghiệp giáo dục - đào tạo nước nhà.

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Trong đời làm báo của mình - đặc biệt là gần 30 năm làm báo Công an nhân dân và An ninh thế giới - tôi đã đi công tác không biết bao nhiêu chuyến và riêng đi nước ngoài cũng phải gần 25 chuyến. Nhưng có một chuyến đi “vô tiền khoáng hậu”, đó là chuyến đi sang Pakistan vào trung tuần tháng 10 năm 2001.
Và lý thú nhất trong chuyến đi này là chuyện tôi và cuốn Kinh Koran.

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Có những bài báo “khép lại” sau khi đăng tải nhưng hành trình tạo chuyển biến trong đời sống từ bài báo ấy chỉ mới bắt đầu. Tại Lâm Đồng, từ những đồi thông bị “xẻ thịt” đến những khu dân cư bị bủa vây bởi ô nhiễm được phản ánh trên Báo Công an nhân dân đã góp phần thúc đẩy cơ quan chức năng vào cuộc, kịp thời chấn chỉnh, xử lý dứt điểm vi phạm, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, bảo vệ cuộc sống bình yên cho nhân dân.

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Để công viên Lãm Làng thực sự trở lại đúng chức năng là không gian sinh hoạt cộng đồng, vui chơi, giải trí lành mạnh, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng cần sớm vào cuộc, kiểm tra, chấn chỉnh và xử lý nghiêm những hành vi gây mất an ninh, trật tự, gây ô nhiễm tiếng ồn, chiếm dụng không gian công cộng trái quy định.

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Ít xuất hiện trước công chúng, nhưng công tác bảo vệ các sự kiện chính trị, văn hóa quan trọng diễn ra hay các chuyến công tác của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, khách quốc tế đến khu vực phía Nam, những chú chó nghiệp vụ của Phòng Cảnh vệ miền Nam (Bộ Tư lệnh Cảnh vệ) luôn sát cánh cùng cán bộ, chiến sĩ, trở thành “mắt thần”, “lá chắn” bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối.

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Từ bản Lân Đặt biệt lập giữa núi rừng, nơi người dân vừa trải qua nhiều tháng bị nước lũ chia cắt, đến những tuyến cáp đang được triển khai tại Tràng Định, hành trình xóa vùng lõm sóng di động ở Lạng Sơn đang được thực hiện bằng quyết tâm của Viettel, sự vào cuộc của bộ đội và sự đồng lòng của chính quyền, nhân dân. Không chỉ đưa sóng 4G đến những nơi còn thiếu kết nối, chương trình còn mở rộng cơ hội tiếp cận thông tin, dịch vụ số, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh trên địa bàn biên giới.

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Trước tình trạng vi phạm pháp luật trong học sinh, thanh thiếu niên (HS, TTN) còn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tội phạm, Công an TP Hải Phòng đã triển khai nhiệm vụ, giải pháp phòng ngừa, đấu tranh, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật trong HS, TTN, người thất nghiệp trên địa bàn. Trong đó đánh giá thực trạng, nhận diện nguyên nhân, đề ra giải pháp nhằm chủ động phòng ngừa từ sớm, từ cơ sở, không để những biểu hiện lệch chuẩn trở thành mầm mống tội phạm.

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Có những chàng trai vừa rời ghế nhà trường đã tìm đến Công an xã để tìm hiểu về tiêu chuẩn, điều kiện thực hiện nghĩa vụ Công an nhân dân (CAND). Sau khi cân nhắc, họ viết đơn tình nguyện, mong muốn được rèn luyện trong môi trường kỷ luật, thử sức và trưởng thành qua những năm tháng thực hiện nghĩa vụ. Đằng sau mỗi lá đơn là những khát vọng của tuổi trẻ, cùng mong muốn được góp sức mình cho quê hương.

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Thông qua công tác tuyên truyền, vận động kết hợp tổ chức nhiều hình thức linh hoạt, sáng tạo, lực lượng Công an xã, phường tại Hà Tĩnh đã vận động người dân trên địa bàn giao nộp hàng trăm khẩu súng cùng nhiều công cụ hỗ trợ, vật liệu nổ các loại.

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Sau cai nghiện, điều khó nhất với nhiều người không chỉ là tránh xa ma túy mà còn là bắt đầu lại cuộc sống. Từ rà soát, quản lý, giáo dục đến kết nối vay vốn, học nghề, tìm việc làm, Công an các đơn vị, địa phương ở Hải Phòng đang cùng chính quyền, ngân hàng và các đoàn thể tạo thêm những “điểm tựa” để người sau cai có thể tự đứng lên bằng chính sức lao động của mình.

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

Không để ma túy có khoảng trống len vào địa bàn, suốt 45 ngày đêm, Công an TP Đà Nẵng đồng loạt tổng rà soát từ khu dân cư, chung cư, nhà trọ, cơ sở lưu trú đến chợ đầu mối, bến xe và những địa bàn tiềm ẩn nguy cơ. Với phương châm “đi từng nhà, rà từng người”, mỗi cuộc kiểm tra không chỉ để phát hiện, xử lý mà còn mở ra những đầu mối truy xét, đấu tranh, làm sạch địa bàn. 45 ngày đêm khép lại, yêu cầu “làm sạch để giữ sạch” tiếp tục được đặt ra thường xuyên, hướng tới mục tiêu xây dựng TP Đà Nẵng không ma túy.

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

10 năm qua, những đứa trẻ đang được nuôi dưỡng tại Trung tâm Từ thiện xã hội chùa Hồi Long, xã Hoằng Thanh, tỉnh Thanh Hóa vẫn gọi sư cô Thích Đàm Ngoan là mẹ. Từ những đứa trẻ đỏ hỏn bị bỏ lại bên cổng chùa đến những em nhỏ lớn lên dưới mái nhà Hồi Long, sư cô đã dành phần lớn thời gian, công sức và tình yêu thương để các em có một tuổi thơ bình thường như bao đứa trẻ khác.

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Hơn hai thập kỷ sau khi được mở tuyến, đường Hồ Chí Minh nhánh Tây từ Phong Nha đến Khe Sanh đã trở thành một trục giao thông quan trọng xuyên qua miền Tây Quảng Trị. Tuyến đường đi qua những vùng núi rừng hiểm trở, kết nối các bản làng với miền xuôi, tạo thuận lợi cho người dân đi lại, giao thương và từng bước thay đổi sinh kế.

Nẻo thiện tìm về

Nẻo thiện tìm về

Giúp đỡ người dân đi qua đường khi gặp mưa lũ, không nhận tiền “bồi dưỡng” của đối tượng khai thác gỗ trái phép, không quản thời gian, không nề hà công việc, có lệnh triệu tập là lên đường, đó là bản tính của Nguyễn Quốc Duy - Tổ trưởng Tổ an ninh trật tự (ANTT) thôn Mỹ Thạnh, xã Hàm Thạnh, tỉnh Lâm Đồng.

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Để ngăn ngừa hành vi đặt bẫy, giăng lưới săn bắt động vật hoang dã (chim trời) mùa di cư, lực lượng Công an cơ sở ở các xã ven biển tỉnh Hà Tĩnh đã đồng loạt triển khai nhiều biện pháp thu gom, phá huỷ các bẫy chim trái phép đến bắt giữ, xử lý những trường hợp săn bắt, tiêu thụ động vật hoang dã trái phép.